Blog

  • #rwanda #RwOT

    Boulder, Colorado — Kuri iki cyumweru tariki ya 1 Kamena 2025, inkuru y'inkurikizi y'ubugizi bwa nabi yasakaye hose mu mujyi wa Boulder nyuma y'uko abantu barenze umwe bakomeretse bikomeye ubwo umuntu utaramenyekana yahishuraga igikorwa cy'ubugizi bwa nabi kuri Pearl Street Mall, agace kazwi cyane n'abaturage ndetse n'abakerarugendo. Polisi yatangaje ko ukekwaho gukora icyo gitero yahise atabwa muri yombi, ariko ibyabaye byasize abaturage mu gahinda n'ubwoba.

    Icyabaye kuri Pearl Street Mall: Amakuru y'ibanze

    Pearl Street Mall ni agace gakundwa cyane n'abatuye Boulder ndetse n'abashyitsi, gaherereye mu mutima w'umujyi. Kuri iki cyumweru ahagana saa munani z'amanywa, abari bahari batunguwe n'urusaku rw'inkongi n'imirwano yaturutse ahari ibinyabiziga bigenda ku maguru. Polisi ya Boulder yatangaje ko uyu mugabo wagaragaye atwitse ibintu bitandukanye birimo lisansi, byateje inkongi yibasiye abantu bari aho hafi.

    Umuvugizi wa polisi ya Boulder, Lt. Sarah Thompson, yagize ati:
    'Twahawe telefoni zitabariza abantu bakomeretse mu buryo butandukanye nyuma y'inkongi yaturutse ku muntu warimo gutwika ibikoresho. Polisi yageze aho ibyabereye mu minota itarenze 5, maze ifata uwakekwagaho kuba ari we nyirabayazana.'

    Ingaruka z'igitero: Abakomerekeye mu gikorwa cy'ubugizi bwa nabi

    Abantu bane bagaragajwe nk'abakomeretse bikomeye ndetse bajyanywe kwa muganga. Batatu muri bo bari basanzwe bazenguruka mu gace ka Pearl Street, mu gihe undi umwe yari mu iguriro ry'imyenda igihe inkongi yadukaga. Abatangabuhamya bavuze ko basanze abantu bitabaza, bamwe basakuza, abandi biruka bajya guhungira kure y'igice cyari cyibasiwe.

    Umwe mu batangabuhamya witwa Jamie Renner yavuze ati:
    'Numvise urusaku rumeze nk'urwa lisansi itwitswe, maze mbona umuntu atwika ibintu biri mu gikapu. Nyuma y'iminota mike, umuriro wakongejwe cyane, abantu bariruka, bamwe baragwa. Hari umusore n'umugore bagaragaraga ko bakomeretse cyane.'

    Uko Polisi yitwaye n'ifatwa ry'umukekwaho icyaha

    Nyuma y'uko polisi ishinzwe kurinda umutekano muri aka gace yitabajwe, abapolisi bahageze batangiye ibikorwa byo kurwanya inkongi ndetse no guhosha igikorwa cy'ubugizi bwa nabi. Bahise batabara abakomeretse, abandi batangira guhiga uwari ukekwaho gutera ibyo bikorwa.

    Lt. Thompson yakomeje agira ati:
    'Uwo dusanganywe mu maboko yacu ni umugabo uri hagati y'imyaka 30 na 35, wari utunze ibintu bishobora kwifashishwa mu gutwika cyangwa guteza ibisasu byoroheje. Iperereza rirakomeje, ariko turashaka kumenya niba hari abandi bari bafatanyije cyangwa niba yari wenyine.'

    Iperereza rirakomeje: Ese hari undi wagize uruhare?

    Polisi y'akarere ka Boulder n'izindi nzego z'ubutasi muri leta ya Colorado zatangiye iperereza ryimbitse kugira ngo bamenye inkomoko y'igikorwa ndetse n'icyabimuteye. Hari amakuru avuga ko uyu mugabo ashobora kuba yarigeze kugaragara mu bikorwa byo kwigaragambya mu minsi yashize, ariko ibyo ntibirakwemezwa ku mugaragaro.

    Hari hashize igihe gito ubuyobozi butangaza ko hari ikibazo cy'abantu bafite ibibazo byo mu mutwe bari kugeragezwa gufashwa, ariko bamwe bakaba bishora mu bikorwa bibangamira umutekano. Birakekwa ko uyu mugabo ashobora kuba ari umwe muri abo bantu.

    Uko indembe zifashwe n'icyifuzo cy'ubutabazi bwihuse

    Mu bitaro bya Boulder Community Health, abarwayi bane barimo kuvurwa bihutirwa. Umuyobozi w'ibitaro, Dr. Kevin Mallory, yatangaje ko babiri mu bakomeretse bari mu buryo bukomeye ariko bameze neza nyuma yo kwitabwaho n'inzobere.

    'Dufite abaganga batanu bari ku murongo wo gufasha abakomeretse. Turashimira byimazeyo abapolisi n'abaganga b'imbere mu kibuga batabaye vuba. Ubu turimo gusuzuma ibikomere byo ku mubiri n'ingaruka zituruka ku mwuka w'uburozi bashobora kuba bahumetse.'

    Impamvu y'igikorwa: Ese hari uburwayi bwo mu mutwe cyangwa indi mpamvu?

    Kugeza ubu, nta mpamvu izwi neza y'iki gikorwa kirimo gushakishwa n'inzego z'umutekano. Umuyobozi wa Polisi yavuze ko uwatawe muri yombi atari mu bantu bari bakurikiranyweho ibikorwa by'iterabwoba, ariko hari isuzuma riri gukorwa n'inzego z'ubutabera mu buryo bwimbitse.

    Hari amakuru y'uko uyu mugabo ashobora kuba yaragaragaje ibimenyetso by'uburwayi bwo mu mutwe mu minsi yashize. Umwe mu baturanyi be, utashatse ko izina rye ritangazwa, yavuze ati:
    'Yari umuntu utajya asohoka, yifungirana mu nzu kandi rimwe na rimwe yajyaga asakuza mu ijoro. Hari ubwo twagiraga ubwoba.'

    Ubutumwa bwa Polisi n'ubuyobozi bw'umujyi

    Umuyobozi w'umujyi wa Boulder, Michael Collins, yasohoye itangazo ry'akababaro ku manywa y'iki cyumweru, ashimangira ko ibikorwa nk'ibi bitazakomeza kwihanganirwa. Yagize ati:

    'Iyi ni tragediya ikomeye, ariko igaragaza ko tugomba gukomeza gushyira imbere umutekano w'abaturage. Twashatse ibisubizo by'igihe kirekire ku birebana n'ihungabana n'imitekerereze y'abantu bagaragaza ibibazo. Tugiye gukomeza kunoza uburyo bwo gukumira no gukurikirana imitekerereze y'abaturage.'

    Polisi yasabye abaturage bafite amashusho yafashwe n'ama telefoni (videos) cyangwa amafoto kugira uruhare mu gutanga ibimenyetso bifasha iperereza.

    Uburyo abaturage babyakiriye: Ubwoba, agahinda n'amarira

    Abaturage benshi ba Boulder bagaragaje ko batewe ubwoba n'igikorwa nk'iki cyabereye ahantu hazwi nk'ahatari habamo urugomo. Hari benshi barimo ababyeyi batunguwe no kubona abana babo bagira ubwoba bwo gusubira mu muhanda wa Pearl Street.

    Uwitwa Denise Abrams, umubyeyi w'abana babiri, yavuze ati:
    'Pearl Street ni nk'iwacu. Duhakunda kuko haba harimo umutekano. Ariko kuba hari umuntu washoboye kuhatwika ibintu no gukomeretsa abantu, bitumaze icyizere.'

    Reba icyo usabwa nk'umuturage

    Polisi yasabye abaturage gutanga amakuru y'icyo babonye kuri hotline ya polisi ya Boulder: 303-555-7211 cyangwa kwandikira email kuri [email protected].

    Abaturage basabwe kandi kwitondera abantu bagaragaza imyitwarire idasanzwe, cyane cyane abakunze kwitandukanya n'abandi, basakuza cyangwa bagaragaza uburakari bukabije mu ruhame.

    Uburyo bwo kwirinda mu gihe nk'iki

    Nubwo ibi bikorwa bidakunze kubaho kenshi muri aka gace, inzego z'umutekano zashyizeho ingamba zinyuranye zo kongera ingufu mu gucunga umutekano, cyane cyane mu bice by'ubucuruzi no mu mihanda y'abantu benshi.

    Polisi yasabye ibi bikurikira:

    1. Gutanga amakuru ako kanya: Ntuzigere ucika intege mu gutanga amakuru igihe ubona ibintu bikekwa.
    2. Kwibuka aho wasohokeye hose: Niba uri ahantu hahurira abantu benshi, menya aho umutekano uri cyangwa aho wahungira.
    3. Gukurikira amabwiriza y'inzego z'umutekano: Igihe habaye ibihe by'amage, tegereza amabwiriza y'ubuyobozi bw'inzego z'umutekano mbere yo kugira icyo ukora.

    Nubwo iki gikorwa cyahungabanyije umudendezo w'abaturage, umujyi wa Boulder n'inzego z'ubuyobozi zavuze ko bazakomeza gukorera hamwe n'abaturage mu kurwanya ibikorwa by'ubugizi bwa nabi, kongera icyizere n'umutekano.

    Ubuyobozi bwatangaje ko hagiye kuba inama n'abaturage kugira ngo hatangwe icyerekezo cyo kongera imbaraga mu gukumira ibyaha binyuranye, harimo n'ibishingiye ku burwayi bwo mu mutwe.

    Icyabaye kuri Pearl Street Mall ni isomo rikomeye ku buzima n'umutekano w'abaturage. Nubwo ukekwaho icyaha yatawe muri yombi, ibikomere byatewe mu mitima y'abantu bizasaba igihe kugira ngo bikire. Ariko nk'uko byakunze kuvugwa muri Boulder, 'Ubumwe bw'abaturage burusha byose imbaraga z'ubugizi bwa nabi.'

     

    KasukuMedia.com | Amakuru yizewe, y'akarere n'isi
    © 2025 — Uruhushya rwo gukoresha iyi nkuru rwemewe igihe cyose havuzwe aho yaturutse.

     

    Source : https://kasukumedia.com/8403-2/

  • Umugaba Mukuru w'Ingabo za Misiri ari mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Ni uruzinduko rw'iminsi itatu Lieutenant General Ahmed yatangiriye kuri Minisiteri y'Ingabo y'u Rwanda (MINADEF) kuri uyu wa 1 Kamena 2025, aho yakiriwe n'Umugaba Mukuru w'Ingabo z'u Rwanda, General Mubarakh Muganga.

    MINADEF yatangaje ko urwo ruzinduko rugamije gukomeza ubufatanye busanzwe hagati y'Igisirikare cy'u Rwanda n'icya Misiri by'umwihariko mu gukora imyitozo ya gisirikare, ibijyanye n'ubuzima n'ibindi bitandukanye.

    Ibiganiro by'abo bagaba bakuru b'ingabo z'ibihugu byombi byibanze ku kwagura ibikorwa bya gisirikare bihuriweho n'ingabo z'u Rwanda n'iza Misiri, kwagura imikoranire no kureba iyindi mishya impande zombi zishobora gutangiza.

    Ibyo bikorwa byose bishingiye ku masezerano y'ubufanye mu bya gisirikare abagaba bakuru b'ingabo z'u Rwanda na Misiri basinyanye agamije gufasha impande zombi gukorana mu buryo burambye.

    Nyuma yo gusura Ikicaro cy'Ingabo z'u Rwanda, Lieutenant General Ahmed Fathi Ibrahim Khalifa bitegenyijwe ko azasura n'Urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Kigali ruri ku Gisozi.

    Umugaba Mukuru w'Ingabo za Misiri, Lieutenant General Ahmed Fathi Ibrahim Khalifa n’itsinda bazanye bari mu Rwanda mu ruzinduko rw’iminsi itatu

    Lieutenant General Ahmed Fathi Ibrahim Khalifa yakiriwe n'Umugaba Mukuru w'Ingabo z'u Rwanda, General Mubarakh Muganga

    Uruzinduko rwatangiriye kuri Minsiteri y’Ingabo y’u Rwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/umugaba-mukuru-w-ingabo-za-misiri-ari-mu-rwanda

  • Amashuri agerwamo na internet mu Rwanda yageze kuri 61,8% mu 2024 – #rwanda #RwOT

    Ikoranabuhanga ni imwe mu nkingi u Rwanda rushaka kubakiraho inzego zose kugira ngo n'abazirimo babe bafite ubumenyi bujyanye n'igihe.

    Raporo y'ibikorwa by'umwaka wa 2023/2024 mu Burezi igaragaza ko ibigo by'amashuri biri mu gihugu ari 4.986 birimo ibya Leta 1.569, ibyo Leta ifatanya n'abandi ku bw'amasezerano 2.077 n'ibigo by'amashuri yigenga 1.340.

    Imibare igaragaza ko amashuri afite ikoranabuhanga rya internet mu 2023/2024 yari ageze kuri 61,8% bingana n'amashuri 3.082 avuye kuri 59,5% mu 2022/23. Muri rusange amashuri adafite internet mu Rwanda ni 1.904.

    Bigaragazwa ko amashuri y'inshuke agerwaho na internet ageze kuri 57,6%, icyiciro cy'amashuri abanza kigeze kuri 59,4%, abo mu mashuri yisumbuye mu byiciro byombi, bari kuri 77,6% mu gihe aba TVET bageze kuri 83,7% mu kugezwaho internet.

    Ku rundi ruhande, internet ijyana n'amashanyarazi. Amashuri afite amashanyarazi aturuka ku muyoboro mugari yageze kuri 84,2%, na ho akoresha amashanyarazi akomoka ku mirasire y'izuba yo agera kuri 18,7%, abakoresha ingufu zikomoka kuri moteri ni 11,9% mu gihe amashuri acana ingufu zikomoka kuri biogaz ari 1,7%.

    Biteganyijwe ko umwaka wa 2024/25 uzarangira amashuri afite internet ageze kuri 63%.

    Mu mpera za 2024 Minisiteri y'Uburezi yatangaje ko amashuri abarirwa muri 21% azahabwa internet mu gihembwe cya mbere cy'umwaka 2025/2026 ku buryo amashuri agerwaho na internet azahita barenga 80%.

    Biteganyijwe ko umwaka wa 2024/25 uzarangira amashuri afite internet ari 63%


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/amashuri-61-8-yagejejweho-internet-mu-2024

  • Kamonyi-College APPEC: Ntabwo wambwira ko ushobora kubaka utubakiye ku mateka-Pacifique Murenzi #rwanda #RwOT

    0Mu kigo cy'ishuri rya College Remera Rukoma giherereye mu karere ka Kamonyi, Umurenge wa Rukoma bibutse ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, by'umwihariko abari Abanyeshuri, Abarimu n'Ababyeyi barereraga muri iki kigo bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi. Pacifique Murenzi watanze ikiganiro ku mateka ya Jenoside, yabwiye abitabiriye Kwibuka ko kubaka ibizaramba ari ukubakira ku mateka, ko nta gutera imbere utazi iyo uva, aho uri n'aho werekeza.

    Murenzi, yasabye buri wese mu bari bateraniye muri APPEC Remera Rukoma kumva no kuzirikana ko akwiye gutanga umusanzu we mu mbaraga afite zose yubaka Igihugu adasize inyuma amateka kuko ari nk'indorerwamo. Ati' Twebwe tukiri bato, twebwe turiho, dukurikire amateka mu Gihugu kiduha ububasha n'ubushobozi bwo kuyakurikira. Mureke Igihugu cyacu tucyubakire ku mateka tumenye iyo cyavuye, tumenye ibyo cyazize ariko tunategure imbere heza'.

    Akomeza avuga ko bijya gucika, wasangaga umuntu wigisha ajya gutanga amasomo aho kubwira umuntu Ubutwari bw'Abanyarwanda, ibyiza Abanyarwanda bakoraga akakubwira ko ari uko Abatutsi bakandamije Abahutu. Ati' Ibyo nta kindi byari bigamije, byari ukugira ngo bigende birema uburakari mu bantu. Bararemaga, barahimbaga kuko bari bashingiye ku kinyoma gitegura ibibi byari muri bo bashaka kubikwirakwiza'.

    Pacifique Murenzi, ahamya ko mu gihe umuntu uteye utyo, ufite imyumvire n'imitekerereze yo kubiba urwango mu bantu, yo gucamo abantu ibice adashobora kugira icyiza na kimwe ageza ku bantu kuko nawe ubwe nta cyiza kimurimo.

    Akomeza avuga ko kubaka ahazaza heza, ahazaza hafitiye buri wese akamaro ari ukubakira ku mateka y'ukuri, ukareba ibibi byabaye n'icyabiteye ukirinda kugwa mu makosa yakozwe agatuma ibyo biba, ariko kandi ukanareba ibyiza ayo mateka abumbatiye ukabishingiraho wubaka ahazaza heza.

    Yibukije buri wese kwigira ku mateka, atanga urugero rw'umushoferi utwara imodoka ko adashobora kuyitwara iteka atareba inyuma avuye kuko indorerwamo( Rétroviseur) zishyirwa ku modoka aricyo zashyiriweho, ngo amenye uko inyuma ye bihagaze hato atibwira ko bimeze neza nubwo yaba ajya imbere.

    Agira kandi ati' Iyo ushaka gutera imbere, tugomba kwibukiranya ayo mateka, tukibukiranya ko imiyoborere yacu yaranzwe n'Ingengabitekerezo ya Jenoside, ko iyo miyoborere icyo yari igambiriye kwari uguteranya Abanyarwanda ariko na none Umutabazi akaba yarabonetse Icumu rikunamurwa'.

    Ashimira FPR-Inkotanyi n'Ingabo za RPA bafashe iya mbere bakabohora Igihugu n'Abanyarwanda bari ku ngoyi y'imiyoborere mibi yari yuzuye umwanda w'amacakubiri, Ivangura n'ihezwa byatumaga Igihugu hari bamwe bagihezwaho.

    Ashishikariza abakiri bato kwigira ku mateka yaranze Ubutwari bw'Inkotanyi mu kubohora Igihugu no guhagarika Jenoside yakorerwaga Abatutsi, bagashyira imbere Ubumwe bubakiye kuri gahunda ya Ndumunyarwanda, baharanira iteka gushyira imbere ukuri, bitandukanya n'ikibi cyose kandi baharanira kubaka ahazaza heza buri wese yibonamo.

    Harerimana Prosper, Umuyobozi wa College APPEC Remera Rukoma yabwiye abaje kwifatanya n'Ikigo Kwibuka abari Abanyeshuri, Abarimu n'Ababyeyi ko nk'Ubuyobozi bw'Ikigo buhora bwiteguye kwakira amakuru y'abataraboneka, baba Abanyeshuri, Abarimu n'Ababyeyi kugira ngo amazina yabo ashyirwe hamwe n'ay'abandi ariko kandi binafashe mu kubibuka no kubaha agaciro.

    Muri College APPEC Remera Rukoma TSS, amazina y'Abanyeshuri bamaze kumenyekana ni 33, Abarimu ni 3 mu gihe Ababyeyi ari icyenda. Bose bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi. Uwagira amakuru ku bandi bataramenyekana ahamagarirwa kuyatanga.


    Munyaneza Théogène

    Source : https://www.intyoza.com/2025/06/01/kamonyi-college-appec-ntabwo-wambwira-ko-ushobora-kubaka-utubakiye-ku-mateka-pacifique-murenzi/

  • Kamonyi-Kwibuka31: Buri wese aharanire ko amateka y'ivangura n'amacakuburi bitazongera-Meya Dr Nahayo #rwanda #RwOT

    Mu kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, by'umwihariko abari abakozi b'amakomine yahujwe akabyara Kamonyi y'ubu, Meya Dr Nahayo Sylvere yasabye Abanyakamonyi, inshuti n'abavandimwe babatabaye ko buri wese akwiye guharanira ko amateka mabi arimo ivangura, urwango n'amacakubiri byaranze u Rwanda bidakwiye kongera. Yasabye kandi buri wese gutanga ikiguzi cyose gishoboka mu kubaka umusingi mwiza wo kubaka Kamonyi.

    Meya Dr Nahayo Sylvere, yabwiye Abanyakamonyi n'abaje kwifatanya nabo kwibuka abari abakozi b'amakomine bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi ko uyu munsi icyerekezo cy'Igihugu ari cyiza, ko bityo buri wese akwiye kurwanya yivuye inyuma abakifitemo imigirire n'imikorere mibi bishingiye ku macakubiri n'urwango n'Ingengabitekerezo ya Jenoside.

    Yagize kandi ati' Dukwiye twese gufatanya abari hano kugira ngo duhangane n'iyo migirire n'iyo mikorere mibi kuko icyerekezo Igihugu cyacu kirimo ni icyerekezo cyiza cyo kugira ngo dukomeze kubaka Umunyarwanda, dukomeze kubaka Ubumwe bw'Abanyarwanda kandi bikomeze kutubera umusingi wo gukomeza gutera imbere'.

    Avuga ko nubwo abakigaragarwaho n'Ingengabitekerezo ya Jenoside atari benshi, ibyo bivuze ko hakiri urugendo rwo gukomeza kubaba hafi no kubakurikirana kugira ngo aho bishoboka, abo bake bahinduke ariko kandi n'abatabashije guhinduka bakomeze kwamaganwa kugira ngo badakongeza iyo ngengabitekerezo ya Jenoside, cyane mu bakiri bato.

    Meya Dr Nahayo Sylvere, avuga ko hari ahakwiye gukomeza gushyirwa imbaraga. Ati' Imbaraga rero dukwiye gukomeza kuzishyira mu guharanira Ubumwe bw'Abanyarwanda, by'umwihariko tukabitoza urubyiruko rwacu kugira ngo rukomeze gukura rufite imico myiza, rufite imigirire myiza itarangwamo amacakubiri'.

    Akomeza avuga ko iyo ari inshingano ya buri wese by'umwihariko abakuru gukomeza kubitoza abatoya mu rwego rwo guharanira gusenyera umugozi umwe, baharanira ko amateka mabi yaranze u Rwanda arimo urwango, ivangura n'amacakubiri bitazongera.

    Avuga ku bakozi bibukwa bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi, yagize ati' Abakozi twibuka uyu munsi bazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, turazirikana umwete n'umurava byabaranze mu kazi ndetse tukazirikana ko bakoraga ibishoboka byose ngo banoze umurimo bashinzwe batitaye cyangwa se badaciwe intege n'itotezwa bakorerwaga umunsi ku munsi na Leta mbi yakomezaga kugenda ibahohotera ndetse ikomeza no kwimakaza urwango'.

    Ashimangira ko iyo mikorere n'imigirire byiza byaranze abo bakozi mu bihe bikomeye banyuzemo ariko nti bacike intege, nti badohoke mu gutanga Serivise nziza bikwiye kubera isomo ryiza buri wese mu migirire n'imikorere ya buri munsi.

    Agira kandi ati' Ibyo rero nk'ubuyobozi bw'Akarere tugomba kubyubakiraho tugaharanira ko buri mukozi wese aba intangarugero kugira ngo akomeze gutanga Serivise nziza kubera ko uyu munsi aho akorera haramufasha gukomeza muri icyo cyerekezo kuko dufite Ubuyobozi bwiza butarangwamo Amacakubiri, ahubwo umurongo dufite twese ari ugukomeza kubaka Ubumwe bw'Abanyarwanda ndetse no gutoza abo dushinzwe kuyobora kugira imikorere myiza iganisha ku gukomeza kubaka Ubumwe bw'Abanyarwanda.

    Meya Dr Nahayo Sylvere, ashimira Ingabo zahoze ari iza RPF-INKOTANYI zari ziyobowe na Perezida Paul Kagame kuba barakuye u Rwanda mu icuraburindi, bagahagarika Jenoside yakorerwaga Abatutsi, uyu munsi u Rwanda rukaba ari Igihugu kifuzwa n'Abanyagihugu ndetse kikifuzwa n'amahanga.

    Abakozi bazwi Akarere ka Kamonyi kibuka ni 23 bahoze bakoreraga ibyahoze ari amakomine atandatu yari mu cyahoze ari Perefegitura ya Gitarama. Ayo makomine yahujwe akavamo Kamonyi y'ubu ni; Komine TABA, RUNDA, MUSAMBIRA, KAYENZI, RUTOBWE, MUGINA.


    Munyaneza Théogène

    Source : https://www.intyoza.com/2025/06/01/kamonyi-kwibuka31-buri-wese-aharanire-ko-amateka-yivangura-namacakuburi-bitazongera-meya-dr-nahayo/

  • Ibintu 10 wamenya kuri Mombasa, umujyi mushya RwandAir igiye gutangizamo ingendo – #rwanda #RwOT

    Kuko Abanyarwanda basura Umujyi wa Mombasa bashobora kwiyongera reka mbarangire bimwe mu bintu utazavayo udasuye.

    Mombasa ni wo mujyi wa kabiri munini muri Kenya nyuma ya Nairobi. Mu 2025 wabarirwaga abaturage barenga miliyoni 1,5.

    Uri ku buso bwa kilometerokare 294 burimo n'ubuso bwa kilometerokare 65 bubarizwa mu mazi na cyane ko ari Umujyi ukora ku Nyanja y'Abahinde.

    Ugira ibice by'ingenzi bitandatu birimo Changamwe, Jomvu, Kisauni, Nyali, Likoni na Mvita, byose biba bifite ababihagarariye mu Nteko Ishinga Amategeko ya Kenya.

    Umusaruro mbumbe uturuka muri Mombasa ungana na miliyari 5.15$, ukaba umujyi ubamo icyashara ku bawukoramo, ibikorwa by'ubukerarugendo, ubucuruzi, inganda na serivisi zo ku cyambu bikaba bimwe mu byinjiza agatubutse.

    Uyu mujyi wari uzwi nka 'Manbasa' izina ry'Icyarabu risobanuye ikirwa cy'intambara, kubera intambara zabereye kuri iki kirwa z'abakoloni barimo Abarabu, Abanya-Portugal, n'Abongereza.

    Niba warigeze wifuza gusura uyu mujyi reka nkwereke bimwe mu bintu 10 ukwiye kumenya, no gusura.

    Fort Jesus

    Fort Jesus ni inzu ndangamurage yemejwe na UNESCO, yubatswe na Abanya-Portugal hagati ya 1593-1596, nk'ahantu ho kwikingira intambara.

    Niba ushaka kubona zimwe mu ntwaro z'intambara zakoreshwaga muri icyo gihe nk'imbunda ziremereye za Cannons, uzasure iyi nzu.

    Inzundangamurage ya Fort Jesus ibitse amateka y’ibihe by’intambara zo mu gihe cy’ubukoloni muri Mombasa

    The Old Town

    Ubwo abacuruzi bo muri Portugal bageraga kuri iki kirwa bubatse inzu zo kubamo n'ibindi byo kubafasha kubaho.

    Igitangaje ni uko izo nzu zigihari kandi zikomeye. Aka gace kerekana uburyo abacuruzi bari babayeho ndetse n'uburyo imyubakire yabo yari iteye imbere muri icyo gihe.

    Umujyi ushaje wa Mombasa werekana uburyo Abanya-Portugal babayeho mu gihe cy’ubukoloni

    Mombasa Tusks

    Ushobora kuba ujya ubona mu mafoto ahantu hari imihanda ibiri ikikijwe n'inkingi ebyiri zimeze nk'amahembe y'inzovu, aho ni muri Mombasa.

    Aya mahembe ni ishusho y'urwibutso rw'uruzinduko Umwamikazi Elizabeth yagiriye muri uyu mujyi mu 1952, ndetse ni ikirango cy'Umujyi wa Mombasa kuko aherereye aho uyu mujyi utangirira.

    Amahembe ya Mombasa ni ikirango cy’uyu mujyi

    Arabuko-Sokoke

    Iri ni rimwe mu mashyamba manini yegereye inyanja asigaye, ndetse rifite amoko arenga 260 y'inyoni n'izindi nyamanswa zihariye.

    Rifite amako atandukanye y'ibiti ndetse rizwiho kuba ryiza kubakunda kujya ahantu hatuje kwidagadura.

    Ishyamba rya Arabuko Sokoke rizwiho kugira amako menshi y’inyoni n’inzovu

    Pariki ya Haller

    Ni agace kazwiho kugira inyamanswa ziganjemo twiga, utunyamasyo, imvubu, imbogo, inyoni, ibinyugunyugu n'ibindi. Izi nyamaswa ushobora kuzisura ukazireba uzegereye yewe zimwe murizo wazigaburira cyane cyane Twiga.

    Kipepeo Projects

    Kipepeo bivuga ikinyugunyugu, aha ni ahantu hororerwa ibinyugunyugu. Kuhasura werekwa uko ibinyugunyugu bibaho uhereye bikiri amagi kugeza bibaye ibinyugunyugu bya nyabyo.

    Kipepeo Project, inzu yororerwamo ibinyugugu

    Mombasa Marine

    Abakunda ibikorwa byo mu mazi hasi n'abafite amatsiko yo kureba uko mu nyanja hasi haba hasa, iyi parike ni igisubizo kuko ifite ubwato bw'ibirahure bugendera ku ndiba y'inyanja, ndetse abazi koga bahabwa amahirwe yo koga bakagera ku ndiba y'inyanja.

    Parike ya Mombasa Marine iguha amahirwe yo kwirebera uko mu ndiba y’inyanja haba hameze

    Kogana na Dolphins

    Kimwe mu bikorwa bishimisha abantu muri uyu mujyi ni ukogana n'amafi manini ya dolphins azwiho gukunda gukina n'abantu, ari mu gace ka Wasini, byaba bibabaje uvuye Mombasa udakoze iki gikorwa.

    Iyo wasuye Mombasa ushobora kogana no gukina na Dolphin

    Mombasa Carnival

    Bitewe n'igihe uzasurira uyu mujyi ushobora kujya mu iserukiramuco ritandukanye. Mu Ugushyingo ni bwo haba iserukiramuco rikomeye rya Mombasa Carnival.

    Riba rigizwe no kwerekana umuco wo muri uyu mujyi nk'imyambarire, imbyino ndetse n'amafunguro.

    Umujyi ushaje wa Mombasa werekana uburyo Abanya-Portugal babayeho mu gihe cy’ubukoloni

    Agace k'amasengesho

    Abakunda gusenga no kwegera Imana na bo ntibibagiranye kuko Mombasa ifite agace kahariwe uyu murimo, aho kagizwe n'insengero z'amadini atandukanye. Iryo usengeramo hose ushobora kwisanga.

    Icyakora mu gihe uzaba ugiye gusura uyu mujyi uzitwaze ibikoresho birinda izuba kuko ni umujyi ushyuha cyane.

    Abakunda gusenga na bo ntibirengagijwe, kuko hari insengero nziza kandi ku madini yose


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/Ibintu-10-wamenya-kuri-Mombasa-umujyi-mushya-RwandAir-igiye-gutangizamo-ingendo

  • Gisozi: Inyubako z'akajagari zegereye Agakiriro zatangiye gusenywa – #rwanda #RwOT

    Uwo mwanzuro watangajwe nyuma y'uko mu rukerera rw'itariki 30 Gicurasi 2025, Agakiriro ko ku Gisozi kibasiwe n'inkongi y'umuriro ikangiza bikomeye igice kinini cyako n'ibyarimo imbere.

    Mu muganda rusange wabaye ku itariki 30 Gucurasi 2025 ku Gisozi ahubatse ako gakiriro, Umujyi wa Kigali watangaje ko hari inyubako n'ibindi bikorwa by'akajagari biri mu gice cya ruguru cyako bigomba guhita bisenywa.

    Umuvugizi w'Umujyi wa Kigali, Ntirenganya Emma Claudine yabwiye RBA ko ibyo bikorwa byubatswe mu kajagari bibangamira uburyo bwo kugenda mu muhanda ndetse bikaba byarabangamiye ibikorwa byo kuzimya inkongi y'umuriro.

    Ati 'Ntabwo umuntu ukorera hano akwiye kuva imbere y'iseta ye ngo aze n'imbere yayo mu muhanda ahacururize kuko ya modoka izimya umuriro ntiyabona aho inyura twarabibonye ejo bundi. Hari abantu bagiye bongeraho utundi tuntu nka contineri, amabati n'ibindi bakabishyira ahari hagenewe umuhanda.'

    Ntirenganya yavuze ko aho hagomba gusenywa hashyizwe ibimenyetso ndetse ba nyiraho basabwa kuba babyikoreye mu gihe kitarenze umunsi umwe.

    Zimwe muri izo nyubako n'ibindi bikorwa byubatse mu kajagari mu Gakiriro ka Gisozi byahise bisenywa muri icyo gikorwa cy'umuganda, ba nyirabyo bajya gutwara ibyabo byari birimo.

    Ibyo byakozwe mu rwego rwo korohereza ubutabazi mu gihe cy'inkongi y'umuriro no kurwanya ako kajagari muri rusange.

    Umuhuzabikorwa w'Abakorera mu Murenge wa Gisozi, Rudasingwa Jean Baptiste yavuze icyo cyemezo kitabatunguye kuko bari barakimenyeshejwe mbere ndetse yemera ko izo nyubako zitari zemewe.

    Ati 'Ntawe bikwiye kubangamira kuko baduha uburenganzira bwo kubaka ibyo biri gusenywa ntabwo byari byemewe. Icyemezo cyafashwe barabitubwiye mbere mu bugenzuzi bwagiye bukorwa.'

    Agakiriro ka Gisozi kamaze igihe kadasiba kwibasirwa n'inkongi z'umuriro, aho nibura habarwa inshuro zirindwi kamaze gushya kuva mu 2017.

    Ubwo gaheruka gushya mu Mpera za Gicurasi 2025, hahiye igice kinini cyane ndetse hangirikiramo ibintu bitagira ingano gusa aho gakorera hafite ubwishingizi.

    Inyubako n’ibindi bikorwa byubatse mu kajagari ku Gakiriro ko ku Gisozi byatangiye gusenywa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/gisozi-inyubako-z-akajagari-zegereye-agakiriro-zatangiye-gusenywa

  • Nduhungirehe ari i Doha mu biganiro byagarutse no ku mubano w'u Rwanda na RDC – #rwanda #RwOT

    Itangazo ryashyizwe hanze na Minisiteri y'Ububanyi n'Amahanga ya Qatar ku wa 1 Kamena 2025, rigaragaza ko impande zombi zaganiriye ku ngingo zinyuranye z'ubufatanye n'uburyo bwakongerwamo imbaraga.

    Banaganiriye ku bikorwa bigamije gukemura ikibazo cy'umwuka mubi hagati ya RDC n'u Rwanda.

    Ku wa 18 Werurwe 2025, Emir wa Qatar, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, yahuje Perezida Kagame na Tshisekedi bemeranya ku gushyiraho umusingi wo kubakiraho mu gushaka amahoro arambye bigendanye n'ibiganiro bya Luanda na Nairobi, byahujwe.

    Nyuma kandi hakurikiyeho ibiganiro byahurije i Doha, Leta ya RDC na AFC/M23 hagamijwe gushaka uko intambara mu Burasirazuba bwa RDC yahita ihagarara, hakaboneka amahoro arambye.

    Ibiganiro bya Doha byafunguye inzira ku bya Washington byamenyekanye ku wa 25 Mata 2025 hasinywa amasezerano agena 'amahame y'ibanze mu miyoborere, umutekano n'ibijyanye n'ubukungu'.

    Amerika iherutse gutangaza ko umushinga w'amasezerano y'amahoro hagati y'u Rwanda na RDC wamaze gutegurwa, igisigaye ari uko impande zombi ziwemeranyaho ubundi zigashyira umukono ku masezarano.

    Amasezerano y'amahoro ategerejwe gusinyirwa i Washington azaba ari mu murongo w'ibiganiro byahurije u Rwanda na RDC i Doha muri Qatar muri Werurwe 2025 ndetse n'ibyakomeje guhuriza abahagarariye RDC n'ihuriro AFC/M23 muri iki gihugu.

    Qatar imaze kuba umuhuza mu makimbirane menshi ku Isi. Aheruka ni aho iri gukorana na Misiri na Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu gushakira umuti intambara imaze imyaka hagati ya Israel na Hamas muri Gaza.

    Ku rundi ruhande ariko u Rwanda na Qatar bifite ubufatanye mu ngeri nyinshi kuko ku wa 12 Gashyantare 2025, hasinywe imbanzirizamushinga iteganya guriraho visa abaturage b'ibihugu byombi.

    Impande zombi kandi zifitanye ubufatanye mu rwego rw'umutekano. Mu Ukwakira 2024 Polisi y'u Rwanda n'Urwego Rushinzwe Umutekano imbere muri Qatar, Lekhwiya, byasinye amasezerano y'imikoranire agamije gushimangira ubufatanye bw'impande zombi mu byerekeye umutekano no guhangana n'ibyaha.

    Ibihugu byombi kandi bifitanye imikoranire mu bijyanye n'ubwikorezi bwo mu kirere, aho biteganyijwe ko mu minsi iri imbere Qatar Airways izegukana imigabane 49% muri RwandAir.

    Uretse RwandAir, Qatar inafite imigabane ingana na 60% mu mushinga w'Ikibuga Mpuzamahanga cy'Indege gishya cya Kigali cyubakwa mu Bugesera, biteganyijwe ko icyiciro cyacyo cya kabiri kizuzura mu 2032 gifite ubushobozi bwo kwakira abantu miliyoni 14 ku mwaka.

    Minisitiri Nduhungirehe yagiranye ibiganiro na Minisitiri w’Intebe Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim bin Jaber Al Thani


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nduhungirehe-ari-i-doha-mu-biganiro-byagarutse-no-ku-mubano-w-u-rwanda-na-rdc

  • Mu Rwanda bigenda bite iyo uwari ufunze asanze uwo bashakanye afite urundi rugo? – #rwanda #RwOT

    Ku wa 30 Gicurasi 2025 ubwo abagore 12 bari mu Igororero rya Nyamagabe barangizaga igifungo cyabo ku bw'uruhare bagize muri Jenoside yakorewe Abatutsi, bagaragaje imbogamizi y'uko bashobora gusanga abari bagabo babo bafite abandi bagore.

    Mfashingabo yababwiye ko icya mbere kitabwaho kuri icyo kibazo gishingira ku kuba bari barasezeranye mu buryo bwemewe n'amategeko cyangwa bitarakozwe.

    Yagize ati 'Iyo mwabanaga mu buryo bwemewe n'amategeko hari uburenganzira uba ufite ku byo mwubakanye bitewe n'isezerano mwagiranye. Niba warafunzwe uwo mwashakanye mwarasezeranye ivangamutungo risesuye cyangwa muhahano, ivanguramutungo se cyangwa irindi sezerano mwihitiyemo wemerewe kubimuregera.'

    Yongeyeho ko iyo batari barasezeranye hakurikizwa amategeko yo kurengera abana iyo babafitanye ariko ko kongera kubana n'uwo bari barashakanye byo ari amahitamo yabo mu gihe bishobotse kuko nta we uba yarishe itegeko rigenga abashakanye.

    Abo bagore bafunguwe bavuze ko hari n'abashobora gusanga ingo basize zirimo abandi bantu ku buryo ubwabyo no kubona aho baba biba ikibazo.

    Bagiriwe inama yo gushaka ahandi mu miryango babakira noneho bagafatanya n'inzego z'ibanze mu gushaka ubutabera cyangwa ukundi ibyo bibazo byakemurwa bidakozwe ku ngufu.

    Umunyamategeko Me Mubiligi Fidèle yasobanuriye IGIHE ko itegeko rigenga abantu n'umuryango muri rusange ari na ryo rikurikizwa no kubashakanye barimo umwe wakatiwe igifungo.

    Yagize ati 'Iyo habayeho ubushoreke biba ari icyaha nshinjabyaya gihanwa n'amategeko ariko gikurikiranwa gusa iyo hatanzwe ikirego kandi uwagitanze aba afite uburenganzira bwo kugihagarikira igihe abishakiye.'

    'Icyo cyaha cy'ubushoreke n'ikindi cyo kwaka ikitari bwishyurwe ni byo bibiri nshingabyaha bikurikiranwa gusa hatanzwe ikirego kandi aho uruhande rwagitanze rubishakiye rukaba rwagihagarika bitandukanye n'ibindi nshinjabyaha.'

    Yakomeje agaragaza ko umuntu afunguwe agasanga uwo bari barashakanye afite urundi rugo aba yemerewe kumurega ubushoreke cyangwa akamurega asaba gatanya kuko kuba yarashatse undi muntu biba ari imwe mu mpamvu zishingirwaho mu kuyiregera.

    Me Mubiligi yavuze ko mu gihe abo batari barasezeranye mu buryo bwemewe n'amategeko nta burengenzira ufunguwe aba afite muri urwo rugo uwo bari barashakanye yashinze, uretse gusa mu gihe baba bafitanye abana.

    Ati 'Iyo bari bafitanye abana kandi babanditseho bombi, hari inshingano itegeko riteganya ku mugabo zo gukomeza kubitaho. Niba ari umugore ufunguwe uwari umugabo we afite urundi rugo yemerewe gutanga ikirego cyo kwaka indezo y'abo bana kuko aba atakibana na se kandi barabyaranye.'

    Me Mubiligi yongeyeho ko ariko mu gihe abo bana batari banditse ku mugabo ubwo umugore abanza gutanga ikirego, asaba ko umwana cyangwa abana bandikwa kuri kanaka.

    Ibyo na byo bikorwa mu nzira ziteganyijwe noneho byakwemezwa uwo mugabo akaba agize inshingano za kibyeyi zigenwa n'amategeko zo gukomeza gutanga indezo y'abana n'ubwo aba atakibana na nyina.

    Bamwe mu bagore bafunze bafite impungenge ko bazataha abagabo babo barashatse abandi bagore


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/mu-rwanda-bigenda-bite-iyo-uwari-ufunze-asanze-uwo-bashakanye-afite-urundi-rugo

  • Minisitiri Uwimana yagaragaje ko imiryango yazimye muri Jenoside ari amaboko igihugu cyabuze – #rwanda #RwOT

    Yabigarutseho ku wa Gatandatu tariki ya 31 Gicurasi 2025 mu Karere ka Ngoma ubwo habaga igikorwa cyo kwibuka imiryango yishwe ikazima muri Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Kugeza ubu Ibuka ivuga ko imiryango irenga ibihumbi 15 yishwe ikazima.

    Iki gikorwa cyatangijwe no gushyira indabo ku Rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Ngoma n'urugendo rwo Kwibuka rwavuye kuri uru rwibutso rugera kuri Stade ya Cyasemakamba.

    Abayobozi bitabiriye iki gikorwa barimo Minisitiri w'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu, Dr. Bizimana Jean Damascène; Minisitiri w'Uburinganire n'Iterambere ry'Umuryango, Uwimana Consolée n'abandi.

    Minisitiri Uwimana yavuze ko ubuhamya butangwa bw'ibyabaye muri Jenoside yakorewe Abatutsi atari inkuru abantu basoma mu bitabo ahubwo ari ibyabayeho.

    Ati 'Ni inshingano yacu nk'Abanyarwanda kubasubiza agaciro bambuwe no guharanira ko Jenoside yakorewe Abatutsi itazongera kubaho ukundi. Kwibuka iyi miryango kandi bidufasha n'abakomeje gupfobya Jenoside yakorewe Abatutsi, abahembera urwango n'abagikwirakwiza ingengabitekerezo ya Jenoside yaba mu gihugu cyacu no mu bindi bihugu.''

    Minisitiri Uwimana yakomeje agira ati 'Igihugu cyacu twemera ko umuryango ari isoko y'inkingi iduhetse nk'Abanyarwanda. Iyo umuryango umwe uzimye igihugu kiba kibuze amaboko. Kuzima rero kw'imiryango niko kuzima kw'Igihugu. Nka Minisiteri y'Iterambere ry'Umuryango ni intego yacu kugira umuryango ushoboye kandi utekanye, ababyeyi rero barasabwa gutoza abana kugira indangagaciro zikwiye.''

    Minisitiri Uwimana yasabye buri wese kurinda abakiri bato amacakubiri ndetse n'ingengabitekerezo ya Jenoside.

    Perezida wa Ibuka, Dr. Gakwenzire Philbert, yavuze ko kwibuka imiryango yazimye ari uguha agaciro abayibarizwagamo, asaba buri Munyarwanda guharanira ukuri.

    Ati 'Urwibutso rwabo ni rube mu mitima yacu. Kwibuka imiryango yazimye, kuyiha agaciro no kuyizirikana ni ngombwa kuko bidufasha kunyomoza abakigoreka ukuri kuri Jenoside yakorewe Abatutsi nyuma y'imyaka 31 ishize. Iyo turi aha ni inzira nziza yo kubamagana cyane cyane ko ubuyobozi bwacu bwahisemo kubakira ku mateka atagoretse.''

    Kugeza ubu mu Rwanda habarurwa imiryango 15 593 igizwe n'abantu 68 871 yishwe irazima muri Jenoside yakorewe Abatutsi. Ibuka ivuga ko igikomeje igikorwa cyo kubarura n'indi yaba yarazimye ariko ntimenyekane.

    Urugendo rwo kwibuka rwitabiriwe na Minisitiri w'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu, na mugenzi we w’Uburinganire n’Iterambere ry’Umuryango

    Guverineri Rubingisa ashyira indabo ku rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Kibungo

    Perezida wa Ibuka, Dr Gakwenzire Philbert ashyira indabo ku rwibutso rushyinguyemo abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi

    Minisitiri Dr Bizimana ashyira indabo ku rwibutso rwa Ngoma

    Amafoto: Kasiro Claude, Kwizera Moses


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/minisitiri-uwimana-yagaragaje-ko-imiryango-yazimye-muri-jenoside-ari-amaboko