Category: Uncategorized

  • Uruhare rwa buri wese rurakenewe mu kwirinda no gukumira ibiza kugira ngo tugabanye ibihombo bidutera – Minisitiri Kayisire #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Minisitiri ushinzwe Ibikorwa by
    Minisitiri ushinzwe Ibikorwa by’Ubutabazi, Kayisire Marie Solange

    Minisitiri ushinzwe Ibikorwa by’Ubutabazi, Kayisire Marie Solange, ahamya ko umuntu wese ku rwego rwe ndetse n’inzego zitandukanye bashyize imbaraga mu gukumira ibiza byafasha kugabanya ingaruka n’ibihombo duterwa na byo ku buryo bugaragara.

    “Nk’urugero, umuntu aziritse neza igisenge cy’inzu ye ashobora gukoresha amafaranga ari hagati y’ibihumbi birindwi n’icumi (7,000 Frw na 10,000 Frw). Kandi iyo igisenge kitaziritse gisenywe n’umuyaga, ku nzu isanzwe y’umuturage usanga hakenewe asaga 250,000 Frw kugira ngo gisanwe.”

    Kugira ngo hubakwe ubudahangarwa ku biza mu nzego zitandukanye, hakenewe gukomeza ubufatanye bw’abaturage n’inzego zitandukanye zaba iza Leta cyangwa iz’Abikorera. By’umwihariko muri iki gihe cy’impeshyi, hakibandwa ku bikorwa bikumira ibiza biterwa n’imvura y’Umuhindo.

    “Ibikorwa by’ingenzi bikwiye gukorwa mu mpeshyi harimo gusana inzu zerekana ibimenyetso byo kuba zasenyuka, kwimuka mu manegeka abantu bakubaka ahagenwe hagenzuwe ko hatateza ibibazo abahatuye, kuzirika ibisenge by’inzu ku bikuta hakoreshejwe impurumpuru cyangwa imikwege,” Minisitiri Kayisire Marie Solange.

    Mu bindi bikorwa bikwiye kwibandwaho muri iki gihe cy’Impeshyi, hubahirizwa amabwiriza yo kwirinda icyorezo cya Koronavirusi, harimo gusibura no guca imiferege iyobora amazi mu nzira zabugenewe, guca no gusibura imirwanyasuri ku misozi, guhoma neza inzu, kuzishyiraho fondasiyo hirindwa ko amazi yinjira mu nkuta, gutunganya imikingo yegereye inzu hagabanywa ubuhaname bwayo no gushyiraho uburyo bwo gufata amazi y’imvura akaba yanatugirira akamaro mu mirimo isanzwe yo mu rugo.

    Kuzirika ibisenge neza ni ingenzi kuko birinda ibihombo biterwa n
    Kuzirika ibisenge neza ni ingenzi kuko birinda ibihombo biterwa n’ibiza

    Minisitiri ushinzwe Ibikorwa by’Ubutabazi avuga ko mu gihe cy’impeshyi kandi, inkongi z’umuriro haba mu ngo no mu misozi zangiza byinshi bitewe rimwe na rimwe n’uburangare, ndetse n’ibikoresho by’amashanyarazi bishaje cyangwa bidafite ubuziranenge.

    Buri wese agomba guhora agenzura inzu atuyemo akareba niba insinga z’amashanyarazi zimeze neza, akirinda gukoresha ibikoresho bikurura umuriro mwinshi urenze ubushobozi bw’insinga afite. Mu zindi ngamba zikwiye gufatwa mu gukumira inkongi z’umuriro harimo gushyira amashanyarazi mu nzu hifashishijwe ababifitiye ubumenyi kandi bagakoresha ibikoresho byujuje ubuziranenge.

    Abakoresha gazi barasabwa kugenzura umugozi uhuza ishyiga n’icupa rya gazi ko utangiritse, igashyirwa ahantu hari umwuka uhagije hadafunganye, kandi igafungurwa ari uko igiye gukoreshwa gusa kandi n’umuntu mukuru. Abantu kandi barashishikarizwa kugura utwuma tumenyesha ko icupa rihitisha gazi (gas sensor) kugira ngo bibarinde impanuka.

    Abavumvu barasabwa gukoresha imyambaro yabugenewe ntihakoreshwe umuriro mu guhakura, kwirinda gutwika ibiyorero mu mirima ndetse abanywa itabi bakirinda uburangare kugira ngo ridateza inkongi z’umuriro.

    Ibiza bikumiriwe mu nzego zitandukanye z’imirimo nk’ubuhinzi n’ubworozi, imyubakire n’ibindi bikorwa by’iterambere, hagabanuka mu buryo bugaragara n’ingengo y’imari ishyirwa mu gusana ibyangiritse.

    Leta y’u Rwanda ikoresha amafaranga menshi ku bikoresho bitangwa no gusanira abahuye n’ibiza mu kubashakira icumbi iyo amazu yabo yasenyutse burundu, kubashakira aho bongera gutura no gusana inzu zitasenyutse burundu. Mu mwaka w’ingengo y’imari wa 2020/2021, hakoreshejwe amafaranga y’u Rwanda asaga Miliyari 10 muri ibi bikorwa birimo kubaka inzu 11,696 hirya no hino mu Turere twose kandi birakomeje. Mu by’ingenzi byakozwe harimo gushaka ibibanza ahakwiriye guturwa no kubaka inzu ku basizwe iheruheru n’ibiza.

    Muri iki gihe cy’Impeshyi, twese hamwe duharanire gushyira imbaraga mu bikorwa, bikumira ibiza bishobora guterwa n’inkongi z’umurino ndetse n’imvura y’Umuhindo.

  • Ruhango: Hari uwakoreye ikizamini cya Leta kwa muganga nyuma yo kubyara #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Umuyobozi w
    Umuyobozi w’Akarere ka Ruhango, Habarurema Valens, ni we watangije ibizamini

    Ibyo ni ibyagaragaye kuri uyu wa 20 Nyakanga 2021, ubwo ibizamini bisoza icyiciro rusange n’icyiciro cya kabiri by’amashuri yisumbuye byatangiraga, abanyeshuri bafite ibibazo byihariye mu Karere ka Ruhango bakaba bashyiriweho uburyo bwo kuborohereza kugira ngo hatagira ucikanwa.

    Umuyobozi w’Akarere ka Ruhango, Habarurema Valens, avuga ko abo banyeshuri bose bitabiriye ibizamni bya Leta kandi abafite ibibazo by’umwihariko bahawe ibizamini kandi bakanagenzurwa ko bakora bisanzuye kugira ngo na bo bazatsinde.

    Habarurema avuga ko uwabyariye kwa muganga arimo gukora ibizamnini nta kibazo kugeza igihe bizasorezwa, na ho ku bana barwaye Covid-19 ngo ubuzima bwabo ntabwo bumeze nabi cyane, ku buryo byaba intandaro yo gutsindwa.

    Agira ati “Yahawe ikizamini kandi arimo gukora nta kibazo, n’umwana arakomeza kumera neza yashyiriweho uburyo bwo kumuha amahirwe yo gukora ikizamini, na ho abana batatu barwaye Covid-19 bose bashyiriweho uburyo bwo gukora ibizamini kandi turimo kubitaho ngo na bo bazatsinde”.

    Rwigaraga Jean Calude uyobora Groupe Scolaire Indangaburezi, hamwe mu hakorewe ibizamini ahamya ko abanyeshuri bize neza mu byiciro byose kandi imyiteguro yakozwe hakorwa ibizamini bitandukanye, birimo n’ibyagiye bikorwa imyaka yashize.

    Asaba abanyeshuri gukora badahubuka kuko ibizamnini bya Leta ari nk’ibizami bisanzwe usibye kuba biba byakozwe hose mu gihugu.

    Agira ati “Twabateguye neza kandi si ubwa mbere bagiye gukora ibizamini bya Leta, ibi bizamini ni nk’ibindi bisanzwe usibye kuba gusa biba bikozwe ku rwego rw’Igihugu, turasaba abana kwitonda bagatuza ubundi bagakora bazatsinda kuko bize neza, turabasaba kandi kurangwa n’ikinyabupfura kugira ngo babashe kugendera ku mabwiriza agenga ikizamini”.

    Muri rusange abanyeshuri hafi 7000 nibo bateganyijwe gukora ibizamini bya Leta bisoza amashuri yisumbuye icyiciro rusange n’icyiciro cya kabiri n’abiga imyuga n’ubumenyi ngiro mu karere ke Ruhango, bari gukorera kuri site 18 mu karere kose.


  • Musanze: Umurambo w’umukobwa w’imyaka 12 uherutse mu kizamini cya leta wasanzwe umanitse mu giti – #rwanda #RwOT

    Amakuru y’uko Iratuzi Solange wari urangije amashuri abanza yapfuye, yamenyekanye kuri uyu wa Mbere tariki 19 Nyakanga 2021.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Umurenge wa Kimonyi, Nteziryayo Epimaque yavuze ko bagiye gukoresha ibizamini bya muganga ngo hamenyekane neza icyaba cyishe uyu mwana.

    Yagize ati “Nibyo natwe twamenye amakuru ko uyu mwana amanitse mu giti mu ijosi harimo umupira bambara. Twarahageze duhamagara na RIB ngo idufashe. Kuri ubu umurambo wajyanwe ku Bitaro Bikuru bya Ruhengeri ariko muri iki gitondo amakuru bampaye ni uko bagiye kumujyana ku Bitaro bya Kacyiru ngo hakorwe ibizamini bya muganga habe hamenyekana icyaba cyamwishe.”

    Yakomeje avuga ko nta kibazo kizwi uyu mwana yari afite haba mu rugo no muri bagenzi be.

    Ati “Nagerageje kubaza amakuru mu muryango niba nta makimbirane yari arimo ariko nasanze nta kibazo gihari haba mu babyeyi ndetse n’abana, ikindi ni uko no ku ishuri yigagaho nabo bambwiye ko nta kibazo bari bazi kuri uyu mwana.”

    “Igiti cy’avoka bamusanzemo ngo ejo mu gitondo yari yakizindukiyemo ahanura avoka, batunguwe no kubona rero mu masaha yakurikiyeho amanitsemo yapfuye. Bikekwa ko yaba yiyahuye kuko yari afite umupira yambaraga mu ijosi.”

    Yasabye ababyeyi kujya baganira kenshi n’abana babo kugira ngo bamenye neza ibibazo bafite hakiri kare bifatirwe umwanzuro.


  • Intambwe yatewe n’uruganda Masaka Creamery Ltd mu kugabanya ikoreshwa rya ’plastique’ – #rwanda #RwOT

    Uru ruganda ruherereye mu Mujyi wa Kigali mu cyanya cyahariwe inganda i Masoro, rwatangiye gukora mu 2016, rukora yawurute (yogurts), ikivuguto, amavuta y’inka y’ubwoko butandukanye, fresh Cream, Ghee n’ibindi, byose bikenerwa n’abana ndetse n’abakuru.

    Mu 2019 nibwo hasohotse itegeko ribuza ikorwa, itumizwa mu mahanga, ikoreshwa n’icuruzwa ry’amashashi n’ibikoresho bikozwe muri ’plastique’ bikoreshwa inshuro imwe hagamijwe kurengera ibidukikije.

    Umuyobozi Mukuru w’ uru ruganda, Igiraneza Julie, yabwiye IGIHE ko mu rwego rwo kubungabunga ibidukikije batangije gahunda yo kugabanya gupfunyika mu bikoresho bikozwe muri plastique hagamijwe kubahiriza iri tegeko.

    Ati “Nyuma y’aho leta isohoreye itegeko rijyanye no kubuza icuruzwa ry’amashashi n’ibikoresho bikozwe muri plastique bikoreshwa inshuro imwe, Masaka Creamery Ltd twatangiye gushaka ubundi buryo twakoresha kugira ngo bizadufashe gupfunyika ibicuruzwa kandi tubashe kugendana na gahunda ya leta yo kurengera ibidukikije. Ubu twatangiye gupfunyika ibicuruzwa bimwe mu bikozwe mu mpapuro kandi bashobora no gukoresha mu rugo.”

    Yavuze ko kuri ubu bari gutekereza uburyo bazagura imashini zishobora gukora ibikoresho byo gupfunyikamo ibicuruzwa ari na ko harengerwa ibicuruzwa.

    Ubushake bwo kureka plastique burahari

    Igiraneza yavuze kandi ko nubwo baba bakora ubucuruzi na bo bifuza gukomeza kujyana na gahunda ya leta yo kurengera ibidukikije.

    Ati “Gukoresha ibikoresho bikozwe muri plastique ntabwo ari byiza ku bidukikije , natwe dukora ubucuruzi ariko ntabwo twakorera ahantu hatubahirizwa uburyo bwo kurengera ibidukikije, natwe rero byatunezeza cyane dukorera ahantu hatangiza ibidukikije.”

    Ku wa 4 Kamena 2021, mu muhango wo kwizihiza Umunsi Mpuzamahanga wahariwe kurengera ibidukikije, usanzwe uba tariki 5 Kamena ku rwego rw’Isi Leta y’u Rwanda ifatanyije n’abikorera yamuritse umushinga uzatunganya imyanda ya ‘Plastique’ ikoreshwa inshuro imwe maze igakorwamo ibindi bikoresho mu rwego rwo kurengera ibidukikije.

    Ikizakorwa muri uyu mushinga ni ukubaka uruganda ruzajya rukusanyirizwamo amacupa cyangwa ibindi bikoresho bya ‘Plastique’ bikoreshwa inshuro imwe maze bigakorwamo ibindi bikoresho, aho kubishyira mu muhanda cyangwa mu mirima aho byangiza ibidukikije.

    Urwo ruganda ruzajya rugura iyo imyanda ya ‘Plastique’, aho ufite ikilo kimwe cy’iyo myanda kizajya kishyurwa 90 Frw, bivuze ko ufite ibilo 1000 yakwishyurwa ibihumbi 90 by’amafaranga y’u Rwanda.

    Itegeko N° 17/2019 ryo ku wa 10/08/2019 ribuza ikorwa, itumizwa mu mahanga, ikoreshwa n’icuruzwa ry’amasashe n’ibikoresho bikozwe muri plastique bikoreshwa inshuro imwe.

    Naho ingingo ya 10 ivuga ko umuntu utumiza mu mahanga amasashe n’ibikoresho bikozwe muri plastique bikoreshwa inshuro imwe ahanishwa kwamburwa ayo masashe n’ibyo bikoresho no kwishyura ihazabu yo mu rwego rw’ubutegetsi ingana n’inshuro icumi z’agaciro k’ayo masashe n’ibyo bikoresho bikozwe muri plastique bikoreshwa inshuro imwe.

    Masaka Creamery Ltd yatangiye gushaka ibikoresho byo gupfunyikamo bitangiza ibidukikije

    Uru ruganda rufite intego yo guca ibyinshi mu bikoresho bya plastique bapfunyikagamo

  • Muhanga: Abacururiza mu isoko rishya barinubira ibiciro by’ubukode bihanitse – #rwanda #RwOT

    Aba bacuruzi barasaba ko ibiciro by’ubukode bishyuzwa buri kwezi byakaturwa kuko ngo bihanitse bagereranyije n’aho bakoreraga mbere.

    Bamwe mu baganiriye na IGIHE, bavuze ko iyo aya mafaranga y’ubukode yiyongereyeho imisoro basanga bakorera mu gihombo.

    Umwe muri aba bacuruzi utarifuje ko imyirondoro ye ijya hanze yagize ati “ Ibihumbi 30 Frw ni amafaranga menshi, ongeraho n’imisoro dusora, abakiliya bagorwa no kugera hano kuko ni kure. Akenshi imboga n’imbuto zirarara zigapfa. Benshi bigira kureba abazunguzayi bakorera hasi, kugaruza n’ayo twashoye na byo ubwabyo biratugora. Bakwiye kutugabanyiriza ubukode.”

    Iby’uyu mucuruzi yavuze abihuriyeho na mugenzi we wavuze ko yishyuye amezi abiri ariko afite impungenge z’uko atazayagaruza.

    Ati “Nishyuye amezi abiri ibihumbi 60 Frw ariko ndanika ibicuruzwa ntawe ubireba kandi hasi mu muhanda hari abacuruza badasora. Umuntu ntiyakurira hejuru aha asize hariya hasi. Amafaranga batwishyuza ni menshi rwose.”

    Aba bacuruzi b’imboga n’imbuto bavuga ko isoko bakoreragamo mbere bishyuraga 8000 Frw ku kwezi.

    Perezida w’abacuruzi mu isoko rishya rya Muhanga, Rukazabyuma Emile, ahuriza ku bivugwa n’aba bacuruzi b’imboga n’imbuto, akemeza ko n’abandi bacuruzi ibi biciro bibabangamiye.

    Ati “Nkanjye aho nkorera ahareba ku muhanda munini Kigali-Huye, nishyura ibihumbi 250 Frw. Twese ntabwo ibiciro tubyishimiye kuko birahanitse, turateganya kwandikira ba nyir’isoko n’akarere bakaba batugabanyiriza ibiciro.”

    Uhagarariye abashoramari bubatse iri soko rya kijyambere bibumbiye mu cyitwa MIG (Muhanga Investment Group), Dushimimana Claude, yabwiye IGIHE ko ikibazo cy’abacuruzi b’imboga kiri kwigwaho, yemeza ko abandi binubira ibiciro ari abagiye ahatari mu rwego rwabo.

    Ati “Ikibazo cy’abacuruzi b’imboga n’imbuto cyo turakizi kandi turi kubyigira hamwe n’abo bireba ngo harebwe uko bagabanyirizwa. Abandi wasanga ari abagiye ahatari ku rwego rwabo babona barimo basubira inyuma bakitwaza ko ibiciro biri hejuru, ibiciro ntabwo ari twe twabigennye twenyine byaganiriweho.”

    Umuyobozi w’Akarere ka Muhanga wungirije ushinzwe Iterambere ry’Ubukungu, Kayiranga Innocent, yavuze ko mu gushyiraho ibi biciro babanje bakarebera ku yandi masoko agezweho yagiye yubakwa hirya no hino mu gihugu.

    Yavuze ko ikibazo abona ari uko abantu bataramenyera iri isoko, aho kuba ibiciro biri hejuru.

    Ati “Ibiciro bijyaho twarebeye ku masoko agezweho mu mijyi yunganira Kigali nka Musanze na Huye, kubera ibi bihe bya Covid-19 turimo, tutirengagije ko impinduka zigora, bataranamenyera aho bimuriwe, ntibyabuza ko habaho utubazo nk’utwo. Turabasaba gukora bagatuza, abantu bazagenda bahamenya na bo bamenyere, ntabwo ibiciro twabishyizeho tugamije guhombya abaturage, twabikoze ngo bakorere ahantu heza kandi hatekanye.”

    Kayiranga Innocent aburira abacuruzi b’imboga bavuga ko ibiciro bitagabanyijwe bajya gucururiza mu muhanda, kuko ngo batazabarebera bahesha isura mbi umujyi.

    Iri soko rya kijyambere riherereye mu Mujyi wa Muhanga ryubatswe n’abashoramari bihurije hamwe muri Muhanga Investement Group (MIG). Ibiciro byo kurikoreramo byagenwe ku bufatanye bw’akarere, urwego rw’abikorera n’abashoramari baryubatse.

    Muri iri soko imiryango y’ubucuruzi ireba ku muhanda Kigali-Huye ikodeshwa 250,000 Frw ku kwezi, hakaba ahandi hakodeshwa ibihumbi 150,000Frw, 100,000Frw, mu gihe abacuruzi b’imboga n’imbuto bashyiriwemo ameza bishyura 30 000 Frw.

    Ni ibiciro bisa n’ibihanitse kuko mu isoko rishaje ikibanza ku bacuruzi b’imboga n’imbuto cyari 8000 Frw mu gihe abari bafite imiryango bayikodeshaga 25 000Frw.

    Abacururiza mu isoko rigezweho rya Muhanga barinubira ibiciro by’ubukode bavuga ko biri hejuru

  • Volkswagen Rwanda yatangiye kugerageza imashini zihinga zikoresha amashanyarazi – #rwanda #RwOT

    Herbert Diess ukuriye Inama y’Ubutegetsi ya Volkswagen Group, yatangaje ko iyi mashini ihinga ikoresha amashanyarazi (E-Tractor] “ikora neza” cyane. Ubu mu Rwanda igerageza ryayo riri gukorwa bigizwemo uruhare n’Umuryango w’Abadage wita ku iterambere (GIZ) ndetse na Kaminuza y’u Rwanda binyuze muri Koleji yayo y’Ubumenyi na Siyansi.

    Diess ati “Twatangiye umushinga wo kurengera ubuhinzi, ubuhinzi buzirana n’umwuka uhumanya wa CO2 aho abahinzi bashobora gusaba gukoresha e-tractor bagahabwa n’umushoferi uzobereye mu kuyikoresha.”

    Iyi mashini ikoresha batiri zishyirwamo umuriro bitandukanye n’izari zisanzwe zakoreshaga mazutu cyangwa se lisansi.

    Itsinda rigizwe n’Abanyarwanda, Abanya-Afurika y’Epfo ndetse n’Abadage niryo riri gukora kuri uyu mushinga.

    Iyi mashini ikora imirimo itandukanye uhereye ku gutunganya ubutaka kugera ku gusarura.

    Iyi mashini izajya ikoresha ingufu z’amashanyarazi bitandukanye n’izisanzwe zikoresha lisansi na mazutu

    Igeragezwa riri gukorwa bigizwemo uruhare na GIZ na Kaminuza y’u Rwanda

  • Abanyeshuri 106 batangiye ibizamini bya leta barwaye Covid-19 – #rwanda #RwOT

    Muri rusange abanyeshuri batangiye ibizamini bya leta mu gitondo cyo kuri uyu wa 20 Nyakanga 2021, basaga ibihumbi 195. Barimo ibihumbi 122 bo mu cyiciro rusange mu gihe abarangiza umwaka wa gatandatu ari ibihumbi bisaga 50 naho muri TVET bakaba ibihumbi 22.

    Ikigo gishinzwe Ibizamini n’Ubugenzuzi mu mashuri abanza, ayisumbuye n’ay’Ubumenyingiro, NESA, cyatangaje ko hari abanyeshuri bagera ku 106, bagiye gukora ibizamini barwaye Covid-19, muri bo harimo abasaga 20 bo mu Mujyi wa Kigali.

    Umuyobozi wa NESA, Dr Bahati Bernard yavuze ko ingamba zashyizweho mu kubafasha, harimo kuba harashyizweho icyumba cyihariye uwo muntu urwaye Covid-19 ajyamo agakoreramo ikizamini ndetse hanashyizweho uburyo bwo kubavana mu ngo zabo no kubasubizayo.

    Ati “Hakozwe ibishoboka kugira ngo hatagira umwana n’umwe wagombaga gukora ikizamini cya leta uvutswa amahirwe n’uko arwaye Covid-19, byarakozwe, amabwiriza yaratanzwe kandi araza gukurikizwa nk’uko byagenze na mbere.”

    NESA igaragaza ko uretse abarwaye Covid-19 bashyiriweho uburyo bwo kwitabwaho no koroherezwa gukora ibizamini n’abandi banyeshuri bose barakora ibi bizamini bari gufashwa kubahiriza amabwiriza yo kwirinda ikwirakwira ry’iki cyorezo.

    Umuyobozi Mukuru wa NESA, Dr Bahati Bernard yavuze ko abarwaye Covid-19 bashyiriweho uburyo bwo gufashwa

  • Nta kabuza tuzabitsinda: Imihigo y’abiga mu yisumbuye batangiye ibizamini bya Leta – #rwanda #RwOT

    Abanyeshuri basaga ibihumbi 195 ni bo batangiye ibizamini bya Leta kuri uyu wa Kabiri tariki 20 Nyakanga 2021 nubwo ibice bimwe by’Igihugu biri muri Guma mu rugo mu rwego rwo kwirinda ikwirakwira rya Covid-19.

    Ku rwego rw’igihugu, iki gikorwa cyatangirijwe ku mugaragaro mu Ishuri ry’Imyuga n’Ubumenyingiro rya Saint Joseph Integrated Technical College i Nyamirambo muri Kigali, ahakoreye abanyeshuri 241 bavuye ku bigo bitandukanye.

    Umuyobozi w’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ibizamini n’Ubugenzuzi bw’Amashuri, NESA, Dr Bahati Bernard, yasabye abanyeshuri gutinyuka bagakora ibizamini batuje kuko babonye umwanya uhagije wo kwitegura.

    Ati “Turizera ko mwabonye igihe gihagije cyo kwitegura, ndabifuriza gutsinda kandi mwumve ko ari ibizamini nk’ibyo musanzwe mukora mu ishuri. Ntimugire ubwoba murabitsinda”.

    Uyu muyobozi yavuze ko abanyeshuri bari mu bice biri muri Guma mu rugo bagomba gufashwa kugera aho bakorera ibizamini ndetse no mu gihe cyo gusubira mu ngo ku biga bataha kugira ngo hatagira ucikanwa n’amahirwe yo gukora ibizamini cyangwa akandura Covid-19..

    Mutatsineza Fabiola, umwe mu batangiye ibizamini yavuze ko biteguye mu bihe bikomeye ariko ko byabateye imbaraga zo gukora cyane kugira ngo bazabashe kwitwara neza.

    Mutatsineza Fabiola, umwe mu batangiye ibizamini yavuze ko biteguye mu bihe bikomeye ariko ko byabateye imbaraga zo gukora cyane kugira ngo bazabashe kwitwara neza.

    Ati “Imyiteguro yo yagenze neza twabonye igihe gihagije cyo kwiga, kugeza aka kanya nta bwoba dufite kandi tumeze neza. Navuga ko tugeze ku rwego rushimije mu masomo yose tuzakora kuko twagize umwanya uhagije.”

    Yavuze ko iki kizami bari bagitegerezanyije amatsiko menshi kuko bagombaga kugikora muri 2020 ariko ntibyakunda akaba ari nayo mpamvu batagomba gutsindwa.

    Ati “Twari dufite ubwoba tubonye ibipimo byongeye kuzamuka gusa tunejejwe n’uko igihe gisohoye tugakora ikizamini cya Leta. Imbogamizi zo ntabwo ari zimwe yaba kumva wigana na mugenzi wawe ejo bakamutwara ngo yanduye Covid-19, kuba twaramaze igihe twebwe(Kigali) turi muri guma mu rugo ku banyeshuri haba hari icyahindutse, babona ko bitari kugenda neza bamwe bagacika integer.”

    Ingabire Olivier we yavuze ko inzira y’inzitane banyuzemo yatumye bishakamo ibisubizo byo gutegura neza ikizamini nta nkomyi.

    Ati “Ntabwo byari byoroshye kandi nta n’ibyoroha, ariko kubera igihe cyari kinini twabonye uburyo bwo kwitegura bihagije ndetse n’uburyo bushoboka bwose tubonye tukabukoresha.”

    I Kigali bashyiriweho imodoka zibatwara

    Bitewe no kuba Umujyi wa Kigali uri muri gahunda ya Guma mu rugo kubera kubahiriza ingamba zo kwirinda ikwirakwira ry’icyorezo cya Covid-19, Leta yashyizeho uburyo abanyeshuri bazajya bafashwa kugera aho bakorera ibizamini.

    Umuyobozi wa NESA, Bahati Bernard, yavuze ko hari imodoka 151 ziri kwifashishwa n’abanyeshuri ndetse n’abandi bari kubafasha kugira ngo ikorwa ry’ibizamini rigende neza aho abasaga ibihumbi 16 bagomba gutega buri munsi bagana ku mashuri.

    Yagize ati “Leta yatekereje uburyo ifasha abo banyeshuri bose cyane cyane mu Mujyi wa Kigali aho bakenera gutega imodoka. Ubu hari gahunda iriho yo kubafasha kugera ku masite y’ibizamini ndetse ntabwo ari abanyeshuri gusa hari n’abandi bakozi bari kugira uruhare muri ibi bizamini”.

    Yakomeje avuga ko nta munyeshuri uzacikanwa n’ikizamini bitewe n’uko yabuze amafaranga y’urugendo kubera ko Leta ari yo izishyura ikiguzi.

    Aba banyeshuri kandi bagiye gukora ikizamini cya Leta mu bihe bigoye kubera ko za restaurants mu bice biri muri Guma mu rugo zitemerewe gukora.

    Dr Bahati Bernard yabwiye abanyamakuru ko kugeza ubu ibigo bikorerwaho ibizamini byishyize hamwe bikavugana uko bizafasha abanyeshuri kubona amafunguro.

    Ati “Ibigo byishyira hamwe bikareba uburyo byorohereza abo banyeshuri bari kuhakorera ikizamini yaba ifunguro no mu bundi buryo kugira ngo bataza kuva kuri site bajya mu rugo barushye ugasanga byababangamiye.”

    Ibizamini byatangiye kuri uyu wa 20 Nyakanga 2021 biteganyijwe gusozwa ku wa 27 Nyakanga 2021 ariko abakora ibizamini mu buryo bw’ishyirwa mu bikorwa by’ibyo bize (Pratique) bazahita babitangira.

    Muri rusange abanyeshuri batangiye ibizamini bya leta mu gitondo cyo kuri uyu wa 20 Nyakanga 2021, 195 987. Barimo ibihumbi 122 bo mu cyiciro rusange mu gihe abarangiza umwaka wa gatandatu ari ibihumbi bisaga 50 naho muri TVET bakaba ibihumbi 22 779.

    Abanyeshuri bibukijwe gukomeza kwitwara neza birinda gukopera no kurenga ku ngamba zo kwirinda Covid-19

    Abatangiye ibizamini bijeje ko biteguye kubitsinda neza

    Basabwe gutuza no kumva ko ibizamini bagiye gukora ari bimwe n’ibyo bari basanzwe bakora

    Abanyeshuri ubwo bahabwaga ikizamini bahereyeho bakora

    Mutatsineza Fabiola yavuze ko yiteguye kwitwara neza mu bizamini amaze imyaka ibiri yitegura

    Ingabire Olivier yavuze ko nta rwitwazo kuko babonye igihe gihagije cyo kwitegura

    Abanyeshuri bashyiriweho imodoka zihariye zibageze aho bakorera ibizamini, zikanabacyura (Ifoto: Niyonzima Moise)

  • Meya wa Paris ari i Kigali (Amafoto) – #rwanda #RwOT

    Inama y’Abayobozi b’imijyi ikoresha Igifaransa iteraniye mu Rwanda ku nshuro ya 41, aho byitezwe ko izamara iminsi itatu.

    Mu banyacyubahiro bayitabiriye harimo n’Umuyobozi w’Umujyi wa Paris, Anne Hidalgo, wanasuye ibikorwa bitandukanye byo mu Mujyi wa Kigali mu gitondo cyo kuri uyu wa 20 Nyakanga 2021.

    Mu bikorwa Meya Anne Hidalgo yasuye harimo ahari agace katunganyijwe kazajya gakorerwamo ubukerarugendo ndetse abantu bashobora no kuzajya baruhukira i Nyandungu.

    Ni ahantu hazagirwa nyaburanga, hari kubakwa umushinga wo guhindura Igishanga cya Nyandungu gikora ku mirenge ya Ndera mu Karere ka Gasabo na Nyarugunga muri Kicukiro, Pariki y’Ubukerarugendo bubungabunga ibidukikije, Eco-Tourism Park.

    Ni umushinga byari biteganyijwe ko urangira muri uyu mwaka ukaba wari uteganyijwe kuzura utwaye miliyari 4.5 Frw. Biteganyijwe ko nurangira uzafasha cyane mu bijyanye no kubungabunga igishanga kugira ngo kigarure ubuzima bwacyo, hakaba n’amahirwe adasanzwe ku bukerarugendo.

    Ikigo cy’Igihugu gishinzwe kurengera ibidukikije, REMA, gitangaza ko gutunganya iki gishanga bifite akamaro kanini ku rusobe rw’ibinyabuzima kuko hanatewe ibimera by’amoko atandukanye harimo n’ibyifashishwa mu buvuzi gakondo.

    Kuva mu 2006, Umujyi wa Paris utera inkunga imishinga imwe n’imwe mu Rwanda nk’ifasha abana mu myigire n’ibijyanye no kurwanya imirire mibi binyuze mu marerero y’abana.

    Hari nk’umushinga, Umuryango FXB Rwanda uterwa inkunga n’Umujyi wa Paris mu Murenge wa Nyamirambo. Ni umushinga ufasha abatishoboye muri gahunda zitandukanye zirimo kubigishwa imishinga ibyara inyungu, bakanaterwa inkunga y’igishoro cyo kuyitangiza.

    Anne Hidalgo uyobora Umujyi wa Paris kuva mu 2014, yaherukaga mu Rwanda mu 2019, yanasuye Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali ruri ku Gisozi. Ni we muyobozi w’ Ihuriro ry’Abayobozi b’Imijyi ikoresha ururimi rw’Igifaransa.

    Ihuriro ry’Imijyi ikoresha Igifaransa, AIMF, nibura buri mwaka rishora miliyoni 10 z’Amayero mu mishinga y’iterambere ishyirwa mu bikorwa n’imijyi iri muri iri huriro mu nzego zitandukanye.

    Buri gihugu gifite umusanzu gitanga ariko ikagira n’abafatanyabikorwa bakomeye nka OIF, ibigo bishamikiye kuri Loni, Banki y’Isi, EU na Fondation Bill & Melinda Gates.

    Meya wa Paris, Anne Hidalgo yasuye umushinga wo kubaka icyanya cy’ubukerarugendo i Nyandungu

    Umuyobozi w’Umujyi wa Paris, Anne Hidalgo yasobanuriwe imiterere y’uyu mushinga uri kubakwa mu Mujyi wa Kigali

    Ubwo yari arangije gusura ahari kubakwa iki cyanya cya Nyandungu, Umuyobozi w’Umujyi wa Paris yaherekejwe ajya gusura Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali

    Hidalgo ubwo yari ageze i Nyandugu ahari gutunganywa pariki

    Hidalgo yishimiye uyu mushinga ugamije kubungabunga ibidukikije

    Anne Hidalgo ubwo yasuraga Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali

    Anne Hidalgo yunamiye Abatutsi bazize Jenoside bashyinguye ku Rwibutso rwa Kigali ashyira n’ingabo ku mva

    Anne Hidalgo asinya mu gitabo cy’abashyitsi ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali

  • Akanyamuneza ku baturiye irimbi i Nyamirambo bari barazonzwe n’abacuraguzi – #rwanda #RwOT

    Abatuye muri aka gace bavuga ko mbere bakundaga kubona umuriro n’umwotsi nijoro mu irimbi rya Rugarama rimwe na rimwe bakanaribonamo abantu bafite imbabura n’inkoko n’ibindi basa nk’aho bari kurikoreramo imihango yo kuragura, bikabatera ubwoba.

    Kuba aba bantu batakihaerga, byaturutse ku barinzi bashyizwe ku irimbi ku buryo uhaje wese aba afite impamvu yumvikana.

    Byukusenge Antoine, ni umwe mu bavuga ko mbere yatinyaga guca kuri irimbi bitewe n’ibyo yahaboneraga.

    Ati “ Mbere wacaga aha ukabona urumuri rwinshi rw’umuriro rimwe na rimwe ukabona abantu barimo bacanye ubonamo umwotsi mwinshi bikagutera ubwoba. Njye nari nsigaye ntinya guca aha kubera gukeka ko ari abazimu ariko ubu ubona ko byarangiye.”

    Yavuze ko nyuma y’aho muri iri rimbi hashyiriwemo abazamu barirarira ubupfumu bwahacitse.

    Munezeri Alfa ukora akazi ko gushyingura abantu mu irimbi rya Rugarama, na we yemeza ko abacuraguzi n’abapfumu bakundaga kuza muri iri rimbi nijoro bahaciwe n’abazamu.

    Ati “Twakundaga kuhabona abantu baje kuhakorera indi mihango ijyanye n’ubucuraguzi. Hari abazanaga inkoko cyangwa ukabona bazanye za buji bari guterekera ariko nyuma y’uko hashyizwe abazamu ubu nta muntu ugipfa kuhaza.”

    Umuyobozi wa Kompanyi ishyingura abantu mu irimbi rya Rugarama, Uwimbabazi Charles yavuze ko ubu irimbi n’abarituriye batekanye kubera ingamba zafashwe.

    Ati “Twarababonaga rimwe hari abazaga bafite inkoko bafite n’ibindi bintu bitandukanye byifashishwa mu kuragura. Nyuma twashyizeho abazamu ku buryo babarwanyije kugeza ubwo bacitse burundu.”

    Uretse ubupfumu, kurinda irimbi byanaciye n’abajura bakundaga kuza gucukura imva ngo bibe ibyuma bizubakishije.

    Abaturage bavuga ko ubu basigaye bagenda batekanye mu masaha y’umugoroba kubera ko irimbi ryashyizweho abarinzi

    Iyo bwabaga bwije, muri aya marimbi hakundaga kuba hari abacuraguzi baje mu migenzo gakondo yabo, bagatera ubwoba abaturage