Category: Uncategorized

  • Wari uzi ko umubi ari inyamaswa mbi kurusha Shark? #rwanda #RwOT

    Umubu ni muto, ariko ushobora kuba umwe mu nyamaswa zica abantu benshi ku isi. Ikibazo si uko umubu ubwawo urya umuntu cyangwa umwica ako kanya, ahubwo ni uko ushobora gutwara kandi ugakwirakwiza indwara nka malariya, dengue, chikungunya, Zika na yellow fever. Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku buzima rivuga ko indwara zitwarwa n’udukoko nka mosquito zitera abantu barenga 700,000 gupfa buri mwaka.

    Malariya ni yo ifite uruhare runini muri izo mfu. Umubu w’ingore wo mu bwoko bwa Anopheles ushobora kuruma umuntu wanduye, ugakurikizaho kuruma undi muntu, maze agakoko gatera malariya kakamugeraho. Ni ukuvuga ko umubu uba nk’umuhuza w’indwara hagati y’umuntu n’undi.

    Ku rundi ruhande, shark ishobora kuruma umuntu kandi igikomere cyayo kikaba gikomeye, ariko ibitero byica abantu ni bike cyane ugereranyije n’imfu ziterwa n’indwara zikwirakwizwa n’imibu. Ni yo mpamvu ubwoba dufitiye shark budahuye neza n’akaga nyakuri tubona ku isi.

    Mu bushakashatsi n’imibare yatangajwe na World Health Organization mu 2024, indwara zitwarwa n’udukoko zitera imfu z’abantu barenga 700,000 buri mwaka, naho malariya yonyine ikaba iteza imfu z’abarenga 608,000 .

    Bityo, ubutaha nubona imibu igusatira nijoro, ntukayifate nk’udukoko duto gusa. Umubu ni muto cyane, ariko ashobora kuba intwaro y’indwara zikomeye kurusha inyamaswa dutinya cyane.

    Umubu wica benshi kurusha Shark

    Jean François Regis / ISIMBI.RW

    Source : http://isimbi.rw/wari-uzi-ko-umubi-ari-inyamaswa-mbi-kurusha-shark.html

  • Twari tuzi ko ari intambara mu zindi, twarwaniriraga igihugu – Kagege #rwanda #RwOT

    Myugariro wa APR FC, Byiringiro Gilbert yavuze ko ikintu cyabafashije gusezerera Les Aigles du Congo ari uko bazi ko kuyitsinda ari ukurwana ku ishema ry’igihugu.

    Hari mu mukino wo kwishyura w’ijonjora ry’ibanze rya CAF Champions League aho ejo hashize ku wa Gatanu APR FC yari yakiriye Les Aigles du Congo yabatsinze 1-0 mu mukino ubanza.

    Iyi kipe y’Ingabo z’Igihugu yari yasabye ko umukino ubanza n’uwo kwishyura w’iri jonjora utabera muri DR Congo kubera icyorezo cya Ebola kiri muri iki gihugu hakiyongeraho n’uko umubano w’u Rwanda n’iki gihugu utameze neza aho yari ifite impungenge z’umutekano w’iyi kipe mu gihe yajyayo.

    Gusa CAF yaje kubitera utwatsi, itegeka ko APR FC ijya gukina muri DR Congo, byarangiye itsinzwe 1-0.

    Kagege yabwiye ISIMBI ko icyabafashije ari uko barwaniriraga igihugu.

    Ati “Icyadufashije ni uko twari tuzi ko ari intambara mu ntambara, twarwaniriraga igihugu.”

    Yakomeje avuga ko ubu bagiye kwitegura cyane ku buryo bazajya mu matsinda ya CAF Champions League.

    Ati “Tugiye kwitegura turebe ko twarenga icyi cyiciro tube twagera mu matsinda.”

    Agaruka ku cyo bari babuze mu mukino ubanza, yagize ati “umukino ubanza nta kintu cyabuze, badutsinze kimwe natwe twashyizemo imbaraga turabatsinda.”

    Amahirwe menshi ni uko mu cyiciro gikurikiyeho bazahura na Zamalek yo mu Misiri, yavuze ko nayo kuyisezerera bishoboka.

    Ati “Birasaba kwitegura neza, tukiga ku ikipe neza, ndakeka twayize neza nayo twayitsinda nta bidashoboka.”

    Yashimiye abakunzi b’ikipe ya APR FC ndetse abatura intsinzi kuko niba babafashije cyane kugira ngo bayibone.

    Kagege yavuze ko barwaniriraga igihugu

    Source : http://isimbi.rw/twari-tuzi-ko-ari-intambara-mu-zindi-twarwaniriraga-igihugu-kagege.html

  • Ngomba kujya mu matsinda – Umutoza wa APR FC #rwanda #RwOT

    Umunya-Maroc utoza APR FC, Talib Abderrahman nyuma yo gusezerera Les Aigles du Congo yavuze ko agomba kujya mu matsinda.

    Ejo hashize ku wa Gatanu tariki ya 11 Nzeri 2026, APR FC yasezereye Les Aigles du iyitsinze 3-0 biba 3-1 mu mikino yombi, ihita igera mu ijonjora rya kabiri rya CAF Champions League aho batsinze bahita bagera mu matsinda y’iyi mikino Nyafurika.

    Nyuma y’uyu mukino bari mu rwambariro, imbere y’ubuyobozi bukuru bwa APR FC n’abakinnyi, Talib Abderrahman yavuze ko agomba kujya mu matsinda.

    Ati “Twe uyu mukino twamaze kuwibagirwa, ubu turimo gutekereza kuri Zamalek. Njye ngomba kujya mu matsinda, APR FC igomba kujya mu matsinda. Ubu ni ugutekereza kuri Zamalek. Ibi byo ni amateka.”

    Yakomeje ashimira ubuyobozi kuba bwahise bunaha abakinnyi agahimbazamusyi avuga ko ari agahimbazamusyi bakwiriye.

    Talib Abderrahman yavuze ko agomba kujya mu matsinda

    Source : http://isimbi.rw/ngomba-kujya-mu-matsinda-umutoza-wa-apr-fc.html

  • Mu gice cya kabiri cya Nzeri mu Rwanda hazatangira kugwa imvura – #rwanda #RwOT

    Meteo Rwanda yavuze ko iri teganyagihe rireba igihe cyo kuva ku wa 11 kugeza ku wa 20 Nzeri 2026, aho imvura nyinshi iteganyijwe mu Ntara y'Iburengerazuba, ibice byinshi by'Intara y'Amajyaruguru ndetse no mu bice bimwe by'Uturere twa Nyamagabe na Nyaruguru.

    Mu bindi bice by'igihugu, hateganyijwe imvura iri munsi gato y'isanzwe igwa muri iki gice cy'ukwezi. Muri rusange, imvura izagwa iri hagati ya milimetero 10 na 64, mu gihe iminsi izagwamo imvura iteganyijwe kuba iri hagati y'iminsi ibiri n'ine bitewe n'aho umuntu aherereye.

    Imvura iri hagati ya milimetero 40 na 64 iteganyijwe mu Ntara y'Iburengerazuba n'iy'Amajyaruguru, uretse bimwe mu bice byo mu Turere twa Gicumbi, Rulindo na Gakenke. Iyi mvura kandi iteganyijwe mu majyaruguru n'uburengerazuba bw'Akarere ka Nyamagabe ndetse no mu burengerazuba bw'Akarere ka Nyaruguru.

    Meteo Rwanda kandi yatangaje ko imvura iri hagati ya milimetero 30 na 40 izagwa mu Turere twa Muhanga, Nyagatare na Gatsibo, ndetse no mu bindi bice by'Intara y'Amajyaruguru, Nyamagabe na Nyaruguru. Hari kandi ibice by'Uturere twa Huye, Nyanza, Ruhango, Kamonyi, Rwamagana na Kayonza biteganyijweho iyo mvura.

    Mu bindi bice bisigaye by'igihugu hateganyijwe imvura iri hagati ya milimetero 20 na 30, mu gihe mu bice byinshi bya Bugesera, mu majyepfo ya Ngoma na Kirehe ndetse no mu gace k'Amayaga hateganyijwe imvura iri hagati ya milimetero 10 na 20.

    Ku bijyanye n'ubushyuhe, Meteo Rwanda yavuze ko ubushyuhe bwo hejuru buzaba buri hagati ya dogere Selisiyusi 21 na 33, naho ubukonje bwo hasi bukaba buri hagati ya dogere Selisiyusi 10 na 19. Ubu bushyuhe buteganyijwe buri hejuru gato y'impuzandengo isanzwe iboneka muri iki gihe.

    Ubushyuhe bwo hejuru buri hagati ya dogere Selisiyusi 31 na 33 buteganyijwe cyane cyane mu bice byo hagati n'amajyepfo y'Umujyi wa Kigali, henshi mu Karere ka Bugesera, uburasirazuba bwa Nyagatare, Gatsibo na Kayonza, amajyaruguru ya Kirehe, Amayaga ndetse no mu Kibaya cya Bugarama.

    Ku rundi ruhande, ubushyuhe bwo hasi buri hagati ya dogere Selisiyusi 10 na 12 buteganyijwe mu bice byinshi bya Nyabihu, Nyamagabe, Nyaruguru, Musanze, Ngororero ndetse no mu bice bimwe bya Rusizi, Nyamasheke, Rutsiro na Rubavu.

    Meteo Rwanda yanatangaje ko hateganyijwe umuyaga uringaniye ufite umuvuduko uri hagati ya metero 4 na 12 ku isegonda mu bice bitandukanye by'igihugu. Umuyaga mwinshi cyane uteganyijwe mu Turere twa Karongi, Rutsiro, Rubavu, Nyamasheke, Ngororero, Nyabihu, Nyamagabe, Musanze na Burera.

    Iki kigo cyagiriye inama Abaturarwanda, cyane cyane abatuye ahateganyijwe umuyaga mwinshi, gukomeza gufata ingamba zo kwirinda ingaruka zaterwa n'uwo muyaga no gukurikiza amabwiriza atangwa n'inzego zishinzwe gukumira ibiza.

    Mu gice cya kabiri cya Nzeri mu Rwanda hazatangira kugwa imvura


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/mu-gice-cya-kabiri-cya-nzeri-mu-rwanda-hazatangira-kugwa-imvura

  • APR FC yasezereye Les Aigles du Congo #rwanda #RwOT

    APR FC yakomeje mu cyiciro gikurikiyeho cya CAF Champions League nyuma yo gutsinda Les Aigles du Congo 3-0 biba 3-1 mu mikino yombi.

    Nyuma y’uko Les Aigles du Congo yatsinze APR FC mu mukino ubanza w’ijonjora ry’ibanze rya CAF Champions League 1-0, uyu munsi yari yayakiriye kuri Stade Amahoro, ni umukino yasabwaga gutsinda kugira ngo ikomeza mu kindi cyiciro.

    Umutoza ukomoka muri Maroc, Talib Abderrahman utoza APR FC yari yakoze impinduka imwe gusa muri 11 ku bakinnye umukino ubanza aho Ronald Ssekiganda wabonye ikarita itukura yasimbuwe na Seidu Yussif Dauda.

    APR FC yatangiye umukino ubona itarimo isatira cyane nubwo yanyuzagamo ukabona ko ishaka igitego ariko imipira myinsi ubwugarizi bukayigarura.

    Mu minota 30 y’igice cya mbere amahirwe akomeye yabonye ni ayo Ouattara yateye umunyezamu akawukuramo ndetse n’umupira William Togui Mel yahinduye ariko Amani Michel akananirwa kuwushyira mu izamu.

    APR FC yaje kubona igitego cya mbere ku munota wa 33 cyatsinzwe na Cheikh Djibril Ouattara. Amakipe yombi ajya kuruhuka ari 1-0.

    APR FC yagarukanye imbaraga mu gice cya kabiri ishaka igitego cy’umutekano maze ku munota wa 55 Ishimwe Christian atsinda icya kabiri kuri kufura.

    Mbere y’uko batera iyi kufura yari imaze gukora impinduka 2 aho Hakim Kiwanuka na Uwiyaremye Fidali basimbuye Amani Michel na Memel Dao.

    Cheikh Djibril yaje gutsindira APR FC igitego cya gatatu kuri penaliti ku munota wa 77 ku ikosa ryari rimukorewe.

    Ngabonziza Pacifique yaje gusimbura William Togui Mel. Umukino warangiye ari 3-0 maze APR FC ikomeza ku giteranyo cy’ibitego 3-1.

    Source : http://isimbi.rw/apr-fc-yasezereye-les-aigles-du-congo.html

  • Dr Manasseh Gahima yagizwe Arkiyepiskopi mushya w'Abangilikani mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Dr Gahima yatowe kuri uyu wa Gatanu mu Nama Nkuru y'abayobozi b'Itorero Angilikani mu Rwanda, yabereye ku cyicaro gikuru cyaryo mu Mujyi wa Kigali.

    Mbere y'amatora, Dr Gahima yari mu bahabwaga amahirwe yo kuyobora iri torero. Mu cyiciro cya nyuma yari ahanganye na Musenyeri Assiel Musabyimana, Umushumba wa Diyoseze ya Kigeme.

    Umushumba wa Diyoseze ya Kigali, Nathan Rusengo Amooti, na we yari yabanje kugaragara ku rutonde rw'abashoboraga gutorerwa uyu mwanya, ariko aza kuruvaho, hasigara abakandida babiri.

    Muri Werurwe 2026, Dr Gahima yari yatorewe kuyobora Inama y'Abaporotesitanti mu Rwanda, Conseil Protestant du Rwanda (CPR). Icyo gihe, gutorerwa uwo mwanya byatumye izina rye ritangira kuvugwa cyane mu bashoboraga gusimbura Dr Laurent Mbanda ku buyobozi bw'Itorero Angilikani mu Rwanda.

    Dr Gahima yari asanzwe ari Umushumba wa Diyoseze ya Gahini, akaba ari uwa kabiri wari uyoboye iyo Diyoseze.

    Yavukiye mu 1970, akurira muri Uganda nyuma y'uko umuryango we uhungiye muri icyo gihugu.
    Amashuri abanza yayize i Kasonga muri Uganda, ayisumbuye ayakomereza muri Kololo no muri St Andrea Kahwa's College.

    Nyuma yaje kubona impamyabumenyi mu burezi, akomereza amashuri makuru mu bijyanye n'ubucuruzi muri Kaminuza y'u Rwanda, icyo gihe yari izwi nka Umutara Polytechnic.

    Afite kandi impamyabumenyi z'icyiciro cya gatatu cya kaminuza mu micungire y'abakozi no mu by'iyobokamana, ndetse n'impamyabumenyi y'ikirenga, PhD, mu bijyanye n'amasomo y'iyobokamana.

    Mbere yo kwinjira mu buyobozi bw'Itorero Angilikani, Dr Gahima yakoze mu nzego zitandukanye z'uburezi n'ubuyobozi bw'inzego z'ibanze.

    Kuva mu 1995 kugeza mu 1997, yabaye Umuyobozi wungirije w'ishuri Lycée de Kigali, aho yari ashinzwe abanyeshuri bigaga mu Cyongereza.

    Hagati ya 1997 na 2001, yabaye Burugumesitiri w'iyahoze ari Komini Karangazi, naho kuva mu 2004 kugeza mu 2005 aba Burugumesitiri w'iyahoze ari Komini Gabiro.

    Nyuma y'amavugurura yabaye mu nzego z'ubutegetsi bw'igihugu, Dr Gahima yerekeje mu buyobozi bw'Itorero Angilikani muri Diyoseze ya Gahini, aho yabaye Umuyobozi wungirije wa Diyoseze.

    Mu 2019, yimikiwe kuba Umushumba wa Diyoseze ya Gahini, inshingano yari amaze imyaka irindwi akora mbere yo gutorerwa kuyobora Itorero Angilikani mu Rwanda.

    Dr Gahima arubatse kandi afite abana umunani.

    Dr Gahima yatowe kuri uyu wa Gatanu mu Nama Nkuru y'abayobozi b'Itorero Angilikani mu Rwanda

    Musenyeri Dr Manasseh Gahima arubatse ndetse afite abana umunani

    Musenyeri Dr Manasseh Gahima, wari usanzwe ari Umushumba wa Diyoseze ya Gahini, yatorewe kuba Arkiyepiskopi mushya w'Itorero Angilikani mu Rwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/dr-manasseh-gahima-yagizwe-arkiyepiskopi-mushya-w-abangilikani-mu-rwanda

  • Perezida Kagame yagiranye ibiganiro na Macron w'u Bufaransa – #rwanda #RwOT

    Village Urugwiro yatangaje ko Perezida Kagame yahuye na Perezida Macron mu gitondo cyo ku wa 11 Nzeri 2026, ubwo yari mu Bufaransa aho yari yitabiriye Inama Mpuzamahanga yiga ku by'isanzure 'International Space Summit'.

    Muri ibyo biganiro, abayobozi bombi baganiriye ku buryo bwo gukomeza guteza imbere umubano w'u Rwanda n'u Bufaransa, ubufatanye mu nzego zitandukanye ndetse n'ibikorwa by'ingenzi byerekeye iterambere n'imibanire mpuzamahanga.

    Perezida Kagame yari i Paris mu Bufaransa mu rwego rwo kwitabira Inama Mpuzamahanga yiga ku by'isanzure yatangiye ku wa 9 Nzeri 2026 ikarangira ku wa 10 Nzeri. Iyi nama yateguwe ku bufatanye bw'u Bufaransa n'u Budage, ihuza abayobozi b'ibihugu na za guverinoma, imiryango mpuzamahanga, ibigo bishinzwe iby'isanzure, abahanga mu bya siyansi ndetse n'abahagarariye urwego rw'abikorera.

    Iyi nama yibanze ku hazaza h'urwego rw'iby'isanzure, by'umwihariko uruhare rw'ubukungu bushingiye ku isanzure, ubushakashatsi bwa siyansi ndetse n'imikoreshereze irambye y'ibyogajuru n'ikoranabuhanga ryarwo.

    Mu biganiro byagarutsweho muri iyo nama harimo n'uruhare rwa Afurika mu iterambere ry'urwego rw'iby'isanzure, aho abitabiriye baganiriye ku buryo umugabane wakoresha iri koranabuhanga mu kwihutisha iterambere, kongera ubushobozi mu bya siyansi n'ikoranabuhanga ndetse no kugira uruhare mu igenwa ry'amabwiriza mpuzamahanga arugenga.

    Uru ruzinduko rwa Perezida Kagame mu Bufaransa rubaye mu gihe u Rwanda rukomeje guteza imbere imikoranire n'amahanga mu nzego zirimo ubumenyi, ikoranabuhanga n'ubushakashatsi, bigamije kugira uruhare mu kubaka ubukungu bushingiye ku bumenyi.

    Perezida Kagame yagiranye ibiganiro na Macron w'u Bufaransa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/perezida-kagame-yagiranye-ibiganiro-na-macron-w-u-bufaransa

  • Abarenga 1.000 bakopeye ibizamini bya Leta bisoza ayisumbuye ntibazahabwa andi mahirwe – #rwanda #RwOT

    Ubwo hatangazwaga amanota y'abanyeshuri 108.405 bakoze ibizamini bya Leta bisoza ayisumbuye kuri uyu wa 11 Nzeri 2026, Minisitiri Nsengimana yasobanuye ko aba bantu bari bazi ibyo bakora.

    Mu bizamini bya Leta bisoza amashuri abanza, umwaka wa 2025/2026, abanyeshuri barenga 7.100 barakopejwe ariko iperereza ryagaragaje ko bakopejwe n'abantu bakuru.

    Abakekwaho gukopeza aba banyeshuri barimo abayobozi bo mu nzego z'ibanze batawe muri yombi, ubu bakaba bakurikiranywe n'ubutabera mu gihe iperereza rikomeje.

    Mu gihe iperereza ryari rikomeje, hafashwe icyemezo cyo guha aba banyeshuri andi mahirwe, basubiramo ibizamini bya Leta bisoza amashuri abanza kuva tariki ya 2 kugeza ku ya 4 Nzeri 2026.

    Kuri uyu wa 11 Nzeri, amanota y'abasubiyemo ibizamini bya Leta nyuma y'aho bigaragaye ko bakopejwe, yasohotse, bivuze ko bafite iminsi mike yo kwitegura gusubira ku ishuri.

    Minisitiri Nsengimana yabajijwe niba abakopeye ubwo bakoraga ibizamini bisoza amashuri yisumbuye bazahabwa andi mahirwe nk'abo mu mashuri abanza, asubiza ko batazabona ayo mahirwe.

    Yasobanuye ko abakoze ibizamini bya Leta bisoza amashuri abanza bari bato, bitandukanye n'abo mu mashuri yisumbuye kubera ko bo nta babibakoresheje.

    Ati 'Mu by'ukuri ntabwo ari impinja, ni abantu bazi icyo bakora.'

    Minisitiri Nsengimana Joseph yagaragaje ko abakopeye ibizamini bya Leta bisoza amashuri yisumbuye bari bazi ibyo bakora


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abarenga-1000-bakopeye-ibizamini-bya-leta-bisoza-ayisumbuye-ntibazahabwa-andi

  • Mutobo: Abahoze ari abarwanyi mu mashyamba ya RDC basabwe kuba umusemburo w'iterambere – #rwanda #RwOT

    Yabigarutseho ku wa 10 Nzeri 2026, mu Kigo cya Mutobo giherereye mu Karere ka Musanze, ubwo hasozwaga amasomo yo gusubiza mu buzima busanzwe abantu 209 bahoze ari abarwanyi mu mitwe yitwaje intwaro irimo FDLR, bagiye gusubira mu miryango yabo.

    Aba basubijwe mu buzima busanzwe bari mu cyiciro cya 77, kigizwe n'abagabo 154 n'abagore 55.

    Uwera Jean Maurice yibukije abasoje aya masomo ko badakwiye gukomeza kwizirika ku mateka y'ibyo banyuzemo, ahubwo ko bakwiye gufatanya n'abandi Banyarwanda mu kwiyubakira ubuzima, gukora cyane no kwirinda kuganzwa n'ubukene batewe no kuba baramaze igihe mu mashyamba.

    Ati 'Mwagarutse mu Rwanda, mwagarutse mu gihugu cyanyu. Guhera uyu munsi mutangiye ubuzima busanzwe nk'abandi Banyarwanda bose. Benshi muri mwe mwanyuze mu nzira itari yoroshye, hari abamaze imyaka bari kure y'imiryango yabo. Hari abavukiye hanze y'igihugu, ndetse muri mwe hari abahuye n'ibihe by'amakuba byabasigiye ibikomere, ubwoba ndetse n'ubuzima butari bworoshye biba bigoye kwibagirana.'

    Yakomeje agira ati '[…] Ibyahise ni igice cy'amateka yanyu, ariko si byo bigomba kugena ejo hazaza hanyu. Uyu munsi mufite amahirwe yo gutangira bundi bushya, mugahitamo inzira yo gukoresha imbaraga zanyu mu guteza imbere imiryango yanyu n'igihugu cyanyu. Gutaha si ukugaruka gusa mu gihugu, gutaha ni ukugaruka no mu nshingano. Hari imiryango ibategereje, hari abana bategereje ababyeyi, hari abavandimwe bakeneye kongera kubabona, hari igihugu kibakeneye.'

    Umuvugizi Wungirije wa Guverinoma y'u Rwanda yanabibukije ko u Rwanda ari igihugu cy'ibyiringiro n'amahirwe menshi, abasaba kureba ku mahirwe bafite mu nzego zirimo ubuhinzi n'ubworozi, ubucuruzi, ikoranabuhanga, imyuga n'ubwubatsi kugira ngo biteze imbere.

    Sgt. Maj. Ndayisenga Prospeur wahagarariye abasoje gahunda yo gusubizwa mu buzima busanzwe, yashimiye Perezida Paul Kagame wabahaye amahirwe yo kongera kuba Abanyarwanda nk'abandi, bagafatanya kubaka igihugu nubwo bari barigeze kuba mu mitwe yitwaje intwaro irwanya u Rwanda.

    Yavuze ko we na bagenzi be bagiye gushyira hamwe mu gusigasira gahunda ya 'Ndi Umunyarwanda'.

    Ati 'Turashimira byimazeyo Leta y'Ubumwe bw'Abanyarwanda, irangajwe imbere na Nyakubahwa Perezida wa Repubulika, Paul Kagame, uburyo yatwakiye nk'Abanyarwanda atitaye ku bikorwa bitari byiza twari tumaze imyaka myinshi tubamo mu mitwe yitwaje intwaro twabayemo.'

    Sgt. Maj. Ndayisenga kandi yashimiye amahirwe bahawe yo kwiga amateka y'u Rwanda, avuga ko byabafashije gusobanukirwa amateka nyakuri y'igihugu.

    Yavuze ko basuye Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali ruri ku Gisozi ndetse n'Ingoro y'Amateka y'Urugamba rwo Guhagarika Jenoside no Kubohora Igihugu, aho bamenye amateka atandukanye n'ibinyoma bari barabwiwe bakiri mu mashyamba ya RDC.

    Ati 'Bikaba byaratumye dusobanukirwa amateka nyakuri yaranze igihugu cyacu, ubu tukaba dutahanye impamba ihagije tuzabwira na bagenzi bacu basigaye mu mashyamba ya Congo.'

    Guverineri w'Intara y'Amajyaruguru, Mugabowagahunde Maurice, yasabye abasoje iyi gahunda kudatatira ihame ry'ubumwe n'ubudaheranwa by'Abanyarwanda, anasaba abandi Banyarwanda kubakira neza no gufatanya na bo mu kubaka igihugu.

    Yasabye kandi abandi Banyarwanda bakiri mu mitwe yitwaje intwaro mu mashyamba ya RDC gutaha, bagafatanya n'abandi kwiyubakira igihugu cyabo, kuko mu Rwanda hari amahoro.

    Perezida wa Komisiyo y'Igihugu yo Gusezerera no Gusubiza mu Buzima busanzwe abahoze ari abasirikare (RDRC), Nyirahabineza Valérie, yashimiye abafatanyabikorwa batandukanye, barimo abahagarariye ibihugu byabo mu Rwanda, bagize uruhare mu gutuma iki gikorwa kigenda neza mu rwego rwo gukomeza kubaka u Rwanda rutekanye.

    Aba baturage bashimira Leta y’u Rwanda yabahaye amahirwe yo gufatanya n’abandi Banyarwanda mu kubaka igihugu

    Perezida wa RDRC, Nyirahabineza Valérie, yashimiye ubufatanye bw'inzego zitandukanye mu gusubiza mu buzima busanzwe Abanyarwanda bari abarwanyi mu mitwe yitwaje intwaro muri RDC


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/mutobo-abahoze-ari-abarwanyi-mu-mashyamba-ya-rdc-basabwe-kuba-umusemburo-w

  • Abakiri bato murinde igihugu izo nkuru mbi – Perezida w'Urukiko rw'Ikirenga ku manza za gatanya – #rwanda #RwOT

    Imibare yatangajwe n'Urwego rw'Ubucamanza mu mwaka wa 2025/26 igaragaza ko imanza zirebana no gutandukana kw'abashakanye ari zo zikomeje kwiganza, zingana na 6.799 harebewe ku nzego zose z'inkiko.

    Izi manza zikubye hafi gatatu ugereranyije n'izaburanishijwe mu mwaka w'ingengo y'imari wari wabanje.

    Perezida w'Urukiko rw'Ikirenge, Mukantaganzwa Domitilla ubwo yari mu Kiganiro n'Abanyamakuru ku wa 11 Nzeri 2026, yatangaje ko umuryango mugari ari wo wakabaye ukemura ikibazo cyugarije umuryango.

    Ati 'Burya abashakanye baba babaye abavandimwe, iyo bagize umugisha bakabyara baba ari abavandimwe. Iyo byarenze umuryango bikajya ku karubanda ubwo biba byacitse. Ubundi umuryango wari ukwiye kubafasha bagakemura ikibazo ntitunakimenye. Iyo mvuze umuryango simvuze umuryango w'amaraso gusa n'inshuti nziza ziba ziri mu muryango. Iyo rero byanze ni uko bigera ku karubanda bakaregana bikaza mu nkiko.'

    Yasobanuye ko imanza zitangazwa ari imibare ikomatanyije ku buryo hari ikirego cy'ubutane kimwe gishobora kuvamo imanza ebyiri kubera ubujurire cyangwa ibijyanye n'imitungo ishamikiye kuri bombi.

    Mu birego by'ubutane byatanzwe ku rwego rwa mbere mu 2026 bingana na 5.980. Uyu mubare ungana n'umubare w'imiryango (ugizwe n'umugore n'umugabo/couple) yasabye.

    Raporo yitwa Civil Registration and Vital Statisticsbwakozwe y'Ikigo cy'Igihugu cy'Ibarurishamibare mu Rwanda (NISR) ya 2025, yagaragaje ko gatanya zanditswe mu irangamimerere mu 2025 zari 4.479. Abahawe gatanya n'inkiko bakaniyandikisha mu irangamimerere mu 2025 bari bari ingo 2.629.

    Umujyi wa Kigali ni wo wari wihariye ku kugira umubare munini aho wagize gatanya 1.820, ukurikirwa n'Intara y'Amajyepfo yagize 920, Iburasirazuba hanoneka 820, Amajyaruguru 520, naho Iburengerazuba ni 339.

    NISR ivuga ko abatandukana cyane ari abamaranye kuva ku myaka 5-14, nk'uko imibare ya 2025 ibigaragaza.

    Mukantaganzwa yavuze ko igihugu kitifuza ko habaho ubutane mu miryango yaba imishya cyangwa imaranye igihe.

    Ati 'Twese dutaha ubukwe, twarabyaye turacyanabyara dufite abana, nta mubyeyi wifuza ko abana be batandukana n'igihugu ntabwo cyifuza ko Abanyarwanda batandukana, abakiri bato murinde igihugu izo nkuru mbi n'abubatse mukuze. Kuko burya iyo tubivuze mwibwira ko ari abana gusa ariko ubu dufite n'abamaranye imyaka 40 na 35 na 42 na bo bari mu butane ako ni akaga ku gihugu.'

    Gutandukana hari igihe biba igisubizo….

    Mukantaganzwa yavuze ko hari igihe gutandukanya abashakanye biba igisubizo ku bantu b'ingeri zitandukanye zigize umuryango.

    Ati 'Hari igihe no gutandukana aba ari igisubizo aho kugira ngo abantu bicane, aho kugira ngo umuntu yicwe n'agahinda, cyangwa aho kugira ngo n'abana bahore babona ibyo bikorwa bibi bya mama na papa batumvikana, ikindi twe tuvuga abo batandukana ariko ingaruka zigera ku bana, ku bakozi bo muri urwo rugo ni byo bibi kurushaho.'

    'Bihungabanya abana, bihungabanya abo ari bo bose, ndetse n'imiryango ugasanga yafashe uruhande bikaba ibintu bibi. Ubutane rero ni urubanza rubi, ni urubanza rubishye ariko ndashaka kuvuga ko ingo zubatse neza ni nyinshi zirahari, ingo z'urugero kandi ziri mu myaka yose, hari ingo z'abakiri bato zubatse neza, hari ingo z'abakuru z'intangarugero na zo zirahari.'

    Gusa agaragaza ko mu ngo zirenga miliyoni eshatu ziri mu Rwanda izibanye neza ari zo nyinshi, kandi hari n'igihe abantu bashobora kongera gusubirana.

    Ati 'Ndagira ngo mbabwire ko biba atari iherezo kuko n'abatanye baba bashobora kongera gusubirana…njyewe ndabazi basubiranye na nyuma y'imyaka 10, 20 ibyo rero ntabwo bitangaje.'

    Itegeko rigenga abantu n'umuryango rya 2024 riteganya ko Inama y'Umuryango ari yo ikwiye kureberera iterambere ry'umuryango, kurengera inyungu z'abawugize no gukemura ibibazo biwuvutsemo. Riteganya ko iteka rya Minisitiri ufite umuryango mu nshingano rigena abagize inama y'umuryango, inshingano, imiterere n'imikorere byayo. Gusa kugeza ubu iri teka ntirirashyirwaho.

    Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga Mukantaganzwa Domitilla yasabye abato kwirinda gatanya


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abakiri-bato-murinde-igihugu-izo-nkuru-mbi-perezida-w-urukiko-rw-ikirenga-ku