Blog

  • Ibyo wamenya kuri Teta, Umunyarwandakazi ukora akazi ko gusogongera ikawa (Amafoto) – #rwanda #RwOT

    Niba ukurikirana ibijyanye n'ibyo u Rwanda rwohereza mu mahanga, nta kabuza ko ujya ubona uburyo ikawa y'u Rwanda igurishwa amafaranga menshi mu gihe gito, igakundwa na henshi.

    Ujya ubona kandi uburyo ikawa y'u Rwanda ikunze guhiga izindi ku rwego mpuzamahanga, ako kazi kose kuva ku muhinzi, inganda zayitunganyije n'ibindi haniyongeraho akazi k'umusogongezi uba wayitoranyije mu zindi akamenya inziza ikwiriye kujya guhatana iyo mu mahanga.

    Ni akazi benshi tutazi ariko kagira uruhare mu kumenya no kumenyekanisha ikawa nziza ziba zaturutse hirya no hino mu gihugu.

    Mu cyumweru gishize NAEB yahembye ikawa nziza yahize izindi mu Rwanda ikigo cya K Organic Company gikorera mu Karere ka Huye cyegukanye umwanya wa mbere ku nshuro ya kabiri yikurikiranya.

    Ayo marushanwa yitabiriwe n'ikawa zirenga 320 ubwo na we urumva kugira ngo abasogongezi batoranyemo imwe akazi baba bakoze.

    Mu kiganiro Teta Jessica yagiranye na IGIHE, yavuze ko amaze imyaka itandatu ari umusogongezi wa kawa, aho yakuze akunda ikawa cyane aza no kubona akazi muri NAEB bituma atangira kwiga no kongera ubumenyi kuri yo.

    Nyuma yaje no gutangira gufata amasomo ku bijyanye n'ubusogongezi bwa kawa agamije kuba umwe mu bafasha kumenya ikawa nziza yanagurishwa ku isoko mpuzamahanga ikinjiriza u Rwanda amafaranga menshi.

    Teta yavuze ko mu Rwanda muri iki gihe hasigaye hari abasogongezi 20 basa nk'ababikora nk'akazi gahoraho.

    Iyo basogongera ikawa bumva uburyohe, ubusharire n'uburyohe ifite, aho buri kawa iba ifite umwihariko wayo bitewe n'ubutaka yahinzwemo, umwihariko wa buri muhinzi n'uburyo yayitayeho.

    Teta yavuze ko kandi kuba umusogongezi wa kawa ari akazi gashobora gutunga umuntu dore ko ubikora ashobora kwinjiza hagati y'ibihumbi 400 Frw kugeza kuri miliyoni 1.2 Frw bitewe n'aho akorera, ibyo akora n'uburambe afite.

    Ati 'Kugira ngo nisange ndi umusogongezi, byaturutse ku gukunda ikawa, naje muri NAEB nisanga nkora muri laboratwari y'ikawa bituma nyikunda birushijeho nifuza no kumenya uko umuhinzi ayitaho, uko zigenda zirutanwa. Byatumye ntangira gushaka uko nakwiga ibijyanye no kuyisogongera nkaba umwe mu batuma ikawa nziza yinjiriza u Rwanda amafaranga.''

    Teta avuga ko imbogamizi ziri mu gusogongera ikawa ari uko abantu batari bamenya agaciro k'akazi bakora nyamara ari bo batuma ikawa nziza yinjiriza igihugu amafaranga menshi.

    Yavuze ko iyo basogongeye ikawa berekana inziza kurusha izindi akaba ari na yo ijya guhatana ku rwego mpuzamahanga.

    Ati 'Abantu nibamenye ko gusogongera ikawa ari ibintu byiza kuko bifasha mu kugaragaza umwimerere, kubwira abahinzi ibyo bakongera kugira ngo ikawa yabo irusheho kuba nziza ndetse inahatane ku isoko mpuzamahanga.''

    Yakomeje agira ati' Ikindi iyo umucuruzi ari kuganira n'umuguzi, umusogongezi agira uruhare mu kugaragaza umwihariko w'iyo kawa n'icyiciro iherereyemo. Niba uri umucuruzi ukaba utazi icyiciro kawa yawe iherereyemo bashobora kuguhera ku giciro cyo hasi, ariko iyo hari umusogongezi akubwira kawa ufite icyiciro irimo akanagufasha mu gutuma wayigurisha ku giciro kiri hejuru.''

    Teta yasabye urubyiruko by'umwihariko abana b'abakobwa gutinyuka bagakora umwuga biyumvamo. Yavuze ko mu Rwanda hari amashuri menshi afasha abashaka kuba abasogongezi ba kawa, agaragaza ko ari akazi keza gafasha mu gutuma igihugu kinjiza agatubutse.

    Kuri ubu uyu mukobwa afite intego zo gukomeza gufasha u Rwanda mu gusogongera ikawa zaturutse mu bice bitandukanye by'igihugu akamenya inziza zijyanwa ku isoko mpuzamahanga zikabasha kwinjiza agatubutse.

    Kugeza ubu mu Rwanda habarurwa ubuso bungana na hegitari ibihumbi 42 buhinzeho ikawa. Mu myaka itanu ishize (guhera mu 2020 kugeza 2025), ikawa yinjirije igihugu arenga miliyoni 527$.

    Teta Jesca ni umusogongezi w’ikawa wabigize umwuga

    Jesca Teta amaze imyaka myinshi asogongera ikawa

    Teta avuga ko nta gishimisha kurusha kubona ikawa yasogongeye yaraguzwe amafaranga menshi

    Teta yandika amanota ya buri kawa yasogongeye na buri kintu cyose yumvise kitagenda neza

    Ikawa ni igihingwa gikomeye kuri Teta ku muhinzi no ku gihugu muri rusange

    Teta yihumuriza ikawa kugira ngo amenye amanota ayigenera

    Gusogongera ikawa biba mu byiciro, aho habanza kuyihumuriza


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ibyo-wamenya-kuri-teta-umunyarwandakazi-ukora-akazi-ko-gusogongera-ikawa

  • Hit wari ugaragiwe n’abarimo Faustinho yasabye anakwa Ida (AMAFOTO) #rwanda #RwOT

    Umunyamakuru w’imikino, Hitimana Jean Claude uzwi nka Hit yasabye anakwa umukunzi we Ishimwe Muhayimpundu Adelaide Ida bahoze bakorana kuri Radio10.

    Mu gitondo cyo kuri uyu wa Gatandatu tariki ya 5 Nzeri 2026 nibwo Hit yari agaragiwe n’abarimo Kayishema Tity Thierry, Mugenzi Faustin [Faustinho Simbigarukago], Nasri, Ngabo Roben n’abandi nibwo bagiye gusaba Ida.

    Mu muhango wari ubereye ijisho wabereye Kicukiro muri Ubwiza Garden.

    Nyuma y’uyu muhango wo gusaba no gukwa barajya gusezerana imbere y’Imana muri Chapel Saint Paul ni mu gihe abatumiwe baza kwiyakirira muri Ubwiza Garden.

    Bakoze ubukwe nyuma y’uko u wa Kane tariki ya 27 Kanama 2026 basezeranye imbere y’amategeko mu muhango wabereye mu Mujyi wa Kigali mu Karere ka Gasabo mu Murenge wa Kimihurura.

    Hitimana Jean Claude yakoreye ibitangazamakuru bitandukanye birimo Flash FM, Royal FM na Radio10 akorera kugeza uyu munsi.

    Adelaide Ishimwe wamenyekanye ubwo yitabiraga irushanwa rya Miss Rwanda 2022 ahagarariye Intara y’Amajyaruguru, mu mpera z’icyumweru gishize yakorewe ibirori byo gusezera ubukumi (Bridal Shower).

    Yinjiye mu itangazamakuru mu Kwakira 2022 ubwo yajyaga kuri Radio10, nyuma y’imyaka ine yaje gusezera kuri iki gitangazamakuru ariko nta handi yahise yerekeza.

    Hit yasabye anakwa Ida

    Hitimana Jean Claude ku munsi we

    Kayishema Tity Thierry ni we Parrain

    Yari yambariwe n’abarimo Faustinho Simbigarukago

    Source : http://isimbi.rw/hit-wari-ugaragiwe-n-abarimo-faustinho-yasabye-anakwa-ida-amafoto.html

  • U Rwanda mu bihugu bigize Loni byatoye umwanzuro wo gukoresha ikarita y'Isi idapfobya Afurika – #rwanda #RwOT

    Togo na Afurika Yunze Ubumwe bifuzaga ko hakoreshwa 'Equal Earth map projection' ikarita igaragaza neza ubuso bwa nyakuri bw'ibihugu.

    Uyu mwanzuro watowe ni intambwe ikomeye mu rugendo rwo gukosora uburyo Isi imaze imyaka myinshi igaragazwa hakoreshejwe ikarita izwi nka Mercator projection, yakozwe mu kinyejana cya 16 cyane cyane hagamijwe gufasha abakoraga ingendo zo mu nyanja.

    Mu myaka myinshi ishize, ikarita ya Mercator yakunze kunengwa kubera ko igaragaza nabi ubunini bw'ibihugu n'imigabane, cyane cyane ibiri kure y'umurongo ugabanya Isi mo kabiri.

    Kuri iyi karita, Greenland igaragara nk'aho ingana na Afurika, nyamara mu by'ukuri Afurika iruta Greenland inshuro zigera kuri 14 mu buso.

    Abashyigikiye uyu mwanzuro bavuga ko amakarita atari uburyo bwo kwerekana gusa aho igice cyangwa igihugu giherereye, ahubwo anagira uruhare mu buryo abantu bumva ubunini, agaciro n'uruhare rw'uturere dutandukanye ku Isi.

    Uyu mwanzuro watowe n'ibihugu 164 birimo n'u Rwanda, mu gihe bitandatu byifashe naho Amerika rukumbi ni yo yanze uyu mwanzuro.

    Afurika ifite ubuso buruta ubwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, u Bushinwa, Uburayi bw'Uburengerazuba n'u Buhinde byose byishyize hamwe ariko ku ikarita isanzwe ikoreshwa bigaragara ko ari yo nto.

    Ubutumwa bwashyizwe kuri X ya AU bugaragaza ko impinduka bavuga ko gukoresha amakarita agaragaza ubuso nyabwo bizatuma amashuri, ibitangazamakuru n'inzego mpuzamahanga bitangira gukoresha ikarita igaragaza ishusho nyayo y'ubunini bwa Afurika n'uruhare rwayo mu bikorwa by'Isi.

    Bisobanurwa ko ikarita igaragaza ukuri ku bunini bw'imigabane izafasha kugaragaza ishusho itaryamira uruhare rwa Afurika n'utundi turere mu miterere y'Isi.

    Uyu mwanzuro wari wemejwe n'Inteko Rusange y'Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe muri Gashyantare 2026, mbere y'uko ushyikirizwa Inteko Rusange ya Loni.

    Ubuso bwa Afurika ni bunini cyane ku buryo u Burusiya, u Buhinde ndetse na Leta Zunze Ubumwe za Amerika, byose byakwirwamo.

    Afurika ifite ubuso bwa kilometero kare miliyoni 30,37, mu gihe u Burusiya; igihugu kinini kurusha ibindi ku Isi bufite ubwa kilometero kare miliyoni 17,1.

    Leta Zunze Ubumwe za Amerika zigira kilometero kare miliyoni 9,867, u Buhinde bukagira kilometero kare miliyoni 3,287.

    Afurika ni umugabane wa kabiri munini ku Isi, nyuma ya Aziya ifite kilometero kare miliyoni 44,58.

    Kuki iyi karita igaragaza Afurika nabi?

    Ikarita ya Mercator yatangiye gukoreshwa mu 1569, yakozwe na Gerardus Mercator, wari umuhanga mu bumenyi bw'Isi no mu gushushanya amakarita wavukiye mu gace kuri ubu kahindutse akagize u Bubiligi.

    Ikarita ya Mercator ikunze kwitwa 'cylindrical projection' kubera ko ikoze mu ishusho y'umwiburungushure. Ni nk'uko wafata urupapuro ukaruzengurutsa ku mubumbe w'Isi, hanyuma ukarurambura hasi rukagira ishusho y'urukiramende.

    Ku ikarita ya Mercator, hari imirongo mbariro yitwa 'longitudes' iba ihagaze. Buri murongo uva ku gasongero kamwe ukamanuka ujya ku kandi ugororotse kandi hari intera ingana hagati yawo n'undi uwukurikira.

    Hari kandi imirongo miganda yitwa 'latitudes' iba itambitse, izenguruka Isi uhereye kuri koma yayo 'Equator'.

    Aha ho uko umurongo uva hafi ya koma y'Isi ugana kure yayo, intera hagati yawo n'uwukurikira igenda yiyongera, ibi bigaterwa n'imiterere y'Umubumbe w'Isi.

    Ibi bituma imirongo miganda iri hafi y'udusongero tw'Isi yaguka, bigatuma uduce tuba hafi aho tugaragara nk'utunini kandi mu busanzwe ari duto.

    Reka dufate urugero rwa Greenland ku ikarita ya Mercator. Igaragara nk'aho ari nini hafi kunganya ubuso na Afurika igaragara kuri iyi karita, kandi ubuso bwayo nyakuri ari buto cyane.

    Ni cyo gituma kuri iyi karita ikoreshwa cyane uyu munsi, hari ibihugu bigaragara bitandukanye n'ubuso bwabyo bwa nyabwo.

    Ibice biri hafi y'udusongero biba binini kurusha uko bisanzwe bingana, mu gihe ibiri hafi ya koma y'Isi bigaragara mu bunini bwabyo. Ni byo bituma Afurika igaragara nk'aho ari nto kandi ari nini.

    Nubwo iyi karita ifite amakosa, kubera imiterere iremwa na ya mirongo mbariro n'imirongo miganda, ifatwa nk'ingenzi iyo abatwara ubwato cyangwa indege bategura ingendo zabo kuko ibafasha kubaha amerekezo nyakuri bakurikiza n'ubwo impinduka zishobora kuba mu ntera iyi karita igaragaza.

    Equal Earth map projection' igaragaza ibihugu byose mu ngano yabyo


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/u-rwanda-mu-bihugu-byatoye-umwanzuro-wo-gukoresha-ikarita-y-isi-idapfobya

  • Nyaruguru : Inkongi y'umuriro yibasiye Pariki y'Igihugu ya Nyungwe yazimijwe yangije hegitari 29 – #rwanda #RwOT

    Ni igikorwa cyagezweho kuri iki gicamunsi cyo ku wa 4 Nzeri 2026, ku bufatanye bw'inzego zitandukanye zirimo abaturage, Ingabo, Polisi ndetse n'abakozi ba RDB bareberera pariki.

    Abaturage bavuga ko uyu muriro wadutse mu cyumweru gishize, ndetse abaturage n'inzego z'umutekano bagerageza kuhazimya, nyuma y'iminsi umuriro wongera kwaduka, aho ku wa Mbere w'iki cyumweru ari bwo warushijeho gukara.

    Uwahaye amakuru IGIHE yavuze ko hari n'abari bamaze iminsi itatu mu ishyamba mu gikorwa cyo kuzimya, bakaba bishimira ko ubu umuriro wazimye.

    Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda mu Ntara y'Amajyepfo, CIP Kamanzi Hassan, yabwiye IGIHE ko mu bufatanye bw'inzego zitandukanye umuriro wamaze kuzimywa, ashima inzego zose zagize uruhare muri icyo gikorwa.

    Ati ''Turashima abagize uruhare bose mu butabazi bwo kuzimya uyu muriro mu byiciro byose, baba Ingabo, Polisi, abakozi ba RBD ndetse n'uruhare ry'abaturage. Byatweretse ko basobanukiwe neza n'akamaro ka Pariki ya Nyungwe ndetse n'agaciro ko kurengera ibidukikije.''

    CIP Kamanzi yakomeje avuga ko nyuma yo kuzimya umuriro, hakurikiyeho iperereza riyimbitse ryo gufata abagize uruhare mu guteza iyi inkongi, kuko bahemukiye igihugu.

    Yagize ati 'Twabanje kuzimya umuriro kuko ari byo byihutirwaga cyane, ariko ubu dukurikijeho gahunda yo gushakisha abakekwaho bose kugira uruhare mu guteza iyi nkongi kandi tuzabafata. Kubona hagitari 29 zose zishya, urumva urusobe rw'ibinyabuzima biba byangiritse. Turi gushyiramo imbaraga nyinshi mu kubashakisha, vuba aha tuzababereka, bagezwe imbere y'amategeko.'

    Imirimo ikunze gushyirwa mu majwi cyane mu guteza inkongi z'umuriro havugwamo ubuvumvu butemewe, ubuhigi, rimwe na rimwe n'ubuhinzi.

    Inkuru bifitanye isano:
    Nyaruguru: Hegitari zisaga 17 za Pariki y'Igihugu ya Nyungwe zibasiwe n'inkongi

    Bivugwa ko uyu muriro wari umaze icyumweru kirenga wibasiye ishyamba rya Nyungwe, mu gice cya Nyaruguru

    Hegitari 29 zose zakongowe n’umuriro umaze iminsi muri Pariki y’Igihugu ya Nyungwe, ahangirikiye ibinyabuzima byinshi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nyaruguru-inkongi-y-umuriro-yibasiye-pariki-y-igihugu-ya-nyungwe-yazimijwe

  • Rayon Sports yanganyije na Panthère Sportive #rwanda #RwOT

    Rayon Sports yanganyije na Panthère Sportive du Ndé 1-1 mu mukino ubanza wa CAF Confederation Cup imibare y’umukino wo kwishyura yorohamo.

    Rayon Sports yasabwaga kwirinda gutsindwa muri uyu mukino ubanza wa CAF Confederation Cup wabereye kuri Ahmadou Ahidjo Stadium iherereye mu mujyi wa Yaounde muri Cameroun.

    Igice cya mbere cy’umukino Rayon Sports wabonaga irimo irushwa cyane ko Panthère Sportive yarimo iyishyiraho igitutu.

    Ku mu monota wa 13, Beo Batto yaje gutsindira Panthère Sportive igitego cya mbere. Iba yanabonye n’ibindi ariko Dande Junior abyitwaramo neza.

    Amahirwe Rayon Sports yabonye akomeye muri iki gice cya mbere ni ayo ku munota wa nyuma aho Elie Tatu yateye kufura ikomeye maze umunyezamu awukuramo bahita bawushyira muri koruneri bayiteye maze ufatawa na Panthère ihita iwutakaza bawuha Kameni na we atera mu izamu umunyezamu awushyira muri koruneri itagize icyo itanga. Bagiye kuruhuka ari 1-0.

    Rayon Sports yatangiye igice cya kabiri ikora impinduka, Nisingizwe Christian aha umwanya Ibrahim Djingarey.

    Yaje kongera gukora impinduka 2, Muhoza Daniel na Nizeyimana Mubarak binjiyemo havamo Atisso Kodjo na Elie Tatu.

    Rayon Sports yaje kubona igitego cyo kwishyura ku munota wa 76 gitsinzwe na Kameni Junior ku ishoti ryari ritewe na Muhoza Daniel umunyezamu akananirwa kuwufata ngo awukomeze.

    Boris Gbenou yaje kwinjira mu kibuga na we asimbura Tambwe Ngongo Gloire.

    Umukino warangiye ari 1-1. Umukino wo kwishyura uzabera mu Rwanda tariki ya 12 Nzeri 2026 muri Stade Amahoro. Rayon Sports ikaba isabwa kunganya ubusa ku busa igahita ikomeza mu cyindi cyiciro.

    Rayon Sports yishimira igitego cya Kameni

    Source : http://isimbi.rw/rayon-sports-yanganyije-na-panthere-sportive.html

  • BK Group PLC yungutse miliyari 56,4 Frw mu mezi atandatu ya mbere ya 2026 – #rwanda #RwOT

    BK Group PLC yatangaje ko inyungu yayo yageze kuri miliyari 56,4 Frw mu mezi atandatu ya mbere ya 2026 yarangiye muri Kamena 2026 bigaragaza izamuka rya 8,6% ugereranyije n'igihe nk'icyo cya 2026.

    Iyi mibare yatangajwe ku wa 2 Nzeri 2026, igaragaza ko mu mezi atandatu ya 2026 iki kigo cyungutse miliyari 56,4 Frw.

    Umutungo rusange wa BK Group PLC mu mezi atandatu ya mbere ya 2026 wageze kuri miliyari 2.984,5 Frw, mu gihe wari miliyari 2900,5 Frw mu gihe nk'iki cya 2025.

    Amafaranga abakiliya babitsa yiyongereyeho 11,7% agera kuri miliyari 2.105,4 Frw mu gihe amezi nk'aya ya 2025 ayo babitsa yari 1.884,4 Frw

    Ni mu gihe inguzanyo zitangwa zagabanyutseho 1,3%, zigera kuri 1.660,1 Frw.

    Umuyobozi Mukuru wa BK Group PLC, Dr. Uzziel Ndagijimana yavuze ko muri rusange kuba ubukungu bw'u Rwanda mu gihembwe cya mbere cya 2026, bwarakomeje kuzamuka ku rugero rwa 10% by'umusaruro mbumbe w'igihugu, by'umwihariko serivisi zikazamuka kuri 7% byafashije iki kigo gukomeza kunguka.

    Ati 'Iyo ubukungu buzamuka abakenera serivisi zacu bariyongera, ubushobozi bwo kubitsa, ubushobozi bwo kuguza, ubushobozi bw'ishoramari buba bwiyongereye, akaba ari amahirwe kuri twe rero.'

    Umuyobozi Mukuru wa Banki ya Kigali Dr. Diane Karusisi yavuze ko inguzanyo zitishyurwa neza mu gihembwe cya mbere cya 2026 zari zageze kuri 6% bitewe n'ikigo kimwe cyo mu rwego rw'inganda cyari cyagize ikibazo cyo kwishyura ariko ubu byabonewe umuti ku buryo inguzanyo zitishyurwa neza zizagera munsi ya 5% mu gihembwe cya gatatu cya 2026.

    Yavuze ko ubu ibigo byatumye inguzanyo zitishyurwa neza zikomeza kuba muri 6% ari ibyo mu rwego rw'ubwubatsi nubwo ari bike cyane.

    Ati 'Ni ibigo bike mu rwego rw'ubwubatsi…kandi twizeye ko mu mpera z'umwaka tuzaba twakemuye iki kibazo. Mu gihembwe cya mbere twagize ikigo gikora ibijyanye n'inganda cyari mu gitabo cy'inguzanyo zitishyurwa neza, ariko twashoboye kubikemura.'

    Ubufatanye na Rayon Sports na BK Pro League…

    Dr. Karusisi yavuze ko nyuma yo gutangira imikoranire n'urwego rutegura shampiyona y'umupira w'amaguru mu Rwanda, no gukorana na Rayon Sports biri mu byatumye abakiliya biyongera ku rugero rwa 10,5% muri uyu mwaka bagera kuri 846.701 kugeza ku wa 30 Kamena 2026.

    Ati 'Dusanga umupira w'amaguru ukunzwe cyane, Abanyarwanda bose biyumva mu ikipe, ubu dufite abakinnyi bose muri shampiyona, fan clubs, nanjye naratunguwe ukuntu zimaze kwishyira ku murongo, ni ibintu tubonamo amahirwe yo kugeza serivisi za banki ku bantu benshi bashoboka kuko twabonye uko umupira w'amaguru ugera kuri miliyoni nyinshi z'Abanyarwanda kandi bo mu byiciro byose.'

    Dr Uzziel Ndagijimana yavuze ko BK Group PLC izakomeza gushyira imbaraga mu kuzamura umusaruro, kwagura serivisi z'ikoranabuhanga zigezwa ku baturage no gucunga neza uburyo imari ikoreshwa.

    Umuyobozi Mukuru wa BK Group PLC, Dr Uzziel Ndagijimana yavuze ko bazakomeza kwagura serivisi zihabwa abaturage kugira ngo n’inyungu irusheho kwiyongera

    Umuyobozi Mukuru wa Banki ya Kigali, Dr. Diane Karusisi yavuze ko ubufatanye bwa banki na shampiyona byatume abakiliya biyongera

    BK Group PLC yungutse miliyari 56,4 Frw mu mezi atandatu


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/bk-group-plc-yungutse-miliyari-56-4-frw-mu-mezi-atandatu-ya-mbere-ya-2026

  • U Rwanda rwatangiye gusazura ibiti bya kawa bishaje birenga miliyoni 26 – #rwanda #RwOT

    Ku ikubitiro, hazibandwa ku gusimbuza ibiti bya kawa bimaze imyaka irenga 30, haterwe ingemwe nshya zitanga umusaruro mwinshi.

    Iyi gahunda yatangiriye mu turere dutandatu twa Ruhango, Huye, Nyamagabe, Rusizi, Nyamasheke na Karongi.

    Umuyobozi Mukuru w'Umushinga PSAC ushyirwa mu bikorwa na NAEB, Eric Kabayiza, yabwiye IGIHE ko gusazura ibiti bya kawa bizakorwa mu buryo bubiri.

    Uburyo bwa mbere ni ukurandura ibiti bimaze nibura imyaka 30 bigasimbuzwa ibishya. Ubwa kabiri ni ugukata ibiti bimaze imyaka irenga irindwi, kugira ngo bishibuke bundi bushya kandi byongere gutanga umusaruro ushimishije.

    Yagize ati 'Mu biti birenga miliyoni 26 biri mu gihugu bikeneye gusazurwa, tuzasimbuza ibiti miliyoni icyenda ku buso bwa hegitari 3.050. Tuzanasazura ubundi buso bwa hegitari 1.082, aho tuzakata ibiti bishaje kugira ngo bishibuke. Ibi bizakorerwa ku biti bimaze imyaka irenga irindwi bisarurwa.'

    Yakomeje avuga ko abahinzi bazigishwa uburyo bwo kwita kuri kawa, ibikorwa byose bikazatwara miliyoni 37 z'amadolari ya Amerika.

    Kabayiza yasabye abahinzi bafite ibiti bya kawa bishaje kwiyandikisha kugira ngo bafashwe kubisazura, kumvira inama bahabwa n'abashinzwe ubuhinzi no gukoresha ingemwe nshya zera vuba kandi zigatanga umusaruro mwiza.

    Yavuze ko u Rwanda rwahisemo gukoresha ubwoko bushya bwa kawa bwitwa RAB C15.

    Nyirababirigi Viviane wo mu Kagari ka Shanga, mu Murenge wa Maraba, yavuze ko yari afite ibiti bya kawa 1.000 bimaze imyaka 70, byatewe n'ababyeyi be. Nubwo byatangaga umusaruro mwinshi mu myaka yashize, byari bisigaye byera ibiro bitarenze 20 bya kawa.

    Yagize ati 'Byadutezaga igihombo kubera kubura umusaruro, tugahorana ubukene kandi abandi beza neza. Ndashimira Leta yadutekerejeho, ikadufasha gusazura ibiti bya kawa ndetse ikanaduha ingemwe nshya ku buntu. Twizeye ko kawa turi gutera izaduha umusaruro mwinshi.'

    Habyarimana André wo mu Kagari ka Kanyinya, mu Murenge wa Maraba, yavuze ko yasazuye ibiti 250. Mbere yabikuragamo ibilo 500 bya kawa mu gihembwe, ariko umusaruro wari waragabanutse ugera ku biro 100 gusa.

    Ati 'Gutunga ibiti bya kawa bishaje byadutezaga igihombo, haba kuri twe no kuri Leta, kuko umusaruro twakuragamo utari ugihwanye n'ibyo twashoraga. Turishimira ko dufashwa gusimbuza ibyo biti byose, kandi ingemwe nshya tukazihabwa ku buntu.'

    Mukamusonera Domitilla uhagarariye itsinda Abizerwa Maraba, ryifashishwa mu gutubura ingemwe za kawa, yavuze ko bamaze imyaka itatu bakorana na Leta muri iki gikorwa. Cyabafashije kwiteza imbere no guteza imbere imiryango yabo.

    Yavuze ko kuba abahinzi basanzwe bongererwa ubushobozi bwo gutubura ingemwe bituma bazikorera neza kandi bagatanga ingemwe nziza, zera vuba.

    Minisitiri w'Ubuhinzi n'Ubworozi, Dr Telesphore Ndabamenye, aherutse gutangaza ko u Rwanda rwifuza kongera umusaruro wa kawa ku kigero cya 50%.

    Ibi bizafasha kongera ingano yoherezwa mu mahanga, hanaboneke ihagije ku masoko y'imbere mu gihugu, mu rwego rwo guteza imbere umuco wo kunywa kawa.

    Kuri ubu, mu Rwanda hari hegitari ibihumbi 42 zihinzeho kawa. Mu myaka itanu, kuva mu 2020 kugeza mu 2025, kawa yinjirije igihugu miliyari 773 Frw, ni ukuvuga miliyoni 527 z'amadolari ya Amerika.

    Ibiti biri gusimbuzwa ni ibirengeje hejuru y'imyaka 30

    Nyirababirigi yishimiye ko ibiti bya kawa yari afite bimaze imyaka 70 byasimbujwe

    Habyarimana Andre avuga ko ibiti yari afite byari byaratangiye gusaza cyane ku buryo nta musaruro yabonaga


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/u-rwanda-rwatangiye-gusazura-ibiti-bya-kawa-bishaje-birenga-miliyoni-26

  • Patrice Evra yageze ku isezerano yahaye Perezida Kagame #rwanda #RwOT

    Umufaransa wahoze akinira Manchester United, Patrice Evra yavuze ko mu myaka itandatu ishize yari yarasezeranyije Perezida Kagame ko azasura u Rwanda akaba yabigezeho.

    Evra akaba ari mu Rwanda aho yaje nk’umushyitsi w’umwihariko mu muhango wo Kwita Izina wabaye uyu munsi mu Kinigi aho yise Umwana w’Ingagi Muganura akaba ari umwana wo mu muryango wa Izuba.

    Yavuze ko yumva ameze neza nyuma yo kuza mu Rwanda kuko ari ibintu yari yarasezeranyije Perezida Kagame mu myaka itandatu ishize.

    Ati “Mu by’ukuri ndumva meze nk’uwahawe umugisha, ndashima kuba bwa nyuma naje mu Rwanda, mu myaka itandatu ishize nasazeranyije Perezida wanyu (Perezida Kagame) ko nzaza mu Rwanda.”

    “Nkigera mu Rwanda nasuye Urwibutso wari umunsi wihariye kuko ahantu hose njye mba nshaka kumva inkuru ya nyayo kuko rimwe na rimwe ubona ibintu kuri televiziyo kandi atari n’ukuri.”

    Yakomeje avuga ko nyuma y’ibyabaye atari azi ko ashobora guhura n’abantu bakomeye, barabashije kubirenga bakababarirana bakaba babanye neza.

    Agaruka ku muhango wamuzanye wo Kwita Izina, yavuze ko atari azi ko mu buzima bwe yari kuzigera abona Ingagi.

    Ati “Ntabwo nigeze ntekereza ko mu buzima bwanjye nari kuzigera mbona Ingagi, mu by’ukuri ni ibintu byiza. Kwita Izina umwana w’Ingagi ni ibintu byiza cyane. Ndimo ndishimira buri mwanya ndi hano mu Rwanda.”

    Amazina yiswe abana b’Ingagi n’abantu babise

    1. Shaikha Al Nuwais yise izina rya Ishakwe ingagi yo mu muryango wa Umuhoza
    2. Dominic Barton yise izina Umukondo ingagi yo mu muryango wa Izuba
    3. Paul Danforth yise izina Shikama ingagi yo mu muryango wa Susa
    4. Miguel Angel Gil Marin yise izina Inkera ingagi yo mu muryango wa Pablo
    5. Ahmed Sadek Elsewedy yise izina Rugamba ingagi yo mu muryango wa Hirwa
    6. Olivier na Quitterie Granet bise izina Umucyo ingagi yo mu muryango wa Ntambara
    7. Garreth na Nicola Wood bise izina Ngabonzima ingagi yo mu muryango Segasira
    8. James Chester yise izina Ndongozi, ingagi yo mu muryango Musilikare
    9. Jeannette Uwimbabazi yise izina Ndahiro umwana w’ingagi wo mu muryango Musilikare
    10. Francesco Calvo yise izina Ngoga umwana w’ingagi yo mu muryango Kwitonda
    11. David Lappartient yise izina Muhuza umwana w’ingagi yo mu muryango Muhoza
    12. Dominique Laura Plewes yise izina Komezutsinde umwana w’ingagi yo mu muryango Mutobo
    13. Mamadou Sakho yise izina Ntwarane umwana w’ingagi wo mu muryango wa Muhoza
    14. Mutaz Barshim yise izina Tarama umwana w’ingagi wo mu muryango Humura
    15. Alastair Fothergill yise izina Mpinga umwana w’ingagi wo mu muryango wa Pablo
    16. Israel Mbonyi yise izina Impeta umwana w’ingagi wo mu muryango Izuba
    17. Kelly O’Meara yise izina Igeno umwana w’ingagi wo mu muryango wa Musilikare
    18. Neil na Susan McDougall bise iizina Ruhembe ingagi yo mu muryango wa Izuba
    19. Patrice Evra yise izina Muganura umwana wo mu muryango wa Izuba
    20. Ameloot Kenza Johanna yise izina Nkwakuzi umwana wo muryango wa Umubano

      Patrice Evra yavuze ko yasoje isezerano yahaye Perezida Kagame

    Source : http://isimbi.rw/patrice-evra-yageze-ku-isezerano-yahaye-perezida-kagame.html

  • Umuhanzikazi Bwiza yavuze ku gihe ubukwe bwe buzabera #rwanda #RwOT

    Umuhanzikazi Nyarwanda ukunzwe cyane, Bwiza Emerance yavuze ko ubukwe bwe buzaba mu minsi ya vuba.

    Bwiza yatangaje ibi ubwo yari avuye ku rubyiniro mu muhango wo Kwita Izina abana b’Ingagi wabereye mu Karere ka Musanze mu Kinigi kuri uyu wa Gatanu tariki ya 4 Nzeri 2026.

    Uyu muhanzikazi umaze iminsi avugwa mu rukundo n’umujyanama we, Uhujimfura Jean Claude, abajijwe igihe azakorera ubukwe mu magambo make yagize ati “Ni vuba.”

    Gusa nubwo yavuze ko ari vuba ntabwo yigeze yemeza ko uwo bazabukorana ari Uhujimfura kuko nubwo abantu babivuga ariko na none uko ari babiri nta n’umwe uremeza ko bari mu rukundo.

    Bwiza Emerance umaze kwigarurira imitima y’abantu benshi kubera ijwi n’ubutumwa buba buri mu ndirimbo ze, yateguje abakunzi be ko mu minsi iri imbere bitarenze ibyumweru bibiri azashyira album nshya hanze.

    Bwiza Emerance yavuze ko ubukwe bwe ari vuba

    Bivugwa ko ari mu rukundo na Uhujimfura usanzwe ari umujyanama we

    Source : http://isimbi.rw/umuhanzikazi-bwiza-yavuze-ku-gihe-ubukwe-bwe-buzabera.html

  • Impinduka muri 11 ba Rayon Sports bashobora kubanzamo ku mukino Panthère #rwanda #RwOT

    Umutoza wa Rayon Sports, Haringingo Francis ashobora gukora impinduka muri 11 bashobora kuza kubanzamo ku mukino ubanza w’ijonjora ry’ibanze wa CAF Confederation Cup na Panthère Sportive du Ndé yo muri Cameroun.

    Ni umukino ugomba kubera muri Cameroun aho abakinnyi babiri Ibrahim Djingaley ufite ikibazo cy’uburwayi na Issa Djiguiba bashobora kuva muri 11 bari bamaze iminsi babanzamo.

    Ni umukino uteganyijwe kuri uyu wa Gatanu tariki ya 4 Nzeri 2026 ku isaha ya saa 16h30′ za hano i Kigali mu Rwanda. Umukino wo kwishyura uzabera mu Rwanda tariki ya 12 Nzeri 2026.

    11 Rayon Sports ishobora kubanzamo

    Umunyezamu: Dande Junior

    Ba Myugariro: Nshimiyimana Emmanuel, Ganijuru Elie, Nshuti Didier na Charles Tchouplaou

    Abakina Hagati: Nisingizwe Christian, Muderi Akbar na Tambwe Ngongo Gloire

    Ba Rutahizamu: Atisso Kodjo, Ishimwe Elie Tatu na Kameni Junior

    Source : http://isimbi.rw/impinduka-muri-11-ba-rayon-sports-bashobora-kubanzamo-ku-mukino-panthere.html