Tag: featured

  • Isibo yahize izindi mu Karere ka Nyarugenge yahawe inka #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Inka yahawe Isibo yahize izindi muri Nyarugenge
    Inka yahawe Isibo yahize izindi muri Nyarugenge

    Uyu munsi Mpuzamahanga w’Ubwitange wizihijwe mu Rwanda ku nshuro ya 7 Insanganyamatsiko y’ uyu munsi ikaba igira iti: “Twese hamwe ntacyo tutageraho dukoresheje Ubwitange /Ubukorerabushake.

    Iyi Sibo yahembewe ibikorwa by’indashyikirwa yakoze birimo kubakira umuturage witwa GASIGWA Jean inzu igeze ku musozo, kugira 100% y’ ubwitabire muri gahunda y’Ubwisungane mu kwivuza no gutanga mu yandi masibo inkunga ku baturage bafite ikibazo cyo kubona Ubwisungane mu kwivuza no kwitabira gahunda ya EJO HEZA. Yakurikiwe n’Isibo y’Ubutwari yo mu Mudugudu wa Kamatamu , Akagari ka Kankuba mu Murenge wa Mageragere, naho iya Gatatu iba isibo y’ Indashyikirwa yo mu Mudugudu wa Misibyamu Kagari ka Ruliba, Umurenge wa Kigali.

    Umuyobozi Nshingwabikorwa w
    Umuyobozi Nshingwabikorwa w’Akarere ka Nyarugenge mu gikorwa cyo gutera irangi inzu yubatswe

    GASIGWA Jean wubakiwe inzu akaba umuturage wo muri iyi Sibo y’Ubutwari mu Mudugudu w’Ituze yagaragaje ko atari azi Isibo icyo ari cyo ariko ashima Ubuyobozi bwashyizeho iki gikorwa kuko ari uburyo bwo gufatanya no kuzamurana. Yagize ati “Kubera uburyo nari narihebye nararaga hejuru y’inzu kugira ngo itangwira, ariko kuva Isibo y’Ubutwari yatekereza kunyubakira byampaye ishema kandi biba n’ishema ku baturage bose nanjye mfata umugambi wo gusubira ku murongo.

    Nk’uko bigaragazwa n’abaturage, uyu Gasingwa ni imfubyi akaba yari yarishoye mu biyobyabwenge ku buryo bukomeye ndetse akanagira itsinda yabanaga na ryo ku buryo batezaga umutekano muke muri ako gace.

    Habyarimana Naphtal, umwe mu baturage b’Iyi Sibo yagaragaje ko nk’Isibo bicaye bakabona uko GASIGWA Jean asa nk’ubangamye muri iyi Sibo aho yazanaga abanywi b’ibiyobyabwenge mu cyasaga n’itongo. Abatuye muri ako gace ngo biyemeje kongera kumwubakira no kumufasha bakareba niba yakongera kugira icyizere cy’ubuzima.

    Umuyobozi Nshingwabikorwa aganira na Gasigwa (wambaye ishati y
    Umuyobozi Nshingwabikorwa aganira na Gasigwa (wambaye ishati y’umweru)

    Yagaragaje ko inzu bamwubakiye ifite ibyumba 7 birimo ibice bitatu aho kimwe azakibamo ibindi babiri bigakodeshwa bigashobora kumuha ubushobozi bwo kubaho kandi ngo biteguye no kumufasha kuba yakwiga imyuga.

    Muri gahunda y’imitoreze mishya hashyizweho Isibo, ikaba Urwego ruri munsi y’Umudugudu rugizwe n’ ingo hagati ya 15 na 20, muri izo ngo abaturage bakaba bashyirwa mu ngamba 6.

    Ibirezi : abana bafite kuva ku myaka itanu ku manura
    Imbuto : Kuva ku myaka 6 kugeza 12
    Indirira :13 kugeza 18
    Indahangarwa :19 kugeza kuri 35
    Ingobokarugamba : 36 kugeza 55
    Inararibonye : kuva ku myaka 56 kuzamura.

    Umuyobozi Nshingwabikorwa yagejeje ijambo kubitabiriye igikorwa
    Umuyobozi Nshingwabikorwa yagejeje ijambo kubitabiriye igikorwa

    Iyi Sibo yanahawe icyemezo cy
    Iyi Sibo yanahawe icyemezo cy’indashyikirwa


    source https://www.kigalitoday.com/amakuru/amakuru-mu-rwanda/article/isibo-yahize-izindi-mu-karere-ka-nyarugenge-yahawe-inka

  • Ubukerarugendo 2020: Ikoranabuhanga mu bikorwa byinshi harimo no Kwita Izina #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Kwita Izina abana b
    Kwita Izina abana b’ingagi muri uyu mwaka byakozwe hifashishijwe ikoranabuhanga

    Ni icyorezo cyagaragaye bwa mbere mu Rwanda ku itariki 14 Werurwe 2020, ku mugabo wari uturutse mu Mujyi wa Mumbai mu Buhinde, ubwo yari yinjiye mu Rwanda ku itariki 08 Werurwe 2020.

    Kuva haboneka uwanduye icyo cyorezo abantu babaye nk’abahungabanye, ibikorwa binyuranye by’ubukerarugendo birahagarikwa, aho zimwe muri serivise z’ubukerarugendo zaguye mu bihombo.

    Icyo gihe Ishyirahamwe Mpuzamahanga ry’ubwikorezi bw’Indege muri Afurika (IATA) rihagarika serivise zaryo, aho ubuyobozi bw’iryo shyirahamwe bwemeje ko COVID-19 izabateza igihombo cy’akayabo ka miliyari enye na miliyoni 400 z’amadolari ya Amerika.

    Nyuma y’uko bigaragaye ko abaturuka mu mahanga ari bo bakomeje kugaragaraho icyo cyorezo, mu rwego rwo kwirinda ikwirakwizwa ryacyo, Leta y’u Rwanda yafashe ingamba zo guhagarika ingendo ziva cyangwa ziza mu Rwanda kuva tariki ya 20 Werurwe harimo na Rwandair, ubukerarugendo butangira kugwa mu bihombo, Pariki zibura abazisura, Hoteli zibura abakiriya n’izindi serivise zinyuranye z’ubukerarugendo ziradindira.

    Ubukerarugendo muri gahunda ya Guma mu rugo

    Uko iminsi yajyendaga yigira imbere ni na ko Leta y’u Rwanda yafataga ingamba zo gukumira ikwirakwizwa rya COVID-19, aho mu mpera z’ukwezi kwa Werurwe no muri Mata Leta yafashe icyemezo itangiza gahunda ya #Gumamurugo.

    Iyo gahunda ya guma mu rugo ntiyasize ubukerarugendo, aho Urwego rw’Igihugu rw’Iterambere (RDB), rwahise rusohora itangazo ryemeza ko guhera ku itariki ya 21 Werurwe 2020, ibikorwa byo gusura Pariki z’Igihugu eshatu ari zo Pariki y’Igihugu y’Ibirunga, iya Mukura-Gishwati ndetse n’iya Nyungwe byabaye bisubitswe by’agateganyo, mu rwego rwo guhangana n’icyorezo cya COVID-19.

    Ingamba zo kwirinda ikwirakwizwa rya COVID-19 ni kimwe mu byashegeshe ubukerarugendo bushingiye kuri za pariki, ingoro ndangamurage, inama mpuzamahanga zinyuranye, amamurikagurisha mpuzamahanga n’ibikorwa by’imyidagaduro bikurura ba mukerarugendo benshi mu Rwanda, aho byose byahagaze.

    Mu bihombo bikomeye COVID-19 yateje igihugu cy’u Rwanda, harimo inama ikomeye u Rwanda rwateganyaga kwakira ihuza Abakuru b’Ibihugu na za Guverinonma bigize Umuryango w’Ibihugu bikoresha Icyongereza izwi nka ‘CHOGM’ (Commonwealth Heads of Government Meeting) yagombaga kubera i Kigali kuva ku itariki ya 22 Kamena kugeza ku itariki ya 27 Kamena 2020, irasubikwa.

    Ni mu tangazo ryashyizwe ahagaragara n’Umuryango wa Commonwealth rivuga ko iyi nama yari igiye kuba ku nshuro ya 26, ndetse n’ibindi bikorwa bijyanye na yo byimuriwe mu mwaka utaha, ikaba yaragombaga kwakira abantu bakabakaba ibihumbi 10.

    Ibiciro byo gusura ingagi byaravuguruwe muri ibi bihe bya Covid-19
    Ibiciro byo gusura ingagi byaravuguruwe muri ibi bihe bya Covid-19

    Mu bukerarugendo bushingiye ku nyamaswa, haba ku ruhare rwa Leta haba no ku baturage baturiye Pariki y’Ibirunga, byari bimenyerewe ko basaranganya umusaruro uturuka ku bukerarugendo bukorerwa muri Pariki y’Igihugu y’Ibirunga (Revenue sharing) bidindizwa na COVID-19.

    Abaturage bagenerwaga 10% by’amafaranga yinjizwa na Pariki, aho ubusanzwe buri mwaka Pariki y’Igihugu y’Ibirunga yinjizaga miliyoni 120 z’amadolari ya Amerika, (asaga miliyari 100 z’amafaranga y’u Rwanda), aturutse mu bukerarugendo.

    Muri iyo gahunda y’ihagarikwa ry’ibikorwa by’ubukerarugendo, inyamaswa nubwo zakomeje kubungabungwa uko bikwiye ntabwo zaguwe neza n’ibyo bihe, aho zari zimenyereye kubona abantu bingeri zinyuranye bazisura zikababura mu buryo buzitunguye.

    Ni na ho muri Mata 2020, ku mbuga nkoranyambaga hakwirakwiye ifoto y’ingagi bigaragara ko yari yarenze imbago za Pariki, aho yari ikikijwe n’imbaga y’abaturage batambaye udupfukamunwa.

    Ni ifoto yatangaje benshi bakeka ko iyo ngagi yarambiwe kubaho itabona abantu ibasanga mu ngo zabo, aho iyo foto yagaragaye bwa mbere kuri twitter ya Guverineri w’Intara y’Amajyaruguru Gatabazi JMV.

    Muri COVID-19, ubwo hahagarikwaga ibikorwa byose bijyanye n’ubukerarugendo muri gahunda ya Guma mu rugo, ubuzima bwasaga n’ubwahagaze muri serivise z’ubukerarugendo aho abantu batangajwe no kumva imijyi hafi ya yose yo ku isi na Kigali irimo, nta muntu n’umwe utembera.

    Muri uko gufunga, ubwiza bw’imihanda n’amazu muri Kigali bwashoboraga kugaragara neza, ubwiza bw’amazi bwaragaragaraga, urugero nko mu kiyaga cya Kivu nta bwato, nta murobyi, nta mukerarugendo, nta n’igikorwa cya siporo yo mu mazi, amahoteli yari afunze, amafoto y’ibibuga by’indege yacicikanaga yerekana ubwiza bw’ibyo bibuga byabaga biparitsemo indege nta rujya n’uruza rw’abantu, aho ntawashoboraga kubona indege iguruka cyangwa igwa, zose zabaga ziparitse.

    Inzu zikomeye i Kigali zakira abantu zarababuze, zabuze n’inama mpuzamahanga zinyuranye zari zifunze. Urugero Kigali Convention Centre nti wari kubona umuntu ugenda, Kigali Arena yari imaze umwaka itashywe na yo yari ifunze, mu mashyamba abantu bakundaga gutemberera by’umwihariko ku biraro byo mu kirere, aho muri za Nyungwe bitashobokaga kuhatemberera.

    COVID-19 yashegeshe n’ubukerarugendo bushingiye ku myidagaduro

    Muri iyo gahunda ya Guma mu rugo no mu mezi yayikurikiye, COVID-19 ntiyashegeshe gusa ubukerarugendo bushingiye ku nyamaswa, kuko ibyo bihombo byageze no mu myidagaduro, imikino irimo na shampoyona y’u Rwanda y’umupira w’amaguru birasubikwa.

    Igitaramo cya Kayirebwa cyarasubitswe
    Igitaramo cya Kayirebwa cyarasubitswe

    Kubera impamvu za COVID-19, ibitaramo bibiri byari bitegerejwe na benshi ari byo igitaramo cya Cecile Kayirebwa cyiswe ‘Ikirenga mu bahanzi’, n’igitaramo cya Adrien Misigaro cyiswe ‘Each one Reach one’ byarahararitswe.

    Ni mu itangazo ry’Umujyi wa Kigali ryagiraga riti “Dushingiye ku butumwa bwa Nyakubahwa Minisitiri w’Intebe bujyanye n’icyorezo cya COVID-19, bwo ku itariki ya 06 Werurwe 2020, bugamije gukangurira buri wese gukumira icyo cyorezo, ku ngingo ivuga ko inzego z’ubuzima n’izindi nzego za Leta zizakomeza kubagezaho ingamba zijyanye no gukomeza gukumira no guhangana n’iki cyorezo, Umujyi wa Kigali uramenyesha abantu bose ko ibitaramo by’imyidagaduro n’ibindi birori bihuza abantu benshi (imyidagaduro, imurikagurisha, imurikabikorwa, umutambagiro n’ibindi), bisubitswe guhera tariki ya 8 Werurwe 2020”.

    Imiterere y’ubukerarugendo mu Rwanda nyuma y’uko COVID-19 itanze agahenge serivise zimwe zigafungura

    Uko icyorezo cya COVID-19 cyagendaga gitanga agahenge hirya no hino ku isi, ni ko serivise zimwe na zimwe zijyanye n’ubukerarugendo zagiye zikomorerwa.

    No mu Rwanda serivise zimwe na zimwe z’ubukerarugendo zarakomorewe, urugero ni Kompanyi ikora ubwikorezi bwo mu kirere Brussels Airlines yemerewe gusubukura ingendo zayo mu byerekezo 59 harimo n’u Rwanda guhera tariki ya 15 Kamena 2020, mu rwego rwo gufasha abanyamahanga bari barabuze uko bataha cyangwa Abanyarwanda bifuza kugaruka mu gihugu cyabo nyuma yo guhezwa hanze na COCID-19.

    Rwandair na yo yasubukuye ingendo zo gucyura Abanyarwanda bari mu Bwongereza bifuza kugaruka mu gihugu cyabo, aho Umuyobozi mukuru wa Rwandair Yvonne Makolo, aganira na KT Press, yavuze ko urugendo rwo gucyura abo bantu ruba ku ya 10 Nyakanga 2020 no ku ya 24 Nyakanga 2020.

    Yagize ati “Ni ingendo dusanzwe dukora zo gucyura ababyifuza kuva muri Gicurasi uyu mwaka. Kugeza ubu nta mubare ntarengwa tuzi w’abashaka gutaha kuko n’ubu abantu baracyagura amatike”.

    Muri serivise zakomorewe kandi harimo n’ubukerarugendo bushingiye ku nyamaswa, aho nyuma y’aho urwego rw’ubukerarugendo ruhawe uburenganzira bwo kuba rwakomeza imirimo yarwo, ari naho Urwego rw’Igihugu rushinzwe Iterambere (RDB) rwatangaje ko n’ibiciro byo gusura ingagi n’ibindi byiza nyaburanga byagabanyijwe.

    Iryo gabanuka ry’ibiciro byo gusura ingagi n’ibindi bigize ubwiza nyaburanga ni ibyemezo byafatiwe mu Nama y’Abaminisitiri yateranye ku wa 16 Kamena 2020 iyobowe na Perezida Paul Kagame, ahasubukuwe ubukerarugendo ndetse n’ibindi byemezo bitandukanye byo gufasha igihugu gusubira mu buzima busanzwe.

    Ni ibiciro byashyizwe ku madolari 200 ku Munyarwanda uzashaka gusura ingangi kuva muri Kamena kugeza mu Ukuboza 2020, Umunyamahanga ufite uruhushya rwo gukorera mu Rwanda akishyura amadolari 500, mu gihe abazaturuka hanze bo bazakomeza kwishyura amadolari 1,500, hakaba hagabanyirizwa n’abantu bashyize hamwe bashaka gusura ahantu runaka, aho umuryango uzajya ugabanyirizwa 15%, ikigo cyishyize hamwe kigakabanyirizwa 10% mu gihe ariko bantu barenze 30.

    Mu itangazo RDB yageneye abanyamakuru ku itariki 17 Kamena 2020, yagaragaje ko mu bagabanyirijwe cyane ibiciro byo gusura ingagi, harimo n’abaturage bo mu bihugu bigize Umuryango wa Afurika y’Iburasirazuba (EAC) baba mu Rwanda, aho na bo bazajya bishyura amadolari 200 gusa.

    Uko u Rwanda rwakomeje kugaragaza ingamba nziza mu guhangana no kwirinda ikwirakwizwa rya COVID-19, ni na ko rwagendaga rwemerera imirimo imwe n’imwe gusubukura runafungurirwa amarembo no mu bihugu by’i Burayi, aho Inama Ihuza ibihugu by’i Burayi yemeje gusubukura ingendo ziza muri ibyo bihugu, guhera tariki 01 Nyakanga 2020 birimo n’u Rwanda.

    Muri iyo minsi ikurikira gahunda ya Guma mu rugo, ba mukerarugendo bemerewe kuza mu Rwanda mu ndege zihariye, ndetse hashyirwaho uburyo bwo kubasuzuma COVID-19 bagakurikiranwa n’u Rwanda.

    Amahoteli amwe n’amwe yujuje ibisabwa yarafunguwe, n’izindi serivise zinyuranye muri ayo mahoteli zemererwa gufungura hagendewe ku mubare wagenwe, hashyirwaho n’ahantu hakira ba mukerarugendo mbere yo gusura ibyiza nyaburanga, hirindwa ikwirakwizawa rya COVID-19.

    Kwita Izina mu buryo budasanzwe

    Muri Nzeri 2020, ahari hamenyerewe ibirori byo Kwita Izina abana b’ingagi bigahuza imbaga y’abantu baturutse mu bihugu binyuranye. Muri uyu mwaka ibyo birori byakozwe mu buryo bwihariye, ahitabajwe ikoranabuhanga ubwo abana b’ingagi 24 bitwaga amazina.

    Muri ubwo buryo bwakoreshejwe hifashishijwe ikoranabuhanga, uwo muhango wabaye tariki 24 Nzeri 2020 ku nshuro ya 16 ku munsi Isi yose yahariye kuzirikana ingagi, witabirwa n’abakozi ba za Pariki, n’abandi bafaranyabikorwa banyuranye barimo abakinnyi batatu baturuka mu ikipe ya Arsenal umufatanyabikorwa ukomeye muri gahunda ya ‘Visit Rwanda’, ari bo Hector Bellerin wise umwana w’ingagi IRIZA, Pierre-Emerick Aubameyang wise umwana w’ingagi IGITEGO, na Bernd Leno wise umwana w’ingagi MYUGARIRO.

    Abakinnyi batatu ba Arsenal bise amazina abana b
    Abakinnyi batatu ba Arsenal bise amazina abana b’ingagi, hakoreshejwe ikoranabuhanga

    Nubwo uwo munsi mukuru wizihijwe, ntabwo inyungu u Rwanda rwari rusanzwe rubona kuri uwo munsi zagaragaye, nyuma y’uko bamwe mu birangirire bakomeye ku isi batawitabiriye mu gihe wajyaga winjiriza igihugu amadevise.

    Kuri ubu umu Rwanda bwifashe bute?

    Mu gihe by’umwihariko u Rwanda rukomeje guhangana n’icyorezo cya COVID-19, ibijyanye n’ubukerarugendo biragenda bigana mu buryo, aho imirimo yabwo ikomeje kwaguka ndetse n’imirimo ijyanye no kubungabunga inyamaswa ikaba ikomeje gushyirwa mu buryo bw’ikoranabuhanga.

    Iryo koranabuhanga ku ikubitiro riri gukorerwa muri Pariki y’Igihugu y’Akagera kuva ku tariki 05 Ugushyingo 2020, ahashyirwa utwuma tw’ikoranabuhanga (GPS) muri zimwe mu nyamaswa zirimo inzovu, intare n’inkura, mu rwego rwo gukomeza kumenya aho ziherereye, uko ubuzima bwazo buhagaze n’ibindi.

    U Rwanda kandi rukomeje gusinyana amasezerano n’imiryango ikomeye ku isi mu bijyanye n’imikoranire irebana n’ubukerarugendo, aho ku itariki 07 Ukwakira 2020, Urwego rw’Igihugu rw’Iterambere (RDB) hamwe n’Ikigo Nyafurika cyita kuri za Pariki (African Parks), basinyanye amasezerano y’uko iki kigo kigiye gufatanya n’u Rwanda gucunga neza Pariki ya Nyungwe.

    Ayo masezerano azamara imyaka 20, iki ikigo kizafasha u Rwanda mu gucunga ubusugire bw’urusobe rw’ibinyabuzima biba muri iriya Pariki, kugira ngo izagirire akamaro Abanyarwanda ejo hazaza.

    Muri uwo mubano umaze imyaka 10 u Rwanda rumaranye n’icyo kigo, ni amasezerano avuguruwe azarushaho gukurura ba mukerarugendo nk’uko Clare Akamanzi, umuyobozi mukuru wa RDB yabitangarije Kigali Today.

    Agira ati “Amasezerano mashya twagiranye na African Parks, ni ikimenyetso cy’umubano mwiza tumaze imyaka 10 dufitanye. Tuzakomeza gukorana kugira ngo na Nyungwe turusheho kuyigira ahantu heza hakurura abahasura, kandi ibi byose bizakorwa binyuze mu kubungabunga urusobe rw’ibinyabuzima biyibamo”.

    U Rwanda kandi bwakomeje gusinyana amasezerano n’ibindi bihugu agenga iby’ikirere, bikazarushaho guteza imbere ubukerarugendo, aho muri Mata u Rwanda rwasinyanye amasezerano na Israel mu bijyanye n’ingendo zo mu kirere.

    Bwa mbere mu mateka y’u Rwanda, indege ya Kompanyi ya Israel itwara abagenzi mu ndege (Israir), yaguye ku Kibuga Mpuzamahanga cy’Indege cya Kanombe, hari ku wa Kane tariki 26 Ugushyingo 2020 nk’uko byashimangiwe na Ambasaderi wa Israel mu Rwanda Ron Adam.

    Indege ya mbere ya Israir yageze mu Rwanda izanye ba mukerarugendo barenga 80
    Indege ya mbere ya Israir yageze mu Rwanda izanye ba mukerarugendo barenga 80

    U Rwanda ntirwakwibagirwa umufatanyabikorwa w’imena ‘Benjamin Mkapa’ wahoze ari Perezida w’igihugu cya Tanzaniya witabye Imana, wari umwe mu bayobozi b’inama y’ubutegetsi y’ikigo Nyafurika kibungabunga inyamaswa zo mu gasozi (Africa Wildlife Foundation), cyamaze no gushyikiriza u Rwanda ubutaka bwo kwaguriraho Pariki y’Ibirunga, izwiho kuba icumbi ry’ingagi zo mu misozi miremire.

    Kugeza ubu serivise z’ubukerarugendo mu Rwanda zirakora nk’uko byahoze, aho n’amahoteli akomeje kwakira ba mukerarugendo bagana u Rwanda baza kureba ibyiza nyaburanga, ariko muri uko kubakira bagasabwa no kurushaho gukaza ingamba zijyanye no kwirinda ikwirakwizwa rya COVID-19.


    source https://www.kigalitoday.com/ubukerarugendo/hirya-no-hino/article/ubukerarugendo-2020-ikoranabuhanga-mu-bikorwa-byinshi-harimo-no-kwita-izina

  • Ruhango: Bifuza ko kongera ibyumba by’amashuri bijyana no kongera abarimu #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    GS Muhororo hongewe ibyumba bishya bitatu
    GS Muhororo hongewe ibyumba bishya bitatu

    Akarere ka Ruhango gakeneye abarimu 160 mu mashuri yisumbuye hakaba hamaze kuboneka 87, naho mu barimu 511 bakenewe hamaze kuboneka 63, ubuyobozi bukavuga ko bukomeje gutoranya no gutunganya amadosiye y’abasabye akazi hakazakurikiraho kubashyira mu myanya.

    Ibyumba by’amashuri bishya 142 kuri 502 bikenewe mu Karere ka Ruhango, hakaba hasigaye ibindi 360 na byo ngo bizaba byuzuye mu minsi 10, bikaba ngo bigeze mu mirimo ya nyuma ku buryo abana batangira kubyigiramo.

    Umuyobozi w’Akarere ka Ruhango Habarurema Valens, avuga ko kuzura kw’ibi byumbva bizatuma abanyeshuri biga ku bucucike bwemewe ku rwego rw’uburezi ku Isi, bityo abana bakabasha gukurikira amasomo umwarimu abitaho.

    Agira ati “Ku rwego rw’Isi abana bemewe mu cyumba ntibarenga 46, natwe ibi byumba bizajya byakira abana batarenze 46 muri buri kimwe, kandi bizagabanya ingendo bakoraga kuko nibura umwana atagomba kurenza kilometero eshanu ajya ku ishuri”.

    Habarurema avuga ko aho amazi ataragera amashuri azatangira yahageze
    Habarurema avuga ko aho amazi ataragera amashuri azatangira yahageze

    Umuyobozi w’inama y’ababyeyi kuri rwunge rw’amashuri rwa Muhororo Kabera Clementine, avuga ko kuba ibyumba byuzura bitanga icyizere cy’uko abana baziga neza bisanzuye kandi bagatsinda neza kuko abarimu bazajya babitaho, agasaba ko kugira ngo ireme ry’uburezi rikomeze kwiyongera hakenewe n’abarimu bashoboye.

    Agira ati “Abana bigaga basimburana igitondo n’ikigoroba ariko ubu ubucucike bugiye kugabanuka, ariko batwijeje n’abarimu bashoboye na byo twifuza ko byakorwa vuba kuko uko ibyumba byiyongera n’abarimu bakwiye kongerwa”.

    Umuyobozi wa GS Muhororo mu Karere ka Ruhango Nyiransengimana Angelique, avuga ko mu mwaka wa kane w’amashuri abanza n’uwa mbere w’amashuri yisumbuye hagaragaraga ubucucike bukabije aho abana bigaga barenga 65 mu cyumba kimwe.

    Abanyeshuri baziga bisanzuye mu cyumba kimwe
    Abanyeshuri baziga bisanzuye mu cyumba kimwe

    Umuyobozi w’ishami ry’uburezi mu Karere ka Ruhango Mugabe Aimable, avuga ko ubuyobozi buri gukora amanywa n’ijoro butaruhuka kugira ngo abarimu bakenewe bashyirwe mu myanya, kandi ko nta mashuri azuzura ngo abure abarimu bayigishamo.

    Agira ati “Turi gukora no mu minsi y’ikiruhuko turi gukora n’ubu ni byo turimo dutunganya amadosiye y’abarimu”.

    Mugabe avuga ko kugeza ubu hakiri icyuho cy’abarimu ariko hari kugenda haboneka abakenewe ubu abamaze gushyirwa mu myanya bakaba bazatangira mu cyumweru gitaha.


    source https://www.kigalitoday.com/uburezi/ibikorwa-by-uburezi/article/ruhango-bifuza-ko-kongera-ibyumba-by-amashuri-bijyana-no-kongera-abarimu

  • Musanze: Batunguwe n’uko ibyumba by’amashuri bari bitezeho kugabanya ubucucike bitacyubatswe #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Ubu ngo agahenge bafite ko kuba abana bicara ari babiri ku ntebe imwe ni uko abo mu mwaka wa mbere uwa kabiri n
    Ubu ngo agahenge bafite ko kuba abana bicara ari babiri ku ntebe imwe ni uko abo mu mwaka wa mbere uwa kabiri n’uwa gatatu batarasubukura amasomo

    Ikibazo cy’ubucucike bw’abana biga ku ishuri ribanza rya Gashangiro ya II kimaze igihe gihangayikishije ababyeyi baharerera. Kuba iki kigo kiri rwagati aho gikikijwe n’ingo z’abaturage, abana biga bitabasabye gukora urugendo rwa kure.

    Umwe mu bahaturiye yagize ati “Bari badusezeranyije kutwubakira ibyumba, mu rwego rwo kugabanya ubucucike mu bana bacu, bagatangira kwiga bisanzuye. Iki kigo abana biga bapakiye mu ishuri, babyigana ku buryo bukabije; bakitubwira ko bagiye kongera amashuri twibwiraga ko abana bacu baruhutse”.

    Arongera ati “Ariko noneho twaje gutungurwa no kumva bisubiyeho kuri icyo cyemezo, ubu turi kwibaza uko bazabasha kwirinda Covid-19 igihe na ba bana bo mu myaka yo hasi bazaba biyongereye ku bari kwiga ubu”.

    Ngo hari n’abafite ubutaka bwegereye iki kigo bari bahinze, bahomba imyaka yabo nyuma y’uko bari bijejwe kwishyurwa amafaranga byihuse. Icyo gihe iyo myaka bari bahinze yagombaga gukurwamo amashuri agatangira kubakwa, ndetse basabwa gutanga konti zabo bidatinze, ariko ntibyakozwe.

    Hari uwagize ati “Mpafite ubutaka nari narahinzemo karoti, baraje babuha agaciro k’amafaranga y’ u Rwanda miliyoni 10, icyo gihe hari n’izindi mpapuro bansabye kujyana ku murenge nitwaje abagabo bo kunsinyira; twahoragayo, bidateye kabiri baba batubwiye ko batakituguriye”.

    Iri shuri ryubatswe rwagati mu ngo z
    Iri shuri ryubatswe rwagati mu ngo z’abaturage

    Ati “Nk’ubu iyo myaka nari nahinze yarangiritse kuko ubwo bayibaruraga bavugaga ko bazahita bayirandura bagatangira gushyiramo amabuye yo kubaka, bituma ntongera gukandagizamo ikirenge, abashumba na bo baboneraho barayiragira. Ibi twabifashe nko kudukinisha no kudutesha umutwe gusa”.

    Akomeza agira ati “Ubu ndi kubara igihombo cy’imyaka yanjye yazize akamama ntishyuwe nkabara n’igihombo natewe n’uko kunsiragiza bambwira ko bagiye kunyishyura bakaba barisubiyeho”.

    Nibura abanyeshuri 1,200 ni bo biga mu ishuri ribanza rya Gashangiro ya II rifite ibyumba bitarenga 17. Kubera ubuke bwabyo, abarimu bahigisha bategura amasomo bicaye hanze ku mabaraza cyangwa mu busitani bwaryo, kuko badafite icyumba cyabagenewe. Na bo babona ubuke bw’ibyumba by’amashuri ku mubare munini w’abana bahiga ari ikibazo gikomeye.

    Umurezi Kigali Today yasanze ategurira amasomo hanze, yagize ati “Ari amasomo, ibizamini, amasuzuma n’ibindi byose umwarimu arirwariza, agashakisha aho yicara yaba ku kabaraza k’ishuri cyangwa mu kibuga kuko tudafite icyumba cyagenewe abarimu, imvura cyangwa izuba iyo bije biraturogoya; twumva bavuga ngo buri kigo kigire icyumba cy’umukobwa n’icyagenewe za mudasobwa; ubwo se ibyo hano byashoboka gute n’abana badafite aho kwigira? Turabangamiwe cyane, byibura ayo mashuri iyo bayongeraho hari icyagombaga kugabanuka kuri izo mbogamizi zose dufite”.

    Kongera ibyumba by’amashuri kuri iki kigo ntibyashobotse nyuma y’uko byari bimaze kugaragara ko hakenewe amafaranga y’ingurane arenze ayo akarere kari karateganyije kwishyura aho ibyo byumba byagombaga kubakwa.

    Ibi byatumye hashakishwa uko byubakwa ahandi hantu hisanzuye, bifite ubushobozi bwo kwakira umubare munini w’abana cyane ko Umujyi wa Musanze ugenda ukura umunsi ku wundi.

    Guverineri w’Intara y’Amajyaruguru Gatabazi JMV yagize ati “MINEDUC yari yasabye ko hashakishwa ibibanza bidakoreshwa, akaba ari byo byubakwamo amashuri, kuko amafaranga yo kubaka ibyumba by’amashuri yo yari ateganyijwe ariko ay’ingurane z’abaturage yo ari make. Hari hifujwe kubakwa ibyumba 24 ku ishuri ribanza rya Gashangiro ya II ariko bikagaragara ko bitakwirwaho kuko ari ishuri ryubatse hagati mu ngo nyinshi z’abaturage, no kubabonera amafaranga y’ingurane byari kuba ikibazo kuko yari make”.

    Abarezi bategurira amasomo hanze y
    Abarezi bategurira amasomo hanze y’ishuri kuko badafite icyumba cyabagenewe

    Uyu muyobozi arakomeza ati “Twifuje kubyimurira mu kindi kigo cyitwa MIPC bijya kwegerana, tuhageze tuzitirwa n’uko aho byagombaga gushyirwa hazagurirwa ikibuga cy’indege. Twashatse ikindi kibanza mu mujyi ahahoze hakorera icyitwaga ONATRACOM, ni ho twabonye hashyirwa ishuri ry’icyitegererezo rizaba rifite ubushobozi bwo kwakira umubare munini w’abanyeshuri cyane ko uyu mujyi wa Musanze ukura umunsi ku wundi”.

    Ikibazo nk’iki cyo kuba hari ibigo by’amashuri byagombaga kongererwa ibyumba by’amashuri ariko ntibikorwe kubera kubura ibibanza bidafite icyo bikoreshwa byagombaga kubakwamo cyanagaragaye kuri GS Kampanga, ahagombaga gushyirwa ibyumba 23.


    source https://www.kigalitoday.com/uburezi/ibikorwa-by-uburezi/article/musanze-batunguwe-n-uko-ibyumba-by-amashuri-bari-bitezeho-kugabanya-ubucucike-bitacyubatswe

  • Barashakisha uko amazi ava muri Nyabihu atakomeza gusenyera ab’i Musanze #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Ayo mazi atera abaturage mu ngo akabasenyera
    Ayo mazi atera abaturage mu ngo akabasenyera

    Abazahajwe n’ayo mazi ni abo mu Kagari ka Sahara mu Murenge wa Busogo no mu Murenge wa Gataraga. Abo baturage babwiye Kigali Today ko iyo imvura yaguye babaho bahangayitse.

    Umwe muri bo witwa Mukashema Collette yagize ati “Iyo imvura iguye mu ijoro tumenyereye kubyuka tukava mu nzu tukajya ahantu hirengeye ngo amazi atadutwara, iyo ayo mazi acishije make dusubira mu nzu, atacisha make hakaba abasenyewe, n’imyaka mu murima ikagenda, ugasanga ubuzima bwacu bwose ni uguhangayika”.

    Mugenzi we yagize ati “Njye aya mazi amaze kunsenyera inzu ebyiri, imyaka duhinga iratwarwa tukugarizwa n’inzara, mbese iki kibazo ntabwo twabasha kucyikemurira Leta itadufashije”.

    Abo baturage bavuga ko kugira ngo ayo mazi bayakire ari uko hakubakwa inzira nini ikumira ayo mazi kujya mu ngo no mu myaka y’abaturage, bitaba ibyo bakaba babaha ingurane bakimuka mu rwego rwo kurengera ubuzima.

    Umwe muri bo ati “Leta nikore umugende munini amazi abone inzira anyuramo areke kujya mu ngo no mu mirima yacu aho akomeje kwangiza imyaka duhinga.

    Iyo imvura yaguye aza aya mazi aza ari menshi akangiriza abaturage
    Iyo imvura yaguye aza aya mazi aza ari menshi akangiriza abaturage

    Uwitwa Ndagijimana ati “Leta ibigizemo ubushake iki kibazo cyakemuka, ni uguca umuyoboro munini amazi akajya ahateguwe aho kudusenyera, njye mbona guca uwo muyoboro ari byo byaba igisubizo aho kutwimura”.

    Undi ati “Icyifuzo dufite, uwatugirira neza ntitwabyanga ari ukutwimura ari ugushakira inzira aya mazi byose twabishima, Leta nitabare idukize aya mazi kuko turahangayitse”.

    Iki kibazo ubuyobozi bw’Akarere ka Musanze buvuga ko bwatangiye kugikurikirana. Ngo hatangijwe umushinga ugiye gushaka umuti w’icyo kibazo nk’uko bitangazwa n’Umuyobozi w’Akarere wungirije ushinzwe imibereho myiza y’abaturage, Kamanzi Axelle.

    Yagize ati “Kugira ngo icyo kibazo gikemuke burundu ni uko tugikemurira aho gituruka. Murabizi ko ari amazi ava mu Karere ka Nyabihu, ubu umushinga urakomeje hari habanje gushakira inzira ayo mazi, umushinga ukurikiyeho ni ugukomereza muri Nyabihu aho ayo mazi aturuka, kugira ngo amashyamba ahari yashaje bayasazure kugira ngo amazi najya aza aze nta suri ateza”.

    Arongera ati “Uwo mushinga urakomeje kandi uhuriye kuri Minisiteri zinyuranye, ariko ugakurikiranwa n’ikigo gifite amazi mu nshingano. Umushinga urakomeje ni nk’aho ari nabwo ugitangira kugira ngo ariya mazi ashakirwe igisubizo kirambye”.

    Uretse kuba ayo mazi akomeje gutera abaturage mu ngo akangiza amazu n’imyaka yabo, hari ubwo afunga n’umuhanda Musanze-Rubavu aho wari utangiye no kwangirika.

    Hari ubwo afunga umuhanda Musanze - Rubavu
    Hari ubwo afunga umuhanda Musanze – Rubavu


    source https://www.kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/barashakisha-uko-amazi-ava-muri-nyabihu-atakomeza-gusenyera-ab-i-musanze

  • Kamonyi: Polisi yafashe abakekwaho gutema no gutega abaturage bakabambura #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Aba bari mu itsinda rimwe na Rwakayiro Cesar uherutse gufatwa na Polisi tariki ya 28 ugushyingo 2020 nyuma y’amakuru yari amaze gutangwa n’umuturage, yandikiye Polisi kuri Twitter avuga ko Rutabayiro yitwaza ko ari umukire aho atuye agahohotera abaturage. Uyu Rutabayiro tariki ya 26 ugushyingo, yari yatemye mu mutwe uwitwa Ndagijimana Emmanuel akoresheje umuhoro.

    Umuvugizi wa Polisi mu Ntara y’Amajyepfo, Superintendent of Police (SP) Theobald Kanamugire avuga ko nyuma yo gufata Rutabayiro, Polisi yakomeje iperere iza gusanga yari afite itsinda ririmo na bariya basore 4 bafashwe tariki ya 04 Ukuboza. Aba bose, abaturage bakaba babavugaho gutega igico abantu bakabambura amafaranga n’ibindi bafite, bitwaje imbwa n’imihoro.

    Yagize ati “Rutabayiro amaze gufatwa twakomeje iperereza tugendeye ku makuru y’abaturage, dusanga yari afite itsinda ririmo bariya basore bane twafashe. Bategaga abaturage bakabambura ibyo bafite bifashishije imbwa n’imihoro. Bakoreraga urugomo abaturage harimo no kubatemesha imihoro. Ibikorwa byabo babikoreraga mu Midugudu ya Gahungeri, Nyamabuye na Murambi yose yo mu Kagari ka Giheshyi mu Murenge wa Rukoma.”

    SP Kanamugire akomeza avuga ko bariya basore bane bafashwe nyuma y’aho tariki ya 28 Ugushyingo, Uwizeyimana Samuel w’imyaka 21 na Tuyishimire Jean de Dieu w’imyaka 21 bari bakubise banakomeretsa mu mutwe umuturage witwa Muragijimana Eric bakoresheje imihoro. Gusa abo batemye bose nta witabye Imana. Usibye ko atari urugomo gusa bakoraga.

    Ati “Bariya basore bafite itsinda ryategaga abaturage rikabambura amafaranga ndetse bakabatema n’imihoro. Ibyaha byabo babikoreraga mu midugudu twavuze haruguru, ku makuru dufite ni uko ibyo bikorwa babikoreraga abantu baturutse ahandi hantu batari abo muri iriya midugudu.”

    Umuvugizi wa Polisi mu Ntara y’Amajyepfo yavuze ko nta muntu wakora ibyaha ngo abure gufatwa, ndetse nta n’umuntu wakwitwaza icyo aricyo ngo ahohotere abandi, kuko nta muntu uri hejuru y’amategeko. Yasabye abaturage kwirinda umuco wo guhishirana ahubwo bakajya bihutira gutanga amakuru hakiri kare.

    Yagize ati “Hari bamwe twagiye tubona bandika mu binyamakuru bavuga ngo bariya basore ni ibihazi ngo na Leta yarabananiwe ariko siko bimeze. Nta muntu uri hejuru y’amategeko. Hakozwe iperereza ryimbitse ndetse bamwe muri bariya basore barafashwe bashyikirizwa ubutabera kandi n’abasigaye nabo bazafatwa. Amakuru dufite ni uko ryari itsinda rinini.”

    Yakomeje avuga ko Rwakayiro we yamaze gushyikirizwa ubutabera arimo kuburanishwa, ni mu gihe na bariya 4 bafashwe tariki ya 4 Ukuboza bamaze gushyikirizwa urwego rushinzwe ubugenzacyaha (RIB) kugira ngo bakorerwe idosiye.

    Itegeko nº68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange ingingo ya 168 ivuga ko Kwiba hakoreshejwe kiboko cyangwa ibikangisho bihanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka itanu (5) ariko kitarenze imyaka irindwi (7) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni eshatu (3.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni eshanu (5.000.000 FRW).

    Ingingo ya 121 y’iri tegeko ivuga ko umuntu wese, abishaka, ukomeretsa undi, umukubita cyangwa umusagarira ku buryo bwa kiboko bubabaje aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka itatu (3) ariko kitarenze imyaka itanu (5) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW) ariko atarenze miliyoni imwe (1.000.000 FRW). Iyo icyaha cyakorewe umwana, umubyeyi, uwo bashyingiranywe cyangwa umuntu udashoboye kwitabara kubera imiterere ye ku mubiri cyangwa mu bwenge, ahanishwa igifungo kirenze imyaka itanu (5) ariko kitarenze imyaka umunani (8) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko atarenga miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW).

    Iyo gukubita cyangwa gukomeretsa byagambiriwe, byategewe igico, uwakoze icyaha ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka icumi (10) ariko kitarenze imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni eshatu (3.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni eshanu (5.000.000 FRW).

    Ni inkuru dukesha Polisi y’u Rwanda

    source https://www.kigalitoday.com/umutekano/imbere-mu-gihugu/article/kamonyi-polisi-yafashe-abakekwaho-gutema-no-gutega-abaturage-bakabambura

  • #COVID19: Mu Rwanda habonetse abarwayi bashya 45, ntawakize #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Abo barwayi bashya 45 babonetse mu bipimo 1,974 bakaba barimo ababonetse i Kigali: 16, Musanze: 21, Rusizi: 3, Nyagatare: 2, Rubavu: 2, Muhanga: 1.

    Kugeza kuri iki Cyumweru, mu Rwanda abamaze kwandura icyo cyorezo ni 6,129 muri bo abamaze gukira ni 5,696, naho abakivurwa ni 382.

    Mu Rwanda umugabo w’imyaka 45 yishwe na Covid-19 i Kigali ku wa Gatanu tariki 04 Ukuboza 2020 yujuje umubare w’abantu 51 bamaze kwicwa n’iki cyorezo kuva cyagera mu Rwanda muri Werurwe 2020.

    source https://www.kigalitoday.com/ubuzima/indwara/article/covid19-mu-rwanda-habonetse-abarwayi-bashya-45-ntawakize

  • Nyamagabe: Bakora amavuta mu bibabi by’inturusu #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Ingunguru yirabura ni itekerwamo amababi naho iyeruruka ni ijyamo icyuya kirimo amavuta hanyuma akaza kwitandukanya n
    Ingunguru yirabura ni itekerwamo amababi naho iyeruruka ni ijyamo icyuya kirimo amavuta hanyuma akaza kwitandukanya n’amazi biba biri kumwe

    Amababi yifashishwa ni ay’inturusu zifite amababi ajya kweruruka bita kinuka cyangwa maidenii. Hifashishwa ay’ibiti bikiri bitoto igihe bikororerwa cyangwa ay’ibiti bikuze bigeze mu gihe cyo gusarurwa, bicanirwa, amavuta avuyemo akagurwa n’Umuhinde uba i Kigali, na we akayajyana iwabo, aho yifashishwa mu gukora imiti n’imibavu.

    Faustin Twagirumukiza, umwe mu batunganya aya mavuta, avuga ko inkono yifashisha ijyamo toni n’ibiro 700 by’amababi, agakuramo hagati ya litiro 25 na 30, kandi litiro ngo bayimugurira ku bihumbi bitatu.

    Ubundi igitekerezo cyo kubyaza inturusu amavuta, i Nyamagabe ngo cyatangijwe na Pierre Niyomugaba w’imyaka 27, wanabiherewe igihembo muri Youth Connekt 2019.

    N’ubwo yize iby’ubwubatsi, amakuru yagiye ashakisha kuri internet n’ahandi yamubashishije kuba ubu akora ibikoresho byifashishwa mu gukura amavuta mu bihingwa.

    Icyakora ngo atangira umushinga ntiyatekerezaga ku mavuta ava mu nturusu, ahubwo ngo yatekerezaga ku mavuta ava mu bihingwa nka Pacuri, Geranium na cyayicyayi ubu yanamaze guhinga ku buso butari butoya.

    Igitekerezo cyo gukura amavuta mu nturusu ngo cyaje nyuma, Abahinde bakoranaga bamubwiye ko bakeneye n’amavuta aturuka mu bibabi by’inturusu. Icyo gihe ngo bamusabye kuzajya abagemurira amababi, babonye bitakunda bamusaba kuzajya abazanira amavuta.

    Abafite amashyamba bagemura amababi bavuga ko bibafitiye akamaro kuko bayakuramo amafaranga bifashisha mu gukemura utubazo two mu rugo, batabashaga kubona mbere.

    Icyakora, abatuye mu Murenge wa Uwinkingi bavuga ko amafaranga 15 babishyura ku kilo cy’amababi ari makeya cyane, bakaba bifuza ko yakongerwa.

    Uwitwa Vedaste Kayijamahe agira ati “Yego n’ubundi amababi yapfaga ubusa, ariko byibura baduhaye 30 byarushaho kuba byiza. 15 ni makeya kuko ibibabi byadufumbiriraga amashyamba.”

    Niyomugaba avuga ko igiciro bagishyizeho babanje kubara ibigenda mu gukora amavuta. Uretse ko no muri iyi minsi ngo Abahinde bayatwara bahuriye ku isoko n’Abashinwa batemye ibiti byinshi mu minsi yashize, bigatuma igiciro kigabanuka.

    Agira ati “Nk’ubu twatangiye mfite amasezerano yo kuzajya banyishyura amafaranga 5200 kuri litiro, ariko ubu tugeze ku mafaranga 4400.”

    Hari gutekerezwa ukuntu ibisigazwa by
    Hari gutekerezwa ukuntu ibisigazwa by’amababi yakuwemo amavuta byajya bikorwamo ifumbire

    Ku kibazo cyo kumenya niba kugura amababi bidashobora kuzateza amakimbirane ku basarura amashyamba atari ayabo, cyangwa gutuma abana basiba ishuri bagiye kuyashaka, abayagura bavuga ko badashobora kwakira umwana utari kumwe n’umubyeyi, kandi ngo hari n’abakozi bashyizeho bo kumenya niba abazanye amababi ari ba nyiri amashyamba.

    Naho ku mpungenge zo kumenya niba gushakisha amababi n’inkwi zo gucana bidashobora kuba imbogamizi ku bidukikije, Athanase Harerimana ukorera umurimo wo kubyaza amababi y’inturusu amavuta mu mujyi wa Nyamagabe, avuga ko urebye badakoresha inkwi nyinshi kuko isiteri yifashishwa mu gutunganya litiro hagati ya 75 na litiro 100 z’amavuta. Bifashisha ishyiga rirondereza inkwi.

    Amababi yamaze gukoreshwa na yo ngo bari kwiga uko yajya abyazwa ifumbire. Uretse ko kuri we kuba ari kubyazwa amavuta ari n’uburyo bwo kurengera ibidukikije.

    Agira ati “Urebye amababi y’inturusu yangizaga ubutaka mu gihe yifashishijwe nk’ifumbire, kuko abamo aside yongera ubusharire mu butaka. Iyo amaze kuvamo amavuta ya aside iba yavuyemo, nta n’ubwo aba agikomeye nka mbere, ku buryo kuyabyaza ifumbire byoroshye kurusha.”

    Umuyobozi w’Akarere ka Nyamagabe, Bonaventure Uwamahoro, we avuga ko bagerageje kureba niba mu rwego rwo kurengera ibidukikije hatakwifashishwa ibitari inkwi mu gucanira, basanga bihenze cyane.

    Afatiye ku kuba abagenda biyemeza gukora iyi bizinesi bagenda biyongera, kuko ubu muri Nyamagabe ngo hari ababarirwa muri 20, babikurikiranira hafi kugira ngo bitazateza akajagari.

    Ati “Izo nganda uko zigenda ziyongera zishobora guteza akajagari. Tugomba kubaba hafi kugira ngo bakore neza kurushaho, ndetse bagende banongera tekinoloji bakoresha, banarusheho kongera umusaruro.”

    Kugeza ubungubu abakura amavuta mu nturusu bari guha umuhinde toni 15 ku kwezi yabasabye, ariko ngo ababwira ko baramutse bamuboneye na toni 30 yazifata.

    N’ubwo kandi kugeza ubu amavuta ari yo afitiwe isoko, ibibabi byayatanze na byo hakaba hari gushakwa uko bibyazwa ifumbire, ngo hari kurebwa n’ukuntu amazi asigara mu gutunganya ibibabi by’inturusu (hydrosol) na yo yazajya abyazwa umusaruro, kuko ngo ubundi ashobora kwifashishwa mu kwica udukoko twangiza imyaka.


    source https://www.kigalitoday.com/amakuru/amakuru-mu-rwanda/article/nyamagabe-bakora-amavuta-mu-bibabi-by-inturusu

  • Mugwiza Désiré mu nzira zo kongera kuyobora FERWABA #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Mugwiza Désiré arahabwa amahirwe yo kuyobora indi manda
    Mugwiza Désiré arahabwa amahirwe yo kuyobora indi manda

    Nk’uko byatangajwe mu nama y’inteko rusange iheruka, yemeje ko amatora ya Komite Nyobozi y’ishyirahamwe ry’umukino Basketball mu Rwanda (FERWABA) azaba tariki 12 Ukuboza 2020 akabera mu Mujyi wa Kigali.
    Komite Nyobozi itowe iyobora manda y’imyaka ine.

    Urutonde rw’ abakandida biyamamaje:

    Perezida :

    1. Mugwiza Désiré wari usanzwe ayobora FERWABA

    Visi Perezida wa mbere ushinzwe umutungo :

    1. Umugwaneza Pascale yari asanzwe kuri uwo mwanya muri Komite icyuye igihe
    2. Kayitesi Eugenie

    Visi Perezida wa mbere ushinzwe amarushanwa :

    1. Nyirishema Richard : yari asanzwe kuri uwo mwanya muri Manda icyuye igihe

    Umubitsi:
    1. Muhongerwa Alice: yari asanzwe kuri uwo mwanya

    Umujyanama mu mategeko:

    Munana Aimé


    source https://www.kigalitoday.com/imikino-11/basketball/article/mugwiza-desire-mu-nzira-zo-kongera-kuyobora-ferwaba

  • Nyamagabe: Abasaga ibihumbi 46 bivuje indwara ziterwa n’umwanda mu mezi 10 #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Ubwiherero ngo bwarubatswe ariko bumwe ntibwujuje ibyangombwa birimo gupfundikirwa no gusakarwa
    Ubwiherero ngo bwarubatswe ariko bumwe ntibwujuje ibyangombwa birimo gupfundikirwa no gusakarwa

    Mu bavuwe, abasaga ibihumbi 20 bari barwaye indwara z’inzoka ziterwa n’umwanda, kutagira ubwiherero bufite isuku bikaba bifatwa nk’isoko y’izo ndwara, hakiyongeraho kutagira isuku ku mubiri no ku bikoresho byo mu rugo.

    Ibice bikorana n’ibitaro bya Kaduha bigizwe n’imirenge icyenda kuri 17 igize Akarere kose ka Nyamagabe. Umuyobozi w’ibitaro bya Kaduha, Tharcisse Kabalisa, avuga ko indwara z’inzoka, iz’amenyo, impiswi n’indwara z’uruhu ari zo zibasira abaturage bivuriza muri zone y’ibitaro bya Kaduha.

    Umuyobozi w’ibitaro bya Kaduha avuga ko abaturage bakwiye gufata ingamba zikomeye kugira ngo birinde indwara ziterwa n’umwanda kuko zirinzwe nibura icya kabiri cy’indwara cyose cyaba cyirinzwe.

    Agira ati “Umusarane usukuye ni umwe mu miti yadufasha kurwanya indwara ziterwa n’umwanda bityo isuku n’isukura ikadufasha kurwanya no kwirinda icya kabiri cy’indwara ku baturage bacu”.

    Umuyobozi w’Akarere ka Nyamagabe, Uwamahoro Bonaventure, avuga ko bibabaje kuba hari abantu bakituma ku gasozi. Icyakora ubu buri rugo rufite ubwiherero ariko hakaba hari abagifite ubwiherero butubakiye, cyangwa ubwubakiye bukaba budasakaye.

    Umukecuru w
    Umukecuru w’imyaka 85 utagiraga ubwiherero avuga ko yajyaga kwituma anyagirwa cyangwa yihishe kuko ubwo yari afite butari busakaye

    Ibyo ngo bivuze ko hakiri ikiri kubura kandi bitari bikwiriye bikaba bibabaje gukaraba ugacya ariko ugasiga iwawe nta bwiherero, ugasanga umuntu ari mu bandi agafata ijambo ko azagera ku iterambere umugoroba wagera akajya mu rutoki.

    Agira ati “Ibyo si byo ko umuntu ajya mu isibo agahiga ngo azagera ku iterambere adafite umusarane, nyamara ku bufatanye n’abatuye isibo mushobora kwishyira hamwe mukubakiranira imisarane kuko ubwiherero budasaba ibintu bihambaye aho kwirirwana n’abandi byagera nijoro ukajya mu rutoki”.

    Ku bo bigaragara ko bafite ubwiherero budasakaye, avuga ko ibati rimwe ryonyine rihagije ngo umuntu agire umusarane usakaye mutoya aho kubaka munini wamugora kuzuza, kandi ko atari ngombwa ko abantu bashyirwa ku karubanda banengwa ko badafite ubwiherero.

    Ubwiherero bwujuje ibyangombwa bugomba kuba bupfundikirwa
    Ubwiherero bwujuje ibyangombwa bugomba kuba bupfundikirwa

    Umuyobozi w’Akarere ka Nyamagabe avuga ko ntawagera ku iterambere kandi hari ibyo atujuje kuko iyo warwaye indwara ziterwa n’umwanda ukajya kwivuza uta umwanya wo gukora kandi ugatanga amafaranga yo kwivuza n’ubuzima bukahazaharira kandi isuku kuri buri muntu n’ahateranira abantu benshi bishoboka.

    Avuga ko umwarimu utazakurikiza amabwiriza y’isuku n’isukura na we azakurikiranwa kuko azaba atoza abana kugira umwanda, kandi kubaka ibikorwa remezo by’isuku n’isukura ku mashuri bigamije gutoza abana isuku.

    Agira ati “Twaganiriye n’abayobozi b’ibigo by’amashuri ko umwarimu uzagaragaraho umwanda na we azajya yirukanwa ntahagarare imbere y’abana kuko yaba abatoza umwanda.”

    Mu rwego rwo kunoza isuku n’isukura, Akarere ka Nyamagabe katangiye gahunda yo kubaka ubwiherero no kugeza amazi meza ku bigo by’amashuri aho bitari byagera ku bufatanye n’umuryango wita ku isuku n’isukura, Water Aid.

    Umuyobozi uhagarariye umushinga Water Aid avuga ko hari imishinga itandukanye yo kunoza isuku n’isukura kugira ngo Abatuye Akarere ka Nyamagabe bashobore kurwanya indwara ziterwa n’umwanda.

    Imwe muri iyo mishanga izanatuma ibigo by’amashuri n’abaturage batishoboye bashyikirizwa ibikoresho by’isuku n’isakaro ku baturage batishoboye kugira ngo bubake ubwiherero busukuye.

    Bamwe mu baturage barimo abageze mu zabukuru n’abakennye cyane bagaragaza ko kutagira ubwiherero bwujuje ibya ngombwa biterwa n’ubushobozi bukeya, ababwubakiwe bakavuga ko bagiye kurushaho kubufata neza kugira ngo birinde indwara ziterwa n’umwanda.


    source https://www.kigalitoday.com/ubuzima/indwara/article/nyamagabe-abasaga-ibihumbi-46-bivuje-indwara-ziterwa-n-umwanda-mu-mezi-10