Blog

  • Urugomero rwa Ruzizi III ruzacanira u Rwanda, Congo n'u Burundi ruzatwara miliyoni 800$ – #rwanda #RwOT

    Yabitangaje ku wa 9 Kamena 2025, mu gikorwa ahazubakwa uru rugomero.

    Yari kumwe n'abayobozi barimo Umuyobozi wungirije ushinzwe ubutumwa muri Ambasade y'Amerika mu Rwanda, John Armiger, Ambasaderi w'u Bwongereza mu Rwanda, Alison Thorpe, Ambasaderi w'Umuryango w'Ubumwe bw'u Burayi mu Rwanda, Belen Calvo, Guverineri w'Intara y'Iburengerazuba, Ntibitura, na Meya Rusizi, Sindayiheba Phanuel.

    Umukozi w'Ikigo Ruzizi III Energy Limited, gishinzwe itegurwa, ishyirwamubikorwa n'imicungire y'uru rugomero, Gasana Leonard yavuze ko ibikorwa by'ibanze byarangiye n'isoko rikaba ryaratanzwe hasigaye ko haboneka rwiyemezamirimo utsindira isoko ryo kubaka.

    Magingo aya u Rwanda rufite umuriro w'amashanyarazi ugana na megawatt 466.

    Fidèle Ndayisaba uyobora Sosiyete, SINELAC icunga urugomero rwa Ruzizi II rusanzwe rutanga amashanyarazi muri ibi bihugu uko ari bitatu yavuze ko urugomero rwa Ruzizi III ruje ari igisubizo kuko abakenera umuriro w'amashanyarazi biyongera umunsi ku wundi.

    Ati “Urugomero rwa SINELAC rutangira gutanga amashanyarazi mu Rwanda, u Burundi na Congo mu 1989,abantu babonaga ruhagije, ariko uyu munsi ntabwo ruhagije kuko abakenera amashanyarazi biyongereye”.

    Ndayisaba avuga ko iyo urugomero rwubakwa ubushobozi rwari rwitezweho atari ko bukomeza kuboneka kuko hari ibigenda bitakara kubera imyanda ituruka ku kutabungabunga ibidukikije.

    Imirimo yo kubaka uru rugomero igiye gutangira nyuma y'imyaka 10 uganirwaho ariko ugahura n'ibiwudindiza.

    Minisitiri w'Ibikorwaremezo, Dr Jimmy Gasore yavuze ko ishyirwamubikorwa ry'uyu mushinga ryakerejwe n'icyorezo cya COVID-19, no gutinda gufata ibyemezo kubera ko uhuriweho n'ibihugu bitatu n'abashoramari batanu.

    Ati “Ibyo byose twamaze kubishyira ku murongo twarumvikanye, twashyizeho uburyo bwo gufata ibyemezo byihuse ku buryo tubona ko nta kizongera kuwudindiza. Turateganya ko imirimo yo gutangira kubaka uru rugomero izatangira mu kwezi wa 12 k'uyu mwaka wa 2025”.

    Minisitiri Gasore avuga ko uru rugomero ruzaba ari rwo rwa mbere runini mu Rwanda kuko ruzatanga amashanyarazi akomoka ku mazi angana na megawatt 206, mu gihe amashyanyarazi akomoka ku mazi u Rwanda rufite kugeza ubu yose hamwe ari megawatt 140.

    Ati “Abaturage baturiye hano icyo twababwira ni uko ibyabo bishobora kugirwaho ingaruka n'uru rugomero bazahabwa ingururane, ikindi ni uko bazungukira ku mihanda izakorwa ijya ku rugomero. Iyo imihanda ije izana n'iterambere.'

    Ibi bihugu uko ari bitatu, u Rwanda, u Burundi na Congo bizatanga amafaranga angana, ndetse n'amashanyarazi azaboneka bizayagabana mu buryo bugana, bivuze ko buri gihugu kizishyura arenga miliyoni 266$ kizajya gihabwa umuriro ugana na megatt 68,6.

    Biteganyijwe ko imirimo kubaka uru rugomero izatangira muri Mutarama 2026, ukarangira mu 2030, utwaye arenga miliyoni 800$.

    Abayobozi mu nzego zitandukanye basuye ahazubakwa urugomero rwa Ruzizi III

    Minisitiri Dr Gasore yavuze ko uyu mushinga urenze kuba urugomero rw’amashanyarazi ko ahubwo ari ikimenyetso cy’ibyo ibi bihugu byageraho bifatanyije

    Imirimo yo kubaka Urugomero rw’amashanyarazi rwa Ruzizi III ku mugezi wa Rusizi izatangira muri Mutarama 2026


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/urugomero-rwa-ruzizi-iii-ruzacanira-u-rwanda-congo-n-u-burundi-ruzatwara

  • Ibyo wamenya kuri 'endoscopie' na 'colonoscopie' byifashishwa mu kuvura indwara zananiranye – #rwanda #RwOT

    Mu rwego rwo gufasha abantu kumenya byinshi kuri ubu buryo twaganiriye na Dr. Wudassie Asmara, inzobere mu kuvura indwara z'Imbere mu mubiri by'umwihariko iz'igifu atubwira byinshi birimo n'uko bukoreshwa.

    Dr. Wudassie asobanura ko endoscopie ari uburyo bwifashisha agakoresho kajya kumera nk'agapira (tube) kariho camera kakanyuzwa mu mwenge w'umuntu waba usanzwe nk'amazuru, mu kanwa, mu kibuno, mu gitsina cyangwa ahandi, hagamijwe kureba ikiri imbere mu mubiri.

    Bashobora kukanyuza mu kanwa hanyuma bakareba niba munda harimo udukoko, udusebe, kanseri n'ibindi bibazo bijyanye n'igogora.

    Yakomeje avuga ko uburyo bwa endoscopie bufasha mu gutahura uburwayi umuntu afite butarakomera cyangwa ngo bumuzahaze.

    Yagize ati “Ibi bipimo bidufasha gutahura kare zimwe mu indwara zikomeye bigakorwa vuba kandi burizewe”.

    Yongeyeho ko hari ibimenyetso mpuruza umuntu ubigaragaje akwiye guhita yihutira kwisuzumisha.

    Birimo kugabanyuka kw'ibilo mu buryo bukabije, kugira amaraso make, kuvira mu kanwa cyangwa mu kibuno, no kugira ububabare igihe umize ibyo kurya cyangwa kunywa.

    Dr Wudassie yakomeje no ku bundi buryo bukoreshwa mu gusuzuma zimwe mu ndwara zirimo na kanseri bwitwa colonoscopie.

    Yasobanuye ko ari uburyo bukoreshwa mu gusuzuma urura runini n'igice cy'amara mato, hifashishijwe umuyoboro wo mu kibuno.

    Yagize ati “Colonoscopy ni ingenzi cyane cyane ku bantu bafite hejuru y'imyaka 45, kuko ifasha mu gupima kanseri y'urura hakiri kare.”

    Dr. Wudassie yasoje asaba abantu kwitabira kwipimisha hakiri kare.

    Ati “Iyo kanseri imenyekanye kare iravurwa neza kandi igakira. Ariko iyo utegereje ibimenyetso, ushobora gusanga yaramaze gukwira mu mubiri ku buryo kuyivura biba bitagishoboka.”

    Yashishikarije abantu kuzajya bipimisha kenshi cyane cyane abujuje cyangwa bari hejuru y'imyaka 45 kuzajya bipimisha hifashishijwe uburyo bwa colonoscopie na endoscopie nibura buri myaka 10, mu gihe ibipimo bya mbere byagaragaje ko nta kibazo afite.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ibyo-wamenya-kuri-endoscopie-na-colonoscopie-byifashishwa-mu-kuvura-indwara

  • Gicumbi: Amaterasi y'indinganire yatumye umusaruro wikuba hafi kabiri – #rwanda #RwOT

    Gicumbi ni akarere kagizwe n'imisozi miremire akaba, ku buryo mu bihe byashize wasangaga ubutaka butwarwa n'isuri.

    Kuva Leta itangije umushinga wa Green Gicumbi ushyirwa mu bikorwa n'Ikigega cy'Igihugu cy'Ibidukikije (Rwanda Green Fund), hibandwa cyane ku guhangana n'imihindagurikire y'ibihe hakanakorwa indi mirimo igamije kurengera ibidukikije.

    Bamwe mu bahinzi bo mu Murenge wa Cyumba mu Karere ka Gicumbi bahamya ko kuva umushinga wa Green Gicumbi wabazanira amaterasi y'indinganire umusaruro wazamutse ndetse batagihura n'ibibazo by'isuri.

    Nyirasekuwe Vestine utuye mu Kagari ka Cyumba, Umurenge wa Cyumba, ahamya ko mbere y'uko Green Gicumbi ibafasha gukora amaterasi y'indinganire yasaruraga ibilo 50 kuri by'ibirayi ariko ubu asigaye asarura hafi toni 2 z'ibirayi.

    Ati 'Kuva badukorera amaterasi y'indinganire nasararuraga ibilo 50 by'ibirayi kuri hegitari ariko ubu nsigaye nsarura hagati ya toni imwe n'ebyiri kuri hegitari.'

    Yakomeje avuga ko binyuze muri uyu mushinga bigishijwe uburyo bashobora guhinga kinyamwuga.

    Ati 'Mbere twapfaga guhinga ntidutere ku murongo ariko ubu dusigaye dutera ku murongo tugashyiramo ifumbire y'imborera ndetse n'imvaruganda akaba aribyo bituma umusaruro wiyongera.'

    Bihoyiki Josiane we agaragaza ko kubera ibibazo by'imihindangurikire y'ikirere ubutaka bahingagaho umusaruro wose watwarwaga n'isuri.

    Ati 'Mbere iyo twahingaga ibyo twahingaga byose amazi yarabitwaragaa ariko kuva badukorera amaterasi y'indinganire ubu dusigaye duhinga twizeye ko tuzasarura imyaka yacu ikera nta suri ibimanuye.'

    Umuyobozi w'Umushinga wa Green Gicumbi, Kagenza Jean Marie Vianney, yavuze ko amaterasi y'indinganire agira umwihariko wo gufata amazi kabone nubwo imvura yagwa ari nkeya ibihingwa bigakomeza kwera.

    Ati 'Ya fumbire washyizemo nta suri iyitwara ni ukuvuga ngo ifumbire ishobora kugumamo ibihembwe by'ihinga birenga bitatu hanyuma n'umusaruro ukiyongera.'

    Kugeza ubu umusaruro w'ibirayi wavuye kuri toni 16 ugera kuri toni 29 kuri hegitari, uw'ibishyimbo uva ku bilo 900 ugera kuri toni eshatu, uw'ibigori ugera kuri toni enye.

    Mu cyanya cya Nyaruka aho Green Gicumbi yashyize amaterasi y'indinganire ku buso bwa hegitari 40 aho hahingwamo ibishyimbo, ibigori, ingano ndetse n'ibirayi.

    Nyirasekuwe Vestine yavuze ko umusaruro w’ibirayi wavuye ku bilo 50 kuri hegitari ugera kuri toni ebyiri kubera amaterasi y’indinganire bashyiriwemo n’umushinga Green Gicumbi

    Ahakorewe umushinga Green Gicumbi ubutaka bubungabunzwe neza

    Abahinga ku materasi y’indinganire beza umusaruro wikubye inshuro zirenze ebyiri ugereranyije no mu bihe bya mbere

    Umuyobozi w'Umushinga Green Gicumbi, Kagenza Jean Marie Vianney, yavuze ko amaterasi y'indinganire agira umwihariko wo gufata amazi kabone nubwo imvura yagwa ari nke ibihingwa bikomeza kwera


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/amaterasi-y-indinganire-yatumye-umusaruro-wikuba-hafi-kabiri

  • Kamonyi: Batanu bakurikiranyweho ubujura burimo gutobora inzu – #rwanda #RwOT

    Byabaye mu ijoro rishyira uwa 9 Kamena 2025, mu Mudugudu wa Taba, Akagari ka Masaka, Umurenge wa Rugalika ho mu Karere ka Kamonyi, aho abagabo batanu bari hagati y'imyaka 21 na 55 batawe muri yombi bakurikiranyweho ubujura bwo gutegera abantu mu nzira bakabambura.

    Aba bagabo kandi bakekwaho kwishora mu bujura bwo gutobora inzu z'abaturage bakiba ibintu byose. Amakuru avuga ko abatawe muri yombi bari basanzwe bakora ubujura.

    Umuvugizi wa Polisi mu Ntara y'Amajyepfo, SP Emmanuel Habiyaremye, yabwiye IGIHE ko abafashwe barimo n'abafatanywe televiziyo ya 'flat screen' bari bibye.

    Ati 'Abafashwe bafungiye kuri Sitatisiyo ya Polisi ya Runda, ngo bakurikiranwe mu mategeko.'

    Yakomeje avuga ko gahunda zigamije gukumira no kurwanya ubujura muri rusange zikomeje, anaburira umuntu wese utekereza kwiba, ababurira ko Polisi iri maso. Yasabye buri wese gukora imirimo yemewe kuko abenshi ari urubyuriko rufite imbaraga zo gukora.

    IGIHE yamenye ko muri aba bafashwe, harimo abari bibye amadirishya n'inzugi bakuye ku nzu y'umuturage yari icyubakwa, abibye televiziyo ndetse binjira no mu iduka ry'umuturage bararisahura.

    Abasore batanu batawe muri yombi bakekwaho ubujura no gutobora inzu bakiba


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kamonyi-batanu-bakurikiranyweho-ubujura-burimo-gutobora-inzu

  • Kamonyi-Kwibuka31: Ikipe y'Abakanyujijeho mu Mavubi(FAPA) yageze ku mukino wa nyuma itsinze Arsenal Forever #rwanda #RwOT

    Mu marushanwa y'umukino w'Umupira w'amaguru yateguwe na Ruyenzi Sporting Club mu rwego rwo kwibuka Abasiporutifu bo muri Kamonyi bazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda 1994, ikipe y'abahoze baconga Ruhago banakiniye ikipe y'Igihugu Amavubi(FAPA), yageze ku mukino wa nyuma itsinze ikipe ya Arsenal Forever ibitego bibiri kuri kimwe(2-1). Ni umukino wabereye kuri Sitade ya Ruyenzi kuri iki cyumweru tariki 08 Kamena 2025.

    Ni umukino waranzwe n'ishyaka ryinshi ku makipe yombi, abakinnyi ba Arsenal Forever batangira botsa igitutu abakanyujijeho mu mavubi(FAPA) ndetse abari ku kibuga batangira kwibwira ko abakanyujijeho bagiye guhura n'imvura y'ibitego ariko birangira beretse uwo bari bahanganye ko bagifite ibyo kubigiraho kuko babatsinze 2-1, bityo FAPA igera ku mukino wa nyuma, Arsenal Forever itaha ityo ikurikiye izayibanjirije.

    Mu kibuga byari umuriro, byari ishiraniro.

    Kamanzi Kalimu, Kapiteni wa FAPA akaba Umukinnyi wakiniye Amavubi ndetse akaba yaranakiniye amakipe nka Kiyovu Sports akiri umwana, akinira APR FC, Rayon Sports, ahava ajya mu Bubiligi, nyuma ajya muri Polonye, Aziya, Viyetinamu, Ubugereki, yabwiye intyoza.com ko uyu mukino bakinnye na Arsenal Forever utari woroshye na gato.

    Ati' Umukino ntabwo wari woroshye! Urabona iyo abantu bakina ½ umwe aba ashaka kuvanamo undi ngo abe ariwe ugera ku mukino wa nyuma. Twahanganye! Ni abasore urabona ko bafite ishyaka n'ubushake ariko twe twabashoboje ko tubarusha Experience (Uburambe) mu kibuga, tugafunga neza amazone ariko umukino mu kuri ntabwo wari woroshye. Twabonye ibitego 2 turabisigasira kugira ngo turebe ko twarangiza kubera Experience niko byagenze umukino urangira batubonye mo kimwe, tugera kuri Finali'.

    Kalimu Kamanzi/FAPA.

    Kubwa Kalimu, asanga aya ari amarushanwa akomeye cyane, afite igisobanuro buwi wese akwiye guha agaciro kuko ari amarushanwa agamije Kwibuka no guha agaciro Abavandimwe n'Inshuti bari Abasiporutifu bazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Avuga kandi ko ari amarushanwa akwiye gushyirwamo imbaraga n'ubushobozi biruta ibihari none, akitabirwa kuko ubutumwa afite bureba buri wese mu rwego rwo gukumira ko Jenoside itazongera ukundi. Ati' iki ni ikintu kiza ku karere ka Kamonyi'.

    Asaba ko amarushanwa nk'aya yashyirwamo n'abakiri bato kuko kugeza ubu usanga abari mu makipe ari abakuze. Asaba ko nibura muri buri Ekipe mu marushanwa nk'aya haba mo abato nka babiri cyangwa batatu kugira ngo bafatanye kumva impamvu y'irushanwa no gusakaza ubutumwa bugamije gukumira no guhangana n'abagifite Ingengabitekerezo ya Jenoside.

    Victor Habagusenga, Kapiteni w'ikipe ya Arsenal Forever avuga ko umukino utari woroshye. Ati' Umukino wari ukomeye ariko wari mwiza cyane!, ngira ngo n'abari hanze y'ikibuga mwabibonaga. Twatangiye tubarusha ariko hagati biza kubaho ko baturusha guhagarara neza nk'abantu bakinnye badutsinda ibitego 2 ari nabyo byatugoye ariko nyuma y'aho nti bongeye gukina kuko mu gice cya kabiri twagarutse neza tubona igitego turata n'ibindi nyine ni uko umukino urangira dutsinzwe, ariko twakinnye neza'.

    Avuga ku cyuho cyangwa se amakosa yabateye gutsindwa, yagize ati' Gutsindwa kwacu ni amakosa individual( ay'umuntu ku giti ke), aho umukinnyi umalitse cyangwa ufashe umukinnyi mugenzi we yarangaraga ho gatoya ugashiduka atsinze igitego, ariko mu kibuga twabarushaga!'.

    Victor Habagusenga/Arsenal Forever 

    Hari icyo abona imikino nk'iyi isobanuye mu buzima bwa Siporo haba ku bayikora n'abafana. Ati' Imikino nk'iyi tugarutse ku nyito y'Irushanwa, Turibuka abacu bari Abasiporutifu bazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Uyu nkeka ubaye umwaka wa Gatatu ariko ubona ko bigenda bifata indi ntera, bigira imbaraga kurusha uko byatangiye. Uko kandi ni nako ubutumwa burushaho kugenda bucengera mu bantu, babe Abakinnyi ndetse n'Abafana. Rero nk'ubu hajemo Amavubi, abantu benshi barayakunda, baraza ari benshi kureba ariko bagatahana Ubutumwa'.

    Avuga ku hantu abona kakiri icyuho cyo kwitabwaho, yagize ati' Njyewe nka Kapiteni ukuntu mbibona, icyuho gihari kiracyari mu rubyiruko cyane cyane!. Nk'ubu turi gukina irushanwa ariko bagasaba ko bahera ku bantu bavutse igihe Jenoside yabaga na mbere yaho, bivuze ko abavutse nyuma ntabwo barimo. Rimwe na rimwe rero n'imyumvire yabo niyo igisigaye kuko bo ntabyo bazi nta n'ibyo babonye, harimo n'abakibikerensa. Hakwiye kuboneka abakiri bato kugira ngo nabo bisange mubarebwa n'ubutumwa banaharanire kubusakaza mu bandi. Birakwiye ko abato babyumva ndetse bakabasha no kubisobanurira abandi cyane ko tuzi ko ari benshi'.

    Kabalisa Valens, Perezida wa Ekipe ya Ruyenzi Sporting Club ari nayo itegura aya marushanwa yabwiye intyoza.com ko kugeza ubu irushanwa kuva ryatangira ryagenze neza muri rusange, ko n'ibihari byo kunozwa bizagenda biganirwaho n'ubuyobozi bwa Ruyenzi Sporting Club kandi ko hari icyizere ko byose bizakorwa kandi neza kugira ngo ubutumwa bugamijwe bugere hose no kuri bose.

    Kabalisa, avuga kandi ko uretse iyi mikino yo Kwibuka abari Abasiporutifu bo mu karere ka Kamonyi bazize Jenoside yakorewe Abatutsi ihuzwa n'iki gihe cy'iminsi 100 yo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi hagamijwe kubibuka no kubaha agaciro bambuwe, muri iki gihe cy'iminsi 100 ngo banakora ibikorwa bitandukanye byo gufasha no kuremera abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi batishoboye kandi ngo ibyo bizakomeza.

    Aya marushanwa yatangiye tariki ya 17 Gicurasi 2025 arimo amakipe umunani. Biteganijwe ko azasozwa Tariki 22 Kamena 2025, aho kuri uyu munsi hateganijwe ibikorwa bitandukanye birimo kuzajya kunamira Abatutsi bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 hashyirwa Indabo aho baruhukiye mu rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rw'Akarere ka Kamonyi ahazwi nko mu Kibuza. Hazakinwa umukino wa nyuma uzahuza Ekipe ya FAPA n'iya Olympic FC, hazanaba kandi ibiganiro hanatangwe Ubuhamya.

    Ba Kapiteni ku mpande zombi; FAPA na Arsenal Forever bari kumwe n'Abasifuzi.
    Abakinnyi babanje mu kibuga ku ruhande rwa FAPA.
    Ababanje mu kibuga ku ruhande rwa Arsenal Forever.

    Hanze y'ikibuga.

    Abafana muri Sitade ya Ruyenzi.

    Munyaneza Théogène

    Source : https://www.intyoza.com/2025/06/09/kamonyi-kwibuka31-ikipe-yabakanyujijeho-mu-mavubifapa-yageze-ku-mukino-wa-nyuma-itsinze-arsenal-forever/

  • Amb Parfait Busabizwa yatanze impapuro zo guhagararira u Rwanda muri Repubulika ya Congo – #rwanda #RwOT

    Ni igikorwa cyabaye ku wa Kane tariki 6 Kamena 2025.

    Mu kiganiro bagiranye, Perezida N'Guesso yahaye Busabizwa ikaze, anamumenyesha ko yishimira umubano n'ubushuti u Rwanda na Congo bifitanye.

    Yavuze ko ishyirwa mu bikorwa ry'amasezerano y'ubufatanye hagati y'ibihugu byombi riri ku rwego rushimishije, anashimira uruhare rwa Perezida Paul Kagame muri gahunda yo kuzamura ubufatanye n'ubutwererane hagati y'ibihugu bya Afurika yunze Ubumwe .

    Ambasaderi Busabizwa nyuma yo gutanga ubutumwa yahawe na Perezida Kagame, yabwiye N'Guesso ko yishimiye guhagararira u Rwanda muri Congo, igihugu gisanzwe gifitanye umubano mwiza n'u Rwanda, anizeza ko azakomeza gushimangira ubufatanye n'umubano mwiza biri hagati y'ibihugu byombi.

    Amb Parfait Busabizwa ashyikiriza Perezida N’Guesso impapuro zimwemerera guhagararira u Rwanda muri Congo


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/amb-parfait-busabizwa-yatanze-impapuro-zo-guhagararira-u-rwanda-muri-repubulika

  • Nyagatare: Umugabo yishe umugore we n'abana be babiri, na we ariyahura – #rwanda #RwOT

    Ibi byabaye mu rukerera rwo kuri uyu wa Mbere tariki 9 Kamena 2025, mu Mudugudu wa Kakagaju mu Kagari ka Karambo mu Murenge wa Kiyombe.

    Mu bishwe harimo umugore wari ufite imyaka 51 witwaga Musabyimana Vivinne, umwana w'imyaka 19 witwaga Maniriho Gilbert na Tuyishimire Jeanne D'Arc wari ufite imyaka 12.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Kiyombe, Akwasibwe Eric, yabwiye IGIHE ati 'Umugabo ari we nyir'urugo yishe umugore we n'abana babo babiri, umwana umwe ntabwo yari akiga undi yigaga mu mwaka wa Gatanu w'amashuri abanza. Amakuru twamenye ni uko umugore yanze ko baryamana, amaze kubica yahise yimanika mu mugozi.''

    Gitifu Akwasibwe yakomeje avuga ko bari basanzwe bafitanye amakimbirane ngo kugera aho umugore yanga ko baryamana hari byinshi batumvikanagaho.

    Ati 'Abaturage twabasabye kujya batangira amakuru ku gihe ndetse imiryango babona ibanye nabi bakabitubwira kugira ngo tuyiganirize hakiri kare, ntabwo ibintu bikwiriye kugera aho abantu bicana kubera ko hari ibyo batumvikanye, ubuyobozi turahari ngo tubafashe, umuntu ashobora kubwira Mudugudu, hari n'izindi nzego babwira kandi rwose twiteguye kubafasha.''

    Kuri ubu inzego z'umutekano zirimo RIB, Polisi n'ubuyobozi bw'Akarere bose bari ahabereye ibi byaha kugira ngo hakorwe iperereza.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nyagatare-umugabo-yishe-umugore-we-n-abana-be-babiri-nawe-ariyahura

  • Igisubizo cya BNR ku ngano y'amadolari ari mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Kubura amadolari mu gihugu nk'u Rwanda ni ikibazo gikomeye kuko imiterere y'ubukungu bwacyo ituma gikenera gutumiza ibicuruzwa byinshi mu mahanga kurusha ibyo cyoherezayo, gusa ibi nabyo bigira ingaruka zabyo, zirimo gushyira igitutu ku ifaranga ry'igihugu, ibishobora gutuma ibiciro ku masoko byiyongera.

    Guverineri wa Banki Nkuru y'u Rwanda, Soraya Hakuziyaremye, yasobanuye ko ikinyuranyo cy'ibyo u Rwanda rutumiza mu mahanga n'ibyo rwoherezayo gishyira igitutu ku ifaranga ry'u Rwanda.

    Mu kiganiro na Kigali Today, yagize ati “Isoko ry'amafaranga rishobora guhindagurika, cyane cyane nko mu gihugu cyacu kiri mu nzira y'iterambere, kikaba kigihura n'imbogamizi zitandukanye, zirimo nk'ikinyuranyo kinini hagati y'ibitumizwa n'ibyoherezwa mu mahanga.”

    Yagaragaje ko iki kinyuranyo cyarushijeho kwiyongera mu myaka ishize, ati “Ubona ko ikinyuranyo kiyongereyeho 10% [mu 2024]. Iyo turebye ibijyanye n'ikinyuranyo mu bicuruzwa, mu 2024 twari dufite ikinyuranyo cya miliyari 2,3$, ibyo bigaragaza ko hari igitutu [kiri ku ifaranga ry'u Rwanda] kuko ibyo dutumiza biracyari byinshi, kandi ibyo twohereza mu mahanga ntabwo biziba icyo cyuho.”

    Icyakora kuba ibicuruzwa u Rwanda rutumiza mu mahanga byiyongera ugereranyije n'ibyo rukurayo, ni ibintu byumvikana cyane ku gihugu kirimo kwiyubaka.

    Guverineri Soraya yavuze ko ibitumizwa mu mahanga byiganjemo ibikoresho bikenewe kugira ngo byongere umusaruro w'ibikorerwa imbere mu gihugu, bityo ko ari ngombwa.

    Ati “Ibyo dutumiza mu mahanga n'ibikoreshwa mu kuzamura umusaruro nk'imishini zikoreshwa mu nganda kandi ni ibintu byo kwitega kuko turacyubaka urwego rw'inganda kandi bizakomeza. Wabonye ko Guverinoma iherutse kwemeza gahunda yo guteza imbere inganda, iri no kugenzura uburyo iyo gahunda ishyirwa mu bikorwa kuko turifuza ko izo nganda zigabanya ibyo dutumiza mu mahanga ku bikoresho dushobora gukorera mu Rwanda ariko tukongera n'ibyo twohereza mu mahanga.”

    Guverineri Soraya yatanze icyizere ku bafite impungenge z’uko u Rwanda rudafite amadolari ahagije

    Serivisi zihanzwe amaso

    Mu gihe ikinyuranyo cy'ibicuruzwa u Rwanda rutumiza mu mahanga n'ibyo rwoherezayo gikomeje kwiyongera, hari amahirwe yo kubyaza umusaruro izindi nzego, zirimo cyane nk'urwego rwa serivisi.

    Muri uru rwego, serivisi u Rwanda rwohereza mu mahanga ziruta izo rukurayo, aho ikinyuranyo kigeze kuri miliyoni 95$.

    Guverineri Soraya yavuze ko aya ari amahirwe u Rwanda rukwiriye kubyaza umusaruro kuko atanga icyizere, avuga ko ibi bizagerwaho binyuze mu kurushaho guhanga udushya kuko isoko ryo gucuruza serivisi rikenera kugira umwihariko.

    Ati “Icyo ni ikintu turi kuganira n'izindi nzego kugira ngo turebe uburyo twabyaza umusaruro urwego rwa serivisi. Ntabwo ukeneye amakamyo kugira ngo ugurishe serivisi, ariko ukeneye kugaragaza umwihariko, ukareba serivisi zakoherezwa mu mahanga, ubundi ukazishoramo.”

    Guverineri Soraya yavuze ko bigoye cyane kuba u Rwanda rwahita ruziba icyuho cy'ibicuruzwa rutumiza mu mahanga, kuko kubaka ubushobozi bushobora gutuma igihugu gihangana mu bicuruzwa cyohereza mu mahanga bitwara igihe.

    Ati “Kongera ibyoherezwa mu mahanga bitwara igihe kinini kuko igihe cyo gushinga uruganda ndetse no gukora ibikenewe ku isoko ry'u Rwanda, [bitwara igihe kinini] ibyo byose ni ibibazo tugomba gushakira ibisubizo, bizatwara igihe.”

    Ku rundi ruhande, Guverineri Soraya yavuze ko u Rwanda rugerageza kugabanya icyo cyuho binyuze mu bikorwa birimo nko gukurura ishoramari riturutse mu mahanga, agashimangira ko urwego rw'ubukerarugendo rugomba kurushaho kubyazwa umusaruro.

    Ati “Dufite ibikorwaremezo bihagije byatuma turushaho kubyaza umusaruro urwego rw'ubukerarugendo, tugomba kongera umubare w'abakerarugendo. Amafaranga Abanyarwanda batuye mu mahanga bohereza, abatuye muri diaspora bakomeje kubaza amahirwe y'ishoramari bashobora gukomeza gushoramo.”

    “Gukurura ishoramari mpuzamahanga, tugashyira imbaraga mu kureba uburyo twarushaho gukurura ishoramari riturutse mu mahanga ndetse no kwiga uburyo twarema ibigo by'ubucuruzi mu Rwanda bishobora gukura kandi bigakomeza gukurura ishoramari mpuzamahanga.”

    Gusa yavuze ko Banki Nkuru y'u Rwanda ihorana ubushobozi bwo kubika amadolari yatuma u Rwanda rushobora gutumiza ibicuruzwa byose rusanzwe rutumiza mu gihe cy'amezi ane, niyo nta dolari na rimwe ryaba ryinjiye mu gihugu.

    Yanamaze impungenge abibaza niba bitazagera ubwo u Rwanda rubura amadolari ashobora gutuma rutumiza ibicuruzwa by'ingenzi nka peteroli na mazutu, avuga ko ibyo bihabwa umwihariko, bikagenerwa amadolari akenewe.

    Mu 2024, u Rwanda rwakiriye ishoramari rya miliyari 3,2$, avuye kuri miliyari 2,4$ mu 2023. Muri iri shoramari, irijyanye n'inganda, imari n'ubwishingizi n'ibijyanye n'imitungo itimukanwa ryihariye 77,9%. Iri shoramari ryose riri mu cyiciro cyo kongera umusaruro no kuwusigasira.

    Mu mwaka ushize kandi u Rwanda rwinjije miliyoni 647$ avuye mu bikorwa by'ubukerarugendo, naho amafaranga Abanyarwanda batuye mu mahanga bohereza mu gihugu yarenze miliyoni 500$ mu 2024.

    Guverineri wa Banki Nkuru y’u Rwanda yavuze ko u Rwanda rufite amadolari ahagije, yarufasha gutumizwa ibicuruzwa mu mahanga mu gihe kirenga amezi ane


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/igisubizo-cya-bnr-ku-ngano-y-amadolari-ari-mu-rwanda

  • Kamonyi-Rugalika: Polisi yataye muri yombi abakekwaho ubujura bwo gutegera abantu mu nzira no gutobora inzu #rwanda #RwOT

    Polisi y'u Rwanda ikorera mu Karere ka Kamonyi, mu ijoro ryo kuri uyu wa 09 Kamena 2025 mu Mudugudu wa Taba, Akagari ka Masaka, Umurenge wa Rugalika ho mu Karere ka Kamonyi, yataye muri yombi abagabo batanu bari hagati y'imyaka 21 na 55. Bakurikiranyweho ubujura bwo gutegera abantu mu mayira bakabacuza utwabo ndetse no gutera abantu mu ngo bagatobora inzu bakiba ibyo basanze.

    Amakuru bamwe mu baturage ba Rugalika by'umwihariko muri aka gace ka Masaka bahaye intyoza.com ni uko abafashwe bari basanzwe barabajujubije biba, bategera abantu mu nzira bakabambura ndetse bakanakora urugomo. Bavuga ko bagiye babatangaho amakuru kenshi.

    Babwiye intyoza.com kandi ko uko ari batanu batawe muri yombi, barimo batatu basanzwe ari abaturage baho bazwi, hakaba n'abandi babiri basanzwe bahazererera baturutse i Muhanga, ariko kubera guhuzwa n'ibikorwa by'ubujura bakaba ngo bahoraga muri aka gace kenshi ku buryo hari n'ubwo bajyaga bahaba bamwe batabazi bakabibeshyaho ko ari abaho.

    Muri aba bafashwe, barimo abibye amadirishya n'inzugi bakuye ku muturage wubakaga inzu ye, barimo abibye Televiziyo(Screen TV) ndetse binjira no mu iduka ry'umuturage wicururiza bararisahura bararyeza.

    Abaturage kandi, bavuga ko aba bakekwaho ubujura kimwe n'abandi batarafatwa, iyo hagize ibyo biba ngo kubijyana Kigali aho kenshi bajya kugurishiriza ibyibano biraborohera kuko kenshi bakoresha inzira yo kwambuka Nyabarongo bakoresheje ubwato, aho bagenda bagatanga amafaranga 200 bakabambutsa n'ibyo bibye.

    Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda mu Ntara y'Amajyepfo, SP Emmanuel Habiyaremye yabwiye intyoza.com ko aba bakekwaho ubujura uko ari batanu Polisi yabataye muri yombi muri Operasiyo(Umukwabu) yakozwe nyuma y'amakuru abaturage bahaye Polisi. Avuga kandi ko bamwe muri aba bafatanywe ibyo bari bibye birimo iyi Screen TV iza gusubizwa nyira yo kuko yamenyekanye.

    Akomeza avuga ko uyu mukwabu wakozwe( Police Operations) biri mu bikorwa bigamije gukumira no kurwanya bene ubu bujura by'umwihariko, ariko kandi ngo n'ubundi bujura muri rusange. Abafashwe bafungiye kuri Sitasiyo ya Polisi ya Runda.

    SP Emmanuel Habiyaremye, avuga ko Polisi y'u Rwanda iburira umuntu uwo ariwe wese utekereza kwishora mu bikorwa nk'ibi by'ubujura ndetse n'ubirimo ko Polisi iri maso kandi ko ntawe ukora ibikorwa nk'ibyo bizahira kuko ukekwa wese azafatwa aho yaba ari hose agashyikirizwa ubutabera. Asaba ndetse akagira inama abatekereza kujya mu bikorwa nk'ibyo n'ababirimo kubireka ahubwo bagakora imirimo yemewe n'amategeko, cyane ko ngo abenshi usanga ari urubyuriko rufite imbaraga zo gukora.
    Munyaneza Théogène

    Source : https://www.intyoza.com/2025/06/09/kamonyi-rugalika-polisi-yataye-muri-yombi-abakekwaho-ubujura-bwo-gutegera-abantu-mu-nzira-no-gutobora-inzu/

  • Cristiano Ronaldo: 'Iki gikombe ni kimwe mu byanteye ibyishimo' #rwanda #RwOT

    Cristiano Ronaldo yatangaje ko yegukanye ibikombe byinshi mu makipe yanyuzemo ariko ko nta na kimwe cyamurutira gutwarana igikombe n'ikipe y'igihugu ya Portugal.

    Ibi yabigarutseho ejo nyuma yo gutsinda ikipe y'igihugu ya Espagne, bakegukana igikombe cya UEFA Nations League, umukino wakurikiwe n'abantu ibihumbi ku bihumbi bari kuri sitade ndetse no kuri televiziyo hirya no hino ku isi.

    Mu kiganiro n'abanyamakuru nyuma y'uwo mukino, Ronaldo yagize ati: 'Nabonye ibikombe byinshi ndi kumwe n'amakipe akomeye nka Manchester United, Real Madrid na Juventus, ariko gufatanya n'abavandimwe bo muri Portugal tukegukana igikombe ku rwego mpuzamahanga ni ikintu ntagereranya n'ibindi.'

    Yongeyeho ati: 'Ni iby'agaciro gakomeye ku mukinnyi wese kwambara ibendera ry'igihugu cye, kuririmbira igihugu indirimbo yubahiriza igihugu, ndetse no kugihesha ishema. Ni inzozi zanjye zakabaye iz'umukinnyi wese.'

    Ronaldo, w'imyaka 40, yagaragaje ko n'ubwo ageze mu myaka y'izabukuru y'imikino, agifite umuhate n'ingufu zo gufasha igihugu cye kwesa imihigo.

    Uyu mukino w'ishiraniro warangiye Portugal itsinze Espagne ibitego 2-1, aho Ronaldo yatsinze igitego kimwe akanatanga umupira wavuyemo ikindi.

    Iki gikombe cya UEFA Nations League cyabaye icya kabiri gikomeye Portugal yegukanye ifite Cristiano Ronaldo nk'umukinnyi wayo, nyuma yo kwegukana Euro 2016, nabwo batsinze Ubufaransa ku mukino wa nyuma.

    Abasesenguzi mu by'umupira w'amaguru bavuga ko Ronaldo yahinduye amateka ya Portugal, akayishyira ku rwego rw'ibihugu bikomeye ku isi mu mupira. Abafana bo bamugaragaza nk'intwari, bakavuga ko ibyo yakoze azasigara ari intangarugero ku bato n'abakuru.

    Cristiano Ronaldo: 'Iki gikombe ni kimwe mu byanteye ibyishimo'
    Cristiano Ronaldo yatangaje ko yegukanye ibikombe byinshi mu makipe yanyuzemo ariko ko nta na kimwe cyamurutira gutwarana igikombe n'ikipe y'igihugu ya Portugal

    Source : https://kasukumedia.com/cristiano-ronaldo-iki-gikombe-ni-kimwe-mu-byanteye-ibyishimo/