Blog

  • Ibihangano by'ubugeni byifashishijwe hasobanurwa amateka ya Jenoside, hazirikanwa uko Inkotanyi zayihagaritse – #rwanda #RwOT

    Igitaramo cyitwa Mudaheranwa cyabaye ku wa 13 Mata 2025, gitegurwa n'umuhanzi Musinga Joe hagamijwe kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 binyuze mu bugeni n'ubuhanzi.

    Musinga yaririmbye indirimbo zirimo ubutumwa bwo kwibuka ndetse no kwiyubaka zikubiye mu muzingo yise 'Mudaheranwa 31'

    Yagaragaje uruhare rw'Inkotanyi mu guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi n'urugendo rwo kwiyubaka ku Rwanda n'abarokotse Jenoside muri rusange.

    Yashimangiye ko uruhare rw'abahanzi muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ari rwo rwatumye ahagurukana imbaraga ngo akoreshe ubuhanzi mu kubaka igihugu.

    Ati 'Bamwe mu bahanzi bakoze indirimbo zihembera urwango zoretse igihugu cyacu, rero nk'umuhanzi ni umwanya mwiza wo kongera kuvuga ngo ubuhanzi bworetse igihugu cyacu bwakongera bukacyubaka.'

    Umunyabugeni Theoneste Kubwayo, yifashishije ibihangano bye yacanye urumuri rw'icyizere mu buryo bwihariye bw'ubugeni, ashushanya 'bougie' 31 zigaragaza imyaka 31 Jenoside yakorewe Abatutsi imaze ihagaritswe n'Ingabo za RPA.

    Depite Izere Ingrid Marie Parfaite yabwiye urubyiruko ko rugomba kurangwa n'ubumwe n'ubudaheranwa bagakoresha amahirwe igihugu gitanga mu kwiteza imbere.

    Ati 'Igihugu cyacu cyaduhaye amahirwe, ayo mahirwe rero mureke tuyakoreshe nk'urubyiruko, dufite imbaraga, dufite impano, ibyo byose tubikoresheje neza byadufasha gusigasira amateka yacu dukora icyiza, tuba abahanga b'icyiza, dushyira ubumwe bwacu imbere.'

    Iki gitaramo kibaye ku nshuro ya kabiri cyahariwe kuzirikana urugendo rw'imyaka 31 y'ubudaheranwa bw'u Rwanda hashingiwe ku bikorwa by'amajyambere rumaze kugeraho ndetse n'Abanyarwanda mu mibereho yabo.

    Urubyiruko rwitabiriye iki gitaramo rwavuze ko bigiyemo amateka yaranze u Rwanda n'uburyo bashobora kwifashisha impano zabo mu kubaka igihugu aho kugisenya.

    Theoneste Kubwayo yashushanyaga abantu bareba

    Gucana urumuri rw’icyizere byakozwe mu buryo bwa gihanzi hashushanywa ‘bougie’ 31 zisobanuye imyaka ishize Jenoside yakorewe Abatutsi ihagaritswe

    Igihangano kiri ibumoso cyerekana uko Inkotanyi zabohoye u Rwanda, zihagarika Jenoside yakorewe Abatutsi none ubu ruratekanye

    Hanakoreshejwe indirimbo mu kwibuka Abatutsi bishwe muri Jenoside

    Musinga Joe yaririmbye indirimbo zitandukanye zirimo Peter na Ritha yavuze ko ari inkuru mpamo

    Abayobozi mu ngeri zitandukanye bitabiriye igitaramo

    Depite Izere Ingrid Marie Parfaite yasabye urubyiruko gukoresha impano bafite mu gusigasira amateka y’igihugu


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ibihangano-by-ubugeni-byifashishijwe-hasobanurwa-amateka-ya-jenoside

  • Ubukerarugendo bwinjirije u Rwanda miliyoni 647$ mu 2024 – #rwanda #RwOT

    Ibi ni ibyasohotse muri raporo ngarukamwaka y'Urwego rw'Igihugu rw'Iterambere (RDB) y'umwaka wa 2024, igaragaza ishusho y'ishoramari, ubukerarugendo, ibyoherezwa mu mahanga, ndetse n'ubundi bucuruzi.

    RDB yagaragaje ko urwego rw'ubukerarugendo rwakomeje gutera imbere mu 2024, aho u Rwanda rwakiriye abashyitsi barenga miliyoni 1,36, rwakiriye ibirori n'inama birenga 115 byitabiriwe n'abarenga 52.315 bo hirya no hino ku Isi. Ubukerarugendo bushingiye ku nama, bwinjirije u Rwanda arenga miliyoni 84,8$.

    Ku bijyanye n'ishoramari, iyi raporo igaragaza ko mu 2024, u Rwanda rwabonye abiyemeje kurushoramo imari batandukanye y'agera kuri miliyari 3,2$, bisobanuye inyongera ya 32,4% ugereranyije na miliyari 2,4$ RDB yari yihaye nk'intego muri uwo mwaka.

    Raporo ikomeza igira iti 'Iri shoramari biteganyijwe ko rizatanga imirimo igera kuri 51.635. Iryo shoramari riri ahanini mu nzego zirimo inganda, ingufu z'isubira, ubucuruzi bushingiye ku buhinzi, ndetse n'ubucukuzi, ibizafasha u Rwanda kugira iterambere ry'ubukungu rirambye.'

    Ku bijyanye n'ibyoherezwa mu mahanga, raporo ya RDB igaragaza ko agaciro k'ibyo u Rwanda rwohereza mu mahanga kageze kuri miliyari 4,2$, bisobanuye izamuka rya 22% ugereranyije n'umwaka wabanje.

    Raporo igaragaza ko iryo zamuka ryatewe ahanini n'isoko rinini u Rwanda rwabonye mu bihugu birimo Leta Zunze Ubumwe z'Abarabu (UAE) na Luxembourg, ndetse n'izamuka rya 33% ku bwikorezi bw'imizigo bukorwa binyuze muri RwandAir.

    Iyi raporo igaragaza ko 'RDB yafashije sosiyete zirenga 240 kubasha kugera ku isoko ryo mu Karere na mpuzamahanga…binyuze mu mahugurwa, gufasha kubona ibyangombwa, gutegura ikoranabuhanga rifasha mu bucuruzi, abakora ubucuruzi bwambukiranya imipaka bahawe ibikenewe byose ngo bahangane ku isoko mpuzamahanga ndetse bongere aho bageza ibicuruzwa byabo.'

    Iri terambere mu rwego rw'ishoramari mu Rwanda ryatumye u Rwanda ruza ku mwanya wa mbere muri Afurika ndetse no ku mwanya wa 19 ku Isi, muri raporo ya Banki y'Isi ya B-READY, igaragaza uburyo ibihugu byorohereza ishoramari no kubikoreramo ubucuruzi.

    Mu 2025, RDB ifite intego yo gukomeza kuzamura inzego zitandukanye, aho iteganya ko ishoramari rizagera kuri miliyari 3$, ubukerarugendo bukinjiza arenga miliyoni 700$.

    Umuyobozi Mukuru wa RDB, Jean-Guy Afrika, yatangaje ko RDB ifite intego yo gukomeza gushyigikira iterambere ry'u Rwanda no kugira uruhare mu cyerekezo cya gahunda y'igihugu yo kwihutisha iterambere (NST2).

    Ati “Intego yacu ni ugukomeza kongera itangwa rya serivisi, gukomeza kwagura ibyanya by'inganda, ndetse no kwimakaza ikoranabuhanga. Izi ngamba zizatuma tworohereza guhanga udushya, kwihangira imirimo, ndetse no gukomeza korohereza ikorwa ry'ishoramari.”

    Yakomeje agaragaza ko mu bindi bizagira uruhare runini birimo ko muri uyu mwaka u Rwanda ruzakira ibirori bikomeye, birimo Kwita Izina ku nshuro ya 20, ndetse na Shampiyona y'Isi y'Amagare, izaba ibereye muri Afurika ku nshuro ya mbere.

    Umusaruro w’ubukerarugendo bushingiye ku ngagi wazamutseho 27%

    u Rwanda rwakiriye abashyitsi barenga miliyoni 1,36 mu 2024

    bukerarugendo bushingiye ku nama, bwinjirije u Rwanda arenga miliyoni 84,8$

    Ingendo z’indege zazamutseho 11% mu 2024


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ubukerarugendo-bwinjirije-u-rwanda-miliyoni-647-mu-2024

  • Kwibuka si agahato ariko bigomba kubahwa na buri wese- Dr. Murangira – #rwanda #RwOT

    Yabigarutseho mu kiganiro Waramutse Rwanda cya RBA, cyo kuri uyu wa 14 Mata 2025, cyagarukaga ku migendekere y'icyumweru cy'Icyunamo cyatangijwe ku wa 7 Mata 2025.

    Dr. Murangira yavuze ko nubwo icyumweru cy'Icyunamo gisojwe ariko ibikorwa byo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi byo bikomeje mu gihe cy'iminsi 100.
    Yagaragaje ko mu cyumweru cy'icyunamo hagaragaye ibikorwa n'ibyaha by'ingengabitekerezo ya Jenoside n'ibifitanye isano nayo, aho hakiriwe dosiye 82 zikurikiranywemo abarenga 87.

    Yagaragaje ko mu bihe byo kwibuka Abaturarwanda bakwiye kwitwararika ku byo bavuga n'amagambo bakoresha, yemeza ko kwibuka atari agahato ariko bigomba kubahwa na buri wese.

    Ati 'Kwibuka ni inshingano za buri Munyarwanda wese, ariko kwibuka si agahato gusa bigomba kubahwa na buri muntu wese.'

    'Niba mu gace runaka bari kwibuka, abayobozi b'inzego za Leta zitandukanye bakababwira bati mufunge ibikorwa byanyu mujye kwibuka, ntabwo ugomba kugerekaho amagambo. Uvuge uti ese muribuka mwibuka iki? Njyewe nzibuka aba namwe mwibuke bariya, turabibutsa ko ari ibikorwa bigize icyaha.'

    Yagaragaje ko abenshi bakunze kugwa mu mutego wo kuvuga amagambo agize ibyaha, abasaba kugira amahitamo meza kuko amategeko atazabura kubahirizwa mu guhana abayarengaho.

    Ati 'Abenshi ni ayo magambo bagiye bagaragaramo. Turi kwibuka ku nshuro ya 31, uracyafite amagambo ameze gutyo. Amategeko arahari azaguhana ubwo ni wowe ugomba guhitamo. Icyo nabizeza, ntabwo inzego zishinzwe kurwanya ibi byaha zo zizadohoka. Byanze bikunze tuzabirwanya kugeza igihe ukibifite abireka.'
    Yasabye abantu kwirinda amagambo mabi n'ibikorwa byo guhohotera Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Yasabye ababyeyi bananiwe kwikuramo ingengabitekerezo ya Jenoside yakorewe Abatutsi kutayanduza abana babo.

    Ati 'Babyeyi turabinginze, niba mwebwe mwarananiwe kwikuramo ingengabitekerezo ya Jenoside mureke abana. Umubyeyi gito, araga umwana we ingengabitekerezo ya Jenoside. Iyo uyimuraze, uba umuraze kujya muri gereza. Biratangaje kubona warafunzwe ntukuremo isomo ahubwo ukabona n'umwana wawe agusanzeyo, n'umwuzukuru.'

    Yagaragaje ko hari byagaragaye umuntu afunganywe n'abakazana be n'abuzukuru bitewe n'ibikorwa bakoze nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi birimo kubakira ku mibiri y'abishwe muri Jenoside bakayihisha.

    Ku bakoresha imbuga nkoranyambaga mu gukora ibyaha na bo baburiwe ko badakwiye kumva ko ari ahantu bazajya bakorera ibyaha, abasaba kwirinda ababashuka no gushishoza ku buryo bakoresha izo mbuga.

    Ati 'Ni gute ushobora gufata amagambo arimo ingengabitekerezo ya Jenoside yoherejwe n'abantu bari mu Burayi, wowe ukaza ukayakoresha hano mu Rwanda? Uba uzi ko tudahari? RIB idahari? Inzego zishinzwe umutekano zidahari? Wowe utekereze neza ikibereye, kuko byanze bikunze ingengabitekerezo ya Jenoside tuzayirwanya, abayifite bose tuzabarwanya. Ubushake n'ubushobozi birahari n'ubufatanye n'abaturage.'

    Yakomeje asaba abaturage kwirinda guhishira abagifite ingengabitekerezo ya Jenoside, bagatangira amakuru ku gihe.

    Yavuze ko nubwo imibare y'abagifite ingengabitekerezo ya Jenoside ishobora kuba ari mike ariko nta cyaha kiba gito, yemeza ko nubwo yaba ari dosiye imwe ikwiye kurwanywa.

    Umuvugizi w'Urwego rw'Igihugu rw'Ubugenzacyaha, RIB, Dr. Murangira B. Thierry, yagaragaje ko Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi atari agahato ariko bigomba kubahwa na buri wese


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kwibuka-si-agahato-ariko-bigomba-kubahwa-na-buri-wese-dr-murangira

  • Shelter Group /Africa yasuye Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali n'urwa Kiziguro – #rwanda #RwOT

    Ibi bikorwa byo gusura inzibutso byabaye ku matariki atandukanye mu cyumweru cy'icyunamo.

    Ku wa 9 Mata 2025, itsinda ry'abakozi ba Shelter Group /Africa basuye Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali ku Gisozi bashyira indabo ku mva ziruhukiyemo abarenga ibihumbi 250 bazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ndetse barabunamira.

    Gusura Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali byababereye umwanya wo kuzirikana amateka mabi Igihugu cyanyuzemo no kurushaho gusobanukirwa ingaruka zayo biyemeza gukomeza kwibuka no kubaka ubumwe.

    Ku wa 12 Mata 2025 na none irindi tsinda ry'abakora muri Shelter Group/ Africa ryasuye Urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Kiziguro ruherereye mu Karere ka Gatsibo bunamira inzirakarengane zahiciwe zizira uko zaremwe.

    Abakozi ba Shelter Group /Africa banagiranye ibiganiro n'ubuyobozi bw'Akarere ka Gatsibo hamwe n'abarokotse Jenoside yakorewe Abatusti babizeza gukomeza kubaba hafi mu rugendo rwo kubomora bikomere no kubafasha kwiyubaka.

    Mu kwibuka i Gatsibo, Shelter Group /Africa yafatanyije n'akarere gutoranya imiryango y'abarokotse Jenoside ikeneye ubufasha kurusha indi ihabwa inkunga y'ibikoresho hagamijwe kuyifata mu mugongo no kuyifasha kwiyubaka.

    Umuyobozi ushinzwe ibikorwa muri Shelter Group /Africa, Ibrahim Chehab, yavuze ko kwibuka abazize Jenoside yakorewe Abatutsi bijyana no gufasha abayirokotse kwiyubaka.

    Yagize ati 'Gusubiza icyubahiro abazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ntibigomba kugarukira gusa ku bikorwa byo kwibuka. Ni n'uburyo bwo kugaragariza abayirokotse ko tutazibagirwa ayo mateka. Twishimiye uburyo abarokotse Jenoside bakomeye kandi bataheranwe. Turi kumwe na bo kandi dufite intego yo gukomeza kwimakaza ubumwe, kwibuka no kubatera inkunga.'

    Ubuyobozi bwa Shelter Group /Africa buvuga ko ibyo bikorwa byo gusura inzibutso za Jenoside yakorewe Abatutsi no gufasha abarokotse biri mu rwego rwo kwifatanya n'Abanyarwanda kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi hagamijwe gusigasira amateka no kubaka ejo heza.

    Abasuye Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali basobanuriwe ububi bw’amacakubiri yagejeje kuru Jenoside yakorewe Abatutsi

    Bashyize indabo ku mva bunamira abarenga ibihumbi 250 baruhukiye ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali

    Basobanuriwe amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi i Kiziguro

    Shelter Group yateye inkunga Urwibutso rwa Jenoside rwa Kiziguro


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/shelter-group-africa-yasuye-urwibutso-rwa-jenoside-rwa-kigali-n-urwa-kiziguro

  • Nyanza: Uwigeze gufungirwa Jenoside yatawe muri yombi akekwaho ingengabitekerezo yayo – #rwanda #RwOT

    Uyu mugabo utuye mu Murenge wa Nyagisozi, mu Kagari ka Rurangazi, Umudugudu wa bikekwa ko yavuze amagambo arimo ingengabitekerezo ya Jenoside ku 7 Mata 2025.

    Yabwiye umwana ko yamutema akamujugunya mu mugezi wa Mwogo nk'uko yabikoze uwitwa Makabuza wishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Uwo mwana, ababyeyi be barokotse Jenoside.

    Umuyobozi w'Akarere ka Nyanza, Ntazinda Erasme, yabwiye IGIHE ko uyu muturage akimara kubivuga ngo abayobozi b'isibo batuyemo, bashatse kubunga banamuca icyiru ariko ntiyagitanga, bituma uwo mwana ajya kumurega ku kagari, maze amakuru ahita amenyekana bamuta muri yombi ku wa 11 Mata.

    Ati 'Urwego rw'Igihugu rw'Ubugenzacyaha, RIB, Sitasiyo ya Nyagisozi, rwatangiye kumukoraho iperereza no gukora idosiye.''

    RIB itangaza ko dosiye 82 z'abakurikiranyweho ibyaha birimo ingengabitekerezo ya Jenoside n'ivangura no gukurura amacakubiri arizo yakiriye mu cyumweru cyo Kwibuka.

    Umugabo wari uherutse gufungurwa kubera icyaha cya Jenoside, yatawe muri yombi akekwako ingengabitekerezo yayo


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nyanza-uwigeze-gufungirwa-jenoside-yatawe-muri-yombi-kubera-ingengabitekerezo

  • Impamvu nyamukuru Ndayishimiye yagize u Rwanda intero mu mbwirwaruhame ze – #rwanda #RwOT

    Icyaciye igikuba ni icyo aheruka gukorana na BBC mu mpera za Werurwe, aho yavuze ko afite 'amakuru yizewe' ko u Rwanda rushaka gutera u Burundi; yongeraho ati 'niba bashaka gutera Bujumbura banyuze muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, natwe Kigali si kure tunyuze mu Kirundo.'

    Ese u Rwanda rwabaye inzozi mbi za Ndayishimiye? Cyangwa ibyo arimo ni we ubizi, bimwe by'Abanyapolitiki? Ikizwi neza ni uko u Rwanda n'u Burundi bitari mu ntambara. Gusa bavuga ko nta nduru ivugira ubusa.

    Abakurikiranira hafi ibya politiki yo mu Karere babona ko imvugo za Ndayishimiye zishinja u Rwanda gushoza intambara ku Burundi zihatse ubwoba bw'ingaruka zishobora guturuka ku myanzuro yafashe irebana n'intambara ikomeje gukaza umurego mu Burasirazuba bwa RDC.

    Ndayishimiye ashikamye ku mugambi umwe na Perezida Tshisekedi wo gushoza intambara ku Rwanda nk'uko mu myaka yashize bigambye ko bashaka guhirika ubuyobozi buriho mu Rwanda, akaba arimo kwiriza ay'ingona kugira ngo nagaba ibitero ku Rwanda Abarundi ntibazabyibazeho.

    Ndayishimiye yasimbuje ubuzima bw'inzirakarengane amadolari

    Uruhande Ndayishimiye yafashe mu ntambara iri mu Burasirazuba bwa RDC rwanenzwe na benshi, barimo abanyepolitiki n'abasirikare bakuru mu Burundi.

    Gufasha ingabo za Tshisekedi n'abazishyigikiye kurasa ku barwanyi ba AFC/M23, Ndayishimiye yabitewe ahanini n'ingengabitekerezo yo kwanga Abatutsi, cyane ko ubutegetsi bwa Tshisekedi bwakomeje gukwirakwiza icengezamatwara rivuga ko 'M23 igizwe n'Abanyarwanda bo mu bwoko bw'Abatutsi bashaka kwigabiza u Burasirazuba bwa RDC.'

    Nyamara uko kubita abanyamahanga mu gihugu cyabo, ni cyo cyatumye Abanye-Congo bavuga Ikinyarwanda begura intwaro mu bihe bitandukanye, uhereye mu myaka ya 1996, kugira ngo birwaneho badashira.

    Bagabweho ibitero baricwa, batwikirwa inzu, inka zabo zirasahurwa izindi ziricwa, imiryango yabo imara imyaka myinshi mu buhunzi, Leta za RDC ntacyo zibikoraho.

    M23 yiyemeje kwegura intwaro ngo ihagarike ubwicanyi bukorerwa Abanye-Congo bukozwe n’ubutegetsi bwa RDC

    Indi mpamvu Ndayishimiye yahisemo uruhande ariho ubu, ni amafaranga Tshisekedi yamwishyuye, akimwishyura uko intambara ikomeza. Gukemura izi mvururu mu nzira y'amahoro Ndayishimiye abifata nk'igihombo gikomeye kuri we.

    Icyemezo cyo kohereza abasirikare bagera ku bihumbi 20 bagiye gufasha ihuriro ry'ingabo za RDC guhangana na AFC/M23 bavuga ko barwanira uburenganzira bw'Abenegihugu n'imiyoborere iboneye mu gihugu cyabo, cyatumye Abarundi batakariza Ndayishimiye Icyizere. Ntibumva impamvu u Burundi bwivanga mu makimbirane ari hagati y'Abanye-Congo.

    Haba abasirikare bari muri RDC n'abatariyo, imiryango yabo, bamwe mu bagize guverinoma n'abo mu buyobozi bukuru bw'Ishyaka CNDD-FDD riri ku butegetsi, binubira uruhande Ndayishimiye yafashe.

    Ni ibintu byatumye benshi bamwijundika, mu gihe gahunda yo kwiyongeza manda mu matora ya Gicurasi 2027.

    Byageze aho bamwe mu basirikare baca umuvumo wo gutoroka urugamba bakisubirira mu Burundi, Ndayishimiye yohereza Imbonerakure muri Teritwari ya Uvira, zifite gahunda yo gushaka abasirikare bashaka gusubira iwabo batorotse zikabica. Imbonerakure zitwara nk'uko Interahamwe zitwaraga mu Rwanda ku bwa Habyarimana.

    Ubu intambara ikomeye Ndayishimiye arimo ni iyo gushaka uko yakwigarurira imitima y'abakomeje kunenga ubutegetsi bwe, bwateye ubwiyongere bw'ibura ry'akazi, ibikomoka kuri peteroli, isukari, n' amadovize. Arabihuza no kuneza Tshisekedi ngo akomeze amuhe ku madolari.

    Ibitero bya RED-Tabara, ibihamya by'ubushobozi bucagatse bwa Ndayishimiye

    Ku wa 22 Ukuboza 2023 ni bwo RED Tabara yagabye ibitero muri zone ya Gatumba mu Ntara ya Bujumbura, hafi y'umupaka w'u Burundi na RDC.

    Uwo mutwe watangaje ko wishe abasirikare b'u Burundi icyenda n'umupolisi umwe, ariko Leta y'u Burundi yo yasobanuye ko uyu mutwe wishe abasivili 20 barimo abana b'amezi atanu y'amavuko n'ababyeyi batwite.

    Mu 2024 RED Tabara yasenye ibiro bya CNDD-FDD muri Buringa

    Mu mwaka ushize uwo mutwe werekanye ibyo wangiririje mu gitero wagabye muri komini Gihanga, intara ya Bubanza mu Burundi mu ijoro ryo kuri uyu wa 25 Gashyantare 2024.

    Ku wa 26 Gashyantare 2024 na bwo wigambye ko ari wo yagabye ibitero bibiri ku birindiro bya gisirikare biri ku mugezi wa Mpanda n'ibindi biri ahitwa 'Kwa Ndombolo' muri zone Buringa.

    Ibyo bitero byagaragaje ko intege nke za Ndayishimiye zirimo no kuba adashoboye kurinda abenegihugu.

    Ingabo z'u Burundi zinjiye muri Kivu y'Amajyepfo mu 2021, aho zafatanyije n'iza RDC mu bikorwa byiswe ibyo guhiga bukware abarwanyi ba RED-Tabara.

    Icyo gihe hari mbere y'uko umutwe wa M23 wongera kwegura intwaro kuko wo wongeye kumvikana muri Bunagana mu mpera z'uwo mwaka.

    Ibitero RED-Tabara yagabye ku Burundi mu mpera za 2023 n'intangiriro za 2024 byatumye benshi bibaza icyo izo ngabo zimaze imyaka zikora muri RDC, ku buryo uwo mutwe waba ugifite ingufu zo kugaba ibitero imbere mu gihugu.

    Raporo zitandukanye zirimo n'izakozwe n'impuguke za Loni kuri RDC zagiye zerekana ko kuva ingabo z'u Burundi zagera muri Kivu y'Amajyepfo, zitashishikajwe cyane no kurwanya RED-Tabara.

    Zivuga ko Ingabo z'u Burundi zicukuriye zahabu, zinafatanya n'imitwe ya Mai-Mai ihaba kugaba ibitero ku mutwe wa Twirwaneho uharanira uburenganzira bw'Abanyamulenge.

    Uko byagenda kose umuturage wituriye muri Komine Mabayi ikoze ku Ishyamba rya Kibira rihana imbibi na Nyungwe, biragoye ko yarambika umusaya ngo asinzire mu gihe 'Sebarundi' aririmba intambara n'u Rwanda buri uko abonye uruvugiro.

    Nyamara Ndayishimiye icyo si cyo yitayeho, ararwana no kumvisha Abarundi ko Igihugu cyanzwe ndetse cyifurizwa inabi, bityo bakure ijisho ku byaha by'intambara abasirikare yohereje muri RDC bakomeje gukora, n'imyanzuro idahwitse yafashe ikomeje gushegesha ubukungu bw'u Burundi.

    Aho kubungabunga umutekano w’Abarundi, Ndayishimiye yirirwa yibasira u Rwanda yifashishije n’ibirimo Bibiliya

    Iyo Perezida Paul Kagame abwira Abaturarwanda ati 'muryame musinzire', aba azi icyo bivuze. Umukuru w'Igihugu ni we ugomba kwizeza abenegihugu amahoro kandi agakora iyo bwabaga ngo bayahorane kuko ari we ubareberera.

    Kuvugira ku karubanda ko azahamagaza abenegihugu impande zose ngo bajye kurwana n'Abanyarwanda kandi nta ntambara iri hagati y'ibihugu byombi, ni ubugwari gukomeye Ndayishimiye yagize mu maso y'abamugiriye icyizere cyo kubayobora, bikarangira abafungiranye mu gihugu aho kuborohereza ubuhahirane n'abaturanyi, abavandimwe babo ba kera na kare.

    Kuririmba u Rwanda kwa Ndayishimiye, ni ubwoba. Arahinda umushyitsi kuko atazi neza amaherezo y'imyanzuro yafashe itarimo ugushishoza.

    Arabizi ko nubwo ingabo ze zimaze imyaka ine muri RDC 'zirwanya RED-Tabara', mu by'ukuri ntacyo zahakoze uretse ibyaha by'intambara kuko zijanditse mu bwicanyi bwibasiye Abanyamulenge.

    Umuvuno wo kuririmba u Rwanda yadukanye, inshuti ye magara Tshisekedi yarawukoresheje kandi ntacyo watanze kugeza ubwo atangiye kwemera ibiganiro n'umutwe wa AFC/M23 yahoze yita 'uw'iterabwoba'.

    U Rwanda rutateye u Burundi ku bwa FLN rwabikora ubu?

    Ubwenge Ndayishimiye yagira bwaba gukemura ibibazo byugarije igihugu cye adashatse urwitwazo ku Rwanda, agakura akarenge ke mu bibazo by'Abanye-Congo bakabyikemurira, ndetse agashyigikira intamwe yari iherutse gutangizwa hagati y'u Rwanda n'u Burundi yo kongera kuzahura umubano.

    U Rwanda ruzi ikiguzi cy'amahoro, n'icyo bivuze kuyagira. Ruzi kandi icyo intambara n'ivangura rishingiye ku moko bivuze kurusha ibindi bihugu mu Karere. Nta nyungu rwagira mu gushoza intambara ku Burundi, usibye ko nta n'impamvu ihari magingo aya.

    Umutwe wa FLN wateye u Rwanda uturutse mu Kibira winjira muri Nyungwe, ariko ingabo z'u Rwanda zarasaniye na wo muri iryo shyamba ntizigeze zishoza intambara ku Burundi. Kubera iki Ndayishimiye abeshya ko u Rwanda rwamutera ubu rutaramuteye icyo gihe?

    Mu gice cya Kabiri cy'iyi nkuru, hazibandwa ku by'Abahutu n'Abatutsi Ndayishimiye yabeshye ko byageze mu Burundi bivuye mu Rwanda, n'uko ubutegetsi bwa CNDD-FDD bwabaye umubyeyi wa FDLR na FLN kuva mu 2015, u Rwanda rugakomeza kurenzaho.

    Mu 2021 Umutwe w'Iterabwoba wa FLN wigambye ko ari wo wagabye igitero mu Murenge wa Bweyeye muri Rusizi. Bimwe mu bikoresho byafatanywe abo muri uwo mutwe byagaragazaga ko ari iby’u Burundi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/impamvu-nyamukuru-ndayishimiye-yagize-u-rwanda-inyikirizo-mu-mbwirwaruhame-ze

  • Trump yishoye mu ntambara y'ubucuruzi, ubushinwa burunguka. #rwanda #RwOT

    Perezida Donald Trump yagaragaje ko Leta Zunze Ubumwe za Amerika zitagishishikajwe n'abafatanyabikorwa bazo mu bucuruzi ndetse n'abafatanyabikorwa ba gisirikare harimo na Tayiwani. Mu by'ukuri, intambara y'ubucuruzi yamutangije yagize utsinze ugaragara: ni Ubushinwa, si Amerika.

    Nyuma y'uko Perezida w'Amerika atangaje imisoro ihanitse ku bicuruzwa byinjira mu gihugu biturutse mu bihugu byinshi birimo n'abafatanyabikorwa bayo ba hafi mu bucuruzi n'igisirikare, isoko mpuzamahanga ryaguye. Ibi byatumye Trump yisubiraho mu buryo bugaragara. Ariko ibyangiritse ntibishobora gusubizwa. Igitangaje cyane kuri lisiti y'ibihugu byashyizweho imisoro, harimo ibirwa bituwe n'inkwavu gusa, ariko u Burusiya na Koreya ya Ruguru ntibigeze bibarwamo. Ibi byose byagaragaje ko Amerika yafashe ingamba zikakaye ku bihugu byashingiraga ku bufatanye bwayo mu bijyanye n'umutekano kuva kera.

    Ubuyapani, Koreya y'Epfo na Tayilande ibihugu bitatu biri ahantu h strategic kandi bifite ubukungu buteye imbere byashyizweho imisoro iri hejuru ya 24%. Ibindi bihugu nka India na Vietnam, n'ubwo bitari abafatanyabikorwa ba gisirikare ba Amerika, ariko bihuriye nayo ku nyungu yo guhangana n'imbaraga z'Ubushinwa muri Aziya, na byo byahuye n'imisoro ihanitse. Tayiwani, ikirwa kiyoborwa mu buryo bwa demokarasi gitanga microchips y'ingenzi ku isoko rya Amerika kandi gifite ubwoba bw'igarurirwa n'Ubushinwa, cyahabwaga umusoro wa 32%. N'ubwo Trump yaje guhagarika izi misoro mu gihe cy'iminsi 90 kubera ingaruka mbi z'ubukungu byari biteje, zirasigaye nk'igihunga cyihishe.

    Trump yerekanye ko ashobora kurenga ku mahame y'ubufatanye amaze igihe kirekire agahungabanya umutungo w'ibindi bihugu nta nkomyi kandi nta kintu na kimwe mu mategeko ya Amerika gishobora kumubuza guhana inshuti za Amerika azira inyungu za politiki yo mu rugo.

    Ibi ntibizatuma abafatanyabikorwa b'igihe kirekire bonyine bata Amerika, ahubwo bishobora kubashora mu mubano wa hafi w'ubukungu n'ubundi butegetsi bukomeye ku isi Ubushinwa. Ubushinwa butanga amahirwe yo kubona ibikoresho by'ingenzi nk'amabuye y'agaciro n'imiyoboro y'itangwa ry'ibicuruzwa ikora neza. Abategetsi b'Ubushinwa bashobora kwiyerekana nk'abafatanyabikorwa beza batandukanye n'Abanyamerika bazahindagurika, bagaragara nk'abizewe kandi bahamye.

    Icyarimwe, urugamba rwa Trump ku bucuruzi rurushaho gufasha intego y'i Beijing yo kugenzura Tayiwani. N'ubwo Amerika itigeze isezeranya kurinda iki kirwa mu buryo bwa gisirikare, yari ifite politiki yiswe 'strategic ambiguity' aho ibyemezo by'Amerika bitavugwa ku mugaragaro ariko bigaragaza ko ishobora kwinjira mu ntambara mu gihe Tayiwani yatewe, bikaba intwaro itera ubwoba Ubushinwa. Uburyo Amerika ishingiye kuri microchip za Tayiwani bwatumaga ibyo bigaragare nk'impamo. Ariko imyitwarire ya Trump irahindura ibyo byose. Amerika iri gufata inshuti zayo zo mu Burengerazuba bwa Pasifika nk'ibibazo by'ubukungu aho kuzirikana nk'abafatanyabikorwa b'ingenzi.

    N'ubwo hari amasezerano y'ubufatanye mu by'umutekano Amerika isinyanye n'ibihugu bimwe, ibyo bihugu bifite impamvu yo gushidikanya ku kuba Amerika ishobora kubaba hafi. Perezida Trump yigeze gutangaza umusoro wa 20% ku bicuruzwa byinjira biva mu Muryango w'Ubumwe bw'u Burayi, aho abarimo ibihugu bya NATO byari bifatanyije na Amerika mu ntambara yo muri Afghanistan imyaka 20 yose. Niba Amerika ishobora gutangiza intambara y'ubukungu ku nshuti n'abafatanyabikorwa bayo, iziringirwa ite ko yazarwana ku nyungu zabo? Abafatanyabikorwa b'igihe kirekire babona uko Trump abasuzugura, abagayira ndetse akanabashyiraho iterabwoba. Iyo avuze ko azagira Kanada leta ya 51, cyangwa agirana ubucuti bwa hafi na Vladimir Putin akirengagiza Ukraine y'ubutegetsi bwa demokarasi, isi yose irabyumva.

    Trump ntiyumva imvano y'imbaraga za Amerika ku rwego mpuzamahanga. Mu myaka myinshi ishize, ukwiyemeza kwa Amerika gufasha Ubuyapani na Koreya y'Epfo kwatumye ibyo bihugu byiyubaka bigera ku rwego rwa demokarasi ikora neza. Mu mwanya w'icyo, byahindutse inkingi y'imbaraga za Amerika muri Aziya y'Iburasirazuba. Nubwo Trump avuga ko ibyo bihugu bibangamira Amerika, mu by'ukuri bitanga inyungu zikomeye ku rwego rwa gisirikare: ibirindiro bikomeye, ubufasha bw'ibikoresho, n'ingabo zabo zikomeye kandi zigezweho.

    Iyo hatabaho izo mbaraga z'abafatanyabikorwa, Amerika ntishobora no gutekereza intambara muri Pasifika y'Iburengerazuba. Ibikorwa by'inganda Trump abona nk'uruhare ruri mu guhatana kutari ku kuri bifasha Amerika mu bya gisirikare: mu gihe Ubushinwa burimo kongera inganda z'ubwubatsi bw'amato ya gisirikare, Amerika ikeneye cyane ubufatanye n'amasosiyete yo mu Buyapani na Koreya y'Epfo mu rwego rwo kutasigara inyuma.

    Mu isi ya Trump yuzuye ingofero zitukura n'ibendera biri mu kirere, gutuka abafatanyabikorwa b'iyo mu mahanga birashobora kutagaragara nk'ingaruka ikomeye. Ariko ibindi bihugu bifite ibyemezo bifatika bigomba gufata. Niba Amerika itagishoboye kwizerwa ngo ibe umufatanyabikorwa, ubwo gukorana n'Ubushinwa bizatangira gusa nk'ibintu bifatika kandi bidashoboka kwirengagizwa.

     

    Source : https://kasukumedia.com/trump-yishoye-mu-ntambara-yubucuruzi-ubushinwa-burunguka/

  • Canada: Abanyarwanda bibutse Abatutsi bazize Jenoside, biyemeza kwigisha abato amateka – #rwanda #RwOT

    Ni igikorwa cyabaye mu muhango witwa 'Ku Gicaniro' usanzwe ukorerwamo igikorwa cyo kwibuka abazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Cyateguwe n'Umuryango Nyarwanda w'urubyiruko witwa Peace and Love Proclaimers (PLP), Ishami rya Canada.

    Ni umuhango wabereye ahitwa Shenkman Arts Center ku itariki 12 Mata 2025 ubanzirizwa no kumurika ibihangano by'ubugeni n'ubutumwa bwanditse bigaruka kuri Jenoside yakorwe Abatutsi kandi bifasha abantu kwibuka no gusigasira amateka ashaririye u Rwanda rwanyuzemo.

    Mukarukundo Godelieve, warokotse Jenoside yakorewe Abatutsi yatanze ubuhamya ku nshuro ya mbere mu ruhame mu gukomeza bagenzi be barakotse n'abandi muri rusange.

    Hanerekanywe filime mbarankuru igaragaza uburyo amateka ya Jenoside ashobora kwigishwa abana atabateye ubwoba kandi agaragaza ukuri, bakayasobanurirwa neza.

    Kanyemera Pascal uhagarariye ihuriro ry'abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi ryo muri Canada ryitwa Humura Survivors Association, yashimye urubyiruko rwo muri PLP rwateguye icyo gikorwa kandi ashishikariza abari aho gukoresha imbuga nkoranyambaga bamagana abapfobya Jenoside.

    Ambasaderi w'u Rwanda muri Canada, Higiro Prosper, yavuze ko Jenoside atari impanuka yagwiriye u Rwanda, ko ahubwo yateguwe ikanashyirwa mu bikorwa n'ubutegetsi bwariho bukoresheje ingengabitekerezo y'amacakubiri n'urwango.

    Yashishikarije urubyiruko kugira indangagaciro z'ubumwe no kwitanga byaranze abitangiye u Rwanda ngo rube rugeze aho ruri uyu munsi.

    Ubuyobozi bwa PLP Canada bwagaragaje ko buzakomeza gutegura ibikorwa byo kwibuka byitabirwa n'urubyiruko kugira ngo rurusheho gusobanukirwa amateka yaranze igihugu.

    Abato n’abakuru bafashe umwanya wo kuzirikana amateka yaranze Jenoside yakorewe Abatutsi

    Hatanzwe ubuhamya bugaruka ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi

    Ambasaderi w'u Rwanda muri Canada, Higiro Prosper yavuze ko Jenoside atari impanuka yagwiriye u Rwanda ko ahubwo yateguwe ikanashyirwa mu bikorwa n'ubutegetsi bwariho bukoresheje ingengabitekerezo y'amacakubiri n'urwango

    Urubyiruko rwari rwiganje mu bitabiriye Kwibuka31 muri Ottawa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/canada-abanyarwanda-bibutse-abatutsi-bazize-jenoside-biyemeza-kwigisha-abato

  • Kanye West yavuze ko yishyura Kim Kardashian $200,000 buri kwezi. #rwanda #RwOT

    Kanye West yabivugiye ku rubuga rwa Twitter mu gihe yari mu byivugo bikabije, aho yanatutse Kim Kardashian amushinja ubucuruzi bw'abantu n'ibindi byinshi.

    Nubwo Kanye West akunze kwibasira bagenzi be bo mu njyana ya rap, amagambo ye akabije kandi yateye benshi impungenge ni ajyanye n'uwahoze ari umugore we, Kim Kardashian, hamwe n'umuryango we. Birazwi ko yigeze kubashinja ubucuruzi bw'abantu, gushuka abana be, n'ibindi byinshi. Ubu rero, abakoresha Twitter benshi batunguwe n'uko Kanye West yagarutse ku kijyanye no gutanga indezo (child support), aho yavuze ko yishyura Kim $200,000 buri kwezi. Ntabwo yigeze asobanura niba ayo mafaranga agenewe umwana umwe cyangwa ari yose hamwe, ariko ibitangazamakuru byinshi byemeje ko iyo yaba ari yo, yaba ari indezo y'ukwezi iri hejuru kurusha izindi zose zabayeho mu mateka ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika.

    Ubushakashatsi bwihuse kuri Google bushimangira iyo mvugo, kuko n'abandi byamamare nka Alex Rodriguez na Charlie Sheen batigeze bagira indezo y'ukwezi igera kuri ayo mafaranga. Ikindi kirebwa ni nk'urugero rwa Diddy, ngo wigeze kwishyura $55,000 buri kwezi kuri Misa Hylton-Brim mu 2005. Gushyigikira Diddy na byo byazanye impaka nyinshi kuri Kanye. Ariko ibijyanye n'ukuntu atuka Kim Kardashian byo bifite umuzi muremure.

    Ikindi Kanye yashinje Kim ni ibijyanye na Playboi Carti. Uwo musani warigeze gukorana na Kanye, ngo yigeze kwegera Kim Kardashian amusaba amajwi ya North West (umukobwa wa Kanye), ashaka kuyakoresha mu ndirimbo. Ibi byarakaje Kanye cyane, cyane ko we ubwe nta majwi ye yumvikanye kuri album ya Carti yitwa MUSIC, kandi byavugwaga ko yagombaga kugaragaramo. Ibyo byose byatumye asubira ku masezerano ye na Kim, cyane cyane ajyanye no gukoresha amazina y'abana babo n'isura yabo mu bikorwa by'ubuhanzi. Uko biri kose, ibi byose byamuhaye urwitwazo rwo gukomeza kuvugira ku mbuga nkoranyambaga.

    Mu by'ukuri, ntituzi neza niba ayo mafaranga ya $200,000 avuga ari ukuri cyangwa niba ari ibihuha Kanye yaturutseho. Gusa raporo ya Reuters yo mu 2022 nayo yigeze kuvuga ko ayo mafaranga ari yo yakubiye mu masezerano y'ubutabera mu gihe cyo gutandukana na Kim Kardashian.

    Mu gihe izindi mpaka nyinshi zikomeje kumuzengurutsa, igihe kizerekana niba aya makuru azagira ibisobanuro birambuye birenze ibyo tumaze kumva.

     

    Source : https://kasukumedia.com/kanye-west-yavuze-ko-yishyura-kim-kardashian-200000-buri-kwezi/

  • Polisi ya Pennsylvania yatangiye iperereza ku… – #rwanda #RwOT

    Iki gikorwa cyateye impungenge nyinshi, kuko umuryango wa Guverineri wari uri mu rugo, ariko nta muntu wakomeretse. Abashinzwe umutekano bahise batabara vuba, bakuramo umuryango wa Guverineri ndetse batangira iperereza ku byabaye. 

    Polisi ya Pennsylvania yatangaje ko ibikorwa byo gukusanya ibimenyetso no gukora iperereza bikomeje. Nyuma y'iki gikorwa, Guverineri Josh Shapiro yashimiye abashinzwe umutekano ku bwitange bwabo, anizeza abaturage ko Leta izakora ibishoboka byose kugira ngo abakoze iki gikorwa babiryozwe.

    NBC News yavuze ko Guverineri Shapiro yanasabye abaturage gufasha Polisi mu iperereza, binyuze mu gutanga amakuru yose ashobora gufasha mu kumenya abakoze iki gikorwa.

    Iki gikorwa cyateye impungenge mu baturage ba Pennsylvania, ariko abashinzwe umutekano barimo gukora ibishoboka byose kugira ngo iki kibazo gikemuke vuba.

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/154553/polisi-ya-pennsylvania-yatangiye-iperereza-ku-gikorwa-cyo-gutwika-ku-nzu-ya-guverineri-jos-154553.html