Category: Uncategorized

  • Miss Global Beauty Rwanda :Abakobwa 22 bahawe itike yo gukomeza abandi 11 barasezererwa[AMAFOTO] #rwanda #RwOT

    Ku gicamunsi cyo kuri uyu wa Kabiri tariki ya 08 Kanama ,nibwo Akanama Nkemurampaka kari kangizwe na Titania Matekuolava,Chelsea, Fernandez na Anastasia Lebediuk kifashishijwe mu guhitamo abakobwa 22 bakomeje.

    Akanama nkemurampaka katoranyije aba bakobwa kagendeye ku bitwaye neza mu gice cyo kwiyerekana mu makanzu maremare(Long Gown Competition),abakobwa barushije abandi amanota mu gice cyo gusobanura neza amashusho bifashe bohereje(Video Presation) n'abagize amanota menshi mumatora yo kuri internet.

    Mu gice cya 'Long Gown Competition' hakomeje abakobwa batanu barimo Clementine ufite Numero 22, Diane nimero 25,Isabella na nimero 3 ,Queen na nimero 21, Honorine ufite numero 9 na Grace [ufite nimero 6].


    Mu itora ryo kuri internet(Votes) hakomeje abakobwa bane barimo Stella wa numero 8, Landrine ufite numero 7,Gretta ufite numero 10 na Diane ufite numero 4.

    Mu gice cya 'Video Presatation'hakomeje abakobwa 12 barimo Yvette 1,Venuse 2,Bladine 5, Nadia 11,Sheilla 5 ,Celine 17, Alia 18, Cynthia 19, Vanessa 42, Teta 27,Yvette 29na Assuma 30.

    Uhagarariye Embrance Africa Ndekwe Paulette itegura iri rushanwa ,yabwiye Inyarwanda dukesha iyi nkuru ko bari gushyingira kuri 'Long Gown Competition' na 'Video presation' mu guhitamo abajya muri kimwe cya kabiri ariko bahisemo no kongeramo abitwaye neza mu matora kuri internet.

    Yagize ati 'Ubundi twari kwibanda cyane kuri 'Long Grown competition'hatoranywa abajya muri 'Semi-Final'ariko hatoranyijwemo abo ngabo gusa harengaho na Landrine ariko yari yaratambutse mu itora ryo kuri internet .

    Yakomeje agira ati'Amahirwe yo gutambuka muri 'Long Grown Competion' hahise hatoranywa abitwaye neza mu gusobanura neza amashusho bohereje 'Video Presentation 'batambukira aho ngaho abari basigaye'

    Aba bakobwa bazambikwa amakamba yabo mu birori byo gutangaza abahize abandi bazaserukira igihugu, bazajya mu marushanwa y'ubwiza arimo Miss Tourism Global rizabera mu Bushimwa, Miss Africa Golden rizabera muri Turikiya, World Top Model, Miss Tourism World na Miss Glamour Faces World.

    Abakobwa 22 bazajya mu cyiciro kibanziriza icya nyuma bazamenyekana ku wa 8 Kamena uyu mwaka mu gihe amakamba azatangwa ku wa 24 Kamena, ahantu hataratoranywa neza kuko abari gutegura irushanwa hari amahoteli bari kuvugana nabo ku buryo bazakora iki gikorwa hakurikizwa ingamba zo kwirinda COVID-19.








    Source : http://umuryango.rw/imyidagaduro/article/miss-global-beauty-rwanda-abakobwa-22-bahawe-itike-yo-gukomeza-abandi-11

  • Perezida Kagame yakiriye Niklas Adalberth washinze ’Norrsken Foundation’ ifite icyicaro mu Rwanda –

    Uyu muryango washinzwe mu 2016, ufite icyicaro mu Rwanda kuva mu 2019, ari na cyo cya mbere ufite muri Afurika.

    Perezida Kagame yakiriye Adalberth nyuma y’uko yari avuye kuganira na ba rwiyemezamirimo bo mu Rwanda barimo n’abiyandikishije bifuza kuzafashwa n’uyu muryango utegamiye kuri Leta.

    Norrsken Foundation iri kuzuza ibiro byayo mu Mujyi wa Kigali, aho ba rwiyemezamirimo barenga 1000 bazahererwa ubujyanama mu bucuruzi ndetse banaterwe inkunga yo kuzamura ibikorwa byabo mu rwego rw’ubucuruzi.

    Mbere y’uko Adalberth ahura na Perezida Kagame, yabanje guhura na Minisitiri w’Ubucuruzi n’Inganda, Habyarimana Béata, Minisitiri w’Ikoranabuhanga na Inovasiyo, Paula Ingabire ndetse n’Umuyobozi w’Urwego rw’Igihugu rw’Iterambere, RDB, Clare Akamanzi.

    Adalberth ni rwiyemezamirimo ukomoka muri Suède, aho mu 2005 yashinze ikigo cyitwa Klarna gifasha mu bikorwa byo kwishyura serivisI hifashishijwe ikoranabuhanga.

    Icyo gihe Adalberth yari afatanyije na Victor Jacobsson ndetse na Sebastian Siemiatkowski bose bari abanyeshuri muri Kaminuza ya Stockholm mu ishami ry’ubukungu. Kuri ubu iki kigo gifite umutungo urenga miliyari 30 z’amadolari ndetse kikaba cyarungutse arenga miliyoni 700$ mu mwaka ushize.

    Muri Kamena 2016, Adalberth yashinze umuryango wa Norrsken Foundation aho amaze kuwushoramo arenga miliyoni 126$.

    Mu 2020, Norrsken Foundation yakoranye na ba rwiyemezamirimo 450 bo mu bigo by’ubucuruzi 130. Uyu muryango ushobora gushora amafaranga ari hagati y’ibihumbi 100$ na miliyoni imwe y’amadolari ku mushinga umwe.

    Norrsken Foundation ifite intego yo gushinga ibigo 20 ku Isi yose.

    Perezida Paul Kagame yakiriye Niklas Adalberth washinwe Umuryango ‘Norrsken Foundation’ utera inkunga imishinga y’ikoranabuhanga

    Perezida Kagame na Niklas Adalberth bagiranye ibiganiro

    Adalberth yakiriwe na Perezida Kagame aherekejwe na Pascal Murasira uzaba akuriye Norrsken Foundation mu Rwanda

  • Rubavu: Bafashwe na Polisi barengeje amasaha, bacura impapuro z’uko bari bavuye kwa muganga –

    Ni nyuma y’aho Polisi ikorera mu karere ka Rubavu yerekanye abaganga batatu batanze ibyemezo byemeza ko umuntu arwaye (ordonance Médicale) ku bantu barenze ku mabwiriza yo kwirinda Covid-19 bakarenza amasaha kugira ngo bigaragare ko bari bagiye kwivuza , bakitabaza imbuga nkoranyambaga kugira ngo imodoka yabo irekurwe.

    Umwe mu bafashwe yagize ati “Tariki 4 natashye saa yine zarenze abapolisi baramfata mbereka ibinini bahita bamanura imodoka yanjye, n’uko mugenzi wanjye ahamagara umuganga baziranye kugira ngo anshakire ordonance ariko dusanga atakoze , aduha mugenzi wakoze arayidukorera. Ndasaba imbabazi kubera amakosa nakoze nkabona ordonance ijyanye n’imiti kuko byatumye bagenzi banjye nabo bagwa mu makosa’’.

    Yakomeje asaba imbabazi kandi ku kuba yarahaye amafoto yose murumuna we kugira ngo bakoreshe urubuga rwa Twitter, ngo avuge ko barenganye bitume bamurekura.

    Umukozi wo kwa muganga watanze inyemezabwishyu yabeshye amatariki y’igihe abafashwe bishyuriye, yasabye imbabazi avuga ko yakoze amakosa.

    Ati “Umwe yanzaniye Ordonance iriho itariki ya 4 ansaba ko Facture nayihuza n’itariki iri kuri Ordonance ndabimukorera kuko numvaga nta kibazo kuko umuntu ashobora kubikorera umuntu bitewe n’impamvu nkuko tujya tubikora n’ubusanzwe nkiyo umuntu akeneye kuzajya kwishyuza kugira ngo igihe yivurije gihure n’imiti. Kuba ndi hano mbonye ko ari ikosa, ndasaba bagenzi banjye kwirinda aya makosa’’.

    Umuvugizi wa Polisi, CP Kabera John Bosco yavuze ko umuntu ufite ibibazo bikomeye nubwo yarenga isaha hari uburyo bwo kumufasha bitagakwiye ko bikorwamo ibyaha, aburira abitwaza imbuga nkoranyambaga nka Twitter bafashwe kugira ngo berekane ko polisi yabahohoteye kandi babeshya.

    Ati “Abantu bumve ko ingamba zo kwirinda icyorezo n’amabwiriza atangwa bagomba kuyubahiriza uko yakabaye ariko ntabwo polisi yabuza umuntu ufite ikibazo cyose cyakemuka birimo no kuba yarenza amasaha yagenwe kubera impamvu igaragara,ariko kubeshya polisi yagufata nijoro ukerekana imiti, bakubaza ordonance ukavuga ko ntayo ufite ukabeshya bwacya bikagaragara ko wagiye kubwira inshuti zawe z’abaganga ngo ziyiguhimbire, ntabwo aribyo.”

    Kabera yavuze ko n’umuco mubi wo gukwirakwiza amakuru atari yo ku mbuga nkoranyambaga, kugira ngo umuntu wakoze amakosa afungurwe ku gitutu atari wo.

    Ati “ Hari umuco turi kubona aho umuntu ahagarara Rubavu agakora amakosa yarangiza akabeshya uri Kigali ngo namushyirire ku mbuga nkoranyambaga nka Twitter amakuru ashaka kugaragaza ko polisi irimo gukora nabi, uwo mugabo nijoro ntabwo yari yerekanye ordonance na facture yaguriyeho imiti ariko byagaragaye ko mu gitondo yagiye kubihimba akabiha mugenzi we uri i Kigali ngo abishyireho’’.

    Yavuze ko polisi itazihanganira abakora ibi bintu.

    Abafashwe bagiye gushyikirizwa urwego rw’igihugu rushinzwe ubugenzacyaha kugira ngo bakurikiranwe mu mategeko.

    Abafashwe bagiye gushyikirizwa RIB

    Umwe mu bafashwe akajya gucurisha impapuro mpimbano z’uko yari arwaye akanasaba ko bamuvuganira ku mbuga nkoranyambaga

    Uyu muganga yemeye gutanga ordonnance ku bantu kandi abizi ko batigeze baza kwivuza

  • Umugore wari uhagaze kuri etaje ya 6 arashinjwa kujugunya hasi umwana we amuziza kurira #rwanda #RwOT

    Uyu mugore yari hejuru kuri etaje ya 6 mu nzu ndende y'amagorofa menshi ahitwa Saratov,arangije afata uyu mukobwa we w'imyaka 3 witwa Anastasia amucurika hasi amufashe umupira uracika niko kumurekura agwa hasi.

    Polisi yavuze ko amashusho ya CCTV,yafashe uyu mwana muto Anastasia ari kurira cyane abwira nyina ati 'Mama,mfite ubwoba,mfite ubwoba,mfite ubwoba'hanyma ahanuka ahantu hareshya na metero 18 ahita apfa.

    Ikinyamakuru Life News cyavuze ko uyu mwana akimara kwikubita hasi uyu mugore yirutse ajya gufata umurambo hasi arangije yinjira muri lift amusubiza mu nzu babagamo muri etaje ya 6.

    CCTV zagaragaje uyu mugore ari kuzunguza uyu mwana nk'ushakakumuzura.Ibinyamakuru byo mu Burusiya byavuze ko uyu mugore yashakaga gukanga uyu mwana kuko ngo hamufashe umupira amwereka ko niyongera kurira cyane azamujugunya hasi hanyuma iyi myenda yari yambaye iracika yikubita hasi arapfa.

    Ibi ngo byabaye madamu Ruzankina avuye mu kabyiniro ndetse ngo yari yananyoye inzoga.

    Umwe mu banyuze kuri iyi etaje yavuze ko yumvise umwana ari kuvuza induru cyane ari hejuru yongeraho ati 'Mu kanya numvise ikintu cyikubise hasi,urusaku rurarangira.Mpindukiye nabonye ari umwana muto w'umukobwa wuzuye amaraso,mpite njya guhamagara abashinzwe umutekano.'

    Abaturanyi bavuze ko uyu mugore yababwiye ko uyu mwana yuriye ku rubaraza wenyine ndetse amubwira ko ashobora guhanuka hasi birangira bibaye.

    Ruzankina yatawe muri yombi akekwaho kwica umwana muto nahamwa n'ibyaha azakatirwa igifungo cy'imyaka 21.

    Source : http://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/umutekano/article/umugore-wari-uhagaze-kuri-etaje-ya-6-arashinjwa-kujugunya-hasi-umwana-we

  • Dore inseko nziza! The Ben yongeye guca amarenga y’urwo akunda Miss Pamela #rwanda #RwOT

    Urukundo rukomeje kuganza hagati y’umuhanzi The Ben na Miss Uwicyeza Pamela, ni nyuma y’ifoto y’uyu mukobwa The Ben yashyize hanze igaherekezwa n’amagambo aryoheye amatwi yumvikanye bwa mbere mu ndirimbo ye.

    'Dore inseko nziza, oooh my God', aya ni amwe mu magambo agize indirimbo y’urukundo yakunzwe na benshi, 'Naremeye' ya Mugisha Benjamin wamamanye nka The Ben ukorera umuziki we muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika.

    Niyo magambo yakoresheje ku ifoto ya Uwicyeza Pamela yashyize kuri Instagram Stories ye mu rwego rwo gushimangira urwo akunda uyu mwari w’uburanga.

    Kuva mu mpera za 2019 nibwo aba bombi batangiye kuvugwa mu rukundo ndetse bigenda bishimangirwa n’ibimenyetso bimwe na bimwe.

    Ubwo The Ben yizihizaga isabukuru ku wa 9 Mutarama 2020, abinyujije ku rukuta rwe rwa Instagram, Uwicyeza Pamella yagize ati”Uri umunyamutima mwiza, ugira urukundo, uri uwo kwizerwa ndetse umutima wawe ni munini kukurusha. Imana ihe umugisha undi mwaka wawe.”

    Uyu mukobwa kandi yashyize hanze ifoto hanze ari kumwe na The Ben iherekezwa n’amagambo agira ati 'Mine', bivuze ngo 'uwanjye'.

    Mu Kubuza 2020, The Ben yaje gushyira hanze amashusho ari kumwe n’uyu mukobwa aho bari basohokeye mu gihugu cya Tanzania.

    Amafoto aba bombi bari kumwe ni kimwe mu bintu byagiye bigaragaza ko iyo bari kumwe ukuntu baba bahuje urugwiro.

    Iyi foto yumvikanaga mu ndirimbo ‘Naremeye’ ya ‘The Ben’

    Pamela umukobwa wigaruriye umutima wa The Ben

    Amafoto bari kumwe arivugira ibyo bo batabasha kuvuga

    Source : http://isimbi.rw/imyidagaduro/article/dore-inseko-nziza-the-ben-yongeye-guca-amarenga-y-urwo-akunda-miss-pamela

  • Perezida Kagame yakiriye Niklas Adalberth washinze ’Norrsken Foundation’,umuryango ufite icyicaro mu Rwanda –

    Uyu muryango washinzwe mu 2016, ufite icyicaro mu Rwanda kuva mu 2019.

    Perezida Kagame yakiriye Adelberth nyuma y’uko yari avuye kuganira na ba rwiyemezamirimo bo mu Rwanda barimo n’abiyandikishije bifuza kuzafashwa n’uyu muryango utegamiye kuri Leta.

    Norrsken Foundation iri kuzuza ibiro byayo mu Mujyi wa Kigali, aho ba rwiyemezamirimo barenga 1000 bazahererwa ubujyanama mu bucuruzi ndetse banaterwe inkunga yo kuzamura ibikorwa byabo mu rwego rw’ubucuruzi.

    Mbere y’uko Adalberth ahura na Perezida Kagame, yabanje guhura na Minisitiri w’Ubucuruzi n’Inganda, Habyarimana Béata, Minisitiri w’Ikoranabuhanga na Inovasiyo, Paula Ingabire ndetse n’Umuyobozi w’Urwego rw’Igihugu rw’Iterambere, RDB, Clare Akamanzi.

    Adalberth ni rwiyemezamirimo ukomoka muri Suede, aho mu 2005 yashinze ikigo cyitwa Klarna gifasha mu bikorwa byo kwishyura serivise hifashishijwe ikoranabuhanga.

    Icyo gihe Adalberth yari afatanyije na Victor Jacobsson ndetse na Sebastian Siemiatkowski bose bari abanyeshuri muri Kaminuza ya Stockholm mu ishami ry’ubukungu. Kuri ubu iki kigo gifite umutungo urenga miliyari 30$, ndetse kikaba cyarungutse arenga miliyoni 700$ mu mwaka ushize.

    Muri Kamena 2016, Adalberth yashinze umuryango wa Norrsken Foundation aho amaze kuwushoramo arenga miliyoni 126$.

    Mu 2020, Norrsken Foundation yakoranye na ba rwiyemezamirimo 450 bo mu bigo by’ubucuruzi 130. Uyu muryango ushobora gushora amafaranga ari hagati y’ibihumbi 100$ na miliyoni 1$ ku mushinga umwe.

    Perezida Paul Kagame yakiriye Niklas Adalberth washinwe Umuryango ‘Norrsken Foundation’ utera inkunga imishinga y’ikoranabuhanga

    Perezida Kagame na Niklas Adalberth bagiranye ibiganiro

    Adalberth yakiriwe na Perezida Kagame aherekejwe na Pascal Murasira uzaba akuriye Norrsken Foundation mu Rwanda

  • Kera kabaye, Urukiko rwa EAC rugiye kuburanisha urubanza rw’Abanyarwanda bahohotewe na Uganda –

    Uru rubanza rugiye kuburanishwa kuri uyu wa Kane tariki 10 Kamena 2021, nyuma yo kumara hafi imyaka ibiri, abanyarwanda bagitegereje guhabwa ubutabera.

    Amakuru IGIHE yamenye ni uko uru rubanza ruzaba hifashishijwe ikoranabuhanga rya Video Conference aho ababuranyi bazaburana bari i Kigali mu gihe inteko iburanisha yo izaba iri i Arusha muri Tanzania ahari icyicaro gikuru cy’uru Rukiko.

    Me Butera Emmanuel wunganira bamwe muri aba Banyarwanda yabwiye IGIHE ko icyo bazaburana kuri uyu wa Kane ari ubusabe bwari bwagaragajwe n’umukiliya we n’abo bahuje ikirego, aho bari basabye ko urubanza rwabo rwakwihutishwa.

    Ati “Icyo twari twasabye ni uko urubanza rwacu rwashyirwa mu gihe cya vuba kugira ngo rwihutishwe ndetse nicyo tuzaba tuburana ejo.”

    Muri Kanama 2019, nibwo aba Banyarwanda uko ari icyenda bagejeje ikirego cyabo ku Biro by’Urukiko rwa EAC, biri i Kigali.

    Inkuru bifitanye isano: Byagendekeye bite Abanyarwanda icyenda bareze Uganda mu Rukiko rwa EAC?

    Mu 2019 nibwo Abanyarwanda icyenda bajyanye Uganda mu rukiko bayishinja kubahohotera n’iyicarubozo

  • Muhanga : Hari abitwikira ijoro bakajya gusenya imva ngo babone 'Inzuma’ zo kugurisha #rwanda #RwOT

    Ni amarimbi abiri arimo iriherereye mu Mudugudu Nyarutovu, Akagari ka Gitarama mu Murenge wa Nyamabuye ndetse n’irindi ryo mu Mudugudu wa Munyinya mu Murenge wa Shyogwe mu Karere ka Muhanga.

    Abaturiye ayo marimbi bashinja abacuruza injyamani kuba ari bo bakuraho ibyo bikoresho nijoro bakajya kubigurisha mu Mujyi i Kigali.

    Umutesi Laetitia wo mu Mudugudu wa Munyinya utuye hafi n’irimbi, avuga ko abo yita abashinyaguzi bakunze kwitwikira ijoro abantu baryamye, kandi ko nubwo yabumva atatinyuka kubyuka ngo abirukane kuko bashobora kumugirira nabi.

    Yagize ati 'Kera abantu batinyaga irimbi, kunyura ku mva byari biteye ubwoba, none kubera gukunda amafaranga bazura n’uwapfuye.'

    Mutuyinka Odette avuga ko ibyo aba baturage bakora bigayitse mu muco Nyarwanda, akifuza ko Ubuyobozi bushyiraho abazamu cyangwa bukegurira amarimbi abikorera.

    Yagize ati 'Imyaka mfite ni myinshi ubu nibwo mbonye aya mahano y’abantu batinyuka kwiba ibikoresho biri ku mva z’abatakiriho.'

    Umuyobozi wungirije ushinzwe Imibereho myiza y’abaturage mu Karere ka Muhanga, Mukagatana Fortunée, avuga ko itegeko rigena imicungire y’amarimbi ryasohotse mu minsi ishize, kandi bashaka gushyira mu bikorwa ibirimo.

    Ati 'Aho risohokoye twavuga ko ritashyizwe mu bikorwa uko bikwiriye, gusa tugiye kuryohereza mu Mirenge kugira ngo ryubahirizwe.'

    Mukagatana avuga ko bashobora kuyegurira abantu bishyize hamwe, kuko kugeza ubu nta bitabo birimo urutonde rw’abantu bashyinguye muri ayo marimbi.

    Ati 'Abakuraho ibyo bikoresho jye mbita abajura kuko batabivanaho ngo babite hasi, cyangwa ngo babijugunye.'

    Bamwe mu bafite ababo bashyinguye muri aya marimbi, banenga inzego z’ibanze ko zidaha agaciro imicungire yayo, cyangwa ngo bayahe amakoperative.

    Ivomo : Umuseke

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/Amakuru-anyuranye/article/Muhanga-Hari-abitwikira-ijoro-bakajya-gusenya-imva-ngo-babone-Inzuma-zo-kugurisha

  • Byiringiro Lague agiye kuzajya akinira ikipe yo mu Busuwisi – YEGOB #rwanda #RwOT

    Byiringiro Lague wari usanzwe akinira ikipe ya APR FC ku mwanya wa rutahizamu, wagiye gukora igeragezwa mu Busuwisi kuri invitation ya FC Zurich, yasinye amasezerano y'imyaka 3 mu ikipe ya Neuchâtel Xamax FCS.

    Nk'uko amakuru atugeraho abihamya, Lague ntabwo yumvikanye na FC Zurich nubwo ariyo yari yamutumiye ahubwo agiye gukina muri iyi kipeyigeze gutwara igikombe cya shampiyona mu myaka yashize, ubu iri kubarizwa mu cyiciro cya 2.

    Ubuyobozi bwa APR FC bwaherukaga guhakana amakuru y'uko Lague yerekeje muri FC Zurich ndetse busaba abakunzi b'umupira gutegereza ikipe nshya bumvikanye.

    Biteganyijwe nta gihindutse ko uyu Lague azasubira mu Busuwisi Tariki ya 23 Kamena gutangira akazi muri iyi kipe ye nshya.

    Byiringiro Lague ni umwe mu bakinnyi 30 b'u Rwanda bari muri CHAN 2020 yabereye muri Cameroun hagati ya tariki ya 16 Mutarama n'iya 7 Gashyantare 2021.

    Uburyo yitwaye mu mikino ibiri yakinnye cyane ku wahuje u Rwanda na Togo byatumuye yifuzwa n'amakipe atandukanye kandi akomeye.

    Byiringiro Lague wazamuwe mu Ikipe Nkuru ya APR FC muri Mutarama 2018, yongerewe amasezerano y'imyaka ibiri muri Gicurasi 2020. Hari nyuma y'uko Rayon Sports yari yifuje kumuha miliyoni 10 Frw ngo ayisinyire.

    Uyu musore w'imyaka 21, yatsinze ibitego bitandatu muri Shampiyona y'umwaka ushize w'imikino ndetse afatwa nk'umwe mu bakinnyi b'Abanyarwanda bafite impano yihariye.

    Source : https://yegob.rw/byiringiro-lague-agiye-kuzajya-akinira-ikipe-yo-mu-busuwisi/

  • Ibigo bya leta byasabwe kubika no kubungabunga inyandiko zifitiye igihugu akamaro –

    Ni ubutumwa bwagenewe Abanyarwanda mu gihe kuri uyu wa Gatatu tariki 9 Kamena 2021, u Rwanda rwifatanyije n’Isi mu kwizihiza Umunsi Mpuzamahanga w’Inyandiko ufite insanganyamatsiko igira iti ‘Inyandiko, ikigega cy’amateka n’umurage by’Abanyarwanda’.

    Ubusanzwe Ishyinguranyandiko ryakira inyandiko z’ubuyobozi bwite bwa Leta n’iz’abikorera zifitiye igihugu akamaro; zikabikwa neza, zigazitangarizwa Abanyarwanda kugira ngo zibafashe kumenya ibyaranze amateka y’u Rwanda.

    Muri izo nyandiko haba harimo raporo z’ibikorwa bya buri munsi, imbwirwaruhame z’abayobozi, inyandiko z’ihererekanyabubasha, ibyemezo by’inama ziba zakozwe n’ibindi.

    Mu kiganiro na IGIHE, Umuyobozi w’Ishami ry’Ishyinguranyandiko na Serivisi z’Inkoranyabitabo, Uwineza Marie Claude, yavuze ko kwizihiza umunsi wahariwe inyandiko bivuze kuzirikana no guha agaciro inyandiko muri rusange n’abakora mu rwego rwo kuzibungabunga.

    Leta y’u Rwanda mu 2012, yemeje politiki igenga imicungire y’amakuru abitswe n’inyandiko zishyinguwe ishyiraho imirongo ngenderwaho mu kubika, kubungabunga, kwita ku byemezo, imyanzuro ya leta n’ibikorwa byayo kugira ngo bibungabungwe.

    Mu Rwanda hari inyandiko nkeya cyane kuko hagendewe ku bipimo mpuzamahanga byifashishwa mu gupima ubwinshi bw’inyandiko [Mètre linéaire], mu Ishyinguranyandiko y’Igihugu hari izisaga 480. Ubaze muri paji, zirenga gato paji miliyoni eshanu.

    Impamvu yateye ubuke bw’inyandiko ni ibibazo birimo Ubukoloni aho zimwe zigaragaza amateka y’u Rwanda zajyanywe n’Abakoloni ndetse na Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 yasize ibikorwa birimo Ikigo cyari gishinzwe Ishyinguranyandiko byasenyutse inyinshi zikaburirwa irengero.

    Uwineza ati “Impamvu ari nkeya ni uko guhera mu 1994 kuzamura ntabwo twigeze twakira inyandiko ziturutse mu bigo, izo dufite ni iza mbere ya Jenoside yakorewe Abatutsi ariko icyabiteye ni uko twari dufite ububiko buto.”

    Yakomeje agira ati “Ikindi na none n’izo nyandiko tuvuga dufite zagiye zigabanuka kubera ko mu 1994, ubwo Jenoside yakorewe Abatutsi yabaga yadutwaye abantu yangiza n’ibintu. Ikigo cyabikaga inyandiko cyarasenywe, inyandiko zimwe ziratatana, hari abagiye bakuramo izo bakeneye bakazijyana, abagiye bazitwika, bityo tuza kwisanga dufite inyandiko nkeya.”

    Uwineza avuga ko kugeza ubu hari kubakwa inyubako nshya yagenewe ishyinguranyandiko ndetse bikaba biteganyijwe ko uyu mwaka ushobora kurangira yaratangiye gukoreshwa aho byitezwe ko ibigo n’inzego za leta byose bizatanga inyandiko zikabikwa n’Inteko y’Umuco.

    Kugeza ubu Inteko y’Umuco yatangiye uburyo bwo kubika inyandiko muri mudasobwa (Electronic document conservation), mu rwego rwo kwirinda ko hashobora kuzongera kubaho ikibazo cyangwa ibiza bishobora gutuma inyandiko zangirika.

    Mu Rwanda hagiye kuzura Ikigo kizajya gishyirwamo inyandiko z’amateka n’ubuzima bw’igihugu muri rusange

    Isi yizihiza Umunsi wahariwe inyandiko ku ya 9 Kamena buri mwaka