Category: Uncategorized

  • RIB yatangaje ibyavuye mu iperereza ku rupfu rwa wa mugabo wahanutse ku Inkundamahoro #rwanda #RwOT

    Mu masaha y'igitondo cyo kuwa Gatatu tariki ya 2 Kamena 2021, nibwo hasakaye inkuru y'umugabo wiyahuye ahanutse mu igorofa ryo ku isoko rizwi nko ku Nkundamahoro I Nyabugogo.

    RIB yatangaje ko amashusho yafashwe na camera zo mu isoko ryitwa Inkundamahoro riherereye i Nyabugogo, yagaragaje ko yiyahuye atishwe nk'uko hari abari batangiye kubivuga.

    Imyirondoro ye yabanje kutamenyekana kuko nta byangombwa yari afite ariko nyuma yo gukora iperereza ry'ibanze RIB yatangaje ko ari umunyamategeko Bukuru Ntwali wari usanzwe atuye ku Ntaraga mu Murenge wa Kimisagara.

    Mu kiganiro Waramutse Rwanda cyatambutse kuri Televiziyo y'u Rwanda kuri uyu wa Gatatu, Umuvugizi w'Umusigire wa RIB, Dr Murangira B.Thierry, yavuze ko iperereza ryagaragaje ko Bukuru yiyahuye.

    Ati 'Twebwe ibyo twagenje nk'urwego rw'ubugenzacyaha, biragaragaza neza ko yiyahuye. Amashusho ya camera z'igihe yinjiye, uko yaje arinjira, arazamuka muri etage ageze hejuru arinaga. Ibyo nta gushidikanya kurimo.'

    Dr Murangira yanenze abakwirakwije amakuru atandukanye n'ukuri, bavuga ko ashobora kuba yishwe .

    Ati 'Hari abantu bafatiranye iki cyabaye batangira kubikabiriza bavuga ngo yarishwe, babihuza n'ibindi byabaye by'abantu bapfuye nabyo bigaragara ko biyahuye.'

    'Umuntu yaragiye aha interview umurwayi wo mu mutwe uzwi Nyabugogo, aramubaza ati ese wabonye uko byagenze, ati njye nabibonye, ngo umuntu yaje aparika imodoka. Mu by'ukuri nta modoka yaparitse, nta nubwo azi gutwara. Ntabwo yari amuzi […] ntazi uwo ari we noneho ahita abihuza n'urugo rwe. Umuntu w'umunyamakuru utambutsa ibintu nk'ibyo aba afite undi murongo.'

    Me Bukuru Ntwali yari umunyamategeko ukurikirana imanza zitandukanye. Yagiye agaragara kenshi avuganira abaturage b'Abanyamulenge bamaze igihe bahohoterwa muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, asaba ko ihohoterwa bakorerwa rihagarara.

    Biteganyijwe ko Bukuru azashyingurwa kuri uyu wa Kane. Saa moya hazabaho gufata umurambo mu buruhukiro bw'Ibitaro bya Kacyiru, saa mbili habeho gusezera umurambo mu rugo rwe ku Kimisagara naho saa sita habe umuhango wo gushyingura mu irimbi rya Rusororo.

    Source: IGIHE

    Source : http://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/umutekano/article/rib-yatangaje-ibyavuye-mu-iperereza-ku-rupfu-rwa-wa-mugabo-wahanutse-ku

  • Intare y'inyabwoba yaguye mu ishyo ry'imbogo yurira igiti kugira ngo ikize amagara [AMAFOTO] #rwanda #RwOT

    Gafotozi witwa Olav Thokle w'imyaka 54 ukomoka Norway,niwe washyize hanze ifoto y'iyi ntare iri mu giti yihishe izi mbogo zari nyinshi.

    Intare 4 zo mu itsinda ryiswe Black Rock Boys zirukanse ku mbogo 500 ariko izi ntare zahuye n'uruva gusenya kuko imwe muri izi imbogo yahagaze izirukaho iyi ntare y'inyabwoba ibona pariki iyicikiyeho niko guhita yurira igiti ngo idapfa.

    Uyu gafotozi warimo kwirebera ibi birori yavuze ko iyi ntare yamaze amasaha menshi yihishe muri iki giti kubera ubwoba.

    Olav yagize ati 'Imbogo zamenye ko hafi yazo hari intare hanyuma ikomeye muri zo ihita izirukaho 3 muri zo zirahunga zirayisiga hanyuma imwe igotwa n'ishyo ry'izi mbogo inanirwa gucika.

    Yahise ibona igiti kiri cyonyine niko kwiruka iracyurira ihunga izi mbogo zari nini cyane.Yahamaze isaha kugeza ubwo imbogo zavuye muri ako gace.'

    Olav akunze kuzenguruka isi yose afotora inyamaswa z'inkazi aho yageze muri Alaska, Svalbard, Finland no hirya no hino muri Africa.

    Masai Mara n'icyanya kinini kibamo intare,ingwe,ibisamagwe n'izindi nyamaswa nini z'inkazi.





    Source : http://umuryango.rw/ubuzima-115/udushya/article/intare-y-inyabwoba-yaguye-mu-ishyo-ry-imbogo-yurira-igiti-kugira-ngo-ikize

  • Impinduka mu buzima bw’i Nyagatare nyuma y’iyubakwa ry’imihanda mishya (Amafoto) –

    Impinduka zikorwa mu Karere ka Nyagatare zifitanye isano no kuba kari mu twatoranyijwe kubakwamo imijyi yunganira uwa Kigali. Utu Turere ni Muhanga, Huye, Rusizi, Rubavu na Musanze.

    Kimwe n’i Nyagatare, muri iyi mijyi hari kubakwa imihanda mu mushinga Guverinoma y’u Rwanda yatanzemo miliyoni 5$ na Banki y’Isi igashoramo miliyoni 95$.

    Uyu mushinga watangiye muri Kamena 2016, uzasozwa muri Nyakanga 2021. Mu cyiciro cyawo cya mbere hagati ya Nyakanga 2016 na Ugushyingo 2018, hubatswe imihanda y’ibilometero 28,3 na ruhurura zireshya n’ibilometero 13.3; yatwaye miliyoni 28$. Mu gihe icya kabiri kireshya n’ibilometero 43.69 na ruhurura zireshya na 12.015 km, cyatangiye mu Ukuboza 2018, kizasozwa muri Nyakanga 2021.

    Ibi bikorwa byiyongeraho ibyo kuvugurura utujagari two mu Mujyi wa Kigali mu duce twa Biryogo ahangana na hegitari 12,46, Kiyovu kuri hegitari 20,1 na Rwampara kuri hegitari 26,42.

    Muri Nyagatare by’umwihariko mu cyiciro cya mbere hubatswe imihanda ya 3,9km yatwaye asaga miliyari 3 na miliyoni 142 Frw mu gihe ruhurura zubatswe zireshya na 2.187 km za 537.829.840 Frw.

    Mu cyiciro cya kabiri giteganyijwe gusoza muri Nyakanga 2021, hubatswe imihanda ireshya na 14.2km yatanzweho asaga miliyari 9 na miliyoni 106 Frw mu gihe ruhurura zireshya na 3.16km zatwaye 471.998.725 RwF.

    -  Aba mbere batangiye kuganura ku bikorwa remezo begerejwe

    Imihanda yubatswe mu cyiciro cya mbere yatangiye kubyazwa umusaruro ndetse yoroshya ingendo hagati y’ab’ingeri zitandukanye.

    Umuyobozi wungirije wa Groupe Scolaire Nyagatare, Kamali Jean Damascène, yavuze ko iyubakwa ry’imihanda ryatumye ikigo cyabo kibarizwamo abanyeshuri 1200 kigira agaciro.

    Ati “Abagisura babona uburyo bakigeramo biboroheye. Mu bihe by’imvura twagiraga abana basibaga ishuri batinye icyondo, ariko ubu iyo ihise umuhanda uhita wumuka bakaza ku ishuri batikandagira.’’

    Yavuze ko kuri ubu hari isuku kuko yaba abarimu bafite ibinyabiziga byabo n’abana banyura mu nzira nziza ndetse n’ibinyabiziga bibagemurira ibiribwa ndetse n’ibikoresho bihagera nta nkomyi.

    Habakurinda Jérémie ufite Quincaillerie y’ibikoresho by’ubwubatsi mu Mujyi wa Nyagatare we ari mu batangiye kubyaza umusaruro umuhanda uri kubakwa mu cyiciro cya kabiri.

    Uyu mushoramari afite amacumbi, inyubako z’ubucuruzi ndetse ari no kubaka inzu z’amaduka zihagaze miliyoni 30 Frw.

    Yagize ati “Batubwiye ko bagiye gushyiraho kaburimbo, natwe dutangira gutekereza uko twahazamura inyubako z’ubucuruzi. Hari ibitaro [bya Nyagatare], gare n’uyu muhanda, byatumye nubaka kugira ngo nagure ibikorwa.’’

    “Umuhanda ni akarusho, nkatwe dufite imodoka, ntabwo zangirika. Kuva bongereye kubaka na rukarakara byatumye abantu benshi biyongera muri Nyagatare, ni yo mpamvu ubucuruzi bwacu bugenda neza kuko abaturage borohewe no kubaka.’’

    -  Iterambere ry’imihanda rirakataje

    Iraguha Samuel utuye mu Kagali ka Nsheke mu Murenge wa Nyagatare yavuze ko umuhanda numara gukorwa bizoroshya ubuhahirane, bikagabanya impanuka n’ibindi bibazo. Twamusanze mu muhanda wa Kinihira ahateganyijwe kubakwa ureshya na 4.5km.

    Ati “Iyo umuntu azi ko umuhanda ari mwiza, umuntu aba akeye kandi n’umugenzi atega akaba akeye.’’

    Muri iki cyiciro cya gatatu, hazubakwa n’imihanda igana kuri Kaminuza y’u Rwanda, Ishami rya Nyagatare. Ni intambwe abanyeshuri basanga ari ingenzi kuko uzabafasha mu ngendo no gukemura ibibazo by’umutekano.

    Umwe mu banyeshuri wiga mu mwaka wa kabiri yagize ati “Mbere hari ikibazo cy’umutekano muke aho bamwe bibwagwa amatelefoni n’imashini kuko habaga hijimye. Hari n’abashoboraga gufatwa ku ngufu.

    Umuyobozi w’Akarere ka Nyagatare, Mushabe David Claudien, yavuze ko imihanda mishya yubatswe imaze gutanga ishusho nshya y’umujyi kuko ahenshi yanyuze hanagejejwe amashanyarazi.

    Ati “Iyi mihanda irorohereza inyubako z’ubucuruzi. Kuba dufite imihanda ihuza Nyagatare, natwe tukaba twiteguye. Ni ingenzi cyane. Akenshi mu yindi mijyi usanga hasenywa ahantu ngo hashyirwe ibikorwa remezo, ibilometero bindi dushaka kubaka turi kubitwara aho abantu batarubaka. Ibyo biratanga icyizere ku bashoramari ngo baze batugane.’’

    Nyuma yo gusoza ibyiciro bibiri by’imihanda muri Nyagatare, mu cyiciro cya gatatu hazubakwa ireshya na 6,7 Km.

    Meya Mushabe yavuze ko ibikorwa remezo byubatswe byatumye hari imirimo mishya ivuka irimo nk’udukiriro, amasoko ndetse n’inzu zitakorerwagamo zagize agaciro.

    Nyagatare iri mu mijyi ikibyiruka, abayituye bishimira ko ibikorwa remezo bizabafasha kwagura ubucuruzi burimo n’ubw’ibikomoka ku bworozi. Ihana imbibi n’Imipaka ya Buziba na Kagitumba.

    Biteganyijwe ko imijyi yunganira Kigali izubakwamo ibindi bikorwa remezo bifite agaciro ka miliyari 160 Frw mu cyiciro cya gatatu n’icya kane.

    Imihanda yubatswe mu cyiciro cya mbere

    Icyiciro cya mbere cy’imihanda yubatswe mu Karere ka Nyagatare yareshyaga n’ibilometero 3,908

    Mu Karere ka Nyagatare hamaze kubakwa ibikorwa remezo byiganjemo imihanda

    Umuhanda wubatswe mu cyiciro cya mbere mu Karere ka Nyagatare woroheje ubwikorezi bw’ibirimo n’amata cyane ko aka gace gakungahaye ku bworozi bw’inka

    Abaturage bishimira ko baciye ukubiri n’imihanda y’ibitaka ndetse byoroshya ingendo zibahuza n’utundi duce

    Imirimo yo kubaka imihanda mu Mujyi wa Nyagatare igeze ku gipimo cya 98%, ahenshi hari gukorwa imirimo ya nyuma

    Groupe Scolaire Nyagatare yubatse neza ahashyizwe umuhanda mushya mu mushinga watewe inkunga na Banki y’Isi

    Abanyeshuri biga mu mwaka wa gatatu ubwo bari mu karuhuko ka saa Cyenda kuri Groupe Scolaire Nyagatare

    Icyiciro cya kabiri cy’iyubakwa ry’imihanda i Nyagatare

    Imihanda yatangiye gukoreshwa ndetse ishoramari riyikikije rirushaho kwiyongera umunsi ku wundi

    Imihanda yubatswe mu cyiciro cya kabiri iteganyijwe gusozwa muri Nyakanga 2021. Muri Nyagatare hubatswe ireshya na 14.2km yatanzweho asaga miliyari 9 na miliyoni 106 Frw

    Umuhanda wubatswe ugana kuri Stade Nyagatare ahakinira ikipe ya Sunrise yo mu Burasirazuba bw’u Rwanda

    Iyi rond point ihuza imihanda itandukanye irimo n’uwerekeza kuri Stade ya Nyagatare n’ibindi bice bitandukanye bigize uyu mujyi

    Iyi mihanda yatangiye kubyazwa umusaruro ndetse abakoresha ibinyabiziga bishimira ko yoroheje ingendo bahakora

    Henshi mu hubatswe imihanda mishya, hanashyizwe amashanyarazi mu gufasha abayituriye kubona ibikorwa remezo nkenerwa by’ingenzi mu buzima bwabo

    Muri iyi mihanda uhahagaze aba yitegeye ubwiza bw’imisozi yo mu Burasirazuba

    Imirimo ya nyuma ijyanye n’amasuku ni yo ikorwa hamwe na hamwe. Muri rusange igeze ku gipimo cya 98%

    Nubwo hari imirimo ikinozwa ariko ntibibuza ko abagenzi n’abafite ibinyabiziga byabo bayikoresha mu buhahirane

    Hamwe na hamwe haracyasigwamo amarangi kugira ngo byoroshye ukubisikana kw’ibinyabiziga

    Umuyobozi w’Akarere ka Nyagatare, Mushabe David Claudien, yavuze ko imihanda mishya yubatswe imaze kwerekana impinduka muri uyu mujyi uri mu yunganira uwa Kigali

    Hafi y’aho akorera ari kuhubaka inyubako nshya izakorerwamo ubucuruzi butandukanye

    Mu cyiciro cya gatatu hazubakwa imihanda y’ibilometero 6.7

    Amafoto: Niyonzima Moïse


  • Miss Mutesi Jolly arabarizwa Dar es Salaam, yakiriwe neza #rwanda #RwOT

    Nyampinga w’u Rwanda 2016, Mutesi Jolly arabarizwa muri Tanzania aho yagiye mu kiganiro n’itangazamakuru cyerekeranye no gutegura Miss East Africa, irushanwa ry’ubwiza rigiye kubera muri iki gihugu.

    Mu gitondo cyo kuri uyu wa Gatatu nibwo Mutesi Jolly yafashe rutimikirere yerekeza muri Tanzania aho yagiranye ikiganoro n’itangazamakuru cyerekeranye n’iri rushanwa ry’ubwiza ririmo gutegurwa rya Miss East Africa rizaba mu mpera z’uyu mwaka.

    Akigera muri iki gihugu yakiriwe neza cyane aho kuva ku kibuga cy’indege yari yahawe moto igenda imbere y’imodoka ye imushakira inzira kugira ngo adakererwa

    Mutesi Jolly akaba n’umuyobozi wungirije wa Miss East Africa, yavuze ko uyu mushinga wa Miss East Africa biteze ko uzatanga abakobwa benshi kandi bazagira akamaro muri sosiyete.

    Ati'ndi hano kubera Miss East Africa, ndi hano nka visi perezida, twarumvikanye (…) iyo bavuze irushanwa ry’ubwiza abantu benshi bumva ubwiza gusa umusatsi, uko basa…, dushaka kugira abagore benshi bagira uruhare muri sosiyete, batekereza ko hari byinshi biri inyuma y’ikamaba.'

    Yakomeje avuga ko ibihugu byose bya East Africa(akarere k’Afurika y’Iburasirazuba) bifatanyije muri uyu mushinga hari icyo bizafasha umwana w’umukobwa ndetse bigafasha n’ibuhugu mu buryo bw’ubukungu.

    Miss Mutesi Jolly akaba yungirije Rena Callist wateguye iri rushanwa ryabaye bwa mbere mu 1996 rikaba riheruka kuba mu 2012.

    Ni irushanwa ryitezwe ko kuri iyi nshuro rizitabirwa n’abakobwa baturutse mu bihugu bigera kuri 16 bya Afurika harimo u Rwanda, u Burundi, Tanzania, Uganda, Kenya, Zambia, Zimbabwe, Ibirwa bya Comores, Ethiopia, Sudani y’Epfo, Eritrea n’ibindi.

    Nyuma y’ibyumweru 2 nibwo hazamenyekana gahunda zose zijyanye n’iri rushanwa, aho Mutesi Jolly ari muri iki gihugu muri gahunda yo kubitegura, byitezwe ko na we ashobora kumarayo ibyumweru 2.

    Miss Mutesi Jolly yakiriwe Dar es Salaam mu bikorwa bya Miss East Africa

    Source : http://isimbi.rw/imyidagaduro/article/miss-mutesi-jolly-arabarizwa-dar-es-salaam-yakiriwe-neza

  • Iperereza : Ikishe Me Bukuru wapfiriye i Nyabugogo cyamenyekanye #rwanda #RwOT

    Umuvugizi w’Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha RIB, Dr Murangira B. Thierry yatangarije Ikigo cy’Igihugu cy’Itangazamakuru ko iperereza ku rupfu rw’uriya munyamategeko ryarangiye ndetse ko ryerekanye icyamwishe.

    Dr Murangira uvuga ko harebwe amashusho yafashwe na camera z’inyubako y’Isoko rizwi nk’Inkundamahoro aho yapfiriye, zagaragaje ko yiyahuye.

    Yagize ati 'Amashusho ya camera z’igihe yinjiye, uko yaje arinjira, arazamuka muri etage ageze hejuru arinaga. Ibyo nta gushidikanya kurimo.'

    Ubwo uriya munyamategeko yapfaga, hakurikiye amakuru menshi arimo ay’abavugaga ko yishwe gusa icyo gihe RIB yari yasabye abantu kwirinda kumva aya makuru mbere y’uko iperereza rirangira.

    Dr Murangira yanenze abakwirakwiza aya makuru y’ibinyoma by’umwihariko agaruka ku muntu wahaye ikiganiro (interview) umuntu urwaye mu mutwe uzwi muri kariya gace ka Nyabugogo agatanga amakuru anyuranye n’ukuri.

    Dr Murangira yagize ati 'Umuntu w’umunyamakuru utambutsa ibintu nk’ibyo aba afite undi murongo.'

    Me Bukuru Ntwali yapfuye mu gitondo cyo ku wa Gatatu w’icyumweru gishize tariki 02 Kamena 2021 ubwo yamanukaga mu igorofa ya gatanu y’inyubako ikoreramo isoko rizwi nk’Inkundamahoro.

    Uyu Munyamategeko akimara gupfa, ntihahise hamenyekana imyirondoro ye gusa nyuma Urwego rw’igihugu rw’Ubugenzacyaha RIB rwatangaje ko ari uriya munyamategeko wari usanzwe yunganira abantu mu nkiko.

    Me Bukuru Ntwali wari uzwi cyane mu gusesengura ibijyanye n’Ikibazo cy’Abanyamulenge bakomeje kwicirwa muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, azashyingurwa kuri uyu wa Kane tariki 10 Kamena 2021.

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/Amakuru-anyuranye/article/Iperereza-Ikishe-Me-Bukuru-wapfiriye-i-Nyabugogo-cyamenyekanye

  • RIB yatangaje icyavuye mu iperereza ku rupfu rw’umunyamategeko Bukuru Ntwali –

    RIB yatangaje ko amashusho yafashwe na camera zo mu isoko ryitwa Inkundamahoro riherereye i Nyabugogo, yagaragaje ko yiyahuye atishwe nk’uko hari abari batangiye kubivuga.

    Mu masaha y’igitondo cyo kuwa Gatatu tariki ya 2 Kamena 2021, nibwo hasakaye inkuru y’umugabo wiyahuye ahanutse mu igorofa.

    Imyirondoro ye yabanje kutamenyekana kuko nta byangombwa yari afite ariko nyuma yo gukora iperereza ry’ibanze RIB yatangaje ko ari umunyamategeko Bukuru Ntwali wari usanzwe atuye ku Ntaraga mu Murenge wa Kimisagara.

    Mu kiganiro Waramutse Rwanda cyatambutse kuri Televiziyo y’u Rwanda kuri uyu wa Gatatu, Umuvugizi w’Umusigire wa RIB, Dr Murangira B.Thierry, yavuze ko iperereza ryagaragaje ko Bukuru yiyahuye.

    Ati “Twebwe ibyo twagenje nk’urwego rw’ubugenzacyaha, biragaragaza neza ko yiyahuye. Amashusho ya camera z’igihe yinjiye, uko yaje arinjira, arazamuka muri etage ageze hejuru arinaga. Ibyo nta gushidikanya kurimo.”

    Dr Murangira yanenze abakwirakwije amakuru atandukanye n’ukuri, bavuga ko ashobora kuba yishwe .

    Ati “Hari abantu bafatiranye iki cyabaye batangira kubikabiriza bavuga ngo yarishwe, babihuza n’ibindi byabaye by’abantu biyahuye nabyo bigaragara ko biyahuye.”

    “Umuntu yaragiye aha interview umurwayi wo mu mutwe uzwi Nyabugogo, aramubaza ati ese wabonye uko byagenze, ati njye nabibonye, ngo umuntu yaje aparika imodoka. Mu by’ukuri nta modoka yaparitse, nta nubwo azi gutwara. Ntabwo yari amuzi […] ntazi uwo ari we noneho ahita abihuza n’urugo rwe. Umuntu w’umunyamakuru utambutsa ibintu nk’ibyo aba afite undi murongo.”

    Me Bukuru Ntwali yari umunyamategeko ukurikirana imanza zitandukanye. Yagiye agaragara kenshi avuganira abaturage b’Abanyamulenge bamaze igihe bahohoterwa muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, asaba ko ihohoterwa bakorerwa rihagarara.

    Biteganyijwe ko Bukuru azashyingurwa kuri uyu wa Kane. Saa moya hazabaho gufata umurambo mu buruhukiro bw’Ibitaro bya Kacyiru, saa mbili habeho gusezera umurambo mu rugo rwe ku Kimisagara naho saa sita habe umuhango wo gushyingura mu irimbi rya Rusororo.

    Iperereza rya RIB ryagaragaje ko Me Bukuru Ntwali yiyahuye

  • Itangazamakuru mu Rwanda, imodoka itagira feri ikeneye umushoferi? –

    Ni amazina y’ibinyamakuru bibiri bitazibagirana mu mateka y’u Rwanda ku ruhare rwabyo mu kwenyegeza urwango rwagejeje kuri Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Abahanga bavuga ko itangazamakuru ari inkota y’amugi abiri atyaye, uwo ryasingije ugira ngo ni Malayika ariko uwo ryangishije abandi ntabona n’aho gusaba amazi.

    Hari abemeza neza ko mu 1994 iyo hataba RTLM, Kangura n’ibindi binyamakuru byari mu murongo wa Jenoside, hari Abatutsi bamwe bari kurokoka. Hejuru yo kuba inyigisho zibiba urwango zari kutagera kure n’abatutsi bagiye bahigwa nyuma y’uko aho bihishe haranzwe kuri Radio ubu baba bakiriho.

    Umugambi wabyaye Jenoside yahitanye Abatutsi basaga miliyoni mu minsi 100 wacuzwe n’abanyapolitiki babi, itangazamakuru ryo mu Rwanda rigira uruhare rukomeye mu gushishikariza Abanyarwanda kwanga no kwica bagenzi babo.

    Icyakora nanone, itangazamakuru ryo mu Rwanda, rimaze igihe ritanga umusanzu mu kuzahura ubumwe n’ubwiyunge by’Abanyarwanda nyuma yo kugira uruhare mu kubisenya.

    Bamwe mu basesengura itangazamakuru ryo mu Rwanda mu bihe bya mbere na nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi baganiriye na IGIHE, bavuze uko itangazamakuru ryo mu Rwanda ryitwaye, by’umwihariko kuva mu 1994, kugeza mu 2021, ubwo Abanyarwanda bibuka Jenoside yakorewe Abatutsi ku nshuro ya 27.

    Kugira ngo itangazamakuru ribashe gucengeza mu Banyarwanda, ingengabitekerezo ya Jenoside nta nkomyi, ryisunze icyitiriwe ukutaniganwa ijambo cyashyizweho na Leta ya Habyarimana Juvenal wari Perezida w’u Rwanda, nk’uko bigarukwaho na Tom Nda Ndahiro, inararibonye akaba n’umusesenguzi mu bitambutswa mu bitangazamakuru byo mu Rwanda.

    Ati “Ibyo itangazamakuru ryakoze mu gihe cya Jenoside, ni leta yabirifashijemo. Uwareba ukuntu leta ya Habyarimana yaretse abantu bakavuga ibyo bashaka, yakwibeshya ko bwari uburyo bwo guha ubwisanzure itanagazamakuru. Babazaga Habyarimana impamvu areka ibitangazamakuru bikabiba urwango, akavuga ko we ashyigikiye kutaniganwa ijambo.”

    Umunyamakuru Nshimiyimana Sam Gody wakoze mu binyamakuru bitandukanye mbere na nyuma ya Jenoside, yavuze ko itangazamakuru ribiba urwango mbere ya Jenoside ryari rishyigikiwe na Leta kugeza ubwo abaturage babihabwa ku buntu.

    Ati “Abashishikarizaga abantu gukora Jenoside, ntabwo babuzwaga gukora, ahubwo bahabwaga n’amafaranga. Bitewe n’uko bamwe mu baturage bangaga kugura ibinyamakuru bibiba urwango, abaturage babihabwaga ku buntu, basanzwe mu masoko n’ahandi hahurira abantu benshi.”

    Ibitangazamakuru Leta ya Habyarima yanyuzagamo ibitekerezo by’ivangura, byahabwaga amafaranga, bigaterwa inkunga ngo bikomeze inshingano, mu gihe abakoraga itangazamakuru ry’umwuga ntaho babogamiye ibinyamakuru byabo byimwaga inkunga.

    Nshimiyimana Sam Gody yavuze ko kuba Leta yateguye Jenoside yararebereye itangazamakuru ribiba urwango aribyo byatumye haboneka ibinyamakuru byinshi bishishikariza abahutu kwica abatutsi

    Nshimiyimana yavuze ko Jenoside imaze gutangira, abanyamakuru batari bari mu mugambi wa Jenoside ari bamwe mu bibasiriwe, mu gihe itangazamakuru ribiba urwango bahawe rugari.

    Mu bishwe mbere hari uwari Minisitiri w’Itangazamakuru Rucogoza Faustin. Bimwe mu bitangazamakuru byarahagaze, ibindi bisigara bikora nabi.

    Ati “Abaturage bari barimye amatwi ibitangazamakuru bibiba urwango, ku buryo n’abakomokaga hamwe n’abateguraga Jenoside batabihaga agaciro. Ahubwo wasangaga bagura ibyo leta yarwanyaga, kuko ni byo byavugishaga ukuri.”

    “Gukangurira Abanyarwanda kwica bagenzi babo byafashe indi ntera, aho abaturage babwirwaga ko nibica Abatutsi bazajya bahita batwara imitungo yabo. Ntekereza ko kubwira abaturage ko nibica bagenzi babo bari buhite bagwiza ubutunzi, ari bumwe mu buryo abashishikarizaga abantu ubwicanyi bifashishije bakoshya benshi.”

    Jenoside yakorewe Abatutsi imaze guhagarikwa, Leta yihutiye gushyira imbaraga mu nzira y’ubumwe n’ubwiyunge. Itangazamakuru nubwo ryari ryaragize uruhare mu gusenya igihugu, ryari rigikenewe ngo rigisubiranye ahanyuze ubutumwa bw’urwango, hanyure ubw’ihumure n’icyizere kuri ejo hazaza.

    Barore Cleophas, umunyamakuru wa RBA unayoboye Urwego rw’Abanyamakuru Bigenzura mu Rwanda, RMC yagize ati “Nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi, itangazamakuru ryakoze akazi gakomeye mu rugamba rwo kubaka igihugu, by’umwihariko mu kongera kubanisha Abanyarwanda. Ibitekerezo bishishikariza Abanyarwanda kongera kunga ubumwe, gutangaza ko amahoro yagarutse mu Rwanda, ibikorwa byo gucyura no gushishikariza impunzi gutaha, ntahandi byari kunyuzwa, uretse mu itangazamakuru. Ryatanze umusanzu ugaragara, cyane ko n’abarikoragamo wabona ko basobanukiwe icyerekezo gishya cy’igihugu.”

    Barore kandi, yabwiye IGIHE ko ijwi ry’itangazamakuru Nyarwanda naryo ryazamutse, ku buryo n’ibitangazamakuru mpuzamahanga byavugaga u Rwanda mu ndimi z’amahanga byatangije ibiganiro kandi bigatangira gutangaza amaku avuga ku Rwanda mu Kinyarwana.

    Yavuze ko mu myaka ya 1995 na 1997, ibitangazamakuru BBC na VOA (Ijwi rya Amerika) byashyize muri gahunda zabyo Ikinyarwanda.

    Nk’umuntu wabonye itangazamakuru mu gihe na nyuma gato ya Jenoside, Barore yemeza ko hari iterambere rigaragara ryabayeho mu itangazamakuru nyarwanda. Abishingira ku kuba abanyamakuru b’Abanyarwanda baragiye bahabwa imirimo mu bitangazamakuru mpuzamahanga, kandi leta igafatanya n’abarigize gushyiraho amategeko arushaho kuriteza imbere.

    Umunyamakuru Barore yavuze ko hakenewe itangazamakuru rikora kinyamnwuga ariko ritunga abaririmo

    Abanyamakuru bagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi bashyikirijwe ubutabera bagahabwa ibihano bitandukanye nka Ngeze Hassan wayoboraga Kangura, Nahimana Ferdinand wari umunyamakuru wa RTLM, Valérie Bemeriki na Georges Henri Yvon Joseph Ruggiu bakoreraga RTLM n’abandi.

    Hari abanyamakuru bakwiriye gucungirwa hafi….

    Ingabire Marie Immaculée, Umuyobozi w’Umuryango Urwanya Ruswa n’Akarengane mu Rwanda (TI-RW) yabwiye IGIHE ko nubwo nta wakwirengagiza ibyiza itangazamakuru ryafashije mu kongera kubaka u Rwanda, hari ibigikeneye kunozwa.

    Ati “Mu nkuru zisanzwe, hari ibitangazamakuru bigerageza kugaruka ku bumwe n’ubwiyunge, ariko ibiganiro ntabwo biraba byinshi. Umuntu yavuga ko hari umusanzu itangazamakuru riri gutanga mu guteza imbere ubumwe n’ubwiyunge, ariko haracyari byinshi byo gukora. Hakwiye kongerwamo imbaraga.”

    Mu gihe Nshimiyimana Sam Gody ashima ko hasigaye hariho uburyo butandukanye umunyabakuru ashobora kubonamo amafaranga nka YouTube, yanavuze ko hari abanyamakuru bo mu Rwanda bakwiye gucungirwa hafi, kuko ngo bigaragara ko babonye urwaho bashobora kurogoya ubumwe n’ubwiyunge Abanyarwanda bashyize imbere muri iyi minsi.

    Ati “Hari abo mbona bashobora gukora nk’ibyo ababibye urwango bikatugeza kuri Jenoside yakorewe Abatutsi bakoze. Hari abo bigaragara ko batacengewe n’isomo amateka yadusigiye. Haracyagaragara inkuru zimwe na zimwe zibogamye, ziba zakozwe n’abanyamakuru bigira abavugizi b’amatsinda ntazi.”

    Ibi kandi byashimangiwe na Ingabire Immaculée wabwiye IGIHE ko hari abiyita abanyamakuru barya ruswa bagatambutsa ubutumwa bubangamira intego z’ubumwe n’ubwiyunge.

    Yavuze ko YouTube ari umwe mu miyoboro migari ababiba urwango n’amacakubiri bifashisha mu kugoreka amateka y’u Rwanda.

    Ati “Hari abanyamakuru baherutse kwemera ko bohererejwe amafaranga na Rusesabagina Paul. Ubu muntu arafungura umuyoboro wa YouTube, yarangiza akiyita umunyamakuru, kandi yarangiza akakubwira ngo yohererezwa amafaranga n’abantu bari hanze y’u Rwanda, usanga biganjemo abagoreka amateka y’u Rwanda. Barabakoresha bagatangaza ibidakwiye, kandi ni imbogamizi ikomeye ku bumwe n’ubwiyunge turi guharanira.”

    Ingabire yavuze ko hakwiriye amavugurura mu mategeko agenga itangazamakuru, ku buryo uwemererwa gukora uwo mwuga aba ari umuntu ubikwiriye koko.

    Ati “Kubona umuntu abyuka mu gitondo agafungura umuyoboro kuri YouTube, hanyuma akitwa umunyamakuru, ni imbogamizi ikomeye cyane. Natewe isoni n’aho umucamanza atinyuka akavuga ngo ‘kwemera ko uri umunyamakuru w’umwuga ntibisaba ko uba ufite ikarita y’itangazamakuru, wajya no muri RDB [Ikigo cy’Igihugu cy’Iterambere] ugafungura YouTube tawe’. Dukwiye gutandukanya abanyamakuru n’abashoramari . Leta nisobanure neza umunyamakuru uwo ari we, kandi hagarazwe uko uwatandukiriye akurikiranwa”.

    Ingabire Marie Immaculée yavuze ko Leta isabwa kugaragaza neza ukwiriye kwitwa umunyamakuru n’utari we kugira ngo hakumirwa abashobora kuryitwaza bagakora ibitari byo

    Barore yavuze ko ikindi gikeneye kwitabwaho kuri ubu, ari amikoro y’ibitangazamakuru n’abanyamakuru kugira bakore kinyamwuga nubwo atabibona nk’impamvu yo gutezuka ku mahame.

    Ati “Gukena kw’itangazamakuru birababaje, nta n’uwabyifuza. Hari abanyamakuru bakoreshwa ntibahembwe, ndetse hari n’abareze abakoresha babo mu nkiko baranabatsinda. Ariko nanone, ubukene ntibukwiye kuba urwitwazo, ngo umunyamakuru abushingireho ahemuka. Hari igihe umuntu ajya mu itangazamakuru yari asanzwe ari impirimbanyi mu bindi bintu, akitwikira umwambaro w’ubunyamakuru, ariko afite ibindi aharanira.”

    Kugeza ubu, mu Rwanda habarirwa ibitangazamakuru 161[byanditse muri RGB], bitambutsa inkuru n’ibiganiro bishishikariza Abanyarwanda kwirinda

    Umusesenguguzi Tom Ndahiro yemeza ko itangazamakuru ryijanditse muri Jenoside yakorewe Abatutsi bitewe n’uko byari bishyigikiwe na Leta

  • Amashirakinyoma ku “gukazanura” –

    Mu bikubiye mu cyiswe ubukubaganyi, harimo no “gukazanura” byakoreshwaga bavuga umubyeyi washize isoni agatinyuka gukorana imibonano mpuzabitsina n’umukazana we (umugore w’umuhungu we).

    Byakunze gutera urujijo abo mu gisekuru gishya, bamwe babwirwa ko wari umugenzo wemewe wabaga hose kandi ugakorwa bizwi. Abazi neza iby’umuco bahamya ko byakorwaga rwihishwa.

    Umuhanga mu by’umuco Nyarwanda, Nsanzabera Jean de Dieu, yasobanuye ko ubusanzwe umukazana abari nk’umwana w’umubyeyi, bityo kuryamana nawe ni umuco mubi utakorerwa ahabona.

    Iyo habayeho gukazanura, bivuze ko bwa bukazana afite “uba ubumwambuye umugize umugore wawe”.

    Nsanzabera yagize ati “Ubusanzwe umukazana aba ari nk’umwana wawe, umufata nk’umukobwa wawe. Rero kuryamana nawe urumva ko ari ubukubaganyi ntabwo ari ibintu umuco Nyarwanda wemera.”

    Kuko mu myaka yo hambere abasore batajyaga biteretera nk’uko biri ubu, umusore yahitirwagamo na se umukobwa azagira umugore. Byashoboraga guterwa n’imico se w’umuhungu yabonanye uwo mwari cyangwa bigaterwa n’ubushuti imiryango bakomokamo ifitanye.

    Byumvikane ko se w’umuhungu yabaga azi umukobwa mbere y’uko umusore amuzana ndetse ari we wagize uruhare runini kugira ngo babane.

    Ba babyeyi b’imico mibi ngo nibo bacaga ruhinga nyuma bagahenga umugabo adahari,bakububa bakinjirira umukazana.

    Nsanzabera yavuze ko byatezaga amakimbirane akomeye mu muryango iyo umuhungu yamenyaga ko se yaryamanye n’umugore we, ku buryo byashoboraga no gusenya urwo rugo.

    Gukazanura bya nyabyo…

    Nubwo bwose bwari ubugwari busebetse ku mubyeyi wakazanuye, Nsanzabera yavuze ko ibyari byarahawe izina ryo gukazanura nyabyo cyari igihe umubyeyi yegukanaga umugore byeruye.

    Ati “Gukazanura bya nyabyo ni igihe umuhungu yabaga yifitiye umugore se yabona ari mwiza akamumwambura. Cyangwa umuhungu agashaka umugore yamara gupfa, se akamutwara.”

    Ibyo ariko ngo yari imico mibi yarangaga ba babyeyi batagira indangagaciro n’ubundi.

    Mu muco Nyarwanda uwatandukiriye ashyirwa imbere y’umuryango bakamugira inama akazibukira, ariko uwakazanuye yafatwaga nk’uwakoze amahano bagaterera iyo.

    Nsanzabera yavuze ko gukazanura byari bizwi ko ari imico mibi bigatuma n’ababyishoramo babikora rwihishwa ku buryo utabimuhamya. N’aho byabaga byamenyekanye,yabaga yabihakana.

    Umwana wavukaga muri ubwo buryo nta kidasanzwe cyamutandukanyaga n’abandi basangiye nyina. Yarerwaga nkabo ndetse no guhabwa umunani agahabwa nk’uwabo.

    Icyakora se w’umuhungu yashoboraga guha umukazana nk’inka akitwaza ko amwubaha cyangwa amwitwaraho neza.


  • Umuvugizi wa FDLR yemeje ko Col Augustin Nshimiyimana yafatiwe mu rusengero #rwanda #RwOT

    Hashize iminsi igera kuri itanu hatangajwe amakuru ko Col Augustin Nshimiyimana wa FDLR yafashwe ariko amakuru n'uburyo yafashwemo ntiyajya ahagaragara.

    Uyu munsi umuvugizi wa FDLR yatangaje ko ayo makuru ari impamo ko Col Augustin Nshimiyimana wo mu nyeshyamba za FDLR zirwanya ubutegetsi bw'u Rwanda kandi zigizwe na bamwe mu basize bakoze Jenoside mu Rwanda yafashwe ku cyumweru gishize muri Kivu ya ruguru agafatirwa mu rusengero

    Col Nshimiyimana yabaye uwungirije ushinzwe iperereza muri FDLR hagati ya 2011 na 2019, yafatiwe mu gace kitwa Rubaya ka teritwari ya Masisi mu ntara ya Kivu ya ruguru, nk'uko umuvugizi wa FDLR abivuga.

    Nkuko 'Curé Ngoma' yabitangarije BBC ati: 'Ni byo baraje bamusanga aho yari yagiye mu birori byo kubatirisha umwana we baramufata'. Ngoma avuga ko aho Nshimiyimana yafatiwe yari yahagiye mu bikorwa by'umuryango we bwite.

    Mu kwezi gushize leta ya DR Congo yatangaje ibihe bidasanzwe mu ntara za Kivu ya ruguru na Ituri bigamije kurandura imitwe y'inyeshyamba irimo n'iyo mu bindi bihugu ihakorera ariko by'umwihariko kuva Perezida Felix Tshisekedi yajya ku butegetsi ntabwo imitwe irwanya u Rwanda byabahiriye, abenshi barishwe abandi bazanwa mu Rwanda.

    Uwari umuyobozi mukuru wa FDLR, Gen Mudacumura yaguwe gitumo yicanwa n'abandi bamubaga hafi harimo n'umunyamabanga we wihariye Col Sixbert tariki ya 17/18 Nzeli 2019, naho Gen Musabyimana Juvenal wari uzwi nka Jean Michel Africa, Col Mpiranya Leo Cyprien basimburanye mu kuyobora RUD Urunana bicwa bakurikiranye umwaka ushize.

    Col Augustin Nshimiyimana avuka mu cyahoze ari Komini Karago muri Perefegitura ya Gisenyi (Nyabihu y'ubu) akaba ari mubyara wa Col Nkundiye waguye mu ntambara y'abacengezi akaba na mubyara wa Col Nkundiye waguye mu ntambara y'abacengezi muri 1998 ndetse n'uwahoze ari umuvugizi wa FDLR, Nkaka Ignace wiyitaga Bazeyi Fils La Forge wafashwe akazanwa mu Rwanda avuye mu nama muri Uganda yari yatumiwemo na Perezida Museveni ngo bihuze na RNC.

    Uwasimbuye Col Nkundiye ku buyobozi bwa FDLR ariwe Lt Col Dr Mugemanyi nawe yahise yicwa mu kwezi kumwe n'uwo yari asimbuye.
    Ubu umutwe wa FDLR ishami rya gisirikari ariryo FOCA riyoborwa na Gen Pacifique Ntawunguka bita OMEGA.

    The post Umuvugizi wa FDLR yemeje ko Col Augustin Nshimiyimana yafatiwe mu rusengero appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/umuvugizi-wa-fdlr-yemeje-ko-col-augustin-nshimiyimana-yafatiwe-mu-rusengero/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=umuvugizi-wa-fdlr-yemeje-ko-col-augustin-nshimiyimana-yafatiwe-mu-rusengero

  • Urubanza rw'abahoze ari inyeshyamba za P5 na RUD-Urunana rwakomeje – #rwanda #RwOT

    Ubushinjacyaha bwashingiye ibirego ku bitero byagabwe mu Rwanda mu Ukwakira 2019, ubwo inyeshyamba 67 zinjiraga ku mupaka w'u Rwanda zivuye muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, bagashyikira mu Karere ka Musanze mu Kinigi, bakagaba igitero cyahitanye abaturage b'inzirakarengane 14, bishwe mu buryo buteye agahinda kuko bamwe bitewe ibyuma, abandi baterwa ubuhiri, mbere y'uko ingabo z'u Rwanda zitabara zikica inyeshyamba 19, izindi zigakwira imishwaro.

    Abari imbere y'Urukiko ni abafashwe uwo munsi ndetse n'abandi bagiye bafatwa mu bihe bitandukanye, bose hamwe bakaba ari 36, buri wese muri bo akaba ari guhabwa umwanya wo kwiregura ku byaha ashinjwa.

    Mu bireguye harimo Kabayija Seleman wahoze ari Sous- Lieutenant ndetse akaba yari no mu basirikare bakuru b'izi nyeshyamba ndetse akaba yarabashije no gutoroka icyo gitero.

    Mu Rukiko, uyu mugabo yireguye avuga ko ubwo bajyaga kugaba ibitero babikoze bashaka kwihimura ku gisirikare cy'u Rwanda, nyuma y'uko bari bamaze iminsi baraswaho n'ingabo za Congo muri gahunda icyo gihugu cyari gifite yo kwirukana imitwe yitwaje intwaro ikorera mu mashyamba yo mu Burasirazuba bwacyo.

    Ubushinjacyaha bwagaragaje ko ubwo bwiregure budafite ishingiro kuko iyo aba barwanya baza kuba bashaka kwihimura gusa, bari kurwanya ingabo aho kwica abaturage basanzwe.

    Abiregura bavuze ko ibitero byatumye bihimura, byari byagabwe n'ingabo z'u Rwanda ku bufatanye n'ingabo za Congo, ariko ubushinjacyaha bwavuze ko nta shingiro ubwo bwiregure bufite, kuko izo nyeshyamba zitari zifite uburenganzira bwo kuba mu mitwe y'iterabwoba, kandi ko ingabo za Congo zari zifite uburenganzira bwo kurwanya iyo mitwe, kuko ihungabanya umutekano.

    Mu bwiregure bwabo kandi, aba barwanyi bavuze ko bishe abaturage kuko bari bategetswe n'abayobozi babo kuzica gusa ababitambitse, kandi abaturage bishwe bakaba bitambitse izo nyeshyamba.

    Ubushinjacyaha bwavuze ko ubu bwiregure budafite ishingiro kuko abenshi mu bishwe basanzwe mu ngo zabo, ibyerekana ko batari babarwanyije.

    Abahoze ari inyeshyamba mu mitwe ya P5 na RUD-Urunana bari kuburanishwa mu Rukiko Rukuru rwa Gisirikare


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/urubanza-rw-abahoze-ari-abarwanyi-ba-p5-na-rud-urunana-rwakomeje