Category: Uncategorized

  • Gitifu w'Akarere ka Gicumbi yeguye 'ku nyungu z'akazi' – #rwanda #RwOT

    Ku wa Gatatu tariki ya 21 Mata 2021 ni bwo uyu mugabo yeguye.

    Umuyobozi w'Akarere ka Gicumbi wungirije ushinzwe Imari, Ubukungu n'Iterambere, Nteziryayo Anastase, yavuze ko babonye ubusabe bw'Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'ako karere bwo guhagarika akazi, ariko bategereje ko Inama Njyanama y'Akarere ibwemeza.

    Ati 'Ku wa Gatatu twakiriye ibaruwa yashyikirije ubunyamabanga rusange ifite impamvu ivuga guhagarika imirimo ku nyungu z'akazi […] Ni we wabyiyandikiye sinamenya icyo yari ashaka kuvuga ku nyungu z'akazi, hari igihe umuntu areba akavuga ati uwaba mvuyemo kugira ngo ndebe ko hari ibyakwihuta.'

    Perezida w'Inama Njyanama y'Akarere ka Gicumbi, Kayombya Dieudonné, yavuze ko bagiye kureba icyo amategeko ateganya.

    Ku wa 24 Ugushyingo 2016, Byiringiro Fidèle wari Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'aka karere na we yeguye ku mirimo ye.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Akarere ka Gicumbi, Mpayimana Epimaque, yeguye ku mirimo ye avuga ari ku inyungu z’akazi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/gitifu-w-akarere-ka-gicumbi-yeguye-ku-nyungu-z-akazi

  • Nyuma ya gusinyira Zanaco FC mu mezi abiri ashize ariko ntahite akine kubera kubura icyangombwa kimwemerera gukorera muri Zambia, Nizeyimana Mirafa yaraye akibonye. #rwanda #RwOT

    Nyuma yaho umukinnyi wo hagati mu kibuga uheruka gukinira ikipe ya Rayon Sports, Nizeyimana Mirafa asinye amasezerano y'imyaka ibiri mu ikipe ya Zanaco FC yo muri Zambia ariko ntabashe guhita atangira gukinira iyo kipe kubera kutabona ibyangombwa bimwemerera gukorera muri Zambia, uyu mukinnyi yaraye yemerewe gukorera muri icyo gihugu.

    Nizeyimana Mirafa wari wasinyiye ikipe ya Zanaco FC yo mu gihugu cya Zambia mu ntangiriro za Gashyantare 2021, yaraye abonye icyangombwa cyaburaga ngo atangire gukorera muri icyo gihugu, icyo cyangombwa yahawe benshi bakizi ku izina rya Work Permit, ni icyangombwa umuntu ahabwa iyo agiye gukorera mu gihugu kitari icye.

    Uyu mukinnyi ukina mu kibuga hagati nyuma yaho abonye icyo cyangombwa kandi yahise anahabwa nimero 35 izajya imuranga mu kibuga aho afite inshingano zo gufasha iyi kipe ye kwitwara neza batwara igikombe cya Shampiyona yo muri icyo gihugu kuri ubu igeze ku munsi wa 22, ikipe ya Zanaco ikaba iri ku mwanya wa kabiri inyuma ya ZESCO United ifite amanota 46 ikaba irusha iya kabiri amanota 7 kuko Zanaco ifite 39.

    Nizeyimana Mirafa siwe munyarwanda wa mbere ugiye gukina muri iki gihugu kuko abakinnyi barimo Bashunga Abouba wa Rayon Sports, Biramahire Abedi Christophe wa AS Kigali na myugariro wa Police FC Usengimana Faustin baheruka gukina mu ikipe ya Buildcon FC.

    Nizeyimana Mirafa ari mu Rwanda yakinnye shampiyona ye ya mbere mu mwaka wa 2012 muri Etincelles, ayivamo yerekeza muri Police FC aho yamazemo imyaka ibiri, avamo yerekeza muri APR FC ahava ajya muri Rayon Sports yakinnyemo umwaka umwe.

    The post Nyuma ya gusinyira Zanaco FC mu mezi abiri ashize ariko ntahite akine kubera kubura icyangombwa kimwemerera gukorera muri Zambia, Nizeyimana Mirafa yaraye akibonye. appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/nyuma-ya-gusinyira-zanaco-fc-mu-mezi-abiri-ashize-ariko-ntahite-akine-kubera-kubura-icyangombwa-kimwemerera-gukorera-muri-zambia-nizeyimana-mirafa-yaraye-akibonye/

  • Gitufu w'Akarere ka Gicumbi yeguye 'ku nyungu z'akazi' – #rwanda #RwOT

    Ku wa Gatatu tariki ya 21 Mata 2021 nibwo uyu mugabo yeguye.

    Umuyobozi w'Akarere ka Gicumbi wungirije ushinzwe Imari, Ubukungu n'Iterambere, Nteziryayo Anastase, yavuze ko babonye ubusabe bw'Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'ako karere bwo guhagarika akazi, ariko bategereje ko Inama Njyanama y'Akarere ibwemeza.

    Ati 'Ku wa Gatatu twakiriye ibaruwa yashyikirije ubunyamabanga rusange ifite impamvu ivuga guhagarika imirimo ku nyungu z'akazi […] Ni we wabyiyandikiye sinamenya icyo yari ashaka kuvuga ku nyungu z'akazi, hari igihe umuntu areba akavuga ati uwaba mvuyemo kugira ngo ndebe ko hari ibyakwihuta.'

    Perezida w'Inama Njyanama y'Akarere ka Gicumbi, Kayombya Dieudonné, yavuze ko bagiye kureba icyo amategeko ateganya.

    Ku wa 24 Ugushyingo 2016, Byiringiro Fidèle wari Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'aka karere nawe yeguye ku mirimo ye.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Akarere ka Gicumbi, Mpayimana Epimaque, yeguye ku mirimo ye avuga ari ku inyungu z’akazi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/gitufu-w-akarere-ka-gicumbi-yeguye-ku-nyungu-z-akazi

  • Ntibisanzwe! Mu Rwanda haje Kompanyi yitwa 'Ndangira Umugeni Company Ltd', kuri 15.000Frw gusa urabona umugore cyangwa umugabo w'inzozi zawe #rwanda #RwOT

    Mu Rwanda haje Kompanyi yitwa 'Ndangira Umugeni Company Ltd' ifasha abasore n'inkumi kubona abo bifuza kurushingana. Kugira ngo iyi kompanyi igufashe usabwa kubanza kwishyura 15 000 Frw.

    Mu Mujyi wa Kigali, hatangijwe sosiyete 'Ndangira Umugeni Company Ltd', ihuza abashaka kurongora n'abashaka kurongorwa, abashimanye bakabana, abagayanye buri umwe akaguma ku isoko kugeza ubwo uwo Imana yamuremeye arimusanzeho inkweto ikabona iyayo.

    Iyi sosiyete iherereye mu Karere ka Gasabo mu Murenge wa Remera ahazwi nko ku cya Mitsingi, ihuza abakobwa n'inkumi bifuza kurushinga, ariko ubishaka akabanza kwishyura.

    Uwabyumva yagira ngo ni amashyengo ariko ab'inkwakuzi 64 bamaze kwiyandikisha. Ubwo kandi ushobora kwibwira ko ari abasore gusa kuko ari bo bariye isoni. Reka da!, muri abo bamaze kwiyandikisha abasore ni 34 naho 30 basigaye ni abakobwa bashaka abagabo.

    Ibi byaje bite?

    Amateka nyarwanda agaragaza ko kera nta musore cyangwa inkumi yirangiraga uwo bazabana. Iyo Umuryango wabaga umaze kubona ko umusore akuze, bamureberaga umuranga akajya kubashakira umukobwa w'imico myiza, ukomoka mu muryango mwiza bakabagezaho icyifuzo cy'uko umusore wo mu muryango wa runaka yifuza kurongora umukobwa wo mu muryango wa naka.

    Iperereza ryarakorwaga mu miryango yombi, babona nta nzigo ibabuza kurushinga bakemeranya indi misango ibanziriza ubukwe nyirizina, nko gufata irembo, gusaba, gukwa n'ibindi.

    Nubwo hashize igihe iyi migirire isa nk'idakorwa uko bikwiriye kubera ibihe, kuri ubu akenshi umusore washakaga kurongora yirwarizaga agashakisha umukunzi, uwo ashimye akamushyikiriza umuryango ya mihango gakondo yo gufata irembo, gusaba no gukwa igakurikiraho.

    Wakwibaza icyateye umunyamategeko Dusabimana Vedaste gushinga 'Ndangira Umugeni Company Ltd' dore ko ari na sosiyete ifite ibyangombwa biyemerera gukorera mu Rwanda. Nta gitangaza kandi, umunyametegeko ntiyakwishora mu bintu bitemewe n'amategeko.

    Me Dusabimana Vedaste yabwiye IGIHE dukesha iyi nkuru ko ashinga iyi sosiyete yari afite igitekerezo cyo gukomeza ingo nshya kuko yahoraga yifuza gukora ubujyanama mu ngo.

    Ati 'Bijya gutangira nifuzaga kujya ngira inama ingo zifite ibibazo, icyakora kubera imyaka yanjye no kuba ntari umuhanga cyane bikangora. Niko naje gufata icyemezo cyo gushaka kubaka ingo nshya noneho nkajya nzigira inama mpereye mu mizi.'

    Inama yatangiye azitangira ubuntu ndetse ashyiraho itsinda rya WhatsApp ryari rishinzwe gusa kugira inama ingo nshya no guhuza abashaka kurushinga.

    Hari abagannye iri tsinda bashaka kumuvangira, bafite izindi ntego zirimo gushaka abakunzi bo kwimara ipfa by'akanya gato. Amaze kubona ko hari abari kubikerensa yahinduye umuvuno, abigira ubucuruzi ashyiraho ibiciro kugira ngo uzajya umusaba guhuzwa n'umugeni, abe koko ari ibintu yatekerejeho neza.

    Ati 'Kuva kera nakundaga guhuza abantu bagakundana, nyuma naje gukora group ya WhatsAppp ikajya ihuza abasore n'inkumi bifuza kubaka. Bitewe n'uburyo abantu bayitabiriye ari benshi, habaga harimo n'abikinira bituma tubona ko bigoye gutandukanya umuntu ukomeje n'uwaje afite ikindi ashaka.'

    Kugeza ubu umuntu wifuza umugeni iyo agannye 'Ndangira Umugeni Company Ltd' asabwa kwishyura ari hagati y'ibihumbi 10 na 15 by'amafaranga y'u Rwanda.

    Umaze kwishyura aya mafaranga hari urupapuro yuzuza ruriho uko ateye ndetse n'ibyo yifuza ku wo bazarushingana.

    Mu kuzuza uru rupapuro agirana ibiganiro n'ubuyobozi bw'iyi sosiyete bigamije kumuhugura ku bijyanye no kubaka urugo. Ushaka umugeni ahabwa iminsi iri hagati y'ibiri n'itatu bakamurebera mu bo bafite wujuje ibyo asaba.

    Umukiriya ahabwa amahirwe yo guhitamo abageni batanu, iyo nta n'umwe ashimye baramureka cyangwa akishyura andi serivise igatangira bundi bushya.

    Mu guhuza abashimanye, ubuyobozi bwa 'Ndangira Umugeni Company Ltd' bubaha umwanya ubwabo bakaganira ku buryo buri wese amenya uwo bagiye kubana akaramata.

    Hari uwabyumva agakeka ko ari icuruzwa ry'abantu dore ko ari kimwe mu byaha byeze kuri ubu. Dusabimana we siko abibona. Ati 'Nta cyaha kirimo kuko twe duhuza abantu ku bw'ineza y'umuryango nyarwanda no kubaka ingo zibereye abanyarwanda.'

    Ubucuruzi mu bijyanye n'ubukwe si ubw'ubu. Hashize iminsi mu bindi byiciro by'ubukwe bikorwa, nk'aho umusore cyangwa inkumi ishaka kurushinga ariko nta mwanya afite wo gutegura ubukwe, hari za sosiyete zitandukanye zibafasha kubutegura zikabashakira ibikenerwa byose, kugeza ku bambarira umusore cyangwa umukobwa. Ni ukuvuga ngo uretse umusore n'umugeni, abandi bose batashye ubukwe umusore cyangwa umugeni ashobora kubamenyera mu muhango w'ubukwe, ukuyeho bake bo mu miryango yombi.

    Ingo zubatse ku musenyi

    Akingeneye Jeanne, umuturage wo mu mujyi wa Kigali, afite impungenge ku buryo ingo zizubakira kuri uku guhuzwa zizaramba.

    Ibi abishingira no ku bibazo biri mu zubatswe mu buryo busanzwe aho gatanya zimaze igihe zivuza ubuhuha. Mu mwaka wa 2019, mu Rwanda imiryango 8941 yemerewe n'inkiko gutandukana. Ni mu gihe mu 2018 hari hatanzwe gatanya 1311, ni ukuvuga ko zikubye inshuro 6.8.

    Akingeneye ashingiye kuri izo mpungenge yagize ati 'Nibyo rwose bashobora guhuza abantu mu minsi ya mbere wenda bakanakundana, ariko kubaka ni ibintu bidakinishwa si iby'igihe cy'agahararo gusa kuko ubana igihe n'umuntu. Ibaze uramutse ukosheje byoroshye uko yagucyurira ashingiye k'uko yakubonye. Sha njye nta cyizere nabiha rwose!'

    Umusizi Nsanzabera Jean De Dieu, umwanditsi w'ibitabo by'amateka n'umuco nyarwanda, yavuze ko kuranga muri ubwo buryo bihabanye cyane no kuranga bimenyerewe mu muco nyarwanda.

    Ati 'Kera wasangaga umuranga aranga umukobwa batuye ku musozi umwe, azi neza imico ye ndetse anazi umuryango akomokamo.'

    Impamvu yagombaga kuba azi neza umuryango akomokamo, Nsanzabera avuga ko byaturukaga ku kuba umusore atararambagizaga inkumi gusa, ahubwo ngo yarambagizaga umuryango.

    Umusizi Nsanzabera ntahakana ko ingo ziri kubakwa n'iyi sosiyete zishobora kubaho ariko impungenge zikaba ku kuramba kwazo.

    Umuturage Nkurunziza Felix we yavuze ko guhuza umusore n'inkumi bagiye kurushinga babanje kwishyura ari ibintu bigoye ku hazaza h'urugo rushya.

    Uyu mugabo yavuze ko uko biri kose ari uburyo bworoshye bwo kubona umukunzi ariko atari uburyo bwiza ku bashaka kubaka urugo ruzabana akaramata.

    Kugeza ubu nta rugo na rumwe sosiyete 'Ndangira Umugeni Company Ltd' irubaka ngo bashakane, icyakora ngo hari abo bamaze guhuza bageze kure ibiganiro.

    Src: Igihe.com

    Source : https://impanuro.rw/2021/04/24/ntibisanzwe-mu-rwanda-haje-kompanyi-yitwa-ndangira-umugeni-company-ltd-kuri-15-000frw-gusa-urabona-umugore-cyangwa-umugabo-winzozi-zawe/

  • Birababaje :Umusore mwiza ukomerewe cyane||yarihebye yumva ko agomba gutegereza akipfira. – YEGOB #rwanda #RwOT

    Umusore witwa Hagenimana Ezechiel ukomoka mu ntara y'iburasizuba yarihebye cyane  nyuma y'uburwayi bw'umutima bwamufashe bukamutera gutakaza uburyo yavugaga nyuma yo kuva muri coma ndetse akabura n'uburyo bwo kwivuza.

    Muri Nyakanga 2020 nibwo uyu musore yarwaye mu buryo butunguranye, aho yajyanwe kwa muganga yaguye muri coma,abaganga bo mu bitaro by'Umwami Faisal nibo bemeje ko arwaye indwara y'umutima kandi ko agomba kubagwa.Uyu musore utabasha kuvuga neza ,atangaza ko yabanje kuba umwarimu  nyuma atangira gukora muri VSO RWANDA , aho yabandikiye akabasaba ubufasha ,gusa ngo bamusubiza ko nta bufasha bamuha.Kuri ubu kwa muganga bamubwiye ko kugirango akire bizasaba ko ajyanwa mu Buhinde kuvagwa umutima.Ministeri y'Ubuzima ikaba yaramwemereye ubufasha bwo kuzamuha itike y'indege no kwishyura imiti ariko ibindi byose ,birimo uburyo bw'imibereho n'umurwaza bakazabyishyurira nk'uko umurwaza we Ndikumana Marcel banakoranye ndetse umuba hafi yabitangarije Ukwezi TV.

    Yaboneyeho no gusaba uwaba afite umutima w'impuhwe ko yanyuza inkunga ye kuri numero +250783086058 ibaruye kuri Ndikumana Marcel.

    Leave your vote

    Comments

    0 comments

    Source : https://yegob.rw/birababaje-umusore-mwiza-ukomerewe-cyaneyarihebye-yumva-ko-agomba-gutegereza-akipfira/

  • Gitufu w’Akarere ka Gicumbi yeguye “ku nyungu z’akazi” –

    Ku wa Gatatu tariki ya 21 Mata 2021 nibwo uyu mugabo yeguye.

    Umuyobozi w’Akarere ka Gicumbi wungirije ushinzwe Imari, Ubukungu n’Iterambere, Nteziryayo Anastase, yavuze ko babonye ubusabe bw’Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’ako karere bwo guhagarika akazi, ariko bategereje ko Inama Njyanama y’Akarere ibwemeza.

    Ati “Ku wa Gatatu twakiriye ibaruwa yashyikirije ubunyamabanga rusange ifite impamvu ivuga guhagarika imirimo ku nyungu z’akazi […] Ni we wabyiyandikiye sinamenya icyo yari ashaka kuvuga ku nyungu z’akazi, hari igihe umuntu areba akavuga ati uwaba mvuyemo kugira ngo ndebe ko hari ibyakwihuta.”

    Perezida w’Inama Njyanama y’Akarere ka Gicumbi, Kayombya Dieudonné, yavuze ko bagiye kureba icyo amategeko ateganya.

    Ku wa 24 Ugushyingo 2016, Byiringiro Fidèle wari Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’aka karere nawe yeguye ku mirimo ye.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Akarere ka Gicumbi, Mpayimana Epimaque, yeguye ku mirimo ye avuga ari ku inyungu z’akazi

  • Lionel Messi yashyize ikintu kidasanzwe muri Hoteli ye kugira ngo akurure abakiliya #rwanda #RwOT

    Lionel Messi afite hoteli 3 zikomeye zanditswe ku izina MiM Hotels aho izindi 2 ziherereye ahitwa Sitges na Mallorca.

    Hoteli za Messi 2 ziri Mallorca na Ibiza zongeye gufungurwa nyuma ya guma mu rugo ariko zaravuguruwe ku buryo budasanzwe nkuko Mundo Deportivo yabitangaje.

    Iyi pisine y'akataraboneka ni imwe mu mpinduka zashyizwe kuri iyi hoteli kugira ngo abakiriya bakomeze kwishima.

    Iyi hoteli ya Messi iri Ibiza ifite ibyumba 52 n'iyi pisine yashyizwemo iri koranabuhanga ridasanzwe.

    Gukodesha icyumba bisaba amapawundi ari hagati ya 225-525 mu minsi ishize ariko biravugwa ko ashobora kuziyongera kubera iyi pisine.

    Hoteli ya MiM hotel iri ahitwa Sitges ni hafi cyane y'umujyi wa Barcelona Messi afatwa nk'umwami.

    Lionel Messi agiye kurangiza amasezerano muri FC Barcelona muri iyi mpeshyi aho byitezwe ko ashobora kongera amasezerano kubera perezida mushya w'iyi kipe bakundana witwa Joan Laporta.

    Source : http://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/lionel-messi-yashyize-ikintu-kidasanzwe-muri-hoteli-ye-kugira-ngo-akurure

  • Nigeria: Abanyeshuri bishwe barashwe n'ababashimuse #rwanda #RwOT

    Abanyeshuri batatu, bari mu bashimuswe ku wa kabiri kuri kaminuza iri muri leta ya Kaduna mu majyaruguru ya Nigeria, babonetse bishwe barashwe, nkuko abategetsi babivuga.

    Imirambo yabo yabonetse ku wa gatanu mu cyaro cya Kwanan Bature, hafi y'iyo kaminuza. Ubu yajyanwe mu buruhukiro (morgue).

    Umubare utaramenyekana w'abanyeshuri bashimutiwe kuri Kaminuza yigenga ya Greenfield iri mu karere ka Chikun ko muri iyo leta.

    Muri Nigeria, ubusanzwe ni gacye cyane abashimuse abanyeshuri babica.

    Bitandukanye n'izindi leta bihana imbibi, leta ya Kaduna ifite imikorere yo kutagirana ibiganiro n'abashimuse abantu cyangwa kuriha ingwate.

    Ahubwo Guverineri Nasir Ahmad el-Rufai w'iyo leta ashaka ko abashimuse abantu bafatwa bagacibwa imanza.

    Bwana Nasir yavuze ko iyicwa ry'abo banyeshuri ari “ubunyamaswa bwuzuye, kutagira ubumuntu no kubahuka ubuzima bw'abantu bikozwe n'abagome”.

    Mu itangazo yasohoye, yagize ati: “Ibi bisambo byitwaje intwaro ni urugero rw'ububi bwa mbere bushoboka bw'inyokomuntu kandi bigomba kurwanywa uko byagenda kose kubera ubunyamaswa bigaragaza”.

    Kuva mu kwezi kwa cumi na kabiri mu 2020, abanyeshuri barenga 800 bamaze gushimutwa mu majyaruguru ashyira uburengerazuba bwa Nigeria.

    Ariko 29 bashimuswe mu kwezi kwa gatatu ku ishuri rikuru ryo muri leta ya Kaduna ntabwo bararekurwa.

    Ababyeyi babo bamaganye icyemezo cya Guverineri cyo kutagirana ibiganiro n'ababashimutiye abana, ndetse bagaragaje ko bafite ubushake bwo kuriha ingwate ngo abana babo barekurwe.

    Gushimuta abantu mu kivunge hagamijwe kwaka ingwate bikomeje kwiyongera muri Nigeria, mu gihe abategetsi barimo kugorwa n'ibikorwa-remezo bimeze nabi byo mu rwego rw'umutekano.

    Nyinshi muri leta zo mu majyaruguru ashyira uburengerazuba zafunze amashuri ngo zihe akanya abategetsi ko gushaka umuti w'iki kibazo.

    BBC

    Source : http://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/umutekano/article/nigeria-abanyeshuri-bishwe-barashwe-n-ababashimuse

  • Camera za Polisi zitahura abakoresha umuvuduko urengeje igipimo zarikoroje muri Kigali –

    Kubera iterambere ry’ikoranabuhanga, hari igihe tuzajya tubona mu mihanda yo muri Kigali nta mupolisi n’umwe urimo ahubwo harimo za Camera gusa. Mu bindi bihugu aho ziri ku bwinshi, iyo imodoka ziri kwirukanka zarengeje umuvuduko, ubona imirabyo myinshi ku buryo utabizi wagira ngo ni nk’abantu bari gufotora. Uko ikubita umurabyo, ni ko iba yandikiye uwarengeje umuvuduko.

    Mu 2017 nibwo ibikorwa byo gushyira Radar zigenzura umuvuduko n’abica amategeko y’umuhanda zatangiye gushyirwa hirya no hino mu gihugu, zitangira guhana uwo ariwe wese.

    Kera twajyaga tubona nka V8 zimwe z’abakomeye ziri kunyaruka boshye zitwaye umurwayi ku buryo n’Umupolisi nayibona atari buyihagarike, gusa ubu byarahindutse. Ku wa 14 Kanama 2019, Minisitiri w’Ubutabera, Johnston Busingye, yandikiwe na Camera amande y’ibihumbi 50 Frw kubera umuvuduko ukabije, icyo gihe yari ageze ahitwa Gihuta i Gatsibo.

    Izi Camera zahabuye abakoresha umuhanda ku buryo nta mahitamo basigarana usibye kugendera ku muvuduko wemewe. Gusa wa mugani ngo abahinzi bajya inama inyoni nazo zijya izindi, abakoresha imihanda nabo umunsi ku wundi bahimba amayeri abafasha gukwepa izi Camera.

    Imikorere y’izi Camera cyangwa se Radars

    Izi Camera zigenzura umuvuduko ziri ubwoko butandukanye, ububoneka mu Rwanda ni butatu. Harimo izishingwa ahantu hamwe ku buryo zidashobora kuhava, arizo mu Rwanda bahimbye akazina ka “Sofia” n’izindi ebyiri zimukanwa zirimo imwe ishobora guterekwa ahantu runaka n’indi umupolisi ashobora kuba afite mu ntoki izwi mu Cyongereza nka “Radar Gun”.

    Amateka agaragaza ko zatangiye gukoreshwa kera, nk’aho igerageza rya mbere ryazo muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika ryabaye mu 1947, hanyuma mu 1949 abantu batangira kujya bahanwa hagendewe ku makuru zatanze.

    Mu Bwongereza, Camera ya mbere yashyizwe mu muhanda uri ku kiraro cya Twickenham mu 1992. Yitwaga Gatso, yakozwe n’Ikigo cyitwa Gatsometer BV, icyo gihe yari ifite ubushobozi bwo kureba umuntu warengeje ibilometero 60 mu isaha. Mu minsi 22 gusa, yafashe abashoferi ibihumbi 23 bafite umuvuduko urenze ibilometero 65 mu isaha.

    Izi Camera zishobora gufata ikinyabiziga mu ntera ya metero 500 gusa inyinshi zifata ikiri hagati ya metero 75 na 200.

    Zashyizweho kugira ngo zigabanye impanuka zo mu muhanda, dore ko ziri ku mwanya wa munani ku Isi mu bihitana abantu benshi. Nko mu bitaro bya Kaminuza bya Kigali, CHUK, mu barenga 1000 bakirwa buri kwezi muri serivisi z’indembe, umubare munini ni ababa bakoze impanuka zo mu muhanda.

    Mu 2019 mu Rwanda habaye impanuka zo mu muhanda 4661 zaguyemo abantu 537 mu gihe mu mezi 10 ya 2020, habaye impanuka zirenga 3000 zahitanye abantu 500 naho abarenga 2000 barakomereka.

    Abantu batangiye guhimba amayeri…

    Akenshi muri iki gihe, buri gitondo ku mbuga nkoranyambaga haba hacicikana ubutumwa bubwira abantu aho Camera ziteretse, ku buryo abahanyura bose bahagera bamaze kumenya ko zihari.

    Urugero rumwe ni urwaramutse mu gitondo cyo kuri uyu wa Gatanu. Ubutumwa bwagiraga buti “Ku bakoresha umuhanda wa Kanombe na 19 hashyizwe Camera ebyiri tumenyereye ku izina rya Sofia. Iya mbere yashyizwe ahitwa Sector urenze amasangano y’imihanda werekeza ku bitaro indi yashyizwe urenze amashuri ugana ku mudugudu w’abamugariye ku rugamba. Zose ziri mu ruhande rw’iburyo uturutse i Remera. Tuzirinde.”

    Ubu abantu bari gushyira imbaraga nyinshi mu gushaka uko bahunga Camera nk’uko bahungaga Abapolisi mu minsi yashize, bakibagirwa ko ibiri gukorwa ari mu nyungu z’ubuzima bwabo. Dusibije amaso inyuma, buri mpinduka zigira ibyazo kandi zakirwa bitandukanye.

    Mu 2015 nibwo Speed Governor zatangiye gukoreshwa mu modoka zitwara abagenzi rusange. Mbere yazo byari bimaze kuba ibintu bimenyerewe kumva bus iri kuva nk’i Muhanga yaguyemo abantu 18, gupfa umuntu yishwe n’impanuka ntabwo byari bikiri inkuru ariko kuva aho umuvuduko wagabanyirijwe, agahenge karabonetse.

    Mu minsi ya mbere ariko, Speed Governor zararwanyijwe, abashoferi bavuga ko zibakerereza kubera kugenda buhoro ko nibura umuvuduko wagirwa ibilometero 70 ku isaha, ba nyiri modoka bo bagaragaza ko bagiye kugwa mu bihombo.

    Amafaranga asigaye ari umurengera…

    Muri iki gihe hari abatwara ibinyabiziga bashobora kwandikirwa amafaranga aruta kure ayo binjiza ku kwezi. Urugero rwamamaye cyane mu minsi yashize, ni urw’umuntu wandikiwe amande angana n’ibihumbi 105 Frw ku munsi kandi mu gihe kitarenze amasaha ane.

    Ubu umuntu utambutse ku kinyabiziga kimuri imbere akabikorera ahatemewe, acibwa amande y’ibihumbi 25 Frw, ufashwe yarengeje umuvuduko acibwa ibihumbi 50 Frw, utwaye ikinyabiziga yanyoye ibisindisha acibwa ibihumbi 150 Frw.

    Kuvugira kuri telefoni utwaye nabyo ibihano byariyongereye aho byakubwe inshuro icumi bigera ku bihumbi 150 Frw.

    Umuti ni uwuhe?

    Hashize iminsi hari abantu binubira ko Polisi isigaye ishyira Camera ahantu hatagaragara ku buryo umuntu ashiduka yahanwe. Abenshi bahuriza ku kuvuga ko kuba zishyirwa ahihishe bidakwiye.

    Uwitwa Gasore Clement yifashishije urukuta rwa Twitter maze agira ati “Ziriya Camera zo ku mihanda zimurwa, twasabaga ko bibaye byiza zajya zishyirwa ahagarara kubera ko kuzihisha bitugiraho ingaruka zo kwandikirwa ntitubimenye.”

    Polisi yamusubije iti “Camera yo mu muhanda yashyirwa aho ari ho hose ishobora gukora akazi yagenewe. Abakoresha umuhanda basabwa kubahiriza amategeko y’umuhanda n’uburyo bwo kuwugendamo”.

    Birumvikana ko ikintu cyose gikura amafaranga mu mufuka, kigora abantu, ubu igisabwa ni ukubahiriza ibyapa byo mu muhanda ku buryo umuntu nta hantu na hamwe azahurira na Polisi kuko amafaranga asigaye yishyurwa ari umurengera mu gihe yagakoze ibindi.

    Izi Camera zashyizwe mu muhanda kugira ngo zirengere ubuzima bw’abantu bwatikiriraga mu bintu bishobora kwirindwa n’ubumuga benshi bahuraga nabwo bukababuza kugira icyo bikorera kandi bari bafite ingufu.

    Umuvugizi wa Polisi y’u Rwanda, CP John Bosco Kabera, aherutse kubwira Televiyo Rwanda ati “Zaje kunganira Abapolisi, Camera ikaba aho Umupolisi atari, ni ibikoresho bya Polisi. Niba warize amategeko y’umuhanda, ukiga gutwara ikinyabiziga, ugakorerwa ubukangurambaga, numva nta kindi gisigaye. Ahari Umupolisi azabikubaza, ahari Camera umupolisi adahari izatanga amakuru kuri Polisi.”

    Izi Camera zisigaye zishyirwa mu muhanda hirya no hino kugira ngo zifate abantu barengeje umuvuduko

    Mu 2017 nibwo igikorwa cyo gushyira izi Camera mu muhanda cyatangiye. Abantu bene iyi bayihimbye Sofia

    Umunsi ku wundi niko izi Camera zishyirwa hirya no hino muri Kigali

  • Minisitiri Gatabazi yamaze impungenge abaturiye Ikibuga cy’Indege cya Bugesera basaba ingurane aho kubakirwa –

    Ibi babigaragaje kuri uyu wa Kane ubwo Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu, Gatabazi Jean Marie Vianney; Guverineri w’Intara y’Iburasirazuba, Gasana Emmanuel n’abandi bayobozi babasuraga.

    Abaturage bazubakirwa ni abatuye mu Kagari ka Karera mu Murenge wa Rilima hafi y’Ikibuga Mpuzamahanga cy’Indege cya Bugesera. Ku ikubitiro hazubakirwa imiryango 44 ariko igumane ubutaka bwayo ibukoreraho ubuhinzi.

    Bamwe muri aba baturage bagaragaje ko badashaka kubakirwa na leta, bagaragaza ko nk’uko abandi bari batuye ahari kubakwa iki kibuga cy’indege bahawe amafaranga bakimuka bakajya gutura aho bashaka nabo ariko byakagenze aho kubakirwa inzu.

    Uwitwa Mugabo Jean Marie Vianney yagize ati “Hano mpafite inzu nyinshi, imitungo yanjye ubaze agaciro kayo ni miliyoni 40 Frw, urumva nibanyubakira iyo nzu imwe ntizaba ifite agaciro nk’ak’imitungo nari mfite hano.”

    Musabyeyezu Thérèse we yavuze ko niba bazahabwa inzu nziza ndetse bakagumana n’amasambu yabo nta kibazo abibonamo ngo ahubwo mbere bumvaga bazahabwa inzu gusa amasambu yabo bakayamburwa.

    Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu, Gatabazi Jean Marie Vianney, yabwiye aba baturage ko ari amahirwe babonye kuba leta igiye kububakira inzu nziza ikanabafasha kubyaza umusaruro ubutaka bwabo bazagumana.

    Yavuze ko abaturage barebwa n’iki kibazo ari imiryango 84 ituriye imbago z’Ikibuga Mpuzamahanga cy’indege cya Bugesera, hakiyongeraho n’abandi benshi bagiye bagura ubutaka bizeye ko leta izababarira ikabaha amafaranga.

    Yabwiye aba baturage ko leta izabubakira inzu nziza zijyanye n’igihe zifite ibyangombwa byose hanyuma ubutaka bwabo bo babugumane babuhingemo kinyamwuga bafashijwe na leta.

    Ati “Icyo tugamije ni ugutuza abaturage, niba ufite umuturage ushaka inzu icyo yari afite ni inzu yo gutahamo, iyo nzu bazamwubakira nayo ifite agaciro, umuturage kumuha inzu nshya ijyanye n’igihe tugezemo bitwaye iki? Niba hari uwavuga ngo yubatse ikigega cy’amazi azakomeza agikoreshe ikitazakorerwa kuri ubu butaka ni ukubaka butike, utubari n’ibindi.”

    Hari abagize umwuga gushora aho leta igiye kubaka ibikorwaremezo

    Minisitiri Gatabazi yavuze ko hari umuco abantu bamaze gufata wo kugura ahantu leta igiye gushyira ibikorwa remezo bagateramo imyaka kugira ngo izababarire ku mafaranga menshi. Yavuze ko urebye mu bari kwanga iyi gahunda ushobora gusanga abenshi ari bene aba bashoye imari hafi aho bizeye ko leta izabagurira.

    Ati “Ni umuco umaze kumenyererwa umuntu bamwimura mu Kiyovu akimukira Kimicanga yahava akimukira Batsinda ku buryo ushobora gusanga umuntu amaze kwimurwa inshuro esheshatu, hari ababigize umwuga guhora bagura ahantu leta igiye gushyira ibikorwaremezo kugira ngo bimurwe bahabwe amafaranga.”

    Minisitiri Gatabazi yakomeje avuga ko hari abaturage bake bashaka kugumura abandi abo ngabo ngo sibo leta izagenderaho ahubwo izareba inyungu rusange ikorere abaturage ibikwiriye, yavuze ko ubu nta gIhe ntarengwa kirashyirwaho cyo kuba aba baturage bamaze kwimuka ngo kuko inzu bazubakirwa zitararangira ariko ahamya ko ubutaka bwabo bazabugumana bakabuhingaho.

    Minisitiri Gatabazi yasabye abaturage kumva ko leta ibifuriza ibyiza ari nayo mpamvu izabubakira inzu nziza zijyanye n’igihe

    Minisitiri Gatabazi yababwiye ko amasambu yabo bazayagumana