Blog

  • John Dramani Mahama, wahoze ari Perezida wa Ghana yongeye gutorwa #rwanda #RwOT

    John Dramani Mahama, wahoze ari Perezida wa Ghana kuva mu 2012 kugeza mu 2017, yongeye gutorwa nk'Umukuru w'Igihugu muri manda yo mu 2024.

    Mu matora yabaye ku itariki ya 7 Ukuboza 2024, yegukanye intsinzi y'amajwi 56.55%, ahigitse Dr. Mahamudu Bawumia wari visi perezida wa Ghana ndetse n'umukandida w'ishyaka riri ku butegetsi rya NPP.

    Iyi ntsinzi yamenyekanye nyuma yo kwemera gutsindwa kwa Bawumia, kandi Komisiyo y'Amatora yemeje ko Mahama yatsinze nubwo hari ibyiciro bike by'amajwi bitaratangazwa.

    Mahama yakoze politiki mu nzego zitandukanye harimo kuba Minisitiri, Visi Perezida, ndetse na Perezida. Nyuma yo gutsindwa mu 2016, asubiye ku butegetsi yiyemeje gushaka ibisubizo ku bibazo by'ubukungu birimo ubushomeri, ibiciro bihanitse, n'imyenda ikomeye igihugu gifite.

    Mu mugambi we, yashyize imbere gahunda yo guteza imbere ubuhinzi bushingiye ku ikoranabuhanga, ikoranabuhanga rigezweho, ndetse n'ubukungu bushingiye ku masaha 24 kugira ngo ubucuruzi bukomeze umunsi wose.

     

    Nubwo iyi ntsinzi ari amahirwe yo kwandika amateka mashya, ibibazo by'ubukungu n'imiyoborere byamuranze muri manda ye ya mbere bigomba kwitabwaho cyane mu gihe ashaka gukomeza gushyira igihugu mu cyerekezo cyiza.

     

    Source : https://kasukumedia.com/john-dramani-mahama-wahoze-ari-perezida-wa-ghana-yongeye-gutorwa/

  • Ubushakashatsi: Hafi 40% byabakora mu rwego… – #rwanda #RwOT

    Ni ibikubiye mu bushakashatsi bwakozwe n’ikigo mpuzamahanga cy'i Kigali gishinzwe ubucuruzi n'imari, bwashyizwe ahagaragara kuri uyu wa Kabiri tariki 10 Ukuboza 2024.

    Abayobozi b’ibigo by’imari byakorewemo ubushakashatsi, muri bo 39.3% bavuga ko abakozi babo nta bumenyi buhagije bafite, mu gihe 60.7% ari bo banyuzwe n’urwego rw’ubumenyi abakozi babo bagaragaza mu kazi.

    Abashakashatsi bavuga ko ubumenyi budahagije ku bakozi babarizwa muri serivise z’imari ari imwe mu mbogamizi ikomeye ishobora kubangamira gahunda ya leta y’u Rwanda yo guhindura umurwa mukuru ‘Kigali’ igicumbi cya serivise z’imari muri Afurika.

    Raporo iheruka ya Banki y'Isi ku bukungu bw'u Rwanda, ivuga ko 'Nubwo hari iterambere ryagezweho, urwego rw'ubumenyi mu Rwanda magingo aya ntiruhagije kugira ngo rugeze u Rwanda ku ntego z'iterambere rwihaye,' ndetse ngo 'abakozi bafite ubumenyi budahagije ni imwe mu nzitizi zikomeye zibangamiye iterambere ry'ibigo mu Rwanda.'

    Iyi raporo yuzuzanya n'indi ya Banki y'Isi igaruka ku bigo bikora ubucuruzi, igaragaza ko 'ibigo by'ubucuruzi bivuga ko kubona abakozi bashoboye mu bya tekinike, ubumenyingiro, ubumenyi bujyanye n'akazi ari imwe mu mbogamizi ikomeye bihura nazo.'

    Ibi kandi binashimangirwa n'uko umubare w'abakozi bafite ubumenyi buciriritse cyangwa munsi yabwo, ari munini mu Rwanda kurusha ibindi bihugu byo mu Karere.

    'Ibura ry'abakozi bafite ubumenyi rigira ingaruka zikomeye ku bushobozi bw'ibigo byo mu Rwanda bwo guhangana n'ibindi bigo,' nk'uko iyi raporo ikomeza ibigaragaza, ndetse 'abakoresha bakunze kwerekana ubumenyi, amahugurwa adahagije n'ubushobozi buke bw'imiyoborere nk'imbogamizi z'ibanze mu gukoresha ikoranabuhanga no kubaka ubushobozi bwatuma ibigo by'ubucuruzi byo mu Rwanda bihangana n'iby'ahandi.'

    Intego y’ikigo mpuzamahanga cy’i Kigali gishinzwe ibikorwa by’ubucuruzi n’imari (KIFC) yerekana ko bitarenze mu 2027, urwego rw’imari y’ibigo by’imbere mu gihugu rugomba kuba rubarirwa agaciro ka miliyari 500 z’amafaranga y’u Rwanda, rutanga akazi karenga 49,000.

    Bitarenze mu mwaka utaha wa 2025, kandi urwego rw’imari y’ibigo mpuzamahanga rugomba kuba rubarirwa agaciro ka miliyoni 600 z’Amadorali y’Amerika, rutange akazi kihariye karenga 1,860.

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/149476/ubushakashatsi-hafi-40-byabakora-mu-rwego-rwimari-mu-rwanda-nta-bumenyi-buhagije-bafite-149476.html

  • Perezida Kagame yagaragaje ibikenewe ngo urub… – #rwanda #RwOT

    Perezida Kagame yabigarutseho kuri uyu wa 10 Ukuboza 2024 i Nouakchott muri Maurtanie, mu Nama Nyafurika yiga ku Burezi no gushakira imirimo urubyiruko, yari ifite insanganyamatsiko igira iti “Kwigisha urubyiruko rwacu no kurutoreza Afurika ishyize hamwe, iteye imbere kandi ikwiye.”

    Ni inama yateguwe n’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe ku bufatanye n'Ishami ry'Umuryango w'Abibumbye ryita ku bana, UNICEF. Yitabiriwe kandi n'abarimo Perezida Mohamed Ould Ghazouani wa Mauritania usanzwe ari n'Umuyobozi wa AU, Perezida wa Sénégal, Bassirou Diomaye Faye n'abandi.

    Perezida Kagame yagaragaje ko urubyiruko ari amizero ya Afurika ndetse n'Isi muri rusange, avuga ko ahazaza h'umugabane wa Afurika hashingiye ku rubyiruko kuko kuri ubu umubare munini w'abatuye uwo mugabane ari urubyiruko. Yakomoje no ku cyo abona ngo uru rubyiruko rushobore guhatana ku isoko ry'umurimo mpuzamahanga.

    Yagize ati: “Iki kiragano gishya gifite ubushobozi bwo kuba inkingi mwikorezi y'iterambere n'uburumbuke, bitari gusa kuri Afurika, ahubwo ku Isi muri rusange. Icyo dukeneye gukora ni uguha uru rubyiruko ubumenyi n'ubuhanga byo kugira ngo babashe guhangana ku isoko ry'umurimo.

    Mu myaka iri imbere siyansi n'ikoranabuhanga bizatanga amahirwe menshi ajyanye no guhanga ibishya, rero dukwiye gutegurira urubyiruko rwacu ibyo. Icy'ibanze ni uko tugomba gushyira imbaraga mu kubaka uburezi bukomeye.”

    Umukuru w'Igihugu yavuze ko hakiri urubyiruko rwinshi rwa Afurika rushyira ubuzima mu kaga rujya gushaka amahirwe ahandi, mu gihe hari uburyo rwakubakirwa ubushobozi mu bihugu byarwo.

    Ati: “Ndasaba ko tureba kure, ubu tuvuga urubyiruko rwinshi rwa Afurika ruri gushyira ubuzima bwarwo mu kaga, rujya gushaka amahirwe yisumbuyeho mu mahanga, iki ni ikimenyetso ko dukeneye gukora byinshi mu kongerera ubushobozi urubyiruko rwacu, ni ikimenyetso ko hari byinshi byo gukora, ndetse hari byinshi twakora.”

    Iyi nama yahurije hamwe aba bayobozi ba Afurika kugira ngo bagire uruhare mu biganiro bizana impinduka ndetse n'ibikorwa byo gushimangira ubuvugizi bugamije gushyira imbere ibikorwa byiza mu burezi nk'insanganyamatsiko y'uyu mwaka, Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe wihaye.


    Perezida Kagame yagaragaje urubyiruko nk’amizero ya Afurika n’Isi muri rusange

    Perezida Kagame yavuze ko urubyiruko rukenewe kongererwa ubumenyi kugira ngo rubashe guhatana ku isoko ry’umurimo

    Perezida Kagame hamwe n’abandi Bakuru b’Ibihugu muri Maurtanie  

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/149474/perezida-kagame-yagaragaje-ibikenewe-ngo-urubyiruko-rwa-afurika-ruhangane-ku-isoko-ryumuri-149474.html

  • Edgar Lungu ashobora kuziyamamariza mu matora ya 2026, muri zambia #rwanda #RwOT

    Amakuru yerekeranye n'uwahoze ari Perezida wa Zambia, Edgar Lungu, agaragaza ko ahanganye n'ibibazo bitandukanye nyuma yo kuva ku butegetsi.

    Muri ibyo bibazo harimo:

    Kwirukanywa mu ndege muri Nzeli 2023: Edgar Lungu yajyanye Guverinoma ya Zambia mu rukiko ayishinja kumubuza kwitabira inama mpuzamahanga ku mahoro muri Koreya y'Epfo. Yavanywe mu ndege bitewe n'uko nta ruhushya rwa Guverinoma yari afite rwemerera urwo rugendo, ibintu yita kubangamirwa k'uburenganzira bwe.

     

    Iperereza ku mutungo w'umuryango we: Umugore we, Esther Lungu, arimo gukorwaho iperereza ryerekeye inzu z'amagorofa afite muri Lusaka. Edgar Lungu avuga ko ibi ari uburyo bwo kumuharabika no kumukura burundu muri politiki. Na we ashinja Guverinoma kumuhohotera mu buryo butandukanye, harimo no kumubuza kujya kwivuza hanze y'igihugu.

     

    N'ubwo yari yatangaje ko yasezeye muri politiki, hari amakuru avuga ko ashobora kuba atekereza
    gusubira mu bikorwa bya politiki, ndetse ko ashobora kuziyamamariza mu matora ya 2026​.

    Source : https://kasukumedia.com/perezida-wa-zambia-edgar-lungu-ashobora-kuziyamamariza-mu-matora-ya-2026/

  • Puma kugeza ubu iri mu ihurizo rikomeye nyuma y'ibibazo by'inkweto yakorewe Marc Cucurella #rwanda #RwOT

    Mu mukino wahuzaga Chelsea na Tottenham Hotspur, umusore Marc Cucurella yagaragaje ibihe bikomeye aho yanyereye inshuro ebyiri mu kibuga, ibi bikaba byarateje ikibazo gikomeye ku ruganda rwa Puma, rwari rwaramukoreye inkweto.

    Ibyabaye kuri Cucurella byabaye ikiganiro gikomeye mu bakunzi b'umupira w'amaguru, cyane ko izi nshuro zose zo kunyerera zaje kuvamo ibitego bya Tottenham.

    Iki gikorwa cyagaragaje intege nke z'inkweto, Puma yari yizeye cyane ko zizakomeza kumenyekanisha izina ryayo mu kibuga cy'umupira w'amaguru. Inkweto z'umupira ni kimwe mu bigize isura y'ikipe cyangwa umukinnyi, kandi byitezweho kugirira akamaro abayikoresha mu buryo bw'imikorere myiza mu kibuga.

    Kuba rero umukinnyi w'umuhanga nka Cucurella yarahuye n'ingorane zikomeye, byatumye hari ibibazo byinshi bishinjwa imikorere n'ubwizerwe bw'ibikoresho bya Puma.

    Puma yari ifite gahunda yo guteza imbere inkweto zayo binyuze mu bakinnyi bakomeye, ariko iyi nkuru yagize ingaruka mbi cyane ku buryo abakunzi b'umupira wamaguru ndetse n'abakiriya bashoboraga gutekereza ku cyizere cyo gukoresha ibikoresho byayo.

    Hari n'abakomeje gusaba ko iyi kompanyi igomba gutanga ibisobanuro birambuye cyangwa kugerageza gukosora ibibazo byagaragaye.

    N'ubwo ibintu byafashe indi sura mbi, Cucurella yagaragaje ko n'ubwo yanyereye inshuro ebyiri, atigeze acika intege, ahubwo yaje kugerageza guhindura ibintu ku buryo yagaragaje imyitwarire myiza mu bundi buryo. Ibi byatumye havuka ikiganiro kinini ku ruhande rw'ibikoresho bya siporo, abasesenguzi benshi bagaragaza ko hari byinshi bigomba kunozwa mu rwego rwo kubaka ubunararibonye bw'abakora ibikoresho bya siporo.

    Ku ruhande rwa Puma, iyi nkuru igomba kuba isomo rikomeye. Gukora ubushakashatsi bwimbitse ku mikorere y'ibikoresho no kongera icyizere mu bakiriya bizaba ingenzi cyane.

    Ese uyu mwuka ushobora kugira ingaruka ku mukinnyi Marc Cucurella ku bw'umubano we na Puma? Ibi ni ibibazo byazaza kuganirwaho mu minsi iri imbere. Ariko, kimwe ni ukuri: ubunyamwuga mu gukemura iki kibazo kizahesha Puma agaciro, naho abakinnyi bagakomeza kugira icyizere mu bikoresho byayo.

     

     

    Source : https://kasukumedia.com/puma-kugeza-ubu-iri-mu-ihurizo-rikomeye-nyuma-yibibazo-byinkweto-yakorewe-marc-cucurella/

  • Igisirikare cya Uganda cyongereye ifungwa rya Besigye: Ese yaba ari icyuho mu burenganzira bwa muntu? #rwanda #RwOT

    Mu gihe kinini, Uganda yakunze kunengwa ku bijyanye n'iyubahirizwa ry'uburenganzira bwa muntu, cyane cyane ku byerekeranye n'abatavuga rumwe n'ubutegetsi. Igikorwa giheruka cyo kongera ifungwa rya Dr. Kizza Besigye, umuyobozi ukomeye w'abatavuga rumwe n'ubutegetsi, cyongeye gutera impaka ku bijyanye n'uko igisirikare cy'iki gihugu gikoresha ububasha gifite mu gucecekesha abaharanira impinduka za politiki.

    Dr. Besigye, wari warigeze kuba muganga w'ingabo za Uganda ndetse n'inshuti y'akadasohoka ya Perezida Yoweri Museveni, amaze imyaka irenga 20 ari umwe mu bakomeye mu mpirimbanyi z'ihinduka muri politiki ya Uganda.

    Nyamara, iyo nzira y'ubutwari yamugejeje ku guhatwa ibibazo bikomeye, harimo gufungwa kenshi, gukorerwa ihohoterwa, ndetse no kwamburwa uburenganzira bw'ibanze nk'umuturage wa Uganda.

    Ifungwa rye riheruka ryerekana uburyo igisirikare cya Uganda gikomeje kwivanga mu bikorwa bya politiki, ibintu bisigaye bibabaje cyane kuko byerekana icyuho gikomeye mu iyubahirizwa ry'amahame y'ubuyobozi bwa demokarasi.

    Amakuru avuga ko Besigye yafunzwe mu buryo butunguranye nyuma yo gukomeza kugaragaza akababaro ku bibazo byugarije abaturage, birimo ubukene bukabije, ihohoterwa ry'uburenganzira bwa muntu, ndetse n'ibura ry'imiyoborere myiza.

    Abaharanira uburenganzira bwa muntu n'imiryango mpuzamahanga bakomeje kwamagana ibi bikorwa, bavuga ko kuba Besigye afungwa kenshi ari uburyo bwo gutuma adakomeza ibikorwa bye byo gushishikariza abaturage guharanira impinduka za politiki.

    Abasesenguzi bemeza ko igikorwa nk'iki gishobora gutuma politiki ya Uganda irushaho kuba igitugu, aho abatavuga rumwe n'ubutegetsi bafatwa nk'abanzi aho gufatwa nk'abafatanyabikorwa mu kubaka igihugu.

    Mu gihe Isi yose isaba ko ibihugu by'Afurika bigendera ku mahame ya demokarasi, ikibazo cya Uganda kigaragaza ishusho mbi y'uburyo ubutegetsi bushobora gukoresha imbaraga z'igisirikare mu gucecekesha ijwi ry'abatavuga rumwe n'ubutegetsi.

    Ibi byatumye benshi bibaza niba amahame y'uburenganzira bwa muntu mu gihugu cya Uganda azubahirizwa, cyangwa niba inzira yo guharanira impinduka izakomeza guhura n'inzitizi zikomeye.

    Gufungwa kwa Dr. Kizza Besigye ku nshuro ikurikiranye ni urugero rugaragara rw'uburyo uburenganzira bwo gutanga ibitekerezo, gukora imyigaragambyo mu mahoro, ndetse no kurwanya politiki ishingiye ku gitugu bigihura n'imbogamizi zikomeye muri Uganda. Kugeza ubu, abaturage n'amahanga bategereje kureba niba Leta ya Museveni izahindura imikorere, cyangwa niba amateka y'ifungwa rya Besigye azakomeza kuba isomo rikomeye ku bifuza impinduka muri politiki.

    Source : https://kasukumedia.com/igisirikare-cya-uganda-cyongereye-ifungwa-rya-besigye-ese-yaba-ari-icyuho-mu-burenganzira-bwa-muntu/

  • Ikigega gishinzwe iterambere i Abu Dhabi cyatanze Miliyoni 25$ zo kwagura uruganda rw'amazi rwa Karenge #rwanda #RwOT

    I Abu Dhabi, Ikigega cya Abu Dhabi gishinzwe Iterambere (ADFD) cyashyikirije u Rwanda inkunga ingana na miliyoni 25$, izakoreshwa mu kwagura uruganda rw'amazi rwa Karenge Water Treatment Plant ruri mu Karere ka Rwamagana.

    Aya masezerano yashyizweho umukono na Ambasaderi w'u Rwanda muri Leta Zunze Ubumwe z'Abarabu, Bwana John Mirenge, ndetse na Mohamed Saif Al Suwaidi, Umuyobozi Mukuru w'Ikigega ADFD.

    Uyu mushinga wo kwagura uruganda rwa Karenge ufite intego yo kuzamura ubushobozi bwo gutanga amazi meza ku baturage b'Akarere ka Rwamagana n'utundi duce tuhakikije.

    Biteganyijwe ko ibi bizafasha mu gukemura ikibazo cy'amazi meza gihangayikishije abaturage, ndetse no kongera imbaraga mu bikorwa by'isuku n'isukura, bikaba ingenzi cyane mu guhangana n'indwara zituruka ku mwanda.

    Ambasaderi John Mirenge yashimiye ADFD ku bufatanye budasanzwe bugaragaza icyizere hagati y'ibihugu byombi. Yagize ati: 'Iki ni ikimenyetso cy'imikoranire myiza hagati y'u Rwanda na Leta Zunze Ubumwe z'Abarabu.

    Aya mafaranga azagira uruhare mu kuzamura imibereho myiza y'abaturage b'u Rwanda no kugera ku iterambere rirambye.'

    Ku rundi ruhande, Mohamed Saif Al Suwaidi, Umuyobozi w'Ikigega ADFD, yavuze ko uyu mushinga ari igice cy'icyerekezo cyabo cyo gushyigikira iterambere mu bihugu biri mu nzira y'amajyambere.

    Yongeyeho ko gushyigikira uruganda rwa Karenge bizafasha u Rwanda kugera ku ntego z'iterambere rirambye, cyane cyane intego ya gatandatu igamije kugira amazi meza n'isuku ku baturage bose.

    Uru ruganda rwa Karenge ruzakomeza kuba ingenzi mu rwego rw'amazi meza mu Rwanda, kuko ruzatuma haboneka amazi ahagije ku baturage, bigabanye umuvuduko w'abajya kuvoma mu masoko ya kure.

    Byitezwe kandi ko byongera imirimo ku baturage baho, harimo no mu bijyanye n'imitunganyirize y'amazi.

    Aya masezerano ni andi mateka yanditswe mu mubano w'u Rwanda na Leta Zunze Ubumwe z'Abarabu, by'umwihariko binyuze mu Kigega ADFD. Abaturage ba Rwamagana biteze impinduka nziza zizazana ubuzima bwiza n'iterambere rirambye mu buzima bwabo bwa buri munsi.

    Source : https://kasukumedia.com/ikigega-gishinzwe-iterambere-i-abu-dhabi-cyatanze-miliyoni-25-zo-kwagura-uruganda-rwamazi-rwa-karenge/

  • Ubufaransa bwasohoye indege ebyiri z'intambara za Mirage bwari bwarashyize muri Tchad #rwanda #RwOT

    Mu rugendo rwo kwerekana impinduka mu rwego rw'igisirikare, Ubufaransa bwafashe icyemezo cyo kohereza indege ebyiri z'intambara zo mu bwoko bwa Mirage zavuye muri Tchad. Izi ndege zasohotse mu kugaragaza ko ziri mu nzira yo gusezererwa burundu mu ngabo z'Ubufaransa nyuma y'imyaka myinshi zikora imirimo itandukanye y'igisirikare, harimo n'ubutabazi bw'intambara.

    Indege za Mirage, zakozwe mu gihe cya kera ariko zikaba zarakoreshwaga mu bikorwa byo kurwanira mu kirere, zaje kuba ikirangirire kubera ubushobozi bwazo mu bihe by'intambara n'ubwirinzi.

    Gusa, iterambere ry'ikoranabuhanga mu bya gisirikare ryatumye izindi ndege zigezweho nka Rafale zisimbura izi ndege mu bikorwa by'umutekano.

    Iri hagarikwa ry'izi ndege rihuye n'icyerekezo cya gisirikare cy'Ubufaransa cyo kwiyuburura, rikazamura ikoranabuhanga ndetse no kwita ku bikoresho bifite ubushobozi bwo guhangana n'ibibazo by'umutekano bihari muri iki gihe.

    Ubufaransa buzakomeza gushyira imbaraga mu guhangana n'ibibazo by'iterabwoba byugarije Afurika yo hagati n'iyo mu burengerazuba, cyane ko iyi mirimo yakozwe kenshi n'izi ndege mu bihe byashize.

    Uretse kwerekana ko Mirage zasohotse, ibi bikorwa byanakomeje kuba ubutumwa ku bihugu byo mu karere ko Ubufaransa bugikomeye mu bufatanye mu bya gisirikare.

    Kugera muri Tchad, igihugu gisanzwe gifite umubano ukomeye na Paris mu by'umutekano, ni ikimenyetso cyo guhesha icyubahiro izi ndege no kwerekana ishimwe ku ruhare rwazo mu mateka y'ingabo z'Ubufaransa.

    Izi ndege, zizwiho ubushobozi bwo gukora ingendo ndende ndetse no kwihuta cyane, zagiye zifasha mu bikorwa byo kurwanya imitwe y'iterabwoba muri Sahel no kurinda inyungu za gisirikare mu karere.

    Kurangiza imirimo yazo rero ni intambwe ikomeye iganisha ku gukoresha ibikoresho bishya bijyanye n'ikoranabuhanga rihambaye.

    Nubwo izi ndege zigenda mu cyubahiro, zigasimburwa n'ibindi bikoresho bifite ubushobozi buhanitse, ibyo bitanga ishusho y'uko igisirikare cy'Ubufaransa cyiyubaka. Iki gikorwa ni intambwe yo kwerekana ko ubushobozi n'ubushake bwo kugumana umutekano mu Bufaransa, bityo bigafasha mu gukomeza gushyigikira gahunda yo gukumira iterabwoba n'amakimbirane mu bihugu bitandukanye.

    Source : https://kasukumedia.com/ubufaransa-bwasohoye-indege-ebyiri-zintambara-za-mirage-bwari-bwarashyize-muri-tchad/

  • Afurika y'Epfo ikomeje kugenda biguru ntege mu kohereza Kayishema kuburanishirizwa mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Fulgence Kayishema wari mu b'imbere mu bashakishwaga na IRMCT kubera ibyaha bya Jenoside, yasanzwe aho yari mu kazi i Cape Town ku mugoroba wo ku wa Gatatu tariki ya 24 Gicurasi 2023, nyuma y'iperereza rikomeye yakozweho n'inzego z'ubutasi.

    Urukiko rwa Cape Town rukomeje gusuzuma urubanza rwe, ngo hemezwe niba yohererezwa Urwego rwasigariyeho Inkiko Mpuzamahanga Mpanabyaha rwashyizeho impapuro zisaba ko afatwa, narwo ruzamushyikiriza u Rwanda kuko ariho agomba kuburanira ariko icyemezo cyakomeje gutinda gufatwa.

    Ubwo yari mu Kanama ka Loni gashinzwe Umutekano, ku wa 10 Ukuboza 2024, Serge Brammertz yakagaragarije ko imirimo urwo rukiko rukomeje gukora mu gukurikirana abagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi ndetse n'abo muri Yugoslavia.

    Ku ruhande rw'u Rwanda, yavuze ko Kayishema Fulgence, ugiye kumara umwaka n'igice atawe muri yombi akiri muri Afurika y'Epfo ngo kuko icyo gihugu kiri kugenda gake mu kubahiriza amasezerano Mpuzamahanga.

    Ati 'Gufata umwanzuro kuri icyo, bishingira ku kuba Afurika y'Epfo yakuzuza inshingano zayo Mpuzamahanga zo gushyikiriza Kayishema Urwego rwasigariyeho Inkiko Mpuzamahanga Mpanabyaha narwo rukamushyikiriza u Rwanda.'

    Kayishema Fulgence yatawe muri yombi amaze imyaka myinshi yihishahisha, aho yagiye ahindura amazina yiyita Umurundi, Umunyamalawi n'andi mayeri menshi yakoresheje ngo atazamenyekana.

    Yavukiye mu yari Segiteri ya Nyange, Komini Kivumu muri Perefegitura ya Kibuye. Bikekwa ko yavutse mu 1959 cyangwa 1961.

    Yashinjwe ibyaha bya Jenoside birimo kuba umufatanyacyaha w'abakoze Jenoside, ubwumvikane bugamije gukora Jenoside n'ibyaha byibasiye inyokomuntu byakorewe muri Komine Kivumu, hagati y'itariki ya 6 n'iya 20 Mata 1994.

    Inyandiko y'ikirego ya ICTR yerekana ko muri Mata 1994, Kayishema n'abandi bemeranyije ku buryo bwo kwica no kurimbura Abatutsi muri Kivumu.

    Hagati ya tariki 7 na tariki 10 Mata 1994, abayobozi b'ibanze na polisi ya komini bagabye ibitero ku batutsi bamwe baricwa, abandi bahungira kuri Paruwasi ya Nyange n'ibindi bitandukanye yagizemo uruhare.

    Brammertz yakomeje yerekana ko hagikorwa imirimo y'isuzumwa ku manza zitandukanye zirimo urwa rwa Gerard Ntakirutimana, urwa Kayishema, urwa Kabuga, ndetse n'urubanza rwa Šešelj n'abandi.

    Yavuze kandi ku cyemezo giherutse gufatwa ubwo Urukiko rwangaga Ubujurire bwa Ntakirutimana Gerard kuko byari byagaragaye ko umutangabuhamya ashobora kuba hari ibyo yijejwe cyangwa yarahawe ruswa ngo ahindure imvugo.

    Yagaragaje ko hari ubuhamya bukunze kugaragaza ko banyirabwo baba babuhinduye ariko ko ibiro bye bizakomeza guharanira ko himakazwa ubunyangamugayo binyuze mu gukora iperereza ryimbitse.

    Yerekanye ko igikorwa gihuriweho cyo gushakisha abakekwaho ibyaha kizwi nka OTP-ICRC gikwiye kuba intangarugero mu buryo bwo gukora iperereza no gukurikirana abantu mu gukusanya amakuru ku bantu bagishakishwa uruhindu.

    Yavuze ko nubwo hari byinshi byakozwe ariko hakiri akazi kenshi ko gukorwa aho ku ruhande rw'u Rwanda, abarenga 1000 bakekwaho kugira uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi bagishakishwa mu gihe ibihumbi by'abakekwaho ibyaha muri Yugoslavia bigikorwaho iperereza.

    Umushinjacyaha Serge Brammertz yagaragaje ko Afurika y’Epfo ikiri kugenda gake ku gufata icyemezo kuri Kayishema Fulgence

    Kayishema yatawe muri yombi, nyuma y’imyaka myinshi yihishahisha


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/afurika-y-epfo-ikomeje-kugenda-biguru-ntege-mu-kohereza-kayishema

  • Ikipe ya APR FC amanota atatu ayiciye mu myanya y’intoki – YEGOB #rwanda #RwOT

    APR FC yanganyije na Police FC igitego 1-1 mu mukino w'Umunsi wa 12 wa Shampiyona waberaga kuri Kigali Pele Stadium.

    Ikipe y'Ingabo z'Igihugu igize amanota 18 ku mwanya wa gatanu mu gihe Police FC ifite amanota 19 ku mwanya wa kane.

    APR izakurikizaho umukino izakirwamo na Rayon Sports ku wa Gatandatu kuri Sitade Amahoro.

    Source : https://yegob.rw/ikipe-ya-apr-fc-amanota-atatu-ayiciye-mu-myanya-yintoki/