Blog

  • FIFA yafunguye icyiciro mu Rwanda uyu munsi #rwanda #RwOT

    Impuzamashyirahamwe y’umupira w’amaguru ku Isi ‘FIFA’ uyu munsi yafunguye icyicaro mu Rwanda (Regional Development Offices [RDO]).

    Ni nyuma y’uko byemejwe mu nama y’Abaministiri yabaye ku wa Mbere tariki ya 4 Mutarama 2021.

    Ni amasezerano hagati ya Guverinoma y’u Rwanda n’Impuzamashyirahamwe y’umupira w’amaguru ku Isi ‘FIFA’, iyemerera kuba yagira icyicaro mu Rwanda.

    Ibi bikaba biri muri gahunda FIFA yihaye yo kuba yagira amashami atandukanye hirya no hino ku Isi, bikaba ari igice kimwe muri gahunda yayo yaguye ya FIFA Forward aho ifasha amashyirahamwe arigize muri gahunda z’iterambere.

    Iki cyicaro kikaba ari icyo FIFA yaherukaga gufungura muri Ethiopia muri 2019. Kikaba kizajya cyifashishwa n’ibihugu byo muri CECAFA.

    Uyu munsi akaba ari bwo perezida wa FIFA Gianni Infantino waraye ageze mu Rwanda yafunguye iki cyicaro.

    Akaba yafunguye iki cyicaro iri kumwe na Minisitiri wa Siporo, Aurore Mimosa na perezida wa FERWAFA, Rtd. Brg. Gen. Sekamana Jean Damascene.

    Iki cyicaro kiba kigiye gufungurwa mu Mujyi wa Kigali mu nyabako isanzwe ikoreramo I&M Bank. Bizafasha abanyamuryango wa FIFA kuba bayagezaho ibibazo byayo bigakemukira hafi aho kwirirwa bajya ku cyicaro gikuru cya FIFA kiri mu Busuwisi.

    U Rwanda rugiye kuba igihugu cya 3 muri Afurika kigiye kujyamo icyicaro cya FIFA kuva muri 2016 haza iyi gahunda ya FIFA Forward, ni nyuma ya Dakar muri Sénégal n’i Johannesburg muri Afurika y’Epfo.

    Ahandi hamaze kujya iki cyicaro, ni muri India, Malaysia, New Zealand, Panama, Paraguay, Barbados na United Arab Emirates.

    Icyicaro cya FIFA mu Rwanda cyafunguwe uyu munsi

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/icyicaro-cya-fifa-mu-rwanda-kirafungurwa-uyu-munsi

  • Kayonza : RIB yafunze abahungu batatu bakekwaho kwica se #rwanda #RwOT

    Bivugwa ko aba basore bakekwaho kwica se ngo kuko yari yaranze kugurisha isambu ngo abagabanye amafaranga.

    Ubuyobozi bw’inzego z’ibanze kandi buvuga ko aba basore uko ari batatu nubundi bigeze gufungwa bakurikiranyweho gukoresha ibiyobyabwenge baza kurekurwa.

    Abaturanyi b’uru rugo bavuga ko uretse kuba aba basore bazwiho gukoresha ibiyobyabwenge, batajyaga banita kuri se ku buryo na byo babiheraho bakeka ko ari bo bamwishe.

    Amakuru y’urupfu rw’uriya mubyeyi yamenyekanye mu gitondo cyo kuri uyu wa Kane tariki 18 Gashyantare 2021 ubwo abaturanyi basangaga uriya musaza yapfuye mu gihe abahungu be bari babyutse bigendera.

    Murekezi Claude uyobora Umurenge wa Mukarange yagize ati 'Abo bahungu bo babyutse bagenda bamusigamo yapfuye, abaturage bakavuga ko bari basanzwe bafitanye amakimbirane ashingiye ku mitungo.'

    Uyu muyobozi avuga ko bahise bitabaza RIB na yo yahereye ku makuru y’ibanze igahita ita muri yombi bariya bahungu batatu ba nyakwigendera.

    Yagize ati 'Dushingiye ku makuru y’abaturage, bavuga ko basanganywe amakimbirane ashingiye ku kuba baramusabye kugurisha isambu akabyanga, ikindi ni abahungu basanzwe bazwiho gukoresha ibiyobyabwenge.'

    Umubiri wa nyakwigendera wahise ujyanwa ku bitari bya Gahindi ngo ukorerwe isuzuma rya nyuma mu gihe bariya bahungu bafungiye kuri station ya RIB ya Mukarange.

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/Amakuru-anyuranye/article/Kayonza-RIB-yafunze-abahungu-batatu-bakekwaho-kwica-se

  • Rusesabagina afite nyungu ki mu kwiyambura Ubunyarwanda? – #rwanda #RwOT

    Mu gihe cyo gusomerwa imyorondoro, uyu mugabo w'imyaka 66 yaje gutungurana, avuga ko ibyaha icyenda aregwa aribyo ariko agaragaza imbogamizi, avuga ko yiswe Umunyarwanda kandi mu by'ukuri ari Umubiligi.

    Rusesabagina yavuze ko ibyo bikwiye gusobanuka neza kuko amaze kubivuga inshuro eshanu zose bisa nk'ibitarumvikana neza, ati 'Ndabisubiramo ku nshuro ya gatanu, kuko nabisubiyemo mu nzego zose aho nagiye mbazwa. Njyewe si ndi Umunyarwanda. Ndi Umubiligi'.

    Benshi n'ubu ntibabyumva kuko Rusesabagina yavukiye mu Rwanda, ku babyeyi b'Abanyarwanda, ndetse aranahakurira ahamara igice kinini cy'ubuzima bwe.

    Amategeko y'u Rwanda agena ko Umunyarwanda ashobora kwiyambura Ubunyarwanda, ariko bigakorwa binyuze mu ibaruwa yandikirwa Umuyobozi Mukuru w'Ikigo cy'Igihugu Gishinzwe Abinjira n'Abasohoka mu Rwanda, yashaka ibaruwa ye akayinyuza muri za ambasade n'Ibiro bikuru bihagarariye u Rwanda mu kindi gihugu.

    Kugira ngo umuntu kandi ahabwe ubu burenganzira, agomba kuba afite ubundi bwenegihugu kugira ngo mu gihe azaba yambuwe ubwenegihugu bw'u Rwanda atazaba umuntu utagira igihugu. Indi mpamvu ni igihe umuntu ari mu nzira zo gushaka ubwenegihugu bw'ikindi gihugu.

    Rusesabagina ntiyigeze akoresha inzira iyo ari yo yose muri izi ziteganywa n'amategeko kugira ngo yamburwe ubwenegihugu bw'u Rwanda, bivuze ko akiri Umunyarwanda.

    N'ubwo atanyuze mu nzira zemewe n'amategeko kugira ngo akurweho Ubunyarwanda, Rusesabagina yasobanuye uburyo avuga ko yiyambuye ubwenegihugu.

    Ati 'Njye ntabwo ndi Umunyarwanda. Mvuye hano mu 1996 mpunze, kuva icyo gihe icyo natanze ikarita y'indangamuntu na pasiporo. Nari meze nk'umuntu udafite igihugu. Nafashwe nk'umwana w'imfubyi, wapfushije ababyeyi bombi, ibyanjye byose narabitanze. Kuva icyo gihe nabonye ikarita ya Loni yanditseho u Bubiligi. Iyo pasiporo nari mfite ububasha bwo kujya mu bihugu byose byo ku Isi usibye icyanjye cya kavukire cy'u Rwanda.''

    “Icyo gihe u Bubiligi bwaje kumpa ubwenegihugu mu 2000, ubw'Ubunyarwanda ntabwo nabusubiranye. Nashatse kuza mu Rwanda mu 2003. Nagiye muri Ambasade bambaza pasiporo mfite, mbabwiye ko ari iy'Ababiligi, bambwiye ko banterera visa nkajya mu Rwanda. Nishyuye amadolari [ajya kungana] n'amayero 120. Naje hano i Kigali, mwanyakiriye nk'Umubiligi, si nk'Umunyarwanda. Nyuma yaho nisubiriye iwacu mu Bubiligi. Nyuma y'umwaka umwe naragarutse, icyo gihe ni bwo nazaga nka Rusesabagina w'Umubiligi”.

    Ubushinjacyaha bwo buvuga ko ibi byose nta shingiro bifite, kuko inzira ziteganywa n'amategeko zitubahirijwe. Buti 'Ubwenegihugu bwe bw'ifatizo ni Umunyarwanda.
    Kuba muri Nyakanga 2000 yarabonye ubwenegihugu bw'u Bubiligi, ntibimukuraho ko ari Umunyarwanda. Ntabwo kubona ubwenegihugu bw'u Bubiligi bihita bigukuraho ubwenegihugu bw'u Rwanda. Yagombaga kugaragaza uko yatakaje ubwenegihugu bw'inkomoko.''

    Izi mpaka zabaye ndende cyane, ndetse urukiko rwanzura ko umwanzuro kuri iyi ngingo uzasomwa kuwa 26 Gashyantare saa Mbiri n'Igice za mu gitondo.

    Ni iki Rusesabagina azungukira muri kwitwa Umubiligi?

    Birumvikana ko impamvu Rusesabagina ari kwiyita umunyamahanga bifite icyo bizamumarira muri uru rubanza, si imikino nkuko bamwe babikeka.

    Ikidakwiye kwitiranywa ni uko uyu mugabo yemera ibindi byaha aregwa, umuntu akibaza uburyo iturufu yo kwiyita umunyamahanga ari yo ishobora kumurengera imbere y'amategeko.

    Icya mbere cyo, nk'uko byavuzwe na Nsabimana Callixte (Sankara) uri kureganwa na Rusesabagina ndetse wahoze amwungirije mu impuzamashyirahamwe ya MRCD-FLN, Rusesabagina ashobora gusa kuba agamije gutinza urubanza.

    Mu busesenguzi bwe, Nsabimana yavuze ko iby'uko Rusesabagina 'wari ufite inzozi zo kuba Perezida w'u Rwanda' atari Umunyarwanda nta kindi bimaze uretse gusa gutinza urubanza, kandi mu baburanyi bose Nsabimana ni we wari umaze igihe kinini mu rukiko kuko yari amaze imyaka ibiri aburana ku giti cye mbere y'uko urubanza rwe ruhurizwa hamwe n'iz'abandi ku busabe bw'Ubushinjacyaha.

    Yaragize ati 'Ndifuza ko urubanza rwihuta. Ndabona ari nk'aho Rusesabagina ashaka gutinza urubanza nkana. Ndashaka ko rwihuta nkamenya aho mpagaze.'

    Ku rundi ruhande, Rusesabagina n'umwunganizi we Gatera Gashabana, bashobora kuba bafite umugambi wihariye ushobora no kuba amizero yo kurokoka kwa Rusesabagina, nk'uko byavuzwe na Ruhumuliza Nyiringabo Gatete, umwanditsi akaba n'impuguke mu mategeko.

    Uyu musesenguzi yahuje icyo kuba Rusesabagina avuga ko atari Umunyarwanda no kuba avuga ko yashimuswe, avuga ko icyo agamije cya mbere ari ukugira ngo izanwa rye mu Rwanda rizitwe gushimutwa, bityo ahere aho asaba urukiko kumwohereza iwabo mu Bubiligi kuko inkiko zo mu Rwanda zidafite ubushobozi bwo kumuburanisha.

    Yagize ati 'Rusesabagina aravuga ko atari Umunyarwanda kugira ngo igikorwa cyo kumuzana mu gihugu kizitwe ko yashimuswe, kuko ntabwo yavuga ko yatashye iwabo ashimuswe kuko ni umwenegihugu w'icyo gihugu'.

    Ikindi kibazo gikomereye uyu mugabo ni uko cyangombwa cy'ubuhunzi afite, kuko ubundi iyo aba agifite byari kuba byumvikana ko yageze mu Rwanda atabishaka kuko yari kuba yararuhunze.

    Ati 'Rusesabagina nta buhunzi afite, afite ubwenegihugu gusa. Bamuzanye mu Rwanda yarabwiye Loni ko ruhungabanya umutekano we, wavuga ko yashimuswe, iyo uri Umunyarwanda ukazanwa mu Rwanda, uko wazanwa kose ntabwo bavuga ko washimuswe, bavuga ko watashye'.

    Yongeyeho ko aya ari yo mizero yonyine y'uko uyu mugabo yakwigobotora urumutegereje. Ati 'Rusesabagina nta mahirwe afite yo gutsinda, kuko ari gushinjwa ibyaha byinshi. Niyo mpamvu ari kuvuga ati 'ndi Umubiligi, kandi mwamfashe mu buryo bunyuranyije n'amategeko, rero ntimufite ububasha bwo kumburanisha'.

    Ibi ngo byagira igisobanuro gikomeye igihe urukiko rwakwanzura ko mu gihe Rusesabagina yaba atari Umunyarwanda, kuko wenda ashobora kujyanwa kuburanira mu Bubiligi, ahari ibyago by'uko atanaburanishwa na gato kuko u Bubiligi buri mu bihugu byasabye ko arekurwa.

    Ikindi ni uko uyu mugabo yari anasanzwe ajya muri icyo gihugu kandi afite impapuro z'u Rwanda zo kumuta muri yombi, ariko ibyo byose bikaba bitarakozwe.

    Indi mpamvu y'icyizere cya Rusesabagina igihe yaba ajyanwe mu Bubiligi, ngo ni uko icyo gihugu n'ubundi gisanzwe gicumbikiye bamwe mu basize bahekuye u Rwanda mu gihe cya Joniside yakorewe Abatutsi, bityo kubona abamuyoboka bikaba byamworohera.

    Amatakirangoyi….

    Mu kiganiro n'undi munyamategeko utifuje ko amazina atangazwa, yavuze ko ibyo Rusesabagina arimo ari nk'amatakirangoyi kuko ntacyo bizatanga, bitewe n'uko ibyaha yemeye yabikoreye ku butaka bw'u Rwanda, bityo rukaba rufite uburenganzira bwo kumuryoza ibyo yakoze, kabone n'ubwo yaba atari Umunyarwanda.

    Yagize ati “Reka tuvuge ko ari Umubiligi da! Ibyo byo byamumarira iki? Niba yemera ko yakoze ibyaha ashinjwa, akabikorera ku butaka bw'u Rwanda, bikica abanyarwanda, ubwo mu gihe u Rwanda rumufashe ni gute rutamuburanisha?”

    Yongeyeho ko “iyo aba ari Umubiligi gusa, bwari kuba bwasabye u Rwanda kumwoherezayo, ariko kuba bitarakozwe byerekana ko n'u Bubiligi buzi neza ko ibyo Rusesabagina akurikiranweho”.

    Uyu munyamategeko kandi yavuze ibyo Rusesabagina avuga by'uko yashimuswe, akwiye kubirega mu rundi rubanza, ariko muri uru rubanza bikaba bigaragara ko atashimuswe kuko afungiye ahantu hazwi.

    Kugeza ubu, Rusesabagina akurikiranweho ibyaha icyenda, ari byo
    Gutera inkunga iterabwoba, Iterabwoba ku nyungu za politiki, Gukora no kugira uruhare mu bikorwa by'iterabwoba, Kuba mu mutwe w'iterabwoba, Kugambana no gushishikariza abandi gukora iterabwoba, Ubufatanyacyaha ku cyaha cy'ubwicanyi buturutse ku bushake. Ubufatanyacyaha ku cyaha cyo kwiba hakoreshejwe intwaro, Ubufatanyacyaha ku cyaha cyo gutwikira undi ku bushake inyubako

    Rusesabagina akomeje kuvuga ko atari Umunyarwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ni-iki-rusesabagina-azungukira-mu-kwiyambura-ubunyarwanda

  • Rubavu: Abana 1400 batishoboye bahawe amatungo basabwa kutayagurisha –

    Aya matungo bahawe arimo inka 19, inkoko 8613, intama 150 n’ihene 357 zirimo enye zo mu bwoko bw’izikamwa. Aya matungo bayahawe n’umuryango udaharanira inyungu, Compassion International.

    Uyu muhango wo kuyatanga wabereye mu Murenge wa Nyundo aho ababyeyi aribo baje kuyafata mu izina ry’abana babo ndetse bakaba bijeje ubuyobozi kuzafata neza aya matungo bahawe.

    Tuyivugehose Pauline nyuma yo guhabwa inkoko 3 n’intama yavuze ko inkoko yahawe zizafasha abana be kongera imirire bakiteza imbere ku buryo nta mwana we uzarwara bwaki.

    Ati “Ubu ngiye kubanza nzorore nizirumbuka zizadufasha kwiyubaka, umwana na barumuna be babone imyenda, mituweri barye amagi. Nta mwana wanjye uzarwara bwaki kubera ko bazajya babona amagi ku buryo nubwo umushinga wahagarara ubu nta kibazo nahura nacyo kubera aya matungo.”

    Nzabarinda Thomas yashimye impano yahawe umwana we, avuga ko izamufasha kwiteza imbere.

    Ati “Ubu umushinga w’ubworozi nawutangiye. Izi nkoko eshatu bampaye ngiye kuzishakiraho iz’inyarwanda ku buryo arizo zizajya zirarira amagi nta gwingira rizaboneka iwanjye. Nubwo umwana wanjye afite ubumuga bw’amaguru nubwo arimo kuvurwa imirire myiza izatuma akira vuba. Ndasaba bagenzi banjye kuzitaho kuko zizabageza kure.”

    Niyonzima Elyse ushinzwe imishinga ya Compassion Rwanda mu Karere ka Rubavu yasabye ababyeyi bahawe amatungo kuyitaho biteganyiriza ejo hazaza kuko abana babo batazahora bahabwa ubufasha.

    Ati “Aya matungo muzayafate neza kuko mutazahora muhetswe, mugomba kwiyubaka. Aya matungo muhawe muzayafate neza azororoke mwiteze imbere kuburyo bizajya bigaragararira buri wese ko hari aho mwigejeje mushoboye kwifasha kuko tutazahora tubaha ibyo mubona igihe umwana azaba yakuze’’.

    Umuyobozi w’Akarere ka Rubavu wungirije ushinzwe imibereho myiza, Ishimwe Pacifique yasabye ababyeyi b’abana bahawe amatungo kuyifashisha biteza imbere, bakiha intego kuburyo inkunga bahabwa zagira iherezo.

    Ati “Aya ni amahirwe muba mufite kuko hari abandi batishoboye baba batabonye aya matungo. Nk’ubuyobozi bw’akarere turifuza ko izi nkunga zagira uruhare mu kugera kw’iherezo uburyo bwo gufashwa, mugomba kwiha intego mu gihe runaka kuba hari aho mwigejeje kuburyo tuzagaruka muturatira ibyo mwagezeho.”

    Nk’uko bitangazwa n’ubuyobozi bw’Akarere ka Rubavu aba baturage bazagira amahirwe y’isoko ryagutse mu gihe ubworozi bwabo buzaba bwamaze gutera imbere cyane ko begeranye na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, kandi hakaba ari hamwe mu ho u Rwanda rugurisha inyama nyinshi.

    Aya matungo yahawe abana baturuka mu miryango itishoboye

    Umuyobozi w’Akarere ka Rubavu Wungirije Ushinzwe imibereho myiza y’abaturage, Ishimwe Pacifique yasabye abahawe amatungo kuzayakoresha mu kwiteza imbere

    Bamwe bishyize hamwe mu matsinda batangira imishinga y’ubworozi

  • Mu ikusanyabitekerezo, abakinnyi ba Rayon Sports banenze ubuyobozi #rwanda #RwOT

    Mu gikorwa cyo gukusanya ibitekerezo mu rwego kureba ibitagenda neza bigakosorwa, abakinnyi ba Rayon Sports banenze ubuyobozi kutubahiriza amasezerano bagiranye.

    Amakuru ISIMBI yamenye ni uko iki gikorwa ku bakinnyi n’abatoza cyabaye iminsi 2 kiba mu byiciro bigeze kuri bitatu, kikaba cyarabereye ku biro by’ikipe ya Rayon Sports biherereye Kimihurura.

    Ikaba cyarabaye ku wa Gatatu n’ejo hashize ku wa Kane, ntabwo perezida w’iyi kipe Uwayezu Jean Fidele yigeze ahagaragara ahubwo yakoreshejwe na visi perezida wa mbere Kayisire Jaques na visi perezida wa kabiri Ngoga Roger Aimable.

    Ku wa Gatatu abakinnyi bagabanyijwe mu bice 2, kimwe cyaje saa 8h mu gihe igice cya kabiri cyagiyeho saa 10h.

    Ku munsi w’ejo hakaba harabaye inama y’abagize staff technique ya Rayon Sports(abatoza).

    Amakuru ISIMBI yamenye ni uko ubuyobozi bwabajije abakinnyi icyo babunenga n’icyo babona bahindura.

    Mu rwego rwo kwisanzura kugira ngo buri umwe atange igitekerezo kimunyuze nta bwoba, bababahaye impapuro n’ikaramu buri wese ngo yandikeho igitekerezo cye ariko ntashyireho amazina.

    Nk’uko umwe mu bari muri iyi nama yabibwiye ISIMBI, byinshi mu bitekerezo byatanzwe ni uko abakinnyi banenze ubuyobozi kutubahiriza amasezerano bagiranye aho batabahembera igihe ndetse bamwe bakaba baranabimye amafaranga baguzwe(recruitment), babasaba kubihindura.

    Abakinnyi kandi basabye ubuyobozi ko nk’ikipe ikwiye kuba Gym yayo.

    Iki gikorwa ni gahunda ubuyobozi bushya bwa Rayon Sports bwihaye mu rwego rwo kuba icyerekezo 2030.

    Hakusanyijwe kandi ibitekerezo by’abafana barenga 100 no ku Cyumweru biteganyijwe ko hari abandi bazabazwa.

    Kugeza ubu abakinnyi ba Rayon Sports barishyuza igice cy’umushahara w’ukwezi kwa 12 kuko bahembwe 50% babwirwa ko andi bazayabona vuba, ni mu mpera za Mutarama babwiwe ko guhera muri Mutarama bazajya bahembwa 30% kugeza shampiyona igarutse, n’ukwezi kwa Mutarama bategereje amafaranga yako.

    Abakinnyi babwiwe kandi ko bagomba kwitegura kuko shampiyona iri hafi kugaruka aho bababwiye ko ntagihindutse mu kwezi gutaha kwa Werurwe ishobora kugaruka.

    Abakinnyi ba Rayon Sports basabye iyi kipe kubahiriza amasezerano

    Source : http://isimbi.rw/siporo/mu-ikusanyabitekerezo-abakinnyi-ba-rayon-sports-banenze-ubuyobozi

  • Ikinyabiziga cya NASA cyakandagiye kuri Mars gihita cyohereza amafoto yaho #rwanda #RwOT

    Perezida Joe Biden wa Leta Zunze Ubumwe za America, yashimiye abahanga ba NASA bageze kuri iri ntambwe yindi.

    Yagize ati 'Ishimwe kuri NASA n’undi wese wagize uruhare muri aka kazi gakomeye kugira ngo amateka ya Perseverance igere kuri Mars.'

    Joe Biden wakurikiranye igikorwa cyo kugwa kwa kiriya kinyabiziga, yavuze ko iki gikorwa cyongeye kugaragaza ko Leta Zunze Ubumwe za America zikataje muri siyansi.

    Ubusanzwe iyo icyogajuru kigiye kururuka, ni bwo imitima ibana myinshi abacyohereje kuko akenshi gikunze gusandara. Ni na ko byari bimeze kuri Perseverance ubwo bari bafite impungenge ariko kiriya cyogajuru kikaba cyururutse amahoro.

    Ubwo cyurukaga, abahanga mu by’umumenyi bohereje iki cyogajuru bari bakurikiranye uyu muhango, bose batereye hejuru icya rimwe bishimira iyi ntsinzi bagezeho.

    Umuyobozi wungirije ushinzwe uyu mushinga, Matt Wallace yagize ati 'Ni inkuru nziza kuba icyogajuru cyacu kimeze neza.'

    Iki cyogajuru cyahise cyohereza amafoto y’ubutaka bwo kuri Mars, kizamara imyaka ibiri gikora ubushakashatsi ko kuri uriya mubumbe hashobora guturwa n’abantu cyangwa baba barahatuye.

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/Udushya/article/Ikinyabiziga-cya-NASA-cyakandagiye-kuri-Mars-gihita-cyohereza-amafoto-yaho

  • Kayonza: Abasore batatu barakekwaho kwica se bapfa isambu – #rwanda #RwOT

    Batawe muri yombi kuri uyu wa Kane nyuma y'aho mu gitondo cyo kuri uwo munsi abaturanyi basanze se ubabyara babanaga mu nzu yitabye Imana bakabyuka bigendera batabivuze. Ibi byabereye mu Mudugudu wa Munazi mu Kagari ka Kayonza.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Mukarange, Murekezi Claude yabwiye IGIHE ko aba basore bakekwaho kwica se kuko ngo abaturanyi bavuga ko aba basore bamufataga nabi cyane nyuma y'aho bamusabye kugurisha isambu ngo abahe amafaranga akabyanga.

    Yagize ati ' Ni umusaza wabanaga n'abahungu be batatu mu nzu, ejo rero asangwa n'abandi baturage mu nzu yapfuye abo bahungu bo babyutse bagenda bamusigamo yapfuye, abaturage bakavuga ko bari basanzwe bafitanye amakimbirane ashingiye ku mitungo.'

    Yakomeje agira ati ' Nk'ubuyobozi rero icyo twakoze tuhageze ntihaburamo gukeka ko atari urupfu rusanzwe, abo bahungu bose twahise tubashyikiriza RIB kugira ngo ikore iperereza. Dushingiye ku makuru y'abaturage, bavuga ko basanganywe amakimbirane ashingiye ku kuba baramusabye kugurisha isambu akabyanga, ikindi ni abahungu basanzwe bazwiho gukoresha ibiyobyabwenge.'

    Murekezi yavuze ko bose uko ari batatu bigeze no gufungirwa gukoresha ibiyobyabwenge bakaza kurekurwa, akemeza ko ushingiye kuri ibyo n'uburyo se batamwitagaho, yitabwagaho n'abaturanyi ngo bishoboka cyane ko aribo bamwivuganye.

    Kuri ubu umurambo w'uyu musaza wajyanwe ku bitaro bya Gahini kugira ngo ukorerwe isuzumwa mu gihe aba basore uko ari batatu bafungiwe kuri sitasiyo ya RIB ya Mukarange.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kayonza-abasore-batatu-barakekwaho-kwica-se-bapfa-isambu

  • Abapolisi basabwe gutera ikirenge mu cy’intwari igihe cyose baharanira ukuri –

    Byatangajwe kuri uyu wa Kane ubwo abapolisi bo ku rwego rw’abofisiye bato bagera kuri 50 bagizwe n’abagabo n’abagore batandukanye n’abakora mu rwego rw’Igihugu rushinzwe Imfungwa n’Abagororwa, RCS, bagiriraga urugendoshuri ku gicumbi cy’intwari i Remera aho basobanurirwaga amateka y’intwari z’u Rwanda n’impamvu zo guharanira ubutwari.

    Iri tsinda ryari riyobowe na CSP Ntaganira Augistin ushinzwe amasomo n’imyigishirize mu ishuri rikuru rya Polisi i Musanze.

    CSP Ntaganira yavuze ko baje ku gicumbi cy’intwari mu rwego rwo kongera kwiyibutsa ubutwari bw’abababanjirije bakamena amaraso ku bw’inyungu rusange no kubigiraho indagagaciro mu mirimo yabo ya buri munsi.

    CSP Ntaganira kandi yavuze ko umupolisi wese akwiye kumva ko yakora umurimo ashinzwe mu buryo bunoze agendeye ku ndangagaciro nyarwanda zaranze intwari.

    Ati “Ibi tubikorera kugira ngo bigire ku bandi, nibakora umurimo wose bawukore mu ndangagaciro nk’izaranze intwari z’igihugu. Biba bikwiye ko bamenya byimbitse n’aya mateka kuko hari byinshi bakwiye kubigiraho, bashobora no kuzabisangiza abandi.”

    Aba bapolisi baganirijwe byinshi birimo n’amateka yaranze intwari z’u Rwanda, umurava n’ubwitange zakoresheje n’ibindi.

    Ni ibiganiro byaryoheye amatwi kuri aba bapolisi kuko byasojwe ubona bagifite inyota yo gusobanukirwa byimbitse.

    Umuyobozi w’Ishami ry’Ubushakashatsi mu Rwego rushinzwe Intwari z’Igihugu, Imidali n’Impeta by’Ishimwe (CHENO), Rwaka Nicolas waganirije byinshi aba bapolisi yabasobanuriye ko nta kiguzi cy’ubutwari wabona.

    Ati “Hari abantu benshi bakunze kwibaza iki kibazo, ubusanzwe abantu bagizwe intwari bakiriho, cyangwa bagashimirwa ku rwego rw’Igihugu ntiwabona ikiguzi wakishyura ubutwari bwabo. Hari abaherutse kumbaza iki kibazo, narabasubije nti nimubona ikiguzi mushobora kwishyura umuntu wahaze amagare ye ku bwa rubanda muzakimbwire. Ubundi ibi biba biri mu kwimakaza umuco wo gushimira, niyo mpamvu tutagena ikintu runaka ashobora guhembwa.”

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Urwego rushinzwe Intwari z’Igihugu Imidari n’Impeta by’Ishimwe, Nkusi Déo yasobanuriye byimbitse aba bapolisi amateka yaranze Inkotanyi ku rugamba rwo kubohora igihugu, ubwitange zagize ndetse anabibutsa ko badakwiye kuba ibikange mu gihe baharanira inyungu rusange.

    Ati “Ubundi izina Inkotanyi ryavuye ahanini ku mwami Rwabugiri, bitewe n’ibikorwa yagiye akora birebana no kwagura u Rwanda, bitewe n’ishema byabateye nabo bahize kugera ikirenge mu cye. Ntimukwiye gutinya ikibi cyose kigamije gusenya u Rwanda ahubwo mugomba guhangana nacyo.”

    “Mujye mwibuka ibintu by’ingenzi, ari byo gukunda igihugu, gutinyuka, n’ikindi gikomeye aricyo Ubwitange. Ndababwira ko Igihugu kitariho nawe ntiwaba uriho.”

    Nkusi yavuze ko ubutwari bukwiye kubaranga mu mikorere, bagafata iya mbere mu kurinda ubusugire bw’Igihugu n’ubuzima bw’umuturage.

    Nyuma y’izi mpanuro n’amateka, abitabiriye batambagije mu bice binyuranye bigize igicumbi cy’intwari basobanurirwa amateka y’Intwari z’u Rwanda.

    Intwari z’u Rwanda ziri mu byiciro bitatu ari byo Imanzi, Imena n’Ingenzi; zishyirwamo hashingiwe ku bwitange bugaragarira mu bikorwa zakoze, akamaro byagiriye abantu ndetse n’urugero zatanze cyangwa zitanga ku bandi.

    Abapolisi n’abacungagereza bitabiriye urugendoshuri basabwe kugera ikirenge mu cy’intwari z’u Rwanda

  • Kayonza: Abasore batatu barakekwaho kwica se bapfa isambu –

    Batawe muri yombi kuri uyu wa Kane nyuma y’aho mu gitondo cyo kuri uwo munsi abaturanyi basanze se ubabyara babanaga mu nzu yitabye Imana bakabyuka bigendera batabivuze. Ibi byabereye mu Mudugudu wa Munazi mu Kagari ka Kayonza.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Umurenge wa Mukarange, Murekezi Claude yabwiye IGIHE ko aba basore bakekwaho kwica se kuko ngo abaturanyi bavuga ko aba basore bamufataga nabi cyane nyuma y’aho bamusabye kugurisha isambu ngo abahe amafaranga akabyanga.

    Yagize ati “ Ni umusaza wabanaga n’abahungu be batatu mu nzu, ejo rero asangwa n’abandi baturage mu nzu yapfuye abo bahungu bo babyutse bagenda bamusigamo yapfuye, abaturage bakavuga ko bari basanzwe bafitanye amakimbirane ashingiye ku mitungo.”

    Yakomeje agira ati “ Nk’ubuyobozi rero icyo twakoze tuhageze ntihaburamo gukeka ko atari urupfu rusanzwe, abo bahungu bose twahise tubashyikiriza RIB kugira ngo ikore iperereza. Dushingiye ku makuru y’abaturage, bavuga ko basanganywe amakimbirane ashingiye ku kuba baramusabye kugurisha isambu akabyanga, ikindi ni abahungu basanzwe bazwiho gukoresha ibiyobyabwenge.”

    Murekezi yavuze ko bose uko ari batatu bigeze no gufungirwa gukoresha ibiyobyabwenge bakaza kurekurwa, akemeza ko ushingiye kuri ibyo n’uburyo se batamwitagaho, yitabwagaho n’abaturanyi ngo bishoboka cyane ko aribo bamwivuganye.

    Kuri ubu umurambo w’uyu musaza wajyanwe ku bitaro bya Gahini kugira ngo ukorerwe isuzumwa mu gihe aba basore uko ari batatu bafungiwe kuri sitasiyo ya RIB ya Mukarange.


  • Rusesabagina afite nyungu ki mu kwiyambura Ubunyarwanda? –

    Mu gihe cyo gusomerwa imyorondoro, uyu mugabo w’imyaka 66 yaje gutungurana, avuga ko ibyaha icyenda aregwa aribyo ariko agaragaza imbogamizi, avuga ko yiswe Umunyarwanda kandi mu by’ukuri ari Umubiligi.

    Rusesabagina yavuze ko ibyo bikwiye gusobanuka neza kuko amaze kubivuga inshuro eshanu zose bisa nk’ibitarumvikana neza, ati “Ndabisubiramo ku nshuro ya gatanu, kuko nabisubiyemo mu nzego zose aho nagiye mbazwa. Njyewe si ndi Umunyarwanda. Ndi Umubiligi”.

    Benshi n’ubu ntibabyumva kuko Rusesabagina yavukiye mu Rwanda, ku babyeyi b’Abanyarwanda, ndetse aranahakurira ahamara igice kinini cy’ubuzima bwe.

    Amategeko y’u Rwanda agena ko Umunyarwanda ashobora kwiyambura Ubunyarwanda, ariko bigakorwa binyuze mu ibaruwa yandikirwa Umuyobozi Mukuru w’Ikigo cy’Igihugu Gishinzwe Abinjira n’Abasohoka mu Rwanda, yashaka ibaruwa ye akayinyuza muri za ambasade n’Ibiro bikuru bihagarariye u Rwanda mu kindi gihugu.

    Kugira ngo umuntu kandi ahabwe ubu burenganzira, agomba kuba afite ubundi bwenegihugu kugira ngo mu gihe azaba yambuwe ubwenegihugu bw’u Rwanda atazaba umuntu utagira igihugu. Indi mpamvu ni igihe umuntu ari mu nzira zo gushaka ubwenegihugu bw’ikindi gihugu.

    Rusesabagina ntiyigeze akoresha inzira iyo ari yo yose muri izi ziteganywa n’amategeko kugira ngo yamburwe ubwenegihugu bw’u Rwanda, bivuze ko akiri Umunyarwanda.

    N’ubwo atanyuze mu nzira zemewe n’amategeko kugira ngo akurweho Ubunyarwanda, Rusesabagina yasobanuye uburyo avuga ko yiyambuye ubwenegihugu.

    Ati “Njye ntabwo ndi Umunyarwanda. Mvuye hano mu 1996 mpunze, kuva icyo gihe icyo natanze ikarita y’indangamuntu na pasiporo. Nari meze nk’umuntu udafite igihugu. Nafashwe nk’umwana w’imfubyi, wapfushije ababyeyi bombi, ibyanjye byose narabitanze. Kuva icyo gihe nabonye ikarita ya Loni yanditseho u Bubiligi. Iyo pasiporo nari mfite ububasha bwo kujya mu bihugu byose byo ku Isi usibye icyanjye cya kavukire cy’u Rwanda.’’

    “Icyo gihe u Bubiligi bwaje kumpa ubwenegihugu mu 2000, ubw’Ubunyarwanda ntabwo nabusubiranye. Nashatse kuza mu Rwanda mu 2003. Nagiye muri Ambasade bambaza pasiporo mfite, mbabwiye ko ari iy’Ababiligi, bambwiye ko banterera visa nkajya mu Rwanda. Nishyuye amadolari [ajya kungana] n’amayero 120. Naje hano i Kigali, mwanyakiriye nk’Umubiligi, si nk’Umunyarwanda. Nyuma yaho nisubiriye iwacu mu Bubiligi. Nyuma y’umwaka umwe naragarutse, icyo gihe ni bwo nazaga nka Rusesabagina w’Umubiligi”.

    Ubushinjacyaha bwo buvuga ko ibi byose nta shingiro bifite, kuko inzira ziteganywa n’amategeko zitubahirijwe. Buti “Ubwenegihugu bwe bw’ifatizo ni Umunyarwanda.

    Kuba muri Nyakanga 2000 yarabonye ubwenegihugu bw’u Bubiligi, ntibimukuraho ko ari Umunyarwanda. Ntabwo kubona ubwenegihugu bw’u Bubiligi bihita bigukuraho ubwenegihugu bw’u Rwanda. Yagombaga kugaragaza uko yatakaje ubwenegihugu bw’inkomoko.’’

    Izi mpaka zabaye ndende cyane, ndetse urukiko rwanzura ko umwanzuro kuri iyi ngingo uzasomwa kuwa 26 Gashyantare saa Mbiri n’Igice za mu gitondo.

    Ni iki Rusesabagina azungukira muri kwitwa Umubiligi?

    Birumvikana ko impamvu Rusesabagina ari kwiyita umunyamahanga bifite icyo bizamumarira muri uru rubanza, si imikino nkuko bamwe babikeka.

    Ikidakwiye kwitiranywa ni uko uyu mugabo yemera ibindi byaha aregwa, umuntu akibaza uburyo iturufu yo kwiyita umunyamahanga ari yo ishobora kumurengera imbere y’amategeko.

    Icya mbere cyo, nk’uko byavuzwe na Nsabimana Callixte (Sankara) uri kureganwa na Rusesabagina ndetse wahoze amwungirije mu impuzamashyirahamwe ya MRCD-FLN, Rusesabagina ashobora gusa kuba agamije gutinza urubanza.

    Mu busesenguzi bwe, Nsabimana yavuze ko iby’uko Rusesabagina ‘wari ufite inzozi zo kuba Perezida w’u Rwanda’ atari Umunyarwanda nta kindi bimaze uretse gusa gutinza urubanza, kandi mu baburanyi bose Nsabimana ni we wari umaze igihe kinini mu rukiko kuko yari amaze imyaka ibiri aburana ku giti cye mbere y’uko urubanza rwe ruhurizwa hamwe n’iz’abandi ku busabe bw’Ubushinjacyaha.

    Yaragize ati “Ndifuza ko urubanza rwihuta. Ndabona ari nk’aho Rusesabagina ashaka gutinza urubanza nkana. Ndashaka ko rwihuta nkamenya aho mpagaze.”

    Ku rundi ruhande, Rusesabagina n’umwunganizi we Gatera Gashabana, bashobora kuba bafite umugambi wihariye ushobora no kuba amizero yo kurokoka kwa Rusesabagina, nk’uko byavuzwe na Ruhumuliza Nyiringabo Gatete, umwanditsi akaba n’impuguke mu mategeko.

    Uyu musesenguzi yahuje icyo kuba Rusesabagina avuga ko atari Umunyarwanda no kuba avuga ko yashimuswe, avuga ko icyo agamije cya mbere ari ukugira ngo izanwa rye mu Rwanda rizitwe gushimutwa, bityo ahere aho asaba urukiko kumwohereza iwabo mu Bubiligi kuko inkiko zo mu Rwanda zidafite ubushobozi bwo kumuburanisha.

    Yagize ati “Rusesabagina aravuga ko atari Umunyarwanda kugira ngo igikorwa cyo kumuzana mu gihugu kizitwe ko yashimuswe, kuko ntabwo yavuga ko yatashye iwabo ashimuswe kuko ni umwenegihugu w’icyo gihugu”.

    Ikindi kibazo gikomereye uyu mugabo ni uko cyangombwa cy’ubuhunzi afite, kuko ubundi iyo aba agifite byari kuba byumvikana ko yageze mu Rwanda atabishaka kuko yari kuba yararuhunze.

    Ati “Rusesabagina nta buhunzi afite, afite ubwenegihugu gusa. Bamuzanye mu Rwanda yarabwiye Loni ko ruhungabanya umutekano we, wavuga ko yashimuswe, iyo uri Umunyarwanda ukazanwa mu Rwanda, uko wazanwa kose ntabwo bavuga ko washimuswe, bavuga ko watashye”.

    Yongeyeho ko aya ari yo mizero yonyine y’uko uyu mugabo yakwigobotora urumutegereje. Ati “Rusesabagina nta mahirwe afite yo gutsinda, kuko ari gushinjwa ibyaha byinshi. Niyo mpamvu ari kuvuga ati ‘ndi Umubiligi, kandi mwamfashe mu buryo bunyuranyije n’amategeko, rero ntimufite ububasha bwo kumburanisha”.

    Ibi ngo byagira igisobanuro gikomeye igihe urukiko rwakwanzura ko mu gihe Rusesabagina yaba atari Umunyarwanda, kuko wenda ashobora kujyanwa kuburanira mu Bubiligi, ahari ibyago by’uko atanaburanishwa na gato kuko u Bubiligi buri mu bihugu byasabye ko arekurwa.

    Ikindi ni uko uyu mugabo yari anasanzwe ajya muri icyo gihugu kandi afite impapuro z’u Rwanda zo kumuta muri yombi, ariko ibyo byose bikaba bitarakozwe.

    Indi mpamvu y’icyizere cya Rusesabagina igihe yaba ajyanwe mu Bubiligi, ngo ni uko icyo gihugu n’ubundi gisanzwe gicumbikiye bamwe mu basize bahekuye u Rwanda mu gihe cya Joniside yakorewe Abatutsi, bityo kubona abamuyoboka bikaba byamworohera.

    Amatakirangoyi….

    Mu kiganiro n’undi munyamategeko utifuje ko amazina atangazwa, yavuze ko ibyo Rusesabagina arimo ari nk’amatakirangoyi kuko ntacyo bizatanga, bitewe n’uko ibyaha yemeye yabikoreye ku butaka bw’u Rwanda, bityo rukaba rufite uburenganzira bwo kumuryoza ibyo yakoze, kabone n’ubwo yaba atari Umunyarwanda.

    Yagize ati “Reka tuvuge ko ari Umubiligi da! Ibyo byo byamumarira iki? Niba yemera ko yakoze ibyaha ashinjwa, akabikorera ku butaka bw’u Rwanda, bikica abanyarwanda, ubwo mu gihe u Rwanda rumufashe ni gute rutamuburanisha?”

    Yongeyeho ko “iyo aba ari Umubiligi gusa, bwari kuba bwasabye u Rwanda kumwoherezayo, ariko kuba bitarakozwe byerekana ko n’u Bubiligi buzi neza ko ibyo Rusesabagina akurikiranweho”.

    Uyu munyamategeko kandi yavuze ibyo Rusesabagina avuga by’uko yashimuswe, akwiye kubirega mu rundi rubanza, ariko muri uru rubanza bikaba bigaragara ko atashimuswe kuko afungiye ahantu hazwi.

    Kugeza ubu, Rusesabagina akurikiranweho ibyaha icyenda, ari byo

    Gutera inkunga iterabwoba, Iterabwoba ku nyungu za politiki, Gukora no kugira uruhare mu bikorwa by’iterabwoba, Kuba mu mutwe w’iterabwoba, Kugambana no gushishikariza abandi gukora iterabwoba, Ubufatanyacyaha ku cyaha cy’ubwicanyi buturutse ku bushake. Ubufatanyacyaha ku cyaha cyo kwiba hakoreshejwe intwaro, Ubufatanyacyaha ku cyaha cyo gutwikira undi ku bushake inyubako

    Rusesabagina akomeje kuvuga ko atari Umunyarwanda