Blog

  • Ese Congo yatera u Rwanda? Icyo amategeko mpu… – #rwanda #RwOT

    Kuva mu mwaka wa 1945 nyuma y'intambara ya Kabiri y'Isi , UN yashyizeho amategeko agomba kugenga ibihugu byo ku Isi hose ku buryo nta gihugu na kimwe kigomba kurenga kuri ayo mategeko ngo cyishore mu ntambara iyo ariyo yose.

    Ku wa 26 Kamena 1945, Umuryango w’Abibumbye(UN) nibwo yashyizeho itegeko ribuza buri gihugu gutera/gushoza intambara ku kindi gihugu nk'uko bikubiye mu ngingo ya 2 igika cya 4.

    UN yanashyizeho irengayobora kuri iri tegeko ry'uko Igihugu gishobora kwirwanaho no kurinda ubusugire bwacyo kikishyura uwagiteye nk'uko bikubiye mu ngingo ya 51.

    Iri tegeko ryagiyeho nyuma y'uko ibihugu nk’u Buyapani, u Budage, u Butaliyani byarimo bitera ibindi bihugu bikabarwanya. Iri tegeko ryagiyeho ku wa 26 Kamena 1945 hanyuma ritangira gushyirwa mu bikorwa ku wa 24 Ukwakira 1945.

    Mu mwaka wa 1949, i Geneve mu Busuwisi hasinywe irindi tegeko ririnda abakomeretse ku rugamba, Abasivire ndetse n'imfungwa ariko ntiyatanga uburenganzira bwo gutera ikindi gihugu. Aha igihugu cyemererwa kurwana ku baturage bacyo.

    Icyemezo cya ONU No 3314 cyo mu mwaka wa 1974, cyongera gushimangira ibihano ku gihugu gitera ikindi kandi bitemewe. Iki cyemezo cyemeje ku wa  14 Ukuboza 1974 kikaba gikubiyemo ubusobanuro bw'icyo bita gutera ikindi gihugu mu buryo butemewe n'amategeko.

    Mu mwaka wa 1998, i Roma nibwo hemejwe gushyiraho Urukiko Mpuzamahanga Mpanabyaha (ICC) rushinzwe gukurikirana no guhana ku bihugu n'abayobozi bakora ibyaha birimo iby'intambara, itsembabwoko, cyangwa ibyaha ndengakamere.

    ICC yemejwe mu mwaka wa 1998 hanyuma itangira ibikorwa byayo mu mwaka wa 2002, kuri ubu uru rukiko rukaba rufite ikicaro mu Buholandi aho ruyobowe na Tomoko Akane.

    Muri make, Igihugu gishobora kujya mu ntambara mu buryo bwo kwirwanaho cyangwa se mu gihe bamwe mu basirikare bemejwe na UN cyangwa undi muryango mpuzamahanga bagiye mu gace kamwe kugarura amahoro.

    Ubundi buryo bwose Igihugu cyakoresha kugira ngo gitere ikindi, kirabihanirwa kuko kiba gikoze amakosa. 

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/151646/ni-ryari-igihugu-cyemererwa-gutera-ikindi-icyo-amategeko-mpuzamahanga-avuga-151646.html

  • Hagiye gusuzumwa ibigikoma mu nkokora kwegereza ubuyobozi abaturage – #rwanda #RwOT

    Ku wa 30 Mutarama 2025, ubuyobozi bwa IRPD n'abafatanyabikorwa batandukanye bagaragarijwe ibipimo bazagenderaho mu gihe cyo gukora iryo suzuma.

    Ni isuzuma rizakorerwa mu turere dutanu ari two Musanze, Bugesera, Gasabo, Gisagara na Karongi, bukazakorwa hagati ya Gashyantare na Werurwe 2025.

    Ibyo bipimo byagezweho binyuze mu mushinga wiswe INKI (Indi Ntambwe mu Kwiyubakira Igihugu) bahuriyeho n'Ikigo cyo muri Norvège 'NPA' na Transparancy International Rwanda, ugaterwa inkunga n'ikigega cy'Abongereza gitera inkunga ibihugu biri gutera imbere.

    Prof. Sylvestre Nzahabwanayo yavuze ko ubwo bushakashatsi bugiye gukorwa nk'igeragezwa ku nzego eshatu zirimo ubuhinzi, ubuzima n'ibidukikije ariko ko nyuma buzagurwa bakaba banareba ku zindi nzego biturutse ku makuru azaba yavuye mu igeragezwa.

    Ati 'Tuzatangirira ku buzima, dusuzuma uko kwegereza ubuyobozi abaturage bihagaze muri urwo rwego, mu bidukikije no mu buhinzi. Twahisemo izo nzego kuko zikora ku buzima bw'Abanyarwanda ku buryo bufatika ariko navuga ko turi kugerageza. Hari n'izindi nzego tuzazamo nk'uburezi ndetse n'ibikorwaremezo.'

    Yavuze ko nyuma yo kwemeza igipimo kizifashishwa mu gukora igenzura, hagiye gukurikiraho guhugura imiryango itari iya Leta izagira uruhare muri icyo gikorwa.

    Prof. Nzahabwanayo yavuze ko iyo umuntu akora isuzuma ku birebana no kwegereza ubuyobozi abaturage harebwa cyane ku bushobozi bw'inzego z'ibanze mu gutanga izo serivisi.

    Yakomeje ati 'Ese inzego z'ibanze zegerejwe abaturage zifite ubushobozi? Aha turavuga ubushobozi mu bumenyi n'ubushobozi mu bikoresho.'

    Ikindi kirebwa ni ukureba niba serivisi zagaragajwe na Minisitiri w'Intebe, zigomba kwegerezwa abaturage zaba zaregerejwe abaturage, hakarebwa niba abaturage babona serivisi bitabagoye, badakoze urugendo rurerure n'ibindi.'

    Harebwa kandi ubushobozi inzego z'ibanze zifite mu kubona ingengo y'imari ndetse n'uburyo ikoreshwa batibagiwe no kureba ku iterambere ry'umuturage no kuzana impinduka.

    Guverineri w'Intara y'Iburasirazuba, Pudence Rubingisa, wari uhagarariye Minisitiri w'Ubutegetsi bw'Igihugu, yagaragaje ko ubwo buryo bwatangijwe bugamije kureba ahaba hakiri imbogamizi ngo hanozwe n'aho aho bikorwa neza bibe byakwigirwaho n'izindi nzego.

    Ati 'Umwaka ushize hasohotse iteka rya Minisitiri w'Intebe risobanura gahunda yo kwegereza ubuyobozi abaturage mu ngeri zitandukanye. Ibi bigaragaza uburyo bigenda bishyirwa mu bikorwa ariko bigashimangirwa n'icyegeranyo tugenda duhabwa buri mwaka n'Urwego rw'Igihugu rw'Imiyoborere.'

    Yashimangiye ko kwegereza ubuyobozi abaturage bigira ingaruka nziza mu iterambere ry'igihugu binyuze mu nzego zitandukanye.

    Yatanze urugero rwo gukora igenamigambi yemeza ko iyo abaturage baganirijwe bashobora kugaragaza ibyifuzo byabo bishobora no gushingirwaho mu gutegura igenamigambi ry'uturere.

    Umukozi mu Muryango uharanira kubaka Amahoro arambye ku Isi, Interpeace Rwanda, Margaret Mahoro, yagaragaje ko nk'imiryango itari iya Leta izagira uruhare muri icyo gikorwa haba mu gukora ubwo bugenzuzi ndetse no kurebera hamwe icyakorwa ngo ahakiri intege nke hashyirwemo imbaraga.

    Ubushakashatsi ngarukamwaka ku miyoborere bwakozwe n'Urwego rw'Igihugu rw'Imiyoborere (RGB), buzwi nka Rwanda Governance Scorecard (RGS), bwasohotse mu 2024, bwagaragaje ko inkingi y'umutekano n'ituze ry'abaturage yaje ku isonga mu byishimirwa n'abaturage n'amanota 93.82%.

    Guverineri w’Intara y’Iburasirazuba, Pudence Rubingisa, yagaragaje ko iryo suzuma rizatuma hamenyekana ahakiri imbogamizi

    Umuyobozi w'Ikigo cy'Ubushakashatsi n'Ubusabane bigamije Amahoro (IRDP), Prof. Sylvestre Nzahabwanayo, yashimangiye ko icyo gikorwa kitazanga umusanzu ukomeye ku gihugu

    Dr. Aggée Shyaka ni umwe mu bateguye ibipimo bizagenderwaho muri ubwo bushakashatsi

    Hagaragajwe impamvu hakenewe gukora isuzuma ku kwegereza ubuyobozi abaturage

    Umujyanama wa Mufti w’u Rwanda, Sheikh Sulaiman Mbarushimana, yagaragaje ko n’abayobozi b’amadini bakwiye guhabwa umwihariko

    IRDP igiye gukora isuzuma rigamije kureba ibikibangamiye kwegereza ubuyobozi abaturage

    Hagaragajwe ko iki gikorwa kizafasha kumenya ibyo kunoza kurushaho

    Abitabiriye iki gikorwa beretswe ibipimo bizifashishwa mu gukusanya amakuru

    Hagaragajwe ko kwegereza ubuyobozi abaturage ari ingenzi mu iterambere ry’igihugu

    Guverineri w’Intara y’Amajyepfo, Kayitesi Alice, yari mu bitabiriye iki gikorwa

    Umukozi ushinzwe umushinga muri NPA, Ntahobari Noel, yashimye iki gikorwa yemeza ko kizatanga amakuru y’ingenzi

    Umuyobozi Nshingwabikorwa wa Transparency International ishami ry’u Rwanda, Mupiganyi Apollinaire, yitabiriye iki gikorwa

    Iki gikorwa cyitabiriwe n’abayobozi batandukanye

    Amafoto: Nzayisingiza Fidèle


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hagiye-gusuzumwa-ibigikoma-mu-nkokora-kwegereza-ubuyobozi-abaturage

  • Amb. Ngoga yashyikirije Perezida Mohamud impapuro zimwemerera guhagararira u Rwanda muri Somalia – #rwanda #RwOT

    Amb. Ngoga yatanze izo mpapuro ku wa 30 Mutarama 2025. Azajya areberera inyungu z'u Rwanda muri iki gihugu gikora ku Nyanja y'Abahinde ariko afite icyicaro muri Kenya.

    Amb. Ngoga na Perezida Hassan Sheikh Mohamud bagiranye ibiganiro bitandukanye, bigaruka ku mubano w'ibihugu byombi, n'uko habyazwa umusaruro amahirwe ari hagati ya Somalia n'u Rwanda.

    Nubwo nta ambasade u Rwanda rwari rufite muri Somalia, ibihugu byombi byari bifitanye amasezerano atandukanye y'imikoranire.

    Aheruka ni ayo muri Kamena 2024, aho Polisi y'u Rwanda n'iya Somalia byashyize umukono ku masezerano y'ubufatanye hagati y'impande zombi mu bikorwa bitandukanye by'umutekano.

    Yashyizweho umukono n'Umuyobozi Mukuru wa Polisi y'u Rwanda, CG Félix Namuhoranye ndetse n'uwari Umuyobozi Mukuru wa Polisi ya Somalia Gen. Sulub Ahmed Firin, bibera ku cyicaro gikuru cya Polisi kiri ku Kacyiru mu Mujyi wa Kigali.

    Aya masezerano akubiyemo ubufatanye bw'inzego zombi za Polisi mu bijyanye no kurwanya ibyaha byambukiranya umupaka, kurwanya iterabwoba n'ibikorwa by'imitwe yitwaje intwaro no kurwanya icuruzwa ry'abantu.

    Hari kandi kurwanya ibyaha by'ikoranabuhanga n'ikwirakwizwa ry'intwaro ntoya, guhanahana amakuru no gusangira ubunararibonye, guteza imbere amahugurwa no kubaka ubushobozi.

    Amb. Ngoga yashyikirije Perezida Mohamud impapuro zimwemerera guhagararira u Rwanda muri Somalia


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/Amb-Ngoga-yashyikirije-Perezida-Mohamud-impapuro-zimwemerera-guhagararira-u-Rwanda-muri-Somalia

  • Gasamagera muri Ethiopia, Uwimana muri Cuba: FPR ikomeje kwagura imikoranire – #rwanda #RwOT

    Ku wa 30 Mutarama 2025, Umunyamabanga Mukuru wa FPR Inkotanyi, Amb. Wellars Gasamagera yahuye na Visi Perezida w'Ishyaka rya Prosperity Party muri Ethiopia, Adem Farah, bagirana ibiganiro.

    Ni ibiganiro byibanze ku ngamba zo kwimakaza imikoranire hagati ya FPR Inkotanyi ndetse na Prosperity Party.

    Aba bayobozi kandi banaganiriye ku gushimangira imikoranire myiza hagati y'u Rwanda na Ethiopia.

    Muri urwo rugendo kandi Gasamagera, Komiseri Tito Rutaremara ndetse na Ambasaderi w'u Rwanda muri Ethiopia Maj. Gen. (Rtd.) Charles Karamba, bagiranye ibiganiro n'Abanyarwanda baba muri icyo gihugu.

    Abo Banyarwanda basabwe gukomeza gusigasira indangagaciro z'umuco nyarwanda, ubumwe, no gufatira urugero ku buyobozi bwiza kandi bufite icyerekezo bwa FPR Inkotanyi burangajwe imbere na Perezida Paul Kagame.

    U Rwanda na Ethiopia bifitanye umubano mwiza ushingiye ku bwubahane bwa dipolomasi n'amasezerano y'imikoranire igamije guteza imbere abaturage babyo.

    Ibihugu byombi byashyize umukono ku masezerano atandukanye arimo ashingiye ku bufatanye mu by'amategeko, itangazamakuru, siporo, ubukerarugendo, ubuzima, uburezi n'umuco n'andi.

    Bifitanye kandi umubano ushingiye ku bufatanye mu nzego zirimo ubuhinzi, ubucuruzi, uburezi kandi bifitanye n'amasezerano y'ubufatanye kuri serivisi z'ingendo zo mu kirere zikorwa na RwandAir na Ethiopian Airlines.

    Mu 2024, u Rwanda na Ethiopia byasinyanye amasezerano y'ubufatanye mu nzego eshanu zirimo ubufatanye mu bya politiki n'ubujyanama, ubucuruzi, siporo, kugabanya ibiza no kubicunga, hamwe n'ubufatanye mu ishoramari.

    Ku rundi ruhande, Umuyobozi Mukuru Wungirije w'Umuryango FPR Inkotanyi, Uwimana Consolée, na we yasoje urugendo rw'akazi muri Cuba, aho yari ayoboye abakada ba FPR Inkotanyi bitabiriye Inama Mpuzamahanga yari yateguwe n'ishyaka ry'aba-Communist muri icyo gihugu (CCP).

    Muri urwo ruzinduko yagiranye ibiganiro na Perezida wa Cuba akaba n'Umunyamabanga wa mbere w'ishyaka ry'aba-Communist, Miguel Díaz-Canel Bermúdez bigamije kwimakaza imikoranire y'impande zombi.

    Uwimana kandi yanahuye n'abayobozi batandukanye muri Cuba bagirana ibiganiro bigamije kwagura imikoranire hagati ya CCP na FPR Inkotanyi hagamijwe inyungu zihuriweho n'ibihugu byombi.

    Mu Ugushyingo 2023, Uwimana Consolée yakiriye Visi Perezida wa Cuba, Salvador Valdés Mesa wagiriye uruzinduko rw'iminsi ibiri mu Rwanda.

    Icyo gihe Uwimana yavuze ko iyo mitwe ya politiki isangiye ibintu byinshi mu iterambere ry'ibihugu ikomokamo, ashimangira ko ubufatanye haba mu burezi ndetse n'ubuzima byatanze umusaruro ukomeye ku Banyarwanda.

    Ati “Ibyagezweho muri iyi myaka ni ikintu gikomeye cyane ndetse turacyaharanira kuba twagera kuri byinshi byateza imbere ibihugu byombi. Turajwe ishinga no gukomeza uwo mubano haba mu bijyanye n'ikoranabuhanga, ubukungu na dipolomasi.”

    Cuba izwi cyane mu buvuzi kuko ifite abaganga babizobereye barenga ibihumbi 100 ibituma iki gihugu gifite abaturage miliyoni 11 kigira abaganga barindwi ku bantu 1000, uwo mubare ugatuma icyizere cyo kubaho kigera ku myaka 79.2.

    Mu 2021, iki gihugu cyohereje abaganga barenga ibihumbi 30 gutanga ubufasha mu by'ubuvuzi mu bihugu hafi 60 by'Isi, kikaba kimwe mu bihugu bigira abanyeshuri b'abanyamahanga bacyigamo mu by'ubuganga, kuko muri uwo mwaka cyabaruraga abagera kuri 1200.

    Muri Nzeri 2023, u Rwanda na Cuba byasinyanye amasezerano y'imikoranire arebana no gusangira ubumenyi n'amakuru mu bya Politiki hagati y'ibihugu byombi n'ay'ikurwaho rya Visa ku bafite impapuro z'inzira z'abadipolomate ndetse n'iz'abajya mu kazi ka Leta.

    Umuyobozi Mukuru Wungirije w'Umuryango FPR Inkotanyi, Uwimana Consolée, yagiranye ibiganiro na Perezida wa Cuba akaba n'Umunyamabanga wa mbere w'ishyaka ry'aba-Communist, Miguel Díaz-Canel Bermúdez

    Uwimana yagiranye ibiganiro n’abandi bayobozi muri Cuba bigamije kwagura umubano n’imikoranire

    Umunyamabanga Mukuru wa FPR Inkotanyi, Amb. Wellars Gasamagera yahuye na Visi Perezida w'Ishyaka rya Prosperity Party muri Ethiopia, Adem Farah

    Umunyamabanga Mukuru wa FPR Inkotanyi, Amb. Wellars Gasamagera yagiranye ibiganiro na Visi Perezida w'Ishyaka rya Prosperity Party muri Ethiopia, Adem Farah

    Abanyarwanda baba muri Ethiopia basabwe kwimakaza indangagaciro nyarwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/gasamagera-muri-ethiopia-uwimana-muri-cuba-fpr-ikomeje-kwagura-imikoranire

  • Me Nkundabarashi yongeye gutorerwa kuyobora Urugaga rw'Abavoka mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Amatora y'Urugaga rw'Abavoka yabaye kuri uyu wa 31 Mutarama 2025, aho abatowe bagiye kuyobora manda y'imyaka itatu izarangira mu 2028.

    Me Nkundabarashi watorewe manda ye ya kabiri, yatowe ku rwego rwo hejuru kuko mu bantu 880 batoye yabonyemo amajwi 875. Agiye kuyobora uru rugaga muri manda ya kabiri y'imyaka itatu.

    Me Nkundabarashi, yatorewe manda ya mbere tariki 12 Ukwakira 2021.

    Yize amategeko muri Kaminuza y'u Rwanda, asoza icyiciro cya kabiri cya Kaminuza mu 2008.

    Yaburaniye abantu batandukanye ku manza zirimo iz'inshinjabyaha, iz'umurimo, umuryango ndetse n'ubucuruzi.

    Muri Nyakanga 2014 yatangiye gukorana na Trust Law Chambers, imwe muri 'cabinet' y'abanyamategeko ikomeye mu gihugu.

    Ari mu bagize Urugaga rw'Abavoka mu Rwanda ndetse abarizwa no mu rwo muri Afurika y'Iburasirazuba.

    Usibye Me Nkundabarashi, hatowe kandi abanyamategeko batandatu bagize Inama y'Urugaga rw'Abavoka mu Rwanda, barimo Me Jordan K. Ndahayo wagize amajwi 867, Me Rutembesa Phocas wagize amajwi 866, Me Delphine Mukakarangwa wagize amajwi 865, Me Fatuma Mukabibi na Me Olivier Rwamasirabo bombi bagize 864, ndetse na Me Alice K. Umulisa wagize amajwi 859.

    Me Nkundabarashi yagaragaje ko yishimiye kongera kugirirwa icyizere n'Abavoka bagenzi be, yemeza ko ari igihe cyo gukomeza gukora ibikorwa by'iterambere.

    Ati 'Turacyafite ibintu byinshi cyane byo gukora, twishimiye rero ko Abavoka bongeye kutugirira icyizere ndetse biraduha n'inshingano zo kugira ngo dukomereze aho twari tugeze no kugira ngo dukore ibishoboka kugira ngo Urugaga rwacu rukomeze rutere imbere.'

    Yagaragarije Abavoka ko ubwo manda yabo izaba igeze ku musozo bazagaragaza umusaruro ukomeye bagezeho mu gihe cy'imyaka itatu bagiye kuyobora.

    Ati 'Tugiye kujya mu ngamba, imihigo irakomeje kandi ndizera ntashidikanya ko igihe nk'iki mu 2028 mutazatugaya. Tuzaba twarakoze ibishoboka byose.”

    Me Nkundabarashi Moise aherutse kugaragaza ko Urugaga rw'Abavoka rufite gahunda yo gukomeza gukora ibikorwa bigamije gutuma Abavoka babaho neza, kandi narwo rugatera imbere binyuze mu ishoramari.

    Kuri ubu rufite ishoramari rifite agaciro katari munsi ya miliyari 3 Frw ziri mu bikorwa hakaba n'ikindi gice cyakozwemo ishoramari muri RNIT.

    Yagize ati 'Ibyo navuga ko ari umusaruro utari muke ariko iyo nganira na bagenzi banjye mvuga ko dushobora gukora ibirenze ibyo, kuko abantu basobanutse 1600 bibumbiye hamwe bafasha abandi bantu kubaho no gukemura ibibazo byabo ibyo bintu maze kuvuga ni agatonyanga mu nyanja.'

    Iyi ni manda ya nyuma ya Me Nkundabarashi Moise nk'uko biteganywa n'amategeko ko Perezida w'Urugaga rw'Abavoka atagomba kurenza manda ebyiri ku buyobozi.

    Me Nkundabarashi yiyemeje gukomeza guteza imbere Urugaga rw’Abavoka

    Abagize komite nshya bashimiye abavoka babagiriye icyizere

    Abavoka batowe bagaragaje ko biteguye gukomeza urugendo rwo guharanira imibereho myiza ya bagenzi babo

    Abagize komite nshya yatowe n’icyuye igihe

    Abavoka 880 ni bo batoye

    Abitabiriye amatora bahisemo ko Nkundabarashi akomeza kubayobora

    Abavoka batoreraga mu bwihugiko mu ibanga rikomeye

    Buri wese yatoraga bijyanye n’amahitamo ye

    Abavoka bongeye kugirira icyizere Me Nkundabarashi wari umaze imyaka itatu abayoboye

    Hari ubwihugiko bufasha utora

    Ibikoresho byifashishijwe mu gutora

    Amafoto: Kwizera Remy Moise


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/me-nkundabarashi-moise-yongeye-gutorerwa-kuyobora-urugaga-rw-abavoka-yizeza

  • Perezida Kagame yakiriye Minisitiri Dr. Mohammed bin Abdulaziz wa Qatar – #rwanda #RwOT

    Ni ibiganiro kandi byitabiriwe na Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga w'u Rwanda, Amb. Olivier Nduhungirehe, ndetse n'Umunyamabanga Mukuru Wungirije w'Urwego rw'Igihugu rushinzwe umutekano n'iperereza (NISS), Brig Gen Jean Paul Nyirubutama.

    Ibiro by'Umukuru w'Igihugu byatangaje ko “Muri iki gitondo kuri Village Urugwiro, Perezida Kagame yahuye n'Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ububanyi n'Amahanga ya Qatar, Dr. Mohammed bin Abdulaziz Al-Khulaifi, baganira ku mubano w'ibihugu byombi ndetse n'ibijyanye n'Akarere.”

    U Rwanda na Qatar bisanzwe bifitanye umubano mwiza mu nzego nyinshi zirimo n'umutekano, aho ku itariki 15 Mutarama, 2025, U Rwanda na Qatar byasinyanye amasezerano agamije kongerera ubumenyi Ingabo z'u Rwanda mu bijyanye n'indege.

    Ni amasezerano yashyizweho umukono n'Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y'Ingabo, Brig. Gen. Célestin Kanyamahanga n'Umuyobozi Mukuru w'Ishuri ryigisha iby'indege, Qatar Aeronautical Academy.

    Ingabo z'u Rwanda, RDF, zisanzwe zohereza abasirikare bazo kwiyungura ubumenyi mu bijyanye no gutwara indege muri Qatar.

    Nyuma yaho gato, Umuyobozi Mukuru wa Polisi y'u Rwanda, CG Felix Namuhoranye, n'itsinda yari ayoboye bagiriye uruzinduko rw'akazi rw'iminsi itatu muri Qatar.

    Icyo gihe, CG Namuhoranye yitabiriye umuhango wo gusoza amahugurwa kuri ba ofisiye bato wabereye mu ishuri rya Qatar Police Academy riherereye mu Murwa Mukuru w'icyo gihugu, Doha. Ni umuhango wayobowe n'Umuyobozi w'Ikirenga wa Qatar, Sheikh Tamim bin Hamad Al Than.

    Umuyobozi Mukuru wa Polisi y'u Rwanda kandi yanasuye ishuri ryigisha ibijyanye n'ubutabazi bw'ibanze n'ibikorwa by'ubutabazi.

    U Rwanda na Qatar kandi bifitanye ubufatanye mu bijyanye n'iby'indege, guteza imbere no kurengera ishoramari n'ubufatanye mu bijyanye n'ubukungu, ubucuruzi n'ikoranabuhanga, ubukerarugendo, kurwanya ruswa n'ibindi.

    Qatar kandi iri gufatanya n'u Rwanda ishoramari rijyanye n'ubwikorezi, cyane cyane mu mushinga w'Ikibuga cy'Indege cya Bugesera, aho Qatar Airways ifitemo imigabane ingana na 60%. Ibiganiro bikomeje ku rundi ruhande ku buryo ishobora no guhabwa 49% muri RwandAir.

    Muri Mata 2019 Emir wa Qatar, Sheikh Tamim bin Hamad Al-Thani yasuye u Rwanda mu ruzinduko rwari rugamije guteza imbere umubano w'u Rwanda na Qatar, ndetse rukaba rwari rukurikiye urw'iminsi ibiri Perezida Kagame, yari yagiriye muri Qatar, mu Ugushyingo 2018.

    Muri Kamena 2022, Amir Sheikh Tamim bin Hamad Al-Thani, yagarutse mu Rwanda nk'umushyitsi w'Igihugu cy'inshuti mu nama y'abakuru b'ibihugu na za Guverinoma bo mu muryango wa Commonwealth yabereye i Kigali.

    Muri Gashyantare, 2024, Umukuru w'Igihugu yasuye Qatar mu ruzinduko rw'akazi, ndetse mu Ukuboza, 2024, Perezida Kagame yongera gusura icyo gihugu, aho yitabiriye isiganwa rya Qatar Grand Prix, ribanziriza irya nyuma mu agize umwaka wa Formula 1.

    Perezida Paul Kagame, yakiriye Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ububanyi n'Amahanga ya Qatar, Dr. Mohammed bin Abdulaziz Al-Khulaifi

    Perezida Kagame yakiriye Dr. Mohammed bin Abdulaziz Al-Khulaifi n’abamuherekeje, bagirana ibiganiro ku mubano w’ibihugu byombi n’ibibazo byo mu Karere u Rwanda ruherereyemo


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/perezida-kagame-yakiriye-minisitiri-dr-mohammed-bin-abdulaziz-wa-qatar

  • Bashobora kuba bavuga Ikinyarwanda ariko ni Abanye-Congo – Thabo Mbeki avuga kuri M23 – #rwanda #RwOT

    Ni ibitekerezo yatanze ubwo yari mu biganiro byabereye muri 'Thabo Mbeki African School of Public & International Affairs: TM-School) ishuri ryigisha ibijyanye n'ubuyobozi, politiki, ububanyi n'amahanga na dipolomasi ryo muri University of South Africa, UNISA.

    Mbeki yavuze ko muri RDC hari ikibazo kimaze igihe kirekire ariko kitarakemurwa kugeza uyu munsi, ku mpamvu z'iki gihugu zo kwirengagiza inshingano ku baturage bacyo, ahubwo kikazigereka ku bandi.

    Yagaragaje ko hari igice cy'abaturage bo mu Burasirazuba bwa RDC, cy'Abanye-Congo bavuga Ikinyarwanda, icyakora ikibazo gihari kikaba ko kuva kera yewe no ku butegetsi bwa Mobutu Sese Seko, RDC yanze kwemera ko abo baturage ari Abanye-Congo by'ukuri.

    Ati 'Nubwo bavuga Ikinyarwanda ariko ni Abanye-Congo. Ni inshingano za buri guverinoma yose ya Kinshasa kurinda no gufata kimwe iki gice cy'abaturage bo mu Burasirazuba bwa RDC nk'abandi Banye-Congo bose.'

    Mbeki yibukije ibyabaye ku butegetsi bwa Mobutu, aho uyu mugabo yari yarahejeje inguni agaragaza ko abo Banye-Congo bavuga Ikinyarwanda ari ababanyamahanga, ibintu byakomeje uko kugeza n'ubu.

    Ati 'Ni nko gufata igice cy'Abanya-Afurika y'Epfo wenda nk'abo mu Majyaruguru y'Uburengerazuba bavuga Igi- Setswana, mu buryo butunguranye ukumva abandi baturage ba Afurika y'Epfo bose bavuga ko abo atari Abanya-Afurika y'Epfo.'

    Mbeki yashimangiye ko ibyo byatumye havuka imitwe nka Mai Mai n'indi yo mu Burasirazuba bwa RDC, yagiye igerageza gutiza umurindi gahunda ya RDC yo kumenesha abo bavuga Ikinyarwanda.

    Yavuze ko nka Mai Mai yashinzwe igambiriye kugirira nabi Abanyamulenge, ndetse igambiriye kubamenesha ikabohereza mu Rwanda kandi ari Abanye-Congo.
    Uyu wayoboye Afurika y'Epfo yongeye gushimangira adaciye ku ruhande ko ubutegetsi bwa Kinshasa bukwiriye kurinda abo baturage, ati 'Ni Abanye-Congo ntabwo ari Abanyarwanda. Ni Abanye-Congo bavuga Ikinyarwanda.'

    Uretse icyo kandi Mbeki yavuze ko mu bikomeje gutuma Uburasirazuba bwa RDC buzahara ari uko ubutegetsi bw'i Kinshasa butagera ku baturage bo muri iki gice gihana imbibi n'u Rwanda uko bikwiriye.

    Ati 'Ufite guverinoma ijegajega cyane mu Burasirazuba bwa RDC, bisobanuye ko imitwe yitwaje intwaro yiyongera ikayogoza ibintu.'

    Agaruka kuri M23, Mbeki yashimangiye ko ubutegetsi bw'i Kinshasa budakwiriye kurwanya uyu mutwe uharanira uburenganzira bwawo bwo kubaho no kuba mu gihugu cyawo.
    Ati 'Nutabarinda M23 izahoraho izashaka intwaro ziyifasha kwirwanaho. Icyo kibazo cy'ubuyobozi bujegejega ni cyo kiri muri Kivu zombi, kigakomereza muri Ituri n'ibindi bice.'

    Yagarage ko ku butegetsi butandukanye yewe n'ubwa Joseph Kabila Kabange hakozwe ibiganiro byinshi biganisha ku gushakira umutekano abo baturage na bo bakinjizwa muri gahunda za leta, ariko birananirana ari na byo bikomeje guteza ibibazo kugeza n'uyu munsi.

    Icyaba umuti w'ibibazo urambye mu kuzanira amahoro Uburasirazuba bwa Congo mu mboni za Mbeki ni uko Kinshasa igomba kumenya ko ibereyeho abaturage bose harimo n'abavuga Ikinyarwanda, ndetse ikongera ubushobozi bwo kuyobora iki gice abaturage bakabaho mu mutekano.

    Ati 'Ikindi twakoze ni uko twahuje Perezida Kabila na Perezida Paul Kagame tubabwira ko bakwiriye kunoza umubano mu buryo bwihariye kuko kimwe mu biteza ikibazo namwe muzi ni uko hari abasize bakoze Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda bahungiye muri RDC. U Rwanda rukabwira [RDC] ruti 'abo mucumbikiye ari bamwe batwiciye abaturage ndetse bahora bashaka kubica. Ese ni gute mwanoza uwo mubano.'

    Yavuze ko hasinywe amasezerano ajyanye n'uburyo impande zombi zaganira kugira ngo ibyo bibazo bikemuke mu nyungu za buri wese, ariko ayo masezerano asa n'ayatewe uw'inyuma.

    Yagaragaje ko ibiganiro nk'ibyo ari byo bikenewe kugira ngo amahoro ahinde, Guverinma ya RDC ikita byuzuye ku baturage bo mu Burasirazuba bw'iki gihugu.

    Ati 'Ikindi hakenewe amasezerano y'ubwimvikane hagati ya RDC, Uganda n'u Rwanda by'umwihariko kugira ngo hanozwe umubano hagati y'izo mpande eshatu. Ni cyo mbona nk'igisubizo kirambye cyazana amahoro mu Burasirazuba bwa Gongo.'

    Ingingo y'umutekano wo mu Burasirazuba bwa RDC, muri iyi minsi iri kugarukwaho cyane, bijyanye n'uko umutwe w'itwaje intwaro wa M23 wahagurutse, ukirwanaho ndetse ukaba umaze kwigarurira ibice byinshi harimo na Goma ifatwa nk'Umurwa Mukuru w'Intara ya Kivu y'Amajyaruguru.

    M23 yasabye kenshi kurindirwa umutekano no guhagarika ibikorwa byo kwica Abanye-Congo bavuga Ikinyarwanda by'umwihariko abo mu bwoko bw'Abatutsi, bikozwe na RDC ariko Kinshasa ikinangira.

    Thabo Mbeki wayoboye Afurika y’Epfo yongeye gushimangira ko abo muri M23 ari Abanye-Congo ndetse bagombwa uburenganzira bwose nk’abandi baturage ba RDC


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/bashobora-kuba-bavuga-ikinyarwanda-ariko-ni-abanye-congo-thabo-mbeki-avuga-kuri

  • Amb. Ngonga yashyikirije Perezida Mohamud impapuro zimwemerera guhagararira u Rwanda muri Somalia – #rwanda #RwOT

    Amb. Ngoga yatanze izo mpapuro ku wa 30 Mutarama 2025. Azajya areberera inyungu z'u Rwanda muri iki gihugu gikora ku Nyanja y'Abahinde ariko afite icyicaro muri Kenya.

    Amb. Ngoga na Perezida Hassan Sheikh Mohamud bagiranye ibiganiro bitandukanye, bigaruka ku mubano w'ibihugu byombi, n'uko habyazwa umusaruro amahirwe ari hagati ya Somalia n'u Rwanda.

    Nubwo nta ambasade u Rwanda rwari rufite muri Somalia, ibihugu byombi byari bifitanye amasezerano atandukanye y'imikoranire.

    Aheruka ni ayo muri Kamena 2024, aho Polisi y'u Rwanda n'iya Somalia byashyize umukono ku masezerano y'ubufatanye hagati y'impande zombi mu bikorwa bitandukanye by'umutekano.

    Yashyizweho umukono n'Umuyobozi Mukuru wa Polisi y'u Rwanda, CG Félix Namuhoranye ndetse n'uwari Umuyobozi Mukuru wa Polisi ya Somalia Gen. Sulub Ahmed Firin, bibera ku cyicaro gikuru cya Polisi kiri ku Kacyiru mu Mujyi wa Kigali.

    Aya masezerano akubiyemo ubufatanye bw'inzego zombi za Polisi mu bijyanye no kurwanya ibyaha byambukiranya umupaka, kurwanya iterabwoba n'ibikorwa by'imitwe yitwaje intwaro no kurwanya icuruzwa ry'abantu.

    Hari kandi kurwanya ibyaha by'ikoranabuhanga n'ikwirakwizwa ry'intwaro ntoya, guhanahana amakuru no gusangira ubunararibonye, guteza imbere amahugurwa no kubaka ubushobozi.

    Amb. Ngonga yashyikirije Perezida Mohamud impapuro zimwemerera guhagararira u Rwanda muri Somalia


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/bwa-mbere-mu-mateka-u-rwanda-rwungutse-ambasaderi-uruhagarariye-muri-somalia

  • Abarenga 500 binjiye mu Mutwe w'Ingabo Udasanzwe muri RDF – #rwanda #RwOT

    Ni imyitozo n'amahugurwa bari bamaze amezi 11 bahabwa mu Ishuri rya gisirikare ry'i Nasho riherereye mu Karere ka Kirehe.

    Abasoje amasomo barimo ba Ofisiye 46 n'abandi 485 bafite amapeti atandukanye.

    Umuhango wo gusoza ayo masomo wayobowe n'Umugaba Mukuru w'Ingabo z'u Rwanda, Gen Mubarakh Muganga, washimye umurava n'ubwitange bagaragaje muri icyo gihe cy'amezi 11 bari bamaze bahugurwa.

    Gen Muganga yavuze ko ubumenyi bahawe buzabafasha mu migendekere myiza y'akazi kabo ka buri munsi n'ubutumwa butandukanye bazoherezwamo.

    Yasabye abasoje amahugurwa kurangwa n'ikinyabupfura kuko kigomba gushingirwaho mu byo bakora byose, cyane ko ari imwe mu ndangagaciro ziranga RDF.

    Ati 'Mugomba kugumana uwo murava n'ubumenyi mwagaragaje, aho muzatumwa hose hagamijwe kurinda ubusugire bw'igihugu. Muhore mwiteguye kwitabira ubutumwa bwose mushobora koherezwamo nk'abo mu Mutwe w'Ingabo Udasanzwe.'

    Gen Muganga kandi yashimiye abarimu bagize uruhare rukomeye kugira ngo abo basirikare bahabwe ubumenyi bwose bwifuzwa, butuma bahora biteguye gutabara aho rukomeye, kandi bakuzuza inshingano nta nkomyi bijyanye.

    Muri aya mezi 11 aba basirikare bo mu Mutwe w'Ingabo Udasanzwe bahawe amasomo y'ingenzi abafasha gutabara aho rukomeye, arimo kurashisha imbunda nini n'into, guhangana n'umwanzi bakoresheje imibiri yabo, kunyura mu mazi menshi nk'imigezi, ibiyaga inyanja n'ibindi, kwifashisha ikarita ku rugamba, gukusanya amakuru yose y'umwanzi no gukuraho imbogamizi zishora kubitambika mu kazi.

    Bigishijwe kandi gukoresha za kajugujugu mu bikorwa bitandukanye bijyanye n'ubutumwa batumwemo, hagamijwe gutwara ingabo, ibikoresho, kugaba ibitero, byose bigakorwa mu kanya nk'ako guhumbya.

    Izi ngabo z'u Rwanda zo mu Mutwe Udasanzwe kandi zahawe amasomo yose asabwa kugira ngo umuntu arwanire mu bice by'imisozi ihanamye, zigishwa uko zakurira bene aho hantu mu gihe gito cyane, uko zakwirwanaho mu bihe by'ibibazo n'ibindi bizifasha kubungabunga ubusugire bw'igihugu.

    Muri ibyo birori kandi hahembwe abasirikare batatu bitwaye neza kurusha abandi, barimo Capt Sam Muzayirwa wahize abandi bose, Lt. Moïse Butati Gakwandi wahembwe nk'uwa kabiri wahize abandi mu gihe Néhémie Gakunde Kwibuka yegukanye umwanya wa gatatu.

    Umugaba Mukuru w'Ingabo z'u Rwanda, Gen Mubarakh Muganga, yasabye abasoje amahugurwa yo gutabara aho rukomeye guhora barangwa n’ikinyabupfura

    U Rwanda rwungutse abasirikare 531 bo mu mutwe w'ingabo udasanzwe bashinzwe gutabara aho rukomeye

    Abasirikare basoje amahugurwa abinjiza mu mutwe udasanzwe bigishijwe kurashisha imbunda nto n’inini mu guhashya umwanzi

    Abasirikare ba RDF basoje amahugurwa abinjiza mu mutwe udasanzwe bigishijwe uburyo bwo guhashya umwanzi hifashishijwe ikarita

    Ingabo z’u Rwanda zisoje amahugurwa yo gutabara aho rukomeye kandi zigishijwe uko zahashya umwanzi zifashishije indege za kajugujugu ndetse ntizibe zakangwa n’imbogamizi y’amazi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abarenga-500-binjiye-mu-mutwe-w-ingabo-udasanzwe-muri-rdf

  • Trump yabererekeye ikibazo cy'u Rwanda na RDC – #rwanda #RwOT

    Mu kiganiro yagiranye n'abanyamakuru, umwe yamubajije icyo atekereza ku kibazo cy'u Rwanda na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Perezida Trump ntiyahisha ko ari ikibazo gikomeye.

    Yasubije ati “Uri kumbaza ikibazo ku Rwanda, kandi ni ikibazo gikomeye, ndabyemera, ariko sintekereza ko aka kanya ari igihe cyiza cyo kukivugaho. Ariko ni ikibazo gikomeye.”

    Muri iki kiganiro n'abanyamakuru, Perezida Trump yagarutse ku zindi ngingo zitandukanye ziganjemo uburyo yifuza guhangana n'ibibazo biri mu gihugu ndetse no hanze yacyo.

    RDC ishinja u Rwanda gukorana n'umutwe wa M23, ibintu u Rwanda rwahakanye inshuro nyinshi, ahubwo rugashinja iki gihugu gukorana n'umutwe w'iterabwoba wa FDLR wasize ugize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994, n'ubu ukaba ugifite intego yo gukuraho ubutegetsi bw'u Rwanda binyuze mu ntambara.

    Uyu mutwe ukorana na Leta ya Congo iwuha imyitozo, ibikoresho bya gisirikare, amakuru y'ubutasi n'ibindi byose bituma urushaho kugira amaboko ndetse no kwaguka.

    Ibi byarushijeho kuba ikibazo ku Rwanda nyuma y'uko Perezida Felix Tshisekedi wa RDC yemeje ko icyo gihugu cyifuza gukuraho ubutegetsi bw'u Rwanda.

    U Rwanda rwashyizeho ingamba z'ubwirinzi zigamije kurufasha guhangana n'ibi bibazo by'umutekano muke biri neza neza ku mupaka warwo na Congo, mu gihe Perezida Tshisekedi yiyemeje gukomeza intambara ahanganyemo na M23, umutwe umaze imyaka itatu umusaba ibiganiro yanze kwitabira.

    Donald Trump yirinze kuvuga byinshi ku kibazo cy’u Rwanda na RDC


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/trump-yirinze-kuvuga-byinshi-ku-kibazo-cy-u-rwanda-na-rdc