Category: Uncategorized

  • Perezida Kagame yakiriwe na Emmanuel Macron w'u Bufaransa – #rwanda #RwOT

    Inama Mpuzamahanga yiga kuri Sudani yabereye i Paris mu Bufaransa, kuri uyu wa 17 Gicurasi 2021. Uretse abakuru b'ibihugu yanitabiriwe kandi n'abayobora ibigo by'imari muri Afurika.

    Ibiro by'Umukuru w'Igihugu, Village Urugwiro, byatangaje kuri Twitter ko Perezida Kagame yahuye na mugenzi we w'u Bufaransa, Emmanuel Macron aho bombi bitabiriye iyi nama. Ntabwo hatangajwe ibikubiye mu byo abakuru b'ibihugu byombi baganiriye.

    Ibiganiro hagati ya Perezida Kagame na mugenzi we Emmanuel Macron byabaye nyuma y'ukwezi hasohotse raporo ebyiri zacukumbuye uruhare rw'u Bufaransa muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Izi raporo zirimo iyashyizweho na Perezida Macron, yitiriwe Duclert ndetse n'iyashyizweho na Guverinoma y'u Rwanda yitiriwe 'Muse'.

    Izi raporo zombi icyo zahuriyeho ni uko u Bufaransa bwari buyobowe na François Mitterrand kuva mu myaka ya 1990 kugeza mu 1994, bwashyigikiye mu buryo bugaragara Leta yari iyobowe na Habyarimana Juvénal ari nayo yateguye inashyira mu bikorwa Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Perezida Kagame ari mu Bufaransa aho yitabiriye inama zirimo iyiga kuri Sudani n'ibibazo biri muri icyo gihugu. Iyi nama yabaye kuri uyu wa Mbere yigiwemo ingingo zitandukanye zirimo uburyo iki gihugu kiyobowe n'Uhagarariye Akanama ka Gisirikare, Abdel-Fattah Burhan na Minisitiri w'Intebe, Abdalla Hamdok cyabasha kwikura mu bibazo cyagize nyuma y'imvururu zakurikiye ihirikwa ku butegetsi rya Omar Al-Bashir mu 2019.

    Muri iyi nama kandi harebewe hamwe icyakorwa kugira ngo iki gihugu cya Sudani kizabashe kwishyura imyenda kibereyemo u Bufaransa n'ibigo by'imari mpuzamahanga.

    U Bufaransa bwahise butangaza ko buzaguriza Sudani miliyari 1.5 z'Amadorali ya Amerika mu gufasha iki gihugu kwishyura imyenda kibereyemo Ikigega Mpuzamahanga cy'Imari, IMF.

    Umwenda Sudani ibereyemo Paris Club [irimo ibihugu byinshi bitanga inguzanyo], ukabakaba 38% by'umwenda wa miliyari $60 ifitiye abayigurije bo mu mahanga.

    Minisitiri w'Intebe wa Sudani, Abdalla Hamdok, yabwiye abitabiriye iyi nama ko yizeye ko igihugu cye muri uyu mwaka gishobora kwishyura umwenda wa miliyari $60 ibashije kugira ayo ikurirwaho no kubona amasezerano y'ishoramari yava mu nama ya Paris.

    Leta ya Sudani iri kugerageza kuzahura ubukungu bw'iki gihugu bwashegeshwe ahanini bitewe n'ibihano mu bijyanye n'ubukungu cyagiye gishyirirwaho n'ibihugu bikize. Ku rundi ruhande kandi iki gihugu kiracyafite ibibazo birimo kurangiza intambara n'imitwe yitwaje intwaro mu Burengerazuba mu gace ka Darfur ndetse no muri Leta z'Amajyepfo za South Kordofan na Blue Nile.

    I Paris mu Bufaransa kandi kuri uyu wa Kabiri tariki 18 Gicurasi hateganyijwe inama y'Ihuriro ryiga ku Iterambere ry'Ubukungu bwa Afurika, izaba yiga ku gushakira hamwe uburyo bwafasha Afurika kuziba icyuho cya miliyari $300, mu bukungu bw'uyu mugabane nyuma y'ingaruka za Covid-19.

    Perezida Kagame ni umwe mu bakuru b’ibihugu na za guverinoma bitabiriye inama yiga ku bibazo biri muri Sudani

    Perezida Kagame na mugenzi we w’u Bufaransa, Emmanuel Macron bagiranye ibiganiro byihariye

    Perezida Kagame ari i Paris mu Bufaransa aho uretse guhura na Macron hari inama ebyiri yitabiriye

    Perezida Kagame aramukanya na mugenzi we w’u Bufaransa Emmanuel Macron wamwakiriye


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/perezida-kagame-yakiriwe-na-emmanuel-macron-w-u-bufaransa

  • Perezida Kagame yaganiriye na Tshisekedi mu nama y'abaperezida ba Afurika n'Ubufaransa #rwanda #RwOT

    Mu itangazo Ibiro bya Perezida w'u Rwanda, Village Urugwiro, byashyize kuri Twitter byavuze ko abakuru b'ibihugu byombi bagiranye ibiganiro kuri uyu wa 17 Gicurasi 2021, mu Mujyi wa Paris aho bagiye mu Nama Mpuzamahanga yiga kuri Sudani n'Ihuriro ryiga ku Iterambere ry'Ubukungu bwa Afurika.

    Ati 'Uyu munsi, Perezida Kagame yahuye na Perezida Tshisekedi, akaba n'Umuyobozi w'Umuryango w'Ubumwe bwa Afurika, mbere y'uko haba Inama Mpuzamahanga yiga kuri Sudani n'Ihuriro ryiga ku Iterambere ry'Ubukungu bwa Afurika.'

    Nubwo ntacyo uruhande rw'u Rwanda ruratangaza ku biganiro abakuru b'ibihugu byombi bagiranye, Ibiro bya Perezida wa RDC byavuze ko Umukuru w'Igihugu Paul Kagame na Perezida Tshisekedi kimwe n'abandi bakuru b'ibihugu bya Afurika baganiriye ku bijyanye n'ibyo Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe uzagaragaza muri iyi nama.

    Perezidansi ya Congo yakomeje ivuga ko Perezida Kagame yabwiye mugenzi we ko yanyuzwe n'ibyo ari gukora byose hagamijwe kugarura umutekano mu Burasirazuba bwa Congo ndetse amwizeza ko azamushyigikira muri gahunda zose zigamije kugarura amahoro muri aka gace.

    Perezida Kagame yagiranye ibiganiro na mugenzi we wa Congo, nyuma y'uko ku wa 16 Gicurasi yari yaganiriye na Perezida wa Ethiopia, Sahle-Work Zewde n'Umuyobozi w'Ikigega Mpuzamahanga cy'Imari (IMF), Kristalina Georgieva.

    Biteganyijwe ko iyi nama Perezida Kagame na Félix Tshisekedi bitabiriye izareberwamo uburyo Guverinoma ya Sudani ishingiye kuri Demokarasi iherutse gushyirwaho yafashwa kuzuza inshingano zayo, kurebera hamwe uko iki gihugu cyafashwa kugarura isura nziza mu ruhando mpuzamahanga.

    Kuri uyu wa Mbere nanone, Madamu wa Perezida wa Repubulika, Jeannette Kagame uri i Paris mu Bufaransa ahagiye kubera Inama Mpuzamahanga ku gutera inkunga ubukungu bwa Afurika, yakiriwe na mugenzi we Madamu wa Perezida w'u Bufaransa, Brigitte Macron.



    Perezida Kagame yahuye na Macron

    Source : http://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/politiki/article/perezida-kagame-yaganiriye-na-tshisekedi-bitabiriye-inama-y-abaperezida-ba

  • Ingabo z’u Rwanda muri RDC, Rusesabagina, urupfu rwa Kizito Mihigo – Ibisubizo bya Perezida Kagame –

    Umukuru w’Igihugu yabigarutseho mu kiganiro yagiranye na France 24 na RFI aho ari mu Bufaransa mu ruzinduko rujyanye n’inama igamije kwiga ku bibazo by’umutekano muri Sudani n’iy’Ihuriro rigamije kwiga ku kuzahura ubukungu bwa Afurika bwazahajwe na Covid-19.

    Perezida Kagame yavuze ko kuba u Rwanda rwafatanya na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo mu bitero by’ingabo bihuriweho bigamije guhashya imitwe yitwaje intwaro mu Burasirazuba bw’iki gihugu, byaterwa n’imiterere y’ikibazo kandi ko impande zombi ziganiriye zishobora kubona igisubizo cyiza kandi kirambye.

    Umukuru w’Igihugu yabajijwe icyo avuga ku bivugwa n’impuguke za Loni ko Ingabo z’u Rwanda ziri muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, avuga ko ababivuga bakwiriye kwibaza ubundi impamvu rwakoherezayo ingabo.

    Ati “Nakwifuje ko bajya kure y’ibyo bavuga, bakibaza ikibazo, ndavuga Loni impamvu u Rwanda rwajya muri RDC mu gihe aribo [Loni] babifite mu nshingano?”

    Abajijwe niba yemera ko Ingabo z’u Rwanda ziri muri RDC, yasubije ati “Ndemera ko Loni ikora iyo raporo iri gutsindwa muri Congo, bari gutsindwa. Iyo tuza kuba turi yo, ntabwo tuba turi gutsindwa, ibyo ndabikwizeza, ntabwo twari kunanirwa gukemura ikibazo.”

    Perezida Kagame yavuze ko hashize imyaka 24 Ingabo za Loni ziri muri RDC, ariko nta muntu n’umwe ujya ubaza icyo muri iyo myaka yose zimaze gukora, aho kuri we agaragaza ko ari “ugutsindwa gukomeye”.

    Yagaragaje ko “Mapping Report” ari igikoresho cy’abumva ko habayeho Jenoside ebyiri

    Tariki ya 1 Ukwakira 2010, Komisiyo ya Loni ishinzwe Uburenganzira bwa Muntu yari ikuriwe n’Umunyafurika y’Epfo, Navi Pillay, yashyize hanze imbanzirizamushinga ya raporo yiswe “Mapping Report”.

    Ni raporo itaravuzweho rumwe ndetse yarakaje u Rwanda ku buryo bukomeye kugera n’aho rufata umwanzuro wo kuba rwakura cyangwa rukagabanya ingabo zarwo zari i Darfur muri Sudani rushingiye ku makuru y’ibinyoma yari ayikubiyemo.

    Yavugaga ku byitwa ubwicanyi ndengakamere n’ihohoterwa ry’uburenganzira bw’ikiremwamuntu ryakorewe muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ariko igashinja u Rwanda kubigiramo uruhare rukomeye.

    Ikimara kujya hanze, u Rwanda rwagaragazaga ibimenyetso by’ingenzi byirengangijwe ubwo Ingabo z’u Rwanda zashinjwaga gukorera ibyaha ku butaka bwa RDC. Ni mu gihe rwo rwari rurangajwe imbere no gucyura no gusubiza mu buzima busanzwe impunzi miliyoni 1.5 zivuye mu yahoze ari Zaïre, izirenga miliyoni 1.7 zivuye mu Burundi, Tanzania na Uganda.

    Rwerekanye ko uku gutahuka kw’izi mpunzi ari kimwe mu bintu bikomeye iyi raporo yirengangije, hakiyongeraho ukwirengagiza ukuri kwa nyako kw’ibyaberaga muri Congo, birimo ko abahoze mu ngabo za FAR hamwe n’Interahamwe bari bakomeje ibikorwa by’iterabwoba, kwica inzirakarengane z’abaturage no kugaba ibitero ku Rwanda.

    Perezida Kagame muri iki kiganiro, yavuze ko Mapping Report yakunze kuba igikoresho cya Politiki y’abantu bo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo n’abandi bo mu Karere barimo Denis Mukwege.

    Guhera mu mwaka ushize, Mukwege ukomoka muri Repubulika ya Demokarasi ya Congo, yatangiye kuyifashisha avuga ko n’iyo ayivuzeho aterwa ubwoba kubera ibitekerezo bye ku ’bwicanyi’ bwabaye mu Burasirazuba bwa RDC.

    Perezida Kagame yavuze ko Mukwege yitwaje igihembo cya Nobel yabonye, akaba igikoresho cy’abamubwira icyo agomba kuvuga, mu gihe hari n’izindi raporo zivuga ibitandukanye ko nta byaha byabaye mu Burasirazuba bwa Congo.

    Ati “Ni imyumvire ya Jenoside ebyiri iba igarukwaho.”

    Perezida Kagame yavuze ko yifuza ko Rusesabagina abona ubutabera buboneye

    Perezida Kagame yabajijwe icyo avuga kuri Rusesabagina uri mu rukiko aburana ku byaha by’iterabwoba ariko akaba abihakana. Umukuru w’Igihugu yavuze ko Rusesabagina ataburana wenyine ndetse ko hari n’abo bareganwa bamushinja.

    Ati “Sinzi impamvu abantu bavuga cyane, ari mu rukiko, ntabwo ahishwe ahantu. Ari mu rukiko nk’abandi benshi.”

    Perezida Kagame yavuze ko atumva kandi ikibazo kiri mu kuvuga ko Rusesabagina yabeshywe kugira ngo azanwe mu Rwanda.

    Ati “Bitwaye iki kubeshya umunyabyaha uri gushakisha? Iyo umubonye, nihe umushyira? Niba ari mu rukiko, ndakeka ibyo ntacyo bitwaye.”

    Kuva Rusesabagina yatabwa muri yombi, ibihugu birimo u Bwongereza na Leta Zunze Ubumwe za Amerika byokeje u Rwanda igitutu bisaba ko yahabwa ubutabera buboneye; Perezida Kagame na we yashimangiye ko nawe aricyo asaba.

    Ati “Ndashaka nanjye ubwanjye kubona ubutabera buciye mu mucyo, ni kuki mwumva ko ubutabera buboneye bugenewe abandi aho kuba twe? Kuki? Ni yo mpamvu abantu bisanga baguye muri ibi bintu bidafite agaciro, bikarangira babaye abantu baronda uruhu, ni nk’aho ikintu cyonyine giciye mu mucyo mu Rwanda cyangwa muri Afurika, kigomba kugenzurwa n’u Burayi, Leta Zunze Ubumwe za Amerika cyangwa se abandi. Si byo rwose.”

    Yabajijwe no ku rupfu rwa Kizito Mihigo

    Urupfu rwa Kizito Mihigo rwabaye muri Gashyantare 2020, uyu muhanzi yaguye muri kasho ya Polisi i Remera aho yari afungiye, aho bivugwa ko yiyahuje amashuka yaryamagaho.

    Kuva icyo gihe imiryango mpuzamahanga yamaganye ibyatangajwe n’inzego z’u Rwanda, yitsa ku kuvuga ko ashobora kuba yarishwe aho kwiyahura.

    Perezida Kagame yavuze ko impungenge ku rupfu nk’uru zikwiriye kubaho, ariko ko zishirira mu iperereza.

    Ati “Impungenge zizabaho, ariko se ni inde wababwiye ko njye ntafite izo mpungenge njye ubwanjye? Ariko ibyo byose bisobanukira mu iperereza no mu rukiko.”

    Yavuze ko nk’uko nta muntu ujya gukora iperereza ku byabereye mu Bufaransa avuye ahandi, ari nako bikwiriye kugenda ku Rwanda.

    Perezida Kagame ubwo yakirwaga i Élysée na mugenzi we Emmanuel Macron / Ifoto: Village Urugwiro

  • Perezida Kagame yakiriwe na Emmanuel Macron w’u Bufaransa –

    Inama Mpuzamahanga yiga kuri Sudani yabereye i Paris mu Bufaransa, kuri uyu wa 17 Gicurasi 2021. Uretse abakuru b’ibihugu yanitabiriwe kandi n’abayobora ibigo by’imari muri Afurika.

    Ibiro by’Umukuru w’Igihugu, Village Urugwiro, byatangaje kuri Twitter ko Perezida Kagame yahuye na mugenzi we w’u Bufaransa, Emmanuel Macron aho bombi bitabiriye iyi nama. Ntabwo hatangajwe ibikubiye mu byo abakuru b’ibihugu byombi baganiriye.

    Ibiganiro hagati ya Perezida Kagame na mugenzi we Emmanuel Macron byabaye nyuma y’ukwezi hasohotse raporo ebyiri zacukumbuye uruhare rw’u Bufaransa muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Izi raporo zirimo iyashyizweho na Perezida Macron, yitiriwe Duclert ndetse n’iyashyizweho na Guverinoma y’u Rwanda yitiriwe ‘Muse’.

    Izi raporo zombi icyo zahuriyeho ni uko u Bufaransa bwari buyobowe na François Mitterrand kuva mu myaka ya 1990 kugeza mu 1994, bwashyigikiye mu buryo bugaragara Leta yari iyobowe na Habyarimana Juvénal ari nayo yateguye inashyira mu bikorwa Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Perezida Kagame ari mu Bufaransa aho yitabiriye inama zirimo iyiga kuri Sudani n’ibibazo biri muri icyo gihugu. Iyi nama yabaye kuri uyu wa Mbere yigiwemo ingingo zitandukanye zirimo uburyo iki gihugu kiyobowe n’Uhagarariye Akanama ka Gisirikare, Abdel-Fattah Burhan na Minisitiri w’Intebe, Abdalla Hamdok cyabasha kwikura mu bibazo cyagize nyuma y’imvururu zakurikiye ihirikwa ku butegetsi rya Omar Al-Bashir mu 2019.

    Muri iyi nama kandi harebewe hamwe icyakorwa kugira ngo iki gihugu cya Sudani kizabashe kwishyura imyenda kibereyemo u Bufaransa n’ibigo by’imari mpuzamahanga.

    U Bufaransa bwahise butangaza ko buzaguriza Sudani miliyari 1.5 z’Amadorali ya Amerika mu gufasha iki gihugu kwishyura imyenda kibereyemo Ikigega Mpuzamahanga cy’Imari, IMF.

    Umwenda Sudani ibereyemo Paris Club [irimo ibihugu byinshi bitanga inguzanyo], ukabakaba 38% by’umwenda wa miliyari $60 ifitiye abayigurije bo mu mahanga.

    Minisitiri w’Intebe wa Sudani, Abdalla Hamdok, yabwiye abitabiriye iyi nama ko yizeye ko igihugu cye muri uyu mwaka gishobora kwishyura umwenda wa miliyari $60 ibashije kugira ayo ikurirwaho no kubona amasezerano y’ishoramari yava mu nama ya Paris.

    Leta ya Sudani iri kugerageza kuzahura ubukungu bw’iki gihugu bwashegeshwe ahanini bitewe n’ibihano mu bijyanye n’ubukungu cyagiye gishyirirwaho n’ibihugu bikize. Ku rundi ruhande kandi iki gihugu kiracyafite ibibazo birimo kurangiza intambara n’imitwe yitwaje intwaro mu Burengerazuba mu gace ka Darfur ndetse no muri Leta z’Amajyepfo za South Kordofan na Blue Nile.

    I Paris mu Bufaransa kandi kuri uyu wa Kabiri tariki 18 Gicurasi hateganyijwe inama y’Ihuriro ryiga ku Iterambere ry’Ubukungu bwa Afurika, izaba yiga ku gushakira hamwe uburyo bwafasha Afurika kuziba icyuho cya miliyari $300, mu bukungu bw’uyu mugabane nyuma y’ingaruka za Covid-19.

    Perezida Kagame ni umwe mu bakuru b’ibihugu na za guverinoma bitabiriye inama yiga ku bibazo biri muri Sudani

    Perezida Kagame na mugenzi we w’u Bufaransa, Emmanuel Macron bagiranye ibiganiro byihariye

    Perezida Kagame ari i Paris mu Bufaransa aho uretse guhura na Macron hari inama ebyiri yitabiriye

    Perezida Kagame aramukanya na mugenzi we w’u Bufaransa Emmanuel Macron wamwakiriye

  • Amahitamo ni ay’Abanyarwanda ariko nanjye nahitamo- Perezida Kagame ku kongera kwiyamamaza –

    Umukuru w’Igihugu yabitangaje mu kiganiro yagiranye na France24, cyagarutse ku ngingo zitandukanye zirimo umubano w’u Rwanda n’u Bufaransa by’umwihariko uko yakiriye Raporo yacukumbuye uruhare rw’iki gihugu muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 n’ibindi.

    Perezida Kagame watangiye kuyobora u Rwanda mu 2000, yabajijwe icyo ateganya ku bijyanye no kuziyamamaza mu 2024 avuga ko Abanyarwanda aribo bafite amahitamo nubwo na we ashobora kubitekerezaho.

    Yagize ati “Hejuru ya byose, nifuza ko Imana yakomeza kumpa ubuzima bwiza nk’umuntu. Ibindi bya politiki, Abanyarwanda bazahitamo ariko nanjye nshobora guhitamo.”

    Umukuru w’Igihugu yavuze kandi ko kuba Abanyarwanda bashobora kumubwira ko bagikeneye ko abayobora bitabuza ko na we nk’umuntu ashobora gufata icye cyemezo.

    Ati “N’ubwo Abanyarwanda bavuga bati oya, turacyagukeneye […] ni ikintu cy’ingenzi ariko nanjye nshobora kuvuga nti murabizi? Ndumva nshaka gukora ibindi.”

    Nyuma y’ubusabe bw’Abanyarwanda bwo kuvugurura ingingo ya 101 y’Itegeko Nshinga, Perezida Kagame yemerewe kwiyamamaza kugeza mu 2035.

    Ingingo ya 101 y’Itegeko Nshinga rya Repubulika y’u Rwanda, nyuma yo kuvugururwa ivuga ko ‘Perezida wa Repubulika atorerwa manda y’imyaka itanu. Ashobora kongera gutorerwa indi manda imwe.”

    Riteganya ko Perezida Kagame nk’uwari ku butegetsi mu gihe iri Tegeko Nshinga rivuguruye ritangira gukurikizwa akomeza manda yatorewe.

    Rikomeza rigira riti “Hatabangamiwe ibiteganywa mu ngingo ya 101 y’iri Tegeko Nshinga, hitawe ku busabe bw’Abanyarwanda bwabaye mbere y’uko iri Tegeko Nshinga rivuguruye ritangira gukurikizwa, bushingiye ku bibazo byihariye u Rwanda rwasigiwe n’amateka mabi rwanyuzemo n’inzira igihugu cyafashe yo kuyivanamo, ibimaze kugerwaho no kubaka umusingi w’iterambere rirambye; hashyizweho manda imwe y’imyaka irindwi ikurikira isozwa rya manda ivugwa mu gika cya mbere cy’iyi ngingo.”

    Ni ukuvuga ko ibiteganywa mu ngingo ya 101 y’Itegeko Nshinga bizatangira gukurikizwa nyuma ya manda y’indi myaka irindwi.

    Mu myaka ine ishize ya manda ya gatatu ya Perezida Kagame 2017-2024, u Rwanda rwakomeje kwimakaza imibereho myiza, umutekano w’Abanyarwanda ndetse igihugu gikomeje kugirirwa icyizere mu ruhando mpuzamahanga haba mu gusurwa muri gahunda ya Visit Rwanda, guhabwa kwakira inama zo ku rwego rwo hejuru, ruri no ku mwanya wa kabiri muri Afurika mu korohereza ishoramari.

    Perezida Kagame yavuze ko amahitamo ku kongera kwiyamamaza kwe ari ay’Abanyarwanda ariko na we afite amahitamo ye nk’umuntu

  • Abantu ibihumbi 745 .000 bicwa no gukora amasaha menshi ku mwaka. #rwanda #RwOT

    Amasaha menshi y'akazi arimo kwica abantu babarirwa mu bihumbi amagana buri mwaka, nkuko bivugwa n'ishami ry'umuryango w'abibumbye ryita ku buzima (OMS/WHO).Ubu bushakashatsi bwa mbere bukozwe ku rwego rw'isi kuri iyi ngingo, bugaragaza ko abantu 745.000 bapfuye mu 2016 bazize indwara yo guturika kw'imitsi yo mu bwonko ndetse n'indwara y'umutima, bitewe n'amasaha menshi y'akazi.

    Raporo ya OMS yasanze abantu batuye muri Aziya y'amajyepfo ashyira uburasirazuba no mu karere k'uburengerazuba bw'inyanja ya Pacifique, ari bo bibasiwe cyane kurusha abandi. OMS yanavuze ko uko ibintu bimeze bishobora kuba bibi kurushaho kubera iki cyorezo cya coronavirus.

    Ubushakashatsi bwa OMS bwasanze gukora amasaha 55 cyangwa arenga ku cyumweru hari aho bihuriye n'ibyago biri hejuru ho 35% byo guturika kw'imitsi yo mu bwonko n'ibyago biri hejuru ho 17% byo kwicwa n'indwara y'umutima, ugereranyije no gukora amasaha ari hagati ya 35 na 40 ku cyumweru.

    Ubu bushakashatsi, bwakozwe hamwe n'umuryango w'umurimo ku isi (ILO/OIT), bwanagaragaje ko hafi bitatu bya kane by'abo bapfuye bitewe n'amasaha menshi y'akazi bari abagabo bafite imyaka iri hagati na hagati cyangwa abagabo bageze mu zabukuru.

    Nubwo ubu bushakashatsi butakozwe no muri iki gihe cy'icyorezo cya Covid-19, abategetsi bo muri OMS bavuze ko ukwiyongera ko mu gihe cya vuba aha gishize kw'abakora mu buryo bw'iyakure bwo kuri 'zoom' ndetse n'ihungabana ry'ubukungu bishobora kongera ibyago bifitanye isano no gukora amasaha menshi.

    Frank Pega, umukozi mu bya tekinike muri OMS, yagize ati: 'Twabonye gihamya igaragaza ko iyo ibihugu bigiye muri gahunda ya guma mu rugo yo ku rwego rw'igihugu, umubare w'amasaha akorwa wiyongeraho hafi 10%'.

    Raporo ya OMS , yavuze ko gukora amasaha menshi bigereranywa ko ari byo bitera hafi kimwe cya gatatu cy'indwara zose zijyanye n'akazi, bituma ari ho hava indwara za mbere nyinshi zishingiye ku kazi.

    OMS ivuga ko ubu abakoresha bakwiye kuzirikana ibi mu gihe bagenzura ibyago bishobora guteza indwara ku bakozi babo mu gihe cy'akazi. Ku bakozi, kugira igihe cy'amasaha ntarengwa y'akazi byakungukira abakoresha kuko byagaragaje ko byongera umusaruro, nkuko Bwana Pega yabivuze. Ati: 'Rwose ni amahitamo meza kutongera amasaha menshi y'akazi mu gihe cy'amakuba mu bukungu'.

    Src: BBC

    Source : https://impanuro.rw/2021/05/17/abantu-ibihumbi-745-000-bicwa-no-gukora-amasaha-menshi-ku-mwaka/

  • Amahitamo ni ay'Abanyarwanda ariko nanjye nahitamo- Perezida Kagame ku kongera kwiyamamaza – #rwanda #RwOT

    Umukuru w'Igihugu yabitangaje mu kiganiro yagiranye na France24, cyagarutse ku ngingo zitandukanye zirimo umubano w'u Rwanda n'u Bufaransa by'umwihariko uko yakiriye Raporo yacukumbuye uruhare rw'iki gihugu muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 n'ibindi.

    Perezida Kagame watangiye kuyobora u Rwanda mu 2000, yabajijwe icyo ateganya ku bijyanye no kuziyamamaza mu 2024 avuga ko Abanyarwanda aribo bafite amahitamo nubwo na we ashobora kubitekerezaho.

    Yagize ati 'Hejuru ya byose, nifuza ko Imana yakomeza kumpa ubuzima bwiza nk'umuntu. Ibindi bya politiki, Abanyarwanda bazahitamo ariko nanjye nshobora guhitamo.'

    Umukuru w'Igihugu yavuze kandi ko kuba Abanyarwanda bashobora kumubwira ko bagikeneye ko abayobora bitabuza ko na we nk'umuntu ashobora gufata icye cyemezo.

    Ati 'N'ubwo Abanyarwanda bavuga bati oya, turacyagukeneye […] ni ikintu cy'ingenzi ariko nanjye nshobora kuvuga nti murabizi? Ndumva nshaka gukora ibindi.'

    Nyuma y'ubusabe bw'Abanyarwanda bwo kuvugurura ingingo ya 101 y'Itegeko Nshinga, Perezida Kagame yemerewe kwiyamamaza kugeza mu 2035.

    Ingingo ya 101 y'Itegeko Nshinga rya Repubulika y'u Rwanda, nyuma yo kuvugururwa ivuga ko 'Perezida wa Repubulika atorerwa manda y'imyaka itanu. Ashobora kongera gutorerwa indi manda imwe.'

    Riteganya ko Perezida Kagame nk'uwari ku butegetsi mu gihe iri Tegeko Nshinga rivuguruye ritangira gukurikizwa akomeza manda yatorewe.

    Rikomeza rigira riti 'Hatabangamiwe ibiteganywa mu ngingo ya 101 y'iri Tegeko Nshinga, hitawe ku busabe bw'Abanyarwanda bwabaye mbere y'uko iri Tegeko Nshinga rivuguruye ritangira gukurikizwa, bushingiye ku bibazo byihariye u Rwanda rwasigiwe n'amateka mabi rwanyuzemo n'inzira igihugu cyafashe yo kuyivanamo, ibimaze kugerwaho no kubaka umusingi w'iterambere rirambye; hashyizweho manda imwe y'imyaka irindwi ikurikira isozwa rya manda ivugwa mu gika cya mbere cy'iyi ngingo.'

    Ni ukuvuga ko ibiteganywa mu ngingo ya 101 y'Itegeko Nshinga bizatangira gukurikizwa nyuma ya manda y'indi myaka irindwi.

    Mu myaka ine ishize ya manda ya gatatu ya Perezida Kagame 2017-2024, u Rwanda rwakomeje kwimakaza imibereho myiza, umutekano w'Abanyarwanda ndetse igihugu gikomeje kugirirwa icyizere mu ruhando mpuzamahanga haba mu gusurwa muri gahunda ya Visit Rwanda, guhabwa kwakira inama zo ku rwego rwo hejuru, ruri no ku mwanya wa kabiri muri Afurika mu korohereza ishoramari.

    Perezida Kagame yavuze ko amahitamo ku kongera kwiyamamaza kwe ari ay’Abanyarwanda ariko na we afite amahitamo ye nk’umuntu


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/amahitamo-ni-ay-abanyarwanda-ariko-nanjye-nahitamo-perezida-kagame-ku-kongera

  • Perezida Macron yagaragarije Afrika ubushobozi bwe afasha Sudan #rwanda #RwOT

    Ubufaransa bwemeye guha Sudan miliyari $1.5 kugira ngo ibashe kwishyura ibirarane by'imyenda ifitiye ikigega cy'imari kw'isi (FMI/IMF).

    Ibi bishobora gutuma IMF isonera Sudan umwenda urenga miliyari $50 Sudan muri gahunda ya IMF yo gufasha ibihugu bikennye kandi bifite imyenda minini (World Bank's Highly Indebted Poor Countries).

    Perezida w'Ubufaransa Emmanuel Macron muri iyi minsi ibiri arakira abategetsi benshi b'ibihugu bya Africa n'abakuru b'ibigo by'imari mu nama yo gufasha Sudan, no gufasha ubukungu bwa Africa nyuma yo gushegeshwa na Covid-19.

    None ku wa mbere hari inama yo gushaka uburyo bwo gufasha Sudan ikuriwe na Minisitiri w'intebe Abdalla Hamdok, nyuma y'uko mu 2019 ikuyeho uwayitegetse imyaka myinshi Omar al-Bashir.

    Ku wa kabiri hazaba inama yo gushaka uko bafasha Africa kuziba icyuho cya miliyari hafi $300 ku bukungu bwa Africa cyatewe n'ingaruka za Covid-19, nk'uko bivugwa n'ibiro ntaramakuru AFP.

    Izi nama zombi zirabera mu kigo kiri hafi y'umunara wa Eiffel i Paris.

    AFP ivuga ko izi nama ari ubundi buryo bwa Perezida Macron bwo kwigaragaza ubwe kuri Africa, no kwerekana ijambo ry'Ubufaransa n'inyuma y'umuryango wa Francophonie.

    Abategetsi b'ibihugu bya Africa barenga 20 bazitabira inama yo ku wa kabiri, izaba ari yo nama nini y'abategetsi ibahuje bari kumwe muri iki gihe cy'icyorezo.

    Perezida Paul Kagame w'u Rwanda ari mu Bufaransa aho yagiye kwitabira izi nama, bivugwa ko azakora n'izindi zigendanye n'umubano w'u Rwanda n'Ubufaransa.

    Uruzinduko rwe rushobora kuba ubundi buryo bwo kwiyunga hagati y'ubutegetsi bwombi, ubu burebana neza nyuma yo kwemeranywa kuri raporo zivuga ko hari uruhare Ubufaransa bwagize muri jenoside mu Rwanda.

    Kuzahura Sudan no gufasha Africa

    Hamdok yabwiye AFP ko yizeye ko Sudan muri uyu mwaka ishobora kwishyura umwenda wa miliyari $60 ibashije kugira ayo ikurirwaho no kubona amasezerano y'ishoramari yava muri iyi nama ya Paris.

    Umwenda wa Sudan kuri Paris Club – irimo ibihugu byinshi bitanga inguzanyo, uyingayinga 38% by'umwenda wa miliyari $60 ifitiye abayigurije bo mu mahanga.

    Hamdok yabwiye AFP ati: “Tugiye i Paris kureshya abashoramari b'abanyamahanga ngo babone amahirwe ari muri Sudan.

    “Ntabwo tugiyeyo gushaka inguzanyo cyangwa inkunga.”

    Leta ya Sudan iri kugerageza kuzahura ubukungu bwa Sudan bwashengabaye, no kurangiza kwigizwayo mu bubanyi n'amahanga bwabayeho ku gihe cya Bashir.

    Imyaka igera kuri 30 y'ubutegetsi bwa Bashir yaranzwe n'ibihano mpuzamahanga byagize ingaruka ku bukungu bwa Sudan.

    Mu kwa 12 umwaka ushize, Washington yavanye Sudan ku rutonde rw'ibihugu bitera inkunga iterabwoba, ibi biyikuraho igihato cyo kubona ishoramari ry'amahanga.

    Gusa Sudan iracyafite ibibazo birimo kurangiza intambara n'imitwe yitwaje intwaro mu burengerazuba mu gace ka Darfur ndetse no muri leta z'amajyepfo za South Kordofan na Blue Nile.

    Abatuye Africa ntibazahajwe cyane na Covid-19 nko mu bindi bice by'isi, ariko icyuho mu bukungu kiraboneka.

    Ikigega cy'imari FMI/IMF kiburira ko mu muhindo uyu mwaka Africa ishobora kuzaba ibura imari ikeneye mu bikorwa by'iterambere ry'ahazaza, gishobora kugera kuri miliyari $290 kugeza mu 2023.

    BBC

    Source : http://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/ubukungu/article/perezida-macron-yagaragarije-afrika-ubushobozi-bwe-afasha-sudan

  • Miss Grace Ingabire yasuye ikigo cya Maranyundo Gils School muri gahunda yise 'Ndashoboye'[AMAFOTO] #rwanda #RwOT

    Mu mpera z'icyumweru gishize, Miss Ingabire Grace,yagiranye n'abanyeshuri bo mu ishuri rya Maranyundo Gils School riherereye mu karere ka Bugesera Ntara y'Iburasirazuba.

    Muri gahunda ye yise 'Ndashoboye', Miss Ingabire Grace yatangije muri iki kigo amahuriro y'abanyeshuri yese 'Exporation Clubs' agamije kubasha kongera ubumenyi no kumenya kubyaza umusaruro impano zabo.

    Uyu mukobwa w'imyaka 25 y'amavuko yabwiye aba banyeshuri ko izi ' Club' zizabafasha kumenya ibibazo umuryango mugari uhura nabyo ,gufatanyiriza hamwe mu gushaka ibisubizo by'ingirakamaro muri sosiyete ,kandi by'igihe kirekire.

    Yigishije aba banyeshuri b'abakobwa , uko buri wese yamenya impano ye , uko yakurikira inzozi ze n''ibindi byinshi byagarutsweho mu kiganiro.

    Miss Grace kandi yanabahishuriye ubryo yakuze akunda kubyina, byanatumye ashaka gukuza impano ye akaba ari naryo somo yigaga muri Kaminuza.
    Anavuga ko yatangiye umushinga we wo guteza mbere kubyina, nk'imwe mu nyigisho yakwifashishwa mu masomo asanzwe.

    Tariki ya 30 Werurwe Miss Ingabire Grace mu kiganiro yahaye n'UMURYANGO TV yatangaje byinshi ku inzozi ze zitandukanye yakuranye harimo kuzaba umubyinnyi kabuhariwe, ndetse n'umuryango we ukaba waramufashije gukabya inzozi ze .

    Gukunda kubyina akiri muto, byatumye abyiga ndetse aza kujya abyigisha mu mashuri ubwo yari akiri umunyeshuri mu yisumbuye kuko yakundaga kujya kwigisha kubyina hirya no hino mu mashuri yo mu Mujyi wa Kigali.

    Yagize ati' Nakundaga kwiga cyane, kumenya ibintu bitandukanye byose nashakaga kubimenya mbese nagiraga amatsiko'

    Ingabire yaje no kwiga ibijyanye no kubyina ariko yibanda cyane ku masomo ya Globalization, Philosophy & Psychology. Yize muri Kaminuza yitwa Bates College iherereye muri Leta ya Maine.

    Miss Ingabire Grace ni umukobwa ufite inzozi z'uko nibura nko mu myaka 45 ye yazaba yariteje imbere, yarateje imbere igihugu cye mu buryo bushobora guhanga imirimo. Ibi ariko ngo abishingira ku kuba afite Mama we afataho icyitegererezo.

    Umuyobozi mwiza ni umenya inzira akayigenda kandi akayereka n'abandi


    Source : http://umuryango.rw/imyidagaduro/article/miss-grace-ingabire-yasuye-ikigo-cya-maranyundo-gils-school-muri-gahunda-yise

  • Jay Polly yagejejwe imbere y’Urukiko #rwanda #RwOT

    Umuraperi Jay Polly n’abandi bantu batatu bakurikiranyweho icyaha cyo gukoresha ikiyobyabwenge cy’Urumogi, bagejejwe imbere y’Urukiko.

    Tariki ya 24 Mata, polisi y’u Rwanda yerekanye abantu 13 barimo n’umuraperi Jay Polly barenze ku mabwiriza yo kwirinda icyorezo cya Coronavirus, aho bari bari bakaba barahasanze umuti wongerera imbaraga abagabo mu gikorwa cy’imibonano mpuzabitsina n’Urumogi. Bafatiwe Kibagabaga bakoreye ibirori mu rugo rwa Jay Polly.

    Bakaba baragiye gukorerwa isuzuma basanga muri aba bantu 13, 4 muri bo mu maraso yabo hagaragara ko harimo ibibyobwenge ku kigero cyo hejuru.

    Kuri uyu wa Mbere tariki ya 17 Gicurasi, Jay Polly n’abandi bantu batatu barimo murumuna wa Jay Polly, Iyamuremye Jean bagejejwe imbere y’Urukiko rw’Ibanze rwa Gasabo baburana ku ifungwa n’ifungurwa by’agateganyo.

    Murumuna Jay Polly, Iyamuremye yemeye ko yari abitse ibyo biyobyabwenge ariko akaba yarashutswe n’umuntu wabimuhaye.

    Jay Polly n’abandi babiri bo bakaba bahakanye ibyo bashinjwa n’Ubushinjacyaha, Umucamanza akaba yavuze ko umwanzuro ku ifungwa n’ifunurwa by’agateganyo uzasomwa ku wa Kane tariki ya 20 Gicurasi.

    Jay Polly na bagenzi bagejejwe imbere y’Urukiko

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/jay-polly-yagejejwe-imbere-y-urukiko