Aya makuru yamenyekanye mu rukerera rwo kuri uyu wa kane, tariki 8 Gicurasi 2025, mu masaha ashyira saa kumi z'igitondo.
Uyu murambo wabonywe n'abagore babiri bari bagiye mu kazi aho bakorera muri kampani icukura amabuye y'agaciro.
Umuyobozi w'Akarere ka Rutsiro wungirije ushinzwe iterambere ry'ubukungu, Uwizeyimana Emmanuel, yemeje aya makuru avuga ko umurambo wasanzwe nta gikomere.
Ati 'Umurambo wabonetse nta gikomere ari na byo byaduteye urujijo byahise bidusaba ko woherezwa kuri Rwanda Forensic Institute kugira ngo ukorerwe isuzuma. Ba nyir'akabari bari baraye bamubonye ndetse bamuha icyo kunywa ari na yo mpamvu mu rwego rwo gukusanya amakuru bafashwe uko ari babiri ngo bakorweho iperereza.
Abafashwe babiri bahise bajyanwa kuri RIB Sitasiyo ya Rugabano iherereye mu Karere ka Karongi.
Nta minsi ibiri irashira, kuko kuwa 6 Gicurasi, umurambo wa Nyiragasigwa Eugenie wo muri uyu Murenge wasanzwe mu ishyamba bigakekwa ko yapfuye yishwe.
Umwanditsi, Umuririmbyikazi Ingabire Butera Jeanne uzwi nka Knowless muri Muzika Nyarwanda yashimangiye ko imibereho ndetse n'Ubuzima bwe muri rusange abifite kubera icyerekezo cy'umukuru w'igihugu, Nyakubahwa Paul Kagame.
Ibi uyu muhanzi yabitangarije mu kiganiro yagiranye n'umunyamakuri Taikun Ndahiro mu gice cy'ikiganiro cyo kuri Youtube yise 'One on One', aha umutumirwa yerekwa ifoto runaka akagira icyo avuga kuri uwo baba bamujije.
Ubwo yari muri icyo kiganiro, Umuhanzikazi Knowless Butera yeretswe amafoto y'abantu benshi barimo na Nyakubahwa Perezida wa Repubulika y'u Rwanda, Paul Kagame, amugezeho yuzuye ibinezaneza ndetse afata umwanya wo kwitsa gato ngo abone gusubiza.
Mu byishimo byinshi, Knowless yagize ati 'Umukuru wacu w'igihugu cyacu Perezida Paul Kagame, ni intageereranywa ni umubyeyi kuba turiho abifitemo uruhare runni, ni byose kuri twebwe abanyanrwanda, u Rwanda kuba tu, tumufite dufite Imana'.
Abajijwe kucyo yigira kuri Perezida Paul Kagame, Knowless yaboneye umwanya wo gushimangira neza neza ko usibye no kuba hari icyo amwigiraho,yavuze ko ubuzima bwe abukesha umukuru w'igihugu.
Knowles sati 'Ubuzima bwanjye bwose bushingiye kuri vision ye, iyo hatabaho vision ya H.E byari kuba bigoye y;uko uru Rwanda rumeze uko ubu ngubu ni ukuvuga ngo n'ubuzima bwanjye gukura kuba mpagaze ahangahe byanze bikunze bishigiye kuri vision ye, mwigiraho ubuzima.'
Uyu muhanzikazi w'imyaka 35 ni umubyeyi w'abana b'abakobwa yabyaranye na Ishimwe Clement usanzwe anamufasha mu gukora indirimbo mu buryo bw'amajwi aho afite ihuriro ry'abandi bahanzi bahuriramo na Knowless rizwi nka 'Kina Music'.
Nk'umunyamuziki uheruka gushyira hanze indirimbo yise Umutima yakoze muri Gashyantare, mu buryo bw'amashusho yakozwe na Mamba, iyoborwa na Meddy Saleh iza no kwandikwa nawe ku giti cye ndetse n'abarimo Rumaga, Platini P na Mamba.
Donald Trump agiye gutangaza amasezerano y'ubucuruzi na Leta Zunze Ubumwe z'u Bwongereza mu gihe imisoro ku bicuruzwa ikomeje guteza impungenge mu bukungu
Uwahoze ari Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald J. Trump, arateganya gutangaza amasezerano mashya y'ubucuruzi na Leta Zunze Ubumwe z'u Bwongereza, mu rwego rwo gushimangira ubufatanye bw'ibi bihugu byombi nyuma y'imyaka y'ubucuruzi buhangayikishijwe n'imisoro ihanitse yashyizweho ku bicuruzwa byambukiranya imipaka.
Iri tangazo ritegerejwe cyane rizashyirwa ahabona mu minsi mike iri imbere, aho Trump ari mu bikorwa byo kwiyamamaza ashaka kongera kuyobora Amerika mu matora y'Umukuru w'Igihugu ateganyijwe mu Ugushyingo 2024.
Umusaruro w'amasezerano utegerejwe
Nk'uko byatangajwe n'abahagarariye itsinda rya Trump rishinzwe ubucuruzi, aya masezerano azibanda ku koroshya imisoro y'ubucuruzi hagati y'Amerika n'u Bwongereza, by'umwihariko ku bicuruzwa nk'imodoka, imiti, ibiribwa n'ikoranabuhanga. Harateganywa kandi n'ingamba zigamije gufungura isoko ry'ibihugu byombi, cyane cyane mu bijyanye n'ishoramari mu buhinzi n'inganda.
Biteganyijwe ko Trump azavuga ko aya masezerano ari intambwe ikomeye mu gukura ubukungu bwa Amerika mu gihirahiro, ahamya ko imisoro yagiye ishyirwaho mu gihe cye cy'ubutegetsi yari igamije kurengera umusaruro w'imbere mu gihugu, ariko ko ubu hagezweho kongera kubaka ubufatanye buhamye n'ibihugu by'inshuti.
Impungenge zishingiye ku misoro no ku bucuruzi bw'isi
Icyakora, ibi biba mu gihe ubucuruzi bw'isi bukomeje kugenda buhungabana kubera imisoro ikomeje kwiyongera hagati y'ibihugu bikomeye ku isi. Imisoro yashyizweho n'Amerika ku bicuruzwa biva mu Bushinwa, Uburayi n'ibindi bihugu, kimwe n'igisubizo byateye, byazamuye igipimo cy'ibiciro ku masoko mpuzamahanga.
Ubwongereza nabwo bwugarijwe n'ingaruka za Brexit, aho amasezerano y'ubucuruzi n'ibindi bihugu bya EU yatangiye kugorana. Gukorana na Amerika bigaragara nk'icyizere gishya mu kugabanya izo ngaruka, ariko abasesenguzi bavuga ko bizasaba imbaraga nyinshi kugira ngo bigere ku musaruro wifuzwa.
Abasesenguzi baratabaza
Prof. Jane Holloway, impuguke mu bukungu muri Kaminuza ya Oxford, yagize ati: 'Aya masezerano ashobora gutanga icyizere gito mu gihe kirekire, ariko ntibyakemura ikibazo cy'ubu cyatewe n'imisoro iri hejuru ndetse no kutumvikana hagati y'ibihugu. Ukudohoka kuri gahunda ya 'America First' kwigeze kuranga Trump biracyari ingorabahizi.'
Yongeraho ko hari impungenge z'uko aya masezerano yaba ari igice cy'ubukangurambaga cya Trump aho kuba umushinga w'ubukungu wubakiye ku nyungu z'abaturage mu by'ukuri.
Uko impande zombi zibibona
Guverinoma y'u Bwongereza yatangaje ko yiteguye gushyira umukono kuri aya masezerano, ndetse Minisitiri w'Intebe Rishi Sunak yagaragaje ko ashima imikoranire mishya n'Amerika. Mu itangazo rye, yagize ati:
'Twishimiye kongera gufungura amarembo y'ubucuruzi n'inshuti yacu y'igihe kirekire, Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Iyi ni intambwe izafasha kuzahura ubukungu bwacu nyuma y'ibihe bikomeye twanyuzemo.'
Ku rundi ruhande, abayoboke ba Trump bavuga ko ibi ari ibimenyetso bigaragaza ko ashoboye kongera Amerika mu nzira y'ubukire n'ubuyobozi bukomeye, nyamara abatavuga rumwe na we bavuga ko ari uburyo bwo gushaka amajwi y'abacuruzi n'abashoramari mu gihe cya kampanye.
Uruhare rw'ubucuruzi mu matora ya 2024
Ubucuruzi ni kimwe mu bintu bizagarukwaho cyane muri aya matora. Trump akomeje gushimangira ko atinya ubucuruzi bushingiye ku masezerano mabi y'abamubanjirije, avuga ko yitaye ku gukora ibinyuranye n'ibyabaye, kugira ngo Amerika itakomeza guhomba.
Icyakora, Perezida Joe Biden n'itsinda rye bavuga ko uburyo Trump yakoresheje bwateje ibibazo birimo izamuka ry'ibiciro n'icuruzwa ryahagaze mu buryo butunguranye, cyane cyane mu nganda zishingiye ku buhinzi n'ikoranabuhanga.
Biden amaze igihe ashyira imbere ubucuruzi bwubakiye ku masoko ahamye kandi yita ku bidukikije, ndetse no ku masezerano yita ku bakozi. Gusa, amwe mu masoko Biden yagezeho, cyane cyane mu Burayi, nta musaruro urambye yatanze ku ishoramari riri imbere mu gihugu.
Ese aya masezerano azagera ku ntego?
Impamvu nyamukuru aya masezerano yatangajwe ni ukugira ngo hageragezwe kugabanya impinduka mbi zatewe n'igisubizo cy'imisoro yagaruwe ku rwego mpuzamahanga, harimo izashyizwe ku bicuruzwa by'ibanze nk'imodoka, ibyuma, ibiribwa n'amavuta.
Ariko nk'uko byemezwa n'ubusesenguzi bwa Banki y'Isi bwo muri Werurwe 2025, amasezerano nk'aya agomba gushyirwa mu bikorwa mu buryo burambye kandi bwumvikanweho, bitari ugupfa kuyatangaza mu rwego rwa politiki.
Icyo abacuruzi bavuga
Abacuruzi bo mu Bwongereza na Amerika baravuga ko bishimiye intambwe zifatika zaganisha ku isoko rifunguye. John Spencer, umuhinzi ukorera muri Leta ya Iowa, yavuze ati:
'Twahanganye n'ibiciro biri hejuru ku myaka dutumiza, ndetse no kugabanya amasoko y'aho twoherezaga imyaka. Iyo ubonye inkuru nk'iyi, ubona icyizere ko ibintu bishobora kongera kuba byiza.'
Ni iby'ukuri ko amasezerano y'ubucuruzi hagati ya Leta Zunze Ubumwe z'Amerika n'u Bwongereza afite igisobanuro gikomeye haba ku rwego rwa politiki no ku bukungu. Gusa impungenge z'imitangire yayo, igishyirwa mu bikorwa, ndetse n'ingaruka z'iyo misoro idahwitse ku bukungu bw'isi, bigaragaza ko urugendo rugihari.
Ese iyi ntambwe nshya ya Trump ni inzira y'iterambere ry'ukuri cyangwa ni ibikoresho bya politiki byo kwiyamamaza? Icyo ni ikibazo kizabonerwa igisubizo mu matora ari imbere, ndetse no mu mibereho y'abaturage bazakomeza guhura n'ingaruka z'icyemezo cyose gifatwa.
Mu kiganiro cyaciye kuri televiziyo yo muri Isiraheli, umwe mu baherwe bakomeye ku isi yavuze inkuru yatumye isi yose imutega amatwi. Uwo mugabo yari miliyariyeri â” umukire ubarirwa mu bihumbi by'amadolari. Mu kiganiro yari yatumiwemo, umunyamakuru yamubajije ikibazo cyoroshye ariko cyari kigiye gusubizwa mu buryo butangaje:
'Hari ikintu na kimwe cyigeze kigutungura mu buzima bwawe?'
Yarazamutse, arahindukira aravuga ati: 'Yego, hari umuntu twahuye rimwe mu ngendo zanjye hirya no hino ku isi, wangize ikivunguvungu mu mutwe kubera ukwizera kwe.'
Yatangiye gusobanura inkuru ye itangaje ati:
Umugabo w'amasengesho n'ibiganza bizamuye ku ijuru
'Nari mu muhanda wo muri Yerusalemu umunsi umwe, mbona mu idini ry'Abayahudi (synagogue) umugabo umwe uri hagati mu rusengero, arambuye ibiganza bye bifunze, abizamuye hejuru areba mu ijuru.'
'Byari nyuma y'isengesho rya nyuma ya saa sita. Abantu bose bari bamaze gusohoka, ariko we we yari akiri imbere, yitangiye amasengesho ye ashize amanga.'
Isomo rikomeye ku bantu bose by'umwihariko abakire n'abakene
Iyo nkuru y'ukuntu umukire yahuye n'umuntu wiyeguriye Imana ku buryo adashaka ko umuntu amubera 'imana nto', yasize isomo rikomeye.
Yasoje ijambo rye avuga ati:
'Ntugashyire umuntu mu mwanya w'Imana mu buzima bwawe â” yaba ari umukoresha wawe, inshuti, cyangwa umukire. Imana ni yo itanga, ni yo igenzura byose. Ukwiye kureba kuri Yo yonyine.'
Yongeraho ati:
'Kandi wowe na we, ntugahangare na rimwe kugerageza gukina Imana mu buzima bw'abandi bantu. Icyo ushoboye kugirira umuntu ugikore, ariko ubirekere aho. Ntukishushanye nk'umukiza.'
Gusenga si ukwifuza ibintu gusa â” ni ukwishyira mu maboko y'Imana
Iyi nkuru ntigisha gusa ko Imana ari yo soko y'ibyiza byose, ahubwo inerekana ko umuntu wizeye ashobora kubona ibisubizo, ariko agaharanira gukomeza kwiringira Uwatumye ibisubizo aho kwiringira uwabaye igikoresho.
Ni inyigisho ihindura imitima, by'umwihariko mu gihe isi ikomeje gusatira ubukene, uburwayi n'amakuba atabarika. Aho benshi bahindutse abanyamaboko, iyi nkuru iratwibutsa ko iby'ingenzi byose biva ku Mana, ndetse n'iyo umuntu yaza akagutabara, akwiriye gushimirwa nyuma yo gushimira Uwamutumye.
Ese wowe ujya wibuka gushimira Imana mbere y'uko ushima abantu? Ese wigeze kwanga ubufasha kuko wifuje kuguma mu kwemera kwawe?
Mukashyaka w'imyaka 61, wari utuye mu cyahoze ari Perefegitura ya Gitarama, muri Komini Masango, Segiteri ya Rwankuba, avuga ko Jenoside yabaye abyaye kane, ariko abana batatu n'umugabo we Kayigi Emmanuel bakicwa.
Uyu mubyeyi, nyuma yo guhekurwa na se muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ubwo yahunganaga n'abana be ku ivuko bakahicirwa bigizemo na se ndetse na musaza we; ubu yaranzwe iwabo kuko yabashinje, mu gihe n'aho yashatse bashize, kandi n'aho aba akaba afitanye inzigo n'abaturanyi kuko bamwiciye benewabo n'umugabo we akabashinja, ibyo avuga ko bituma ahohoterwa mu buryo bwinshi.
Mu kiganiro na IGIHE, Mukashyaka yagaragaje ko abayeho mu buzima bubi, kuko uretse ibikomere byo kubura abe bigizwemo uruhare n'abakamurengeye, ahanganye n'itotezwa rikomeye aterwa.
Ati 'Aho nashatse barashize! Noneho, abishe umugabo wacu n'abana be, abishe mabukwe, mukeba wanjye, bose ni njye twaburanye, kandi ni abaturanyi banjye urumva ko batankunze. Aho navutse bariho ariko ntibanyumva, ubu nabaye ikivume mu muryango, banyise igisiga cy'urwara rurerure, bangize igicibwa.'
Mu gukomeza kwirwanaho, Mukashyaka yakomeje gutwaza n'umwana umwe yarokoye, ariko ubuzima ntibwamuhira kuko nyuma ya Jenoside gato yaje gufatwa ku ngufu aterwa Sida, ndetse anarwara kanseri y'inkondo y'umura.
Ibi byatumye ubuzima burushaho gusharira, byiyongeraho no kuba mu nzu ishaje cyane ku buryo ahorana ubwoba ko izamugwira.
Avuga ko yorojwe inka inshuro nyinshi, ariko mu bihe bitandukanye ayo matungo bakayica bayateye ibyuma, andi bakayiba.
Mu gahinda kenshi ati 'Ahantu mba hateye agahinda, ba bandi [natangiye amakuru] iyo bumvise aho mba banyishima hejuru. Ubu ndarana n'inka n'ihene mu nzu kubera umutekano muke, ndacyatotezwa, mbese ntaho ndi.'
Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Kabagari, Ntivuguruzwa Emmanuel, yabwiye IGIHE ko ikibazo cy'uyu mubyeyi bakizi anemera koko ko inzu ya Mukanshyaka ishaje, ndetse ko ari ari ku rutonde rw'abagomba guhabwa icumbi rimubereye bidatinze.
Yanavuze ko kuri ubu ahabwa inkunga y'ingoboka buri kwezi kugira ngo imusindagize, ashimangira ko kuba afite uburwayi bukomeye bagiye kurushaho kumwitaho bakajya banamushakira amafaranga y'urugendo igihe agiye kwivuza.
Ati 'Asanzwe ari ku rutonde rw'abazubakirwa, kandi turanamuhumuriza ko bigiye kwihutishwa, turamwizeza ko ingorane ze zigiye gushakirwa ibisubizo.'
Uyu muyobozi yanavuze ko kibazo cy'umutekano we kidakwiye kumuhangayikisha kuko inzego zose ziwitayeho, ati 'nahumure'.
Ni inkunga yatanzwe n'umuryango utari uwa Leta Don Bosco Youth Education For All ku wa 6 Gicurasi 2025, hatangizwa ibikorwa byawo ku mugaragaro. Ni igikorwa cyabereye mu Kagari ka Gasagara, umurenge wa Gikomero mu Karere ka Gasabo.
Ku ikubitiro uyu muryango watanze ubufasha ku rubyiruko rufite amikoro ruhabwa ibikoresho by'isuku, ibiribwa birazarufasha kubaho mu gihe ruri ku ishuli ndetse hanishyurirwa amacumbi abanyeshuli baba hanze y'Ikigo cya Muhazi baturutse mu bice bya kure ku buryo batabasha kwiga bataha.
Iri shuri ryigaho umubare munini w'abaturuka mu miryango ifite ubushobozi buke ku buryo habamo n'abatabona amafaranga y'ishuli.
Umuyobozi w'Umuryango Don Bosco Youth Education For All, Padiri Ufitamahoro Servilien, yashishikarije Urubyiruko kubyaza umusaruro inkunga rwahawe rwirinda kugwa mu bishuko kandi rukiga neza kugira ngo ruzabashe kwiteza imbere no guteza imbere igihugu muri rusange.
Yagize ati 'Ibi bikorwa ni intangiriro y'ibindi by'inshi biteganyijwe mu igendamigambi ry'uyu muryango. Turashishikariza urubyiruko gufata inkunga ruhawe nk'Ikimenyetso cyo kumva ko rushyigikiwe bityo na rwo rushyire umuhate mu guhaha ubumenyi buzaruteza imbere haba rwo bwite, imiryango rukomokamo ndetse n'igihugu muri rusange.'
Soeur Nyanzira Leocadie ubana n'urubyiruko buri munsi ku ishuli avuga ko inkunga bahawe ibatabaye kuko kugeza ubu bibazaga uko abana bazabaho kuko aho bakuraga inkunga hagabanyutse.
Vumilia Uwihoreye, Umwe mu banyeshuri bahawe inkunga y'ibikoresho by'isuku akaba azanishyurirwa amafaranga y'icumbi, yagize ati 'Turishimye cyane, hari benshi muri twe babaho mu buzima bugoye, ariko kubona abaterankunga nk'aba ni ikimenyetso cy'uko hari benshi b'umutima mwiza kandi bahora bashishikajwe no kubona ab'amikoro make nabo hari icyo bageraho.'
Umuryango Don Bosco Youth Education For All ugamije gufasha urubyiruko mu nzego zitandukanye, hibandwa ku rwugarijwe n'ubukene mu bice bitandukanye by'igihugu.
Aba banyeshuri barimo abazajya bishyurirwa amafaranga y’icumbi
Soeur Nyanzira Leocadie yavuze ko bari bamaze iminsi bafite ikibazo cyo kubona ibiribwa
Igihugu RwandAir itwaramo imizigo myinshi kugeza ubu ni Leta Zunze Ubumwe z'Abarabu n'u Bwongereza.
Mu 2024, RwandAir yatwaye imizigo ipima toni 6.113 zivuye kuri 4.595 mu mwaka wari wabanje, mu gihe mu 2022 zari toni 3.774 naho mu mwaka wari wabanje zari toni 3.889. Mu 2020 yari yikoreye toni 3.253.
Raporo ya Minisiteri y'Imari n'Igenamigambi (Fiscal Risk Statement) ya 2024/2025 yagaragaje ko amafaranga Sosiyete y'u Rwanda ikora ubwikorezi bwo mu kirere (RwandAir) yinjije mu 2023 yiyongereyeho 80% ugereranyije n'umwaka wari wabanje.
RwandAir yari yinjije miliyari 620,6 Frw mu 2023, avuye kuri miliyari 341 Frw mu 2022.
Ni mu gihe hari hamaze iminsi habayeho igabanyuka ry'ibyo iyi sosiyete yinjije mu mu myaka yari yabanje kuko mu 2019 yinjije miliyari 334 Frw, ahita agera kuri miliyari 300 Frw mu 2020, na miliyari 271 Frw mu mwaka wa 2021.
Mu 2022 nibwo RwandAir yaguze indege yayo ya mbere itwara imizigo nyuma y'igihe kinini hari gahunda yo kuba yashakwa.
Iyo Boeing B737-800SF ifite ubushobozi bwo kwikorera nibura Toni 23.904. Ifite uburebure bwa metro 39,5 mu gihe kuva ku ibaba rimwe ugera ku rindi harimo intera ya metero 35,8 naho mu buhagarike ireshya na metero 12,6.
Ibyo bikubiye mu itangazo yashyize hanze rirebana n'iteganyagihe riteganyijwe muri uku kwezi ndetse n'isuzuma ku mvura yaguye muri Mata 2025.
Meteo Rwanda yagaragaje ko hateganyijwe imvura iri hagati ya milimetero (mm) 50 na 250 muri Gicurasi 2025 hirya no hino mu gihugu, ikaba iri hejuru gato y'ikigero cy'impuzandengo y'imvura isanzwe igwa muri Gicurasi.
Yerekanye ko mu gice cya mbere n'icya gatatu cy'uko kwezi hateganyijwe imvura iri ku kigero cy'isanzwe naho mu gice cya kabiri hakaba hateganyijwe imvura iri hejuru gato y'isanzwe igwa.
Ubushyuhe bwo buteganyijwe buri ku kigero cy'ubusanzwe buboneka muri Gicurasi ndetse hateganyijwe n'umuyaga uringaniye ushyira kuba mwinshi.
Ku bijyanye n'ingaruka zishobora kuzabaho biturutse kuri iyo mvura, bizatuma ubuhehere bw'ubutaka bwiyongera, ku buryo bizagira ingaruka nziza ku bihingwa bigikeneye amazi.
Hari n'ingaruka mbi zituruka ku mvura nyinshi n'umuyaga mwinshi zirimo imyuzure, inkangu no kuguruka kw'ibisenge zishobora kuzabaho.
Meteo yibukije ko muri Mata 2025 haguye imvura iringaniye yatumye imirimo y'ubuhinzi nko kubagara ikorwa neza nubwo hari aho yagize ingaruka mbi zirimo imyuzure mu bibaya, inkangu n'isuri mu misozi miremire.
Yerekanye ko umuyaga mwinshi wabonetse na wo wangije ibihingwa birimo urutoki, ibiti no kuguruka kw'ibisenge.
Muri uko kwezi imvura nyinshi yabonetse mu Ntara y'Amajyaruguru muri Gakenke mu gihe inke yabonetse mu Karere ka Kirehe mu Burasirazuba.
Meteo Rwanda yateguje imvura iri hejuru y'isanzwe igwa muri Gicurasi
Iri rondo rizwi nk'irya mutima w'urugo rikorera mu Murenge wa Mwulire wose ariko ryatangiriye mu Mudugudu wa Rubiha mu Kagari ka Bushenyi.
Abagore bakora iryo rondo ni abakorerabushake. Bahera saa 18:00 bakageza saa 20:00 z'umugoroba bakabikora nta gihembo bategereje.
Banadodesheje imyenda baba bambaye kugira ngo abababonye babamenye, bazenguruka udusantere bari hagati ya batandatu n'umunani.
Baba bagenda bareba abagore bari mu tubari bakabakebura, bakabereka ibyiza byo gutaha bagasanga abana, mu buryo bwo guteza imbere umuryango.
Muhayewera Wivine uyobora irondo ryo mu Kagari Bushenyi ari na ho ryatangiriye, yabwiye IGIHE ko bahisemo gukora ku gitekerezo bagize nyuma yo kubona ibibazo byinshi bari bafite.
Ati 'Twari dufite ikibazo cy'imirire mibi mu bana kiri mu miryango imwe n'imwe, twari dufite kandi ikibazo cy'abana baterwa inda zitateganyijwe bitewe n'uburangare bw'ababyeyi batindaga mu kabari ukabona ko kwita ku muryango bigorana.'
Nyuma yo gusesengura ibyo bibazo no kubiganiraho bitomoye, abo bagore bafashe umwanzuro wo gushaka abakorerabushake b'ababyeyi bakabafasha mu irondo rya mutima w'urugo.
Uwizeye Marie Louise ubarizwa mu irondo ryo mu Mudugudu wa Rubiha unamaze imyaka ibiri aryitabira, yavuze ko umugore basanze mu kabari mu masaha y'ijoro bamujyana hanze bakamuganiriza, ejo bakongera bakamusura bakamwereka ibibi byo gusiga abana akajya kugorobereza mu kabari.
Ati 'Abenshi barabyumva kuko tuba tubifuriza ibyiza, ubu icyo nishimira ni uko nta makimbirane akiboneka mu kagari kacu atewe n'abagore babaga basinze.''
Nyinawumuntu Nelly ufite abana barindwi, yabwiye IGIHE ko irondo rya mutima w'urugo ryamufashije cyane nyuma y'aho yakundaga kugorobereza mu tubari agataha yasinze ntamenye uko abana be biriwe.
Abagize iri rondo baramuganirije abanza kubasuzugura ariko ntibacika intege kugeza ubwo abonye inyungu zo kuganira n'abana be no guha umwanya abagize umuryango muri rusange.
Ati 'Ubu nsigaye ngorobereza mu rugo mu gihe kera nari umuntu utamenya abana banjye, nsigaye menya ko abana banjye bariye, nkamenya ibyo bize uwo munsi mu gihe mbere abana ari bo bitekeraga batashye, ubundi bakanabibura nagiye kuyanywera. Ndashimira aba babyeyi rero ko bankebuye.''
Umunyambanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Mwulire, Zamu Daniel, yavuze ko nyuma y'umusaruro watanzwe n'iryo rondo mu Mudugudu wa Rubiha, bahisemo kuritangiza mu Murenge wose ndetse impinduka ryatanze zirigaragaza.
Uyu muyobozi yavuze ko atari abagore gusa rikebura kuko n'abagabo babaye imbata y'agacupa basigaye babaganiriza ku kuntu bagabanya izo nzoga bakita ku muryango.
Umaze kugira uruhare mu kurwanya ubukene muri Nyanza ubinyujije mu guteza imbere ndetse no kwigisha abahinzi uburyo bashobora kubyaza umusaruro ubuhinzi bwabo, harimo no kubahuza n'ibigo bitandukanye biwugurisha ku masoko yo mu mahanga.
Ati 'Twafashije abahinzi gukora ubuhinzi bwa kinyamwuga, harimo gukoresha imirima y'icyitegererezo. Ikindi ni uko tubigisha guhinga babara igishoro kugira ngo bamenye ibyo bashoye, ibyo bungutse, ndetse tukabahuza n'amasoko no kubigisha uburyo bategura gahunda yo guhinga.'
Bitwayiki Jean de Dieu ukora ubuhinzi bwa avoka mu murenge wa Nyagisozi, Akagari ka Kirangazi, mu mudugudu wa Kigarama, yagaragaje uburyo uyu mushinga wabafashije ndetse n'uburyo abyaza umusaruro izo mbuto.
Ati 'Icyo yadufashije ni ugukora ubuhinzi bunoze tugahinga dusimburanya ibihingwa, niba hari aho tubona igihingwa kiberanye tukaba ari cyo dushyiramo, niba hari ahaberanye na avoka ubwo hakajya avoka, ibigori hajye ibigori, urusenda hakaba hajya urwo rusenda.'
Uyu muhinzi wahawe na SIAP ibiti 500 avuga ko byamugiriye akamaro kubera ko banamuhuje n'ikigo kigura ndetse kikanohereza mu mahanga imbuto n'imboga, Souk Farms Ltd.
Ati 'Nasaruye avoka ibiro 400 nzigurisha kuri Souk bajonjoramo ibiro 200 ibindi bisigaye mbijyana mu ma hotel.'
Urusenda narwo ntabwo rwari igihingwa abahinzi bo muri aka karere basanzwe bakoresha mu buhinzi bwabo, ariko aho batangiriye gukorana mbere hasarurwaga toni 7 kuri hegitare, ubu hasigaye haboneka umusaruro wa toni 12 kuri hegitare.
Bitwayiki Jean de Dieu ukora ubuhinzi bwa avoka mu murenge wa Nyagisozi, yashimiye uburyo umushinga wa SAIP wamufashije kumenya uburyo bwo guhinga kinyamwuga ubu akaba asigaye yari iteje imbere