Author: webrwanda

  • Simon Kimbangu wibukwa kuri iyi tariki muri RDC ni muntu ki?icyo yamari Afurika #rwanda #RwOT

    Yavukiye aho i Nkamba mu 1887, kuva mu mwaka wa 1920 yavugaga ko yabonekewe na Yezu akamuha ubutumwa bwo gukiza indwara.

    Ku itariki nk'iyi mu 1921 yashinze idini rimushingiyeho nyuma ryaje kwitwa 'Kimbanguisme', ariko nyuma y'amezi atanu gusa ahita atabwa muri yombi, kubera kwigisha ko Abanyecongo b'abirabura aribo bagomba gutegeka igihugu cyabo, aho kuba abakoloni b'Ababiligi.

    Ibyo byarakaje abakoloni, Simon Kimbangu yahamijwe icyaha cyo guhungabanya umutekano n'ituze rusange akatirwa urwo gupfa, ariko Umwami Albert w'Ababiligi – wari ufite Congo nk'igihugu cye bwite – icyo gihano agihindura gufungwa burundu.

    Kimbangu yamaze muri gereza y'i Lubumbashi imyaka iruta iyo Nelson Mandela yamaze afunze, ndetse we anayipfiramo tariki 12 Ukwakira(10) 1951 nyuma y'imyaka 30 afunze.

    Ubu iyi tariki yagizwe umunsi w'ikiruhuko hose muri DR Congo.kubera iki?

    Ni isezerano Perezida Felix Tshisekedi yari yarahaye itorero rya 'Papa' Simon Kimbangu watangije idini ry'umwihariko wa DR Congo ku itariki nk'iyi mu 1921.

    Iteka rya perezida wa DR Congo ryasohotse kuwa kane w'icyumweru gishize ryatangaje iminsi (10) y'ikiruhuko.

    Uretse intwari ebyiri z'igihugu; Laurent-Désiré Kabila na Patrice Lumumba zashyiriweho iminsi y'ikiruhuko, tariki 16 na 17 Mutarama(1), kuva ubu hemejwe n'undi mushya.

    Tariki 06 Mata, umunsi wo kuzirikana ibyaharaniwe na Simon Kimbangu no guha ishingiro ibya Africa, uyu abamwemera bamwita 'Intumwa yihariye' ya Yezu/Yesu.

    Idini ryashinzwe na Kimbangu ku itariki nk'iyi mu 1921 rifite ikicaro gikuru i Nkamba — abayoboke baryo bita Yeruzalemu Nshya – mu ntara ya Kongo-Central. Miliyoni hafi 10 z'abanyecongo ni abayoboke baryo.

    Ni rimwe mu madini manini yigenga yashingiwe muri Africa, rishamikiye kubukristu, ryigisha imigenzo izira amakemwa, rikamagana ikoreshwa ry'ingufu, gushaka abagore benshi, amarozi, inzoga n'itabi n'ibindi.

    Idini rye ryaje kwemerwa n'Inama y'amadini ku isi (World Council of Churches) mu 1969, abayoboke ba Kimbanguisme biganje mu gice cyo hagati muri DR Congo no muri bimwe mu bihugu bya Africa n'i Burayi aho bamwe mu banyecongo bemera Kimbangu bimukiye.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/politiki/article/simon-kimbangu-wibukwa-kuri-iyi-tariki-muri-rdc-ni-muntu-ki-icyo-yamari-afurika

  • Dore urutonde rw'abanyarwanda 8 babaye ibyamamare mu buryo budasobanutse [Urutonde] #rwanda #RwOT

    8.Temarigwe
    Temarigwe Abdallah ni umugabo ukuze kuko afite imyaka 64 y'amavuko, akaba afite umugore n'abana batatu babana mu Rwampara; i Nyamirambo mu mujyi wa Kigali. Yamamaye kubera kuvuga ko afite ububasha budasanzwe bwo kurya ibiryo byinshi, dore ko we ubwe yemeza ko abasha kurya ibiro birenga 150 by'ibiryo, akarenzaho n'amakaziye agera kuri atanu y'ibinyobwa.

    Twamushyize ku mwanya wa 7, mubantu bamamaye kuburyo budasobanutse, kuberako twasanze ubwamamare bwa Temarigwe bwubakiye ku kinyoma, icyambere Temarigwe yigeze kubeshya ko yariye ibiryo inda igaturika, ibi byatumye abantu bamutangarira cyane , batangira no kwemera ko ibyo uyu mugabo yirahira aribyo koko, gusa ntibyatinze kuko abaganga bavuguruje iki kinyoma, bavuga ko umuntu adashobora kurya ngo inda iturike.

    Abaganga bavuga ko iyo igifu cyuzuyemo ibiryo, hadashobora kubaho uburyo cyaturika ahubwo byagaruka biciye aho byanyuze byinjira cyangwa bigaca hasi ahaca umwanda munini. Tugarutse kubindi akora nko kurya amagi mabisi, guterura injerekani akoresheje amenyo, ibyo hari abandi bantu benshi babikora mu gihugu kandi badafite izina nk'iryo afite, ahubwo kubasha kuvuga akavuga n'ibitabaho byatumye aba kizwinabose.

    7.Rwarutabura.
    Ngenzahimana Bosco uzwi nka Rwabutabura, aho iri zina yarikomoye mu gace atuyemo ka Rwarutabura , ni umufana ukomeye wa Rayon Sports akaba afite umugore n'abana batatu. Mu baganiriye natwe abenshi bemeje ko kuba iri zina rizwi cyane mu Rwanda, ntabisobanuro wabibonera, kuko hari abandi bantu bafana kumurusha kandi batazwi nk'uko azwi, ahanini amagambo atangaje yo kwamamaza ikipe akunda, nibyo abenshi baheraho bavuga ko byatumye yamamara, urugero yigeze kuvuga ko umugore we ariwe umusiga amarange ndetse ko atambaye ikariso iriho amabara y'ubururu n'umweru ntacyo bavugana mu buriri.
    6.Rutikanga Ferdinand

    Rutikanga Ferdinand ni izina rizwi hano mu Rwanda, kubera kugira ibisubizo n'ibibazo bisekeje byatumye abantu benshi bamukurikirana, kuburyo n'itangazamakuru ryamuhaye umwanya aridagadura. Ibi byatumye amenywa n'imbaga nyamwinshi, mu babajijwe, abenshi bahurije kubwamamare bw'uyu mugabo bavuga ko yamamaye mu buryo budasobanutse.

    Ikindi cyatumye yamamara ni uko ikintu cyose agiye gukora arabanza akibutsa abantu ko ariwe watangije umukino w'iteramakofi mu Rwanda, n'iyo ugiye kugirana nawe ikiganiro arabanza agahagarara nk'uko abatera ingumi bahagarara, utu dukoryo twose twatumye amenyekana bidasanzwe.

    5.Barafinda Sekikubo Fred

    Barafinda Sekikubo Fred, ni umwe mu Bakandida bifuzaga kuzahatanira umwanya wa Perezida wa Repubulika y'u Rwanda, mu matora yari ateganijwe mu mu kwezi kwa Kanama 2017, gusa ntibyamuhiriye kuko komisiyo y'igihugu y'amatora yasanze atujuje ibyangombwa bimwemerera kwiyamamaza. Uyu mugabo yamamaye mugihe gito cyane, kubera udukoryo twinshi yagaragaje mu biganiro yatangaga bifitanye isano n'ibikorwa byo kwiyamamaza ku mwanya w'umukuru w'igihugu. Barafinda yavutse 21 Mutarama 1971.

    Aganira n'itangazamakuru ubwo yashakaga kwiyamamaza yavugaga ko yatekereje kwiyamamaza abitewe n'imisemburo ya politike imurimo kuva akivuka, akayikurana kugeza n'ubu ikimurimo.

    Yavugaga ko Abanyarwanda bagiye kunguka umunyapolitike w'akataraboneka naramuka atowe. Yavugaga kandi ko Ku myaka 47 afite ngo nta mashuri atize kuko imyaka amaze ubwayo ni amashuri, naho mu mashuri asanzwe ngo si ngombwa icy'ingenzi ni uko azi gusoma no kwandika.

    Yongeyeho ko aje guca umuco wo kugumirwa aho yavugaga ko azajya ahuriza abana b'abahungu n'abakobwa bo mu kigero kimwe ku biro by'umudugudu bashimane, ubundi bubake ingo zabo, ibi byose ni bimwe mu byatumye uyu mugabo amenywa nabose, mubaganiriye natwe bemeje ko akwiye kuza ku rutonde rw'abantu bamamaye muburyo budasobanutse.

    4. Bikabyo Original
    Bikabyo Original ni umugabo wamamaye cyane mu guhamagara kuri radio Rwanda kuva mu mwaka wa 2001 aho yari afite imyaka 21 gusa y'amavuko, Bikabyo yahamagaraga kenshi gashoboka mu biganiro bitandukanye atanga ibitekerezo, inyunganizi, amakuru yaho atuye cyangwa se abaza ibyo adasobanukiwe.

    Nzayisenga Callixte niyo mazina ye nyakuri Yavukiye ahahoze ari muri Perefegitura ya Kibuye, ni ukuvuga Akarere ka Karongi kuri ubu, ari naho agituye. Uburyo yakunze guhamagara kuri Radio n'uburyo yagiye atanga ibitekerezo cyane mu biganiro bitandukanye, byatumye Bikabyo anagirirwa icyizere, ubu ni umwe mu banyamakuru ba Radio Isangano yo mu karere ka Karongi nyamara nta mashuri afite. Yumvikana mu biganiro by'intashyo n'ikitwa Umunsi ucyeye, Nawe ari mu bantu bazwi kandi bamenyekanye mu buryo budasobanutse neza.
    3.Babou-G
    Mu bantu bavuzwe cyane Babou G arimo, yahimbiwe indirimbo, inzoga ziramwitirirwa, yarashakishijwe cyane, yaravuzwe koko, haba mu bitangazamakuru no ku mbuga nkoranyambaga mu Rwanda.
    Imvugo ye n'ibisubizo yahaye umunyamakuru Yohani Umubatiza mu kiganiro 'Amakuru yo muri Karitsiye', byatumye abantu bamukunda ndetse imvugo z'ibyo yagiye avuga bikwira hose kugeza n'ubu. Hari abantu bagiye bagaragara bavuga ko ari bo 'Babou-G' ariko rubanda ntibabivugeho rumwe kugeza aho n'iyi saha nta wurahamya ijana ku rindi ko azi irengero n'amerekezo y'uyu Babou-G, uyu musore nawe yashyizwe kuri uru rutonde.

    2.Sandra Teta

    Uretse ibitaramo yateguraga, uretse gukundana na Prince Kid, urukundo yakundanye na Derreck wo muri Active, no kuvugwaho inkuru zo gufungwa incuro nyinshi azira ibibazo bifitanye isano n'amafaranga, ababajijwe bose kubwamamare bw'uyu mwari ntakindi bamuziho.

    Gusa Sandra Teta yabaye igisonga cya kabiri cya Miss SFB umwaka wa 2011, kuba igisonga cya nyaminga wa kaminuza, ntago ari ibintu byatuma umuntu amenyekana cyane ku rwego uyu mukobwa ariho mu gihugu, dore ko hari n'ababa ibisonga bya Nyaminga w'igihugu batazwi nk'uko uyu mukobwa azwi. Ibi byose nibyo byamushyize ku mwanya wa kabiri mu bantu bamamaye mu Rwanda muburyo budasobanutse.

    Umwanzuro: Mu Rwanda hari abashakishije kwamamara byananiye, hari ababigeraho mu buryo utamenya, ikingenzi ni ukwimurika, niba ushaka kwamamara imurike, igaragaze, wivuge ibigwi, uvuge ibidasanzwe uzamamara.

    1.Inyogo ye
    Habiyaremye Jean Pierre wamenyekanye nka New Boy ( Inyogo ye) n'umwe mubantu bamamaye muburyo butunguranye kubera ibyo bakoze .

    Uyu musore yamenyekanye cyane mu myidagaduro nyarwanda ubwo hasakanzwaga aka videwo ka masegonda macye ari naho havuye imvugo y'Ingogo ye

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/article/dore-urutonde-rw-abanyarwanda-8-babaye-ibyamamare-mu-buryo-budasobanutse-70485

  • Urukiko rwanzuye ko Karasira Aimable azasuzumwa indwara zo mu mutwe #rwanda #RwOT

    Icyemezo cy'Urukiko cyasohotse kuri uyu wa Kane tariki ya 6 Mata 2023, kivuga ko hashyizweho itsinda ry'abaganga bo ku bitaro by'i Ndera rizasuzuma niba Karasira Aimable afite uburwayi bwo mu mutwe.

    Icyemezo kigira kiti 'Urukiko rutegetse ko hashyirwaho abaganga 3 bo mu bitaro by'i Ndera bagasuzuma Karasira Uzaramba Aimable.'

    Karasira aregwa ibyaha bitandukanye birimo no Guhakana jenoside yakorewe Abatutsi 1994.

    Abaganga ngo bagomba 'Gusuzuma niba hari uburwayi bwo mu mutwe afite, basanga abufite bakagaragaza aho bugeze.'

    Mu iburanisha riheruka, urubanza rwa Karasira rwari rwasubitswe nyuma y'uko agaragaje ko afite uburwayi, ndetse n'abamwunganira birimo Me Gatera Gashabana na Me Evode Kayitana, bashimangira ko umukiriya wabo akwiye kwitabwaho nk'uko byagenze kuri Barafinda Sekikubo Fred.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubutabera/article/urukiko-rwanzuye-ko-karasira-aimable-azasuzumwa-indwara-zo-mu-mutwe

  • Abayobozi bayoboye Umujyi wa Kigali batazava mu mitwe ya benshi #rwanda #RwOT

    Imyaka isaga 115 irashize umujyi wa Kigali uhanzwe n'umudage Richard Kandt,mu gihe hashize imyaka isaga 60 utangiye kwitwa umurwa mukuru w'u Rwanda.

    Ugitangira ntiwari Umujyi wari agasantere kadakanganye ariko kuri ubu urirahirwa n'amahanga ndetse usigaye utwara ibihembo bitandukanye ku rwego rw'isi kubera ababize icyuya kugira ngo ube indorerwamo y'u Rwanda.

    Nyuma ya Jenoside yakorewe abatutsi,uyu Mujyi wayobowe na Madamu Rose Kabuye [1994-197],Protais Musoni (1997-1999),Marc Kabandana(1999-2001),Theoneste Mutsindashyaka(2001-2006), Aissa Kirabo Kacyira (2006-2011), Fidèle Ndayisaba(2011-2016 ), Monique Mukaruliza (2016) Pascal Nyamulinda (2017-2018) na Marie Chantal Rwakazina (2018-2019).

    Umujyi wa Kigali watangiye gutera intambwe y'iterambere uhereye mu mwaka wa 2001 ubwo wahabwaga Mutsindashyaka Theoneste,wahirimbaniye iterambere ryawo na nubu abawuyobora bakaba bakomereza ku musingi yubatse.

    Muri uwo mwaka hatangiraga inkundura yo kuwuhindura icyitegererezo muri Afurika no ku isi mu birebana n'isuku, imiturire, kubungabunga ibidukikije n'ibindi.

    UMURYANGO wakusanyije abayobozi batazibagirana bagize uruhare mu guteza imbere UMUJYI WA KIGALI

    ROSE KABUYE

    RPF INKOTANYI ikimara kubohora u Rwanda,Umujyi wa Kigali wahise uhabwa Madamu Rose Kabuye,ahabwa inshingano zitoroshye zo kurwanya mayibobo,akajagari n'urugomo rw'abantu n'ibindi.

    Madamu Rose Kabuye mu mujyi wa Kigali yayoboye afatanyije n'inzego zitandukanye kugera kuri Nyumbakumi.

    Rose Kabuye yayoboye mu bihe byari bigoye, umutekano utaragaruka,abanyarwanda buzuye ubwoba n'urwikekwe kubera ibihe by'umwijima bari bavuyemo.

    Hari urujya n'uruza rw'abanyarwanda bavaga inyuma y'igihugu batahuka ,abavaga imihanda yose bagana mu murwa mukuru kuko bumvaga ko ariho babona ubuzima,ababaga barasenyewe amazu batagira ayo kubamo.Aba bose bashakaga amazu.

    Madamu Rose Kabuye yari afite akazi gakomeye by'umwihariko mu mutekano kuko ariwo wari ushingiweho kugire ngo abanyarwanda babane neza nta rwikekwe.

    Umujyi wa Kigali w'icyo gihe, hari ikibazo cy'amazu yasizwe na bene yo batangiye guhunguka ,hakaba n'ikibazo cyabasenye amazu y'abandi, ababohoje birukanwa na ba nyiramazu n'ibindi.

    Ikindi kibazo cyari icy'inzego zari zigizwe na Nyumbakumi ,chef de zone ukagera kuwo bitaga responsable udasize na konseye.

    Iyo byavaga aho hazaga Komine zitandukanye.

    Ubutegetsi bwo muri izo nzego zakwitwa iz'ibanze bwarimo ibibazo hakubitiraho urwikekwe rwari ruhari bikaba ibibazo bikomeye.

    Uko bwacyaga bukira niko urujya n'uruza ku biro bya za Segiteri rwiyongeraga, hari abashaka amazu yabo,n'ayabo bafitanye isano.

    Amazu yabaga yaranditsweho ko yafashwe ntawatinyukaga kuyaka cyangwa ngo ayegere.

    Ibi binaniranye hahise hajyaho inkundura yo kwiyubakira bituma utuzu impande n'impande dukwirakwira cyane,Umujyi wuzuramo akavuyo.

    Rose Kabuye mu gukemura ikibazo cy'abashakaga amazu yabo,yaje gufata ikibanza cya Leta cyabaga muri Segiteri Gikondo kugira ngo abaturage bubakemo, barabyanga ngo ni mu cyaro.Barahanze bahaherewe ubuntu nyuma Rujugiro ahubaka amazu bayaturamo birukanka.

    Inkundura yo kumvikanisha ababohoje amazu na ba nyirayo yarayirwanye cyane karahava.

    Kubera ubwinshi bw'abashaka imibereho mu mujyi wa Kigali,mayibobo zariyongereye cyane maze Rose Kabuye na bagenzi be batangira umuvuno wo kuzica mu Mujyi wa Kigali.

    Madamu Kabuye yahanganye n'abazunguzaga bari benshi bikabije,hanyuma mayibobo batangira kuzitwara i Gitagata ku bwinshi.

    Icyo gihe inkoni yararishije cyane,mayibobo ziragabanuka nubwo hari izihambiriye ubu zikaba zarahindutse abantu b'igitangaza bibeshejeho.

    Imwe mu mvugo yakoreshejwe n'izi mayibobo cyane n'ivuga ko “muzehe yabahaye umujyi mukecuru akaba ashaka kuwubacamo.”

    Ingoma ya Madamu Kabuye niyo yubatse amazu yo muri Gare ya Nyabugogo n'ibindi bitandukanye.

    Madamu Kabuye yarwanye inkundura mu guhuza imiyoborere mu mujyi wa Kigali kuko abenshi batahembwaga amafaranga ahubwo bahembwaga ibiryo,kubera ko u Rwanda rwari rukiva mu ntambara.

    Ikindi Madamu Kabuye yarwanye nacyo cyakunze kumvikana mu mujyi wa Kigali ni abanywaga mu tubari ntibishyure.

    Ibi byaje gucika kuko hazanywe igisirikare cyakoze umutekano kuko byavugwaga ko bitezwa n'abahoze muri FAR, bagarukaga baje guhungabanya umutekano.

    MUTSINDASHYAKA THEONESTE,Umwarimu wa Physics washyize ku murongo KIGALI

    Benshi mu bantu bari bakuru muri 2001 iyo uvuze UMUJYI WA KIGALI,bumva Bwana Mutsindashyaka Theoneste warwanyije akajagari no kubaka nabi bigacika ku ngufu.

    Mbere y'uko tuvuga ibyo Mutsindashyaka yakoze,reka tugaruke ku mateka ye muri make.

    Mutsindashyaka Theoneste yavutse kuwa 24/12/1962 avukira mu Bugesera akurira ku Gisozi mu mujyi wa Kigali.

    Yize ibijyanye na Physics muri Kaminuza aho yavuye aza kwigisha mu kigo cya St Andre isomo rya Physics.

    Mutsindashyaka yafunzwe mu byitso mu 1990 ubwo urugamba rwo kubohora u Rwanda rwari rutangiye ariko ntiyatinda mu buroko ahita arekurwa.

    Mu 1991 yagiye gufatanya urugamba rwo kubohora u Rwanda na FPR INKOTANYI aho yabaye umwarimu w'abasirikare.

    Mutsindashyaka ku buyobozi bw'Umujyi wa Kigali

    Mutsindashyaka Theoneste yagizwe umuyobozi w'Umujyi wa Kigali muri Werurwe 2001,ahita atangira urugamba rukomeye rwo guca akajagari mu myugakire.

    Mutsindashyaka yahereye ku akajagari k'utuduka twacuruzaga amata na fanta bikonje twari twinshi cyane hirya no hino.

    Yaciye akajagari k'imiryango icururizwamo yabaga itondekanye kugera ubwo utabona inzu yo kubamo.

    Mutsindashyaka yatangiye Urugamba rwo gushaka isuku mu Mujyi wa Kigali,,ateresha ibiti hirya no hino birimo n'iby'imikindo bigaragara ku mihanda yo mu Mujyi na nubu.

    Yaciye akajagari k'imyubakire aho abantu bubakaga bagataha amazu atuzuye,aho wasangaga abantu baba mu nzu iri kubakwa.

    Mutsindashyaka yatangije gahunda yo gusaba ibyangombwa byo kubaka,ategeka ubwiherero ndetse aha umurongo ibijyanye n'imyubakire.

    Mutsindashyaka yahanganye cyane n'abubaka mu kajagari,ndetse muri iyo myaka yibukwa ko yavuze ko muri 2020 inzu izaba yemewe mu mujyi wa Kigali ari City Plaza ya Ruhamyambuga yari igezweho icyo gihe.

    Yasenyeye abubatse mu gishanga ku Gisozi ndetse arwana inkundura ngo abantu breke kubaka ahatemewe.

    Mutsindashyaka yaje umuriro w'amashanyarazi muri Kigali ari ingume,ahangana n'ibisambo birimo ibikora mu mifuka,abazunguzayi n'abatekamutwebari bogeye i Kigali.

    Kubera guhangana n'ibibazo by'imyubakire byageze aho abanya Kigali bareka kumwita Mutsindashyaka bamwita Mutsindamazu.

    Mutsindashyaka yamenyekanye kandi ubwo yitaga amazu y'abafite amikoro make bo mu Mujyi wa Kigali 'utururi' cyangwa 'ibyari by'inyoni' bigomba gusenywa.

    Muri 2006 nibwo Mutsindashyaka yasoje imirimo yo kuba Meya w'Umujyi wa Kigali agirwa guverineri w'Intara y'Iburasirazuba.Yasimbuwe na Dr Aissa Kirabo Kirabo.

    Mu yindi mirimo yakoze harimo kuba Umunyamabanga wa leta muri Mineduc,muri 2008,anoza umushinga wa SACCO,Uburezi bw'ibanze bw'imyaka icyenda,8 ni nawe wazanye kwambara amataburiya ku barimu.

    FIDELE NDAYISABA

    Bwana Fidèle Ndayisaba wayoboye Umujyi wa Kigali 2011-2016 nawe yagize uruhare mu isuku ndetse n'iterambere rigaragarira amaso.

    Ndayisaba yatangiye kuyobora Umujyi wa Kigali mu 2011,ku isonga ashaka ko ugira uburyo bwo gutwara abantu bugezweho ku buryo n'abafite imodoka zabo bazajya bazisiga mu rugo bakagenda mu za rusange.

    Yemezaga ko ibyo nibigerwaho na politiki yo gukora amasaha 24 kuri 24 mu mujyi izagerwaho kuko ntawe uzaba agitewe impungenge no gukora amasaha yose kuko igihe ashakiye gutaha bizajya byoroha.

    Yaje ku buyobozi bw'umujyi wa Kigali ituwe n'abasaga miliyoni 1.3 , muri 54 % bakeneye amacumbi aciriritse ndetse yiyemeza gusiga icyo kibazo gikemutse nubwo gisa n'icyananiranye.

    Muri Nyakanga 2012 gutwara abantu muri Kigali byahinduye isura, imodoka zishyirwa muri Koperative aribwo havukaga RFTC, KBS na Royal zigabanywa imihanda muri Kigali ngo zitangire gutwara abagenzi kuri gahunda.

    Ubuyobozi bw'umujyi wa Kigali icyo gihe bwavugaga ko abashoferi kubera kwigenga bajyaga bataha amasaha bashakiye, bigatuma abagenzi babura imodoka.

    Mu 2013 kandi mu mujyi wa Kigali hatangijwe gahunda ya Smart City, hashyirwa Internet mu modoka n'ahantu hahurira abantu benshi. Ni gahunda yishimiwe igitangira ariko igenda icika intege kuko akenshi aho internet yavugwaga itahabonekaga.

    Mu gihe cye, nibwo haje imodoka zitwara abagenzi benshi ziswe 'Shirumuteto' zigabanya ikibazo cy'imodoka ariko zigashinjwa gupakira abantu benshi no gukererwa ku byapa.

    Kubwa Ndayisaba nibwo umujyi wa Kigali wujuje ibiro bigezweho byo gukoreramo nyuma y'igihe ukorera mu nyubako zidakwiriye.

    Ndayisaba yakomeje kunoza igishushanyo mbonera cy'Umujyi wa Kigali cyari cyazanwe bwa mbere na Dr Aissa Kirabo Kirabo yasimbuye.

    Ku buyobozi bwa Ndayisaba Umujyi wa Kigali watwaye ibihembo bitandukanye ku bijyanye no kuvugurura igishushanyo mbonera n'imihanda.

    Nyamulinda Pascal

    Nyamulinda wari Umuyobozi Mukuru w'Ikigo gishinzwe Indangamuntu, NIDA, yatorewe kuyobora Umujyi wa Kigali ku wa 17 Gashyantare 2017 agize amajwi 161 atsinda Umuhoza Aurore bari bahanganye.

    Nubwo yazonzwe n'ikibazo cy'abatuye Bannyahe,Nyamulinda yakoze akazi gakomeye ko gukemura ikibazo cy'amatiku yari ari mu bakozi mu Mujyi wa Kigali.

    Yagaruye mu bakozi umwuka mwiza mu bakozi gusa yeguye ku buyobozi bw'umujyi wa Kigali mu buryo butunguranye muri Mata 2018 avuga ko 'atari agishoboye kuyobora umujyi'.

    Guhera muri 2001,hafashwe imyanzuro myinshi irimo no kubuza abantu kwihagarika ku mihanda hashyirwaho ubwiherero rusange hirya no hino muri Kigali,hashyirwaho udusanduku tugenewe kubikamo imyanda [poubelles/bins] bica ibyo guta imyanda ahabonetse hose.Haciwe akavuyo ka za Velomoteri,hazanwa moto,abamotari n'abagenzi bategekwa kwambara ingofero,haje car free day,car free zone,n'ibindi.

    Nubwo impinduka zakozwe mu Mujyi wa Kigali zikunze kwitirirwa ba meya bawuyoboye, kenshi na kenshi zagiye zituruka kuri Perezida Paul Kagame ubwe ku buryo abayobora Umujyi wa Kigali bose usanga bashyira mu bikorwa intumbero awufiteho.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/politiki/article/abayobozi-bayoboye-umujyi-wa-kigali-batazibagirana-mu-mitwe-ya-benshi

  • Bruce Melodie yasabye Ddumba kugira ikinyabupfura kuruta ibindi byose #rwanda #RwOT

    Hashize iminsi Sdumba atangaje ubutumwa buvuga k'umuhanzi Big Fizzo uri mu bakomeye mu Burundi amushinza kwiyemera ndetse no kugirira ishyari abahanzi bato bakizamuka muri iki Gihugu.

    Ni ubutumwa butishimiwe na benshi by'umwihariko abakurikiranira hafi iby'umuziki barimo Muyoboke Alex ndetse na Bruce Melodie.

    Mu butumwa Ddumba yasangije abamukurikira yandikiwe na Muyoboke Alex bugaragaza ko yarimo amusaba kumwubahira ibikorwa bye ndetse ko ari umuhamya wo gushimangira ko Big Fizzo nta shyari agira agereranyije n'imyaka bamaze baziranye.

    Ni ubutumwa kandi bwatumye Bruce Melodie nawe asaba Ddumba kubaha uyu muhanzi kubw'akazi yakoze cyangwa se akanamwubahira ko amuruta ndetse ko mu buzima ikinyabupfura ari icya mbere.

    Mu butumwa bwe Bruce Melodie yagize ati :”Ubundi se wumvaga wamutwara iki? Big Fizzo yarahari utaraza. Nutamwubahira akazi yakoze, umwubahire ko akuruta. Ikinyabupfura mbere ya byose”.

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/article/bruce-melodie-yasabye-ddumba-kugira-ikinyabupfura-kuruta-ibindi-byose

  • Kwibuka 29: Twiyame Padiri Nahimana n'abandi nkawe, imungu muri Kiliziya zikwiza uburozi bw'ingengabitekerezo ya Jenoside #rwanda #RwOT

    Padiri Nahimana Thomas wiyita umunyepolitiki kugira ngo abe icyamamare nyamara nta bikorwa bye bya politiki bizwi, ni umwe mu barozi ruharwa bagendereye kurimbuza urubyiruko rw'u Rwanda ingengabitekerezo ya Jenoside.

    Na Bibiriya igira iti: 'Ibya Kayizari, mubisubize Kayizari n'iby'Imana, mubisubize Imana.' Ntibishoka kuvanga ibya Kiliziya n'ibya politiki uretse Nahimana n'abandi nkawe bataye umutwe.Mu gitabo 'Imungu mu Buyobozi bwa Kiliziya' cyanditswe na Jean Ndorimana, agaragaza ko Kiliziya Gatolika imeze neza ariko harimo utuntu tw'udukoko tuyimunga tugatuma igira inenge.

    Agaragazamo ko hari igihe cyageze Padiri Nahimana na Padiri Rudakemwa Fortunatus wiyita umunyamateka bagashingwa Seminari Nto ya Cyangugu.

    Abo bombi bahuriye ku kuba bafite amaraso yo guhakana no gupfobya Jenoside yakorewe Abatutsi ku mugaragaro, ndetse bari barashinze icyo bita 'komisiyo y'ubutabera n'amahoro' muri Diyoseze ya Cyangugu. Ati 'Izo ngirwabarezi nshya zari zarihaye ubutumwa bwo kuroga abaseminari zibacengezamo ingengabitekerezo ya Jenoside zifashishije wa Mucamanza w'Umufaransa, Jean Louis Burger wari ugenzweho muri za 2006.'

    Ndorimana avuga ko ibyo ari ibintu bikomeye kandi ari ngombwa kubivuga kuko baroze abaseminari biramenyekana, abayobozi ba Diyoseze n'aba Perefegitura bajya gukoresha inama mu Iseminari. Abaseminari ubwabo nibo babareze ibyo babakoreraga.

    Nahimana na Rudakemwa bazanaga ibinyamakuru birimo Jeune Afrique, aho bashyizemo ifoto ya Perezida Paul Kagame bamusebya, bakandika amakuru yose ya Jean Louis Burger bamushyigikiye, bati nimusome. Ati 'Hari n'ubwo bigeze kuvuga ngo Perezida Kagame yavuyeho, bakwirakwiza mu maseminari.'Abo bombi bigeze kandi guteza umwijyane mu baseminari ubwo babahaga umukoro wo gukora inyandiko ivuga ubutegetsi bubi buranga 'guverinoma y'i Kigali'. Uwo mukoro bawuhaye umuseminari uhungutse avuye muri Congo, arondora uko i Kigali hari ubutegetsi bubi, maze abaseminari barokotse Jenioside basohoka mu ishuri.Nahimana wari watanze uwo mukoro, yabuze uko yongera guhuza abaseminari maze abwira uwawukoze ngo asabe imbabazi.

    Nyamara we wateje uwo mwijyane ntiyasabye imbabazi.Mu bihe bitandukanye abo bapadiri bazanaga radiyo bakumvisha abaseminari amakuru ya Jean Louis Burger, bati ni mwumve ibyo twavuze. Rimwe baraza bati: 'Noneho ejobundi bamufashe.

    Murumva hari igisigaye?' Ni uko bemeje kuva mu iseminari bajya kwangara ishyanga. Rudakemwa yari amaze umwaka umwe avuye mu Butaliyani naho Nahimana bwari ubwa mbere agiye i Burayi. Kuko nta mupadiri ujya mu mahanga ngo akorereyo adafite urwandiko rwa Musenyeri, nabo bahawe inzandiko zibaherekeza, ibyerekana ko hari n'abasenyeri bashyigikiye imitekerereze yabo.

    Bageze i Burayi bashinga urubuga bise Le Prophete n'andi maradiyo avugira kuri You Tube, bifashisha mu gukomeza gukwirakwiza ingengabitekerezo yabo.Icyo batazi, ibuye ryagaragaye ntiriba ricyishe isuka. Turabiyamye kandi tuzakomeza kubiyama ubudasiba.

    Urubyiruko u Rwanda rukeneye ni urusigasira ibyagezweho, ruharanira kwishyira hamwe rukubaka igihugu kizira amacakubiriu yagejeje kuri Jenoside yakorewe Abatutsi.

    The post Kwibuka 29: Twiyame Padiri Nahimana n'abandi nkawe, imungu muri Kiliziya zikwiza uburozi bw'ingengabitekerezo ya Jenoside appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/kwibuka-29-twiyame-padiri-nahimana-nabandi-nkawe-imungu-muri-kiliziya-zikwiza-uburozi-bwingengabitekerezo-ya-jenoside/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=kwibuka-29-twiyame-padiri-nahimana-nabandi-nkawe-imungu-muri-kiliziya-zikwiza-uburozi-bwingengabitekerezo-ya-jenoside

  • Abanyamatiku n'ishyari bibasiye Umunyarwandakazi Louse Mushikiwabo #rwanda #RwOT

    Ubwo, mu mwaka wa 2018, Madamu Louise Mushikiwabo yatorerwaga kuba Umunyamabanga Mukuru w'umuryango Mpuzamahanga w'ibihugu bikoresha Ururimi rw'Igifaransa, OIF, yasezeranyije abanyamuryango bawo 88 ko agiye kuvugurura imicungire ya OIF, dore ko havugwagamo abakozi ba baringa, ingwizamurongo zidakorwaho kubera ibihugu zikomokamo, no gusesagura umutungo w'Umuryango mu buryo bukabije.

    Abanyamuryango barabimwemereye, ndetse banamwizeza kumushyigikira.Ubwo ivugururwa ryatangiraga, uwa mbere utararyishimiye ni Madamu Cathérine Cano ukomoka muri Canada, akaba yari icyegera cya mbere cy'Umunyamabanga Mukuru, ndetse aza kwivumbura, yegura kuri uwo mwanya mu Kwakira 2020.

    Madamu Cathérine Cano amaze gusezera ku mirimo ye, yasimbuwe na Bwana Godefroy Montpetit nawe uva muri Canada, ariko amakosa y'imiyoborere akomeza kwiyongera. Nyuma yo kwihanangirizwa kenshi no kugirwa inama ariko akanga kuhindura imyitwarire, amasezerano ye y'akazi arangiye tariki 10 Werurwe 2023, Umunyamabanga Mukuru wa OIF, Louise Mushikiwabo yanze kuyongera, ahubwo amusimbuza Cathérine Saint-Hillaire, nawe ukomoka muri Canada, dore ko amasezerano ateganya ko uwo mwanya ugenewe icyo gihugu.

    Kuvugurura imikorere ya OIF, gukorera mu mucyo no gucunga neza imari y'Umuryango byahesheje amanota menshi Louse Mushikiwabo, ndetse mu Nteko Rusange yabereye i Djerba muri Tuniziya mu Gushyingo umwaka ushize wa 2022, abanyamuryango, hafi ya bose, bongera kumutorera kuyobora OIF mu yindi manda y'imyaka 4 iri imbere.

    Biratangaje rero kubona nyuma y'amezi 4 gusa yongeye kugirirwa icyizere, ejo bundi tariki 02 Mata 2023, Minisitiri w'Ububanyi n'amahanga wa Canada, Madamu Mélanie Joly yandikira OIF ayimenyesha ko igihugu cye gihagaritse umusanzu wa miliyoni 3(arasaga miliyari 3 uvunje mu manyarwanda) cyatangaga buri mwaka, ngo kubera umwuka mubi no gusesagura biri muri uwo muryango.

    Mu birego byihariye Louise Mushikiwabo ashinjwa, ngo harimo kuba yarasohoye ibihumbi 120 by'amadolari mu kuvugurura inzu yagombaga kwimukiramo ubwo yari atangiye akazi muw'2018. Nyamara abamunenga bakirengagiza ko uwo yasimbuye Madamu Michelle Jean, we yatanze ibihumbi 400 kurirango batunganye icumbi rye.

    Twibutse ko uyu Michelle Jean nawe akomoka muri Canada, iki gihugu kikaba kitarigeze cyishimira ko umuntu wabo asimburwa n'uturuka mu 'gahugu gato' nk'uRwanda!Louise Mushikiwabo kandi aregwa kuba mu nzu yishyurwa amadolari 18.000 buri kwezi, mu gihe abamubanjirije, kuva ku munya Sénegal Abdou Diouf, kugeza kuri Michelle Jean wasimbuwe na Mushikiwabo, bacumbikirwaga mu nzu yishyurwa 21.000 by' amadolari buri kwezi.

    Bikagaragara ko amafarangay'ubukore madamu Mushikiwabo yayagabanyije cyane, mu gihe nyamara yagombye kwiyongera, kuko ibiciro by'amacumbi mu Mujyi wa Paris nabyo byiyongera cyane buri mwaka.Ababikurikiranira hafi rero baremeza ko Louise Mushikiwabo azira gusa kuba umunyakuri, wakuye amata mu kanwa abasahuzi. Birazwi ko Cathérine Cano na Modeffroy Montpetit bari ku ibere ry'ubutegetsi bwa Canada, kubanyeganyeza rero bikaba ari nko kwigerezaho. Bivugwa ko Madamu Carhérine Saint-Hillaire uri mu mwanya ibyo bikomerezwa byahozemo, 'ubwo nawe ari umuna Canada, ariko atari umutoni cyane i Québec, ari nayo mpamvu kumuha umwanya bitacubije uburakari bw'abategetsi ba Canada.

    Louise Mushikiwabio afite uburambe muri dipolomasi, akagira ubunyangamugayo bw'Umunyarwandakazi nyawe, ndetse n'ubushishozi n'igitsure akesha ahaninini kuba yarakoranye igihe ktari gito na Perezida Kagame.

    Ntiyashoboraga rero kwihanganira ruswa n'icyenewabo bikunze kuranga imiryango mpuzamahanga. Abazi neza imikorere ya Loni baduha aubuamya.Ikindi kitavugwa ku mugaragaro ariko abasesenguzi bamaze gutera imboni, ni rwa rwango n'ishyari bamwe mu banyamahanga bafitiye u Rwanda.

    Bararushywa n'ubusa ariko, kuko butya uko zahabu icishwa mu muriro kenshi, ari ko irushaho kubengerana. Imihigo irakomeje, Mushiki w'abachou!!

    The post Abanyamatiku n'ishyari bibasiye Umunyarwandakazi Louse Mushikiwabo appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/abanyamatiku-nishyari-bibasiye-umunyarwandakazi-louse-mushikiwabo/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=abanyamatiku-nishyari-bibasiye-umunyarwandakazi-louse-mushikiwabo

  • Imikorere y'irondo ry'umwuga iracyacyemangwa #rwanda #RwOT

    Hari abaturage basaba ko imikorere y'abagize irondo ry'umwuga yavugururwa, bakongererwa amahugurwa kandi n'umubare w'abo ukiyongera.

    Ukurikije ibyo aba baturage bavuga nta gushidikanya koubujura bukorerwa mu ngo buri kwiyongera ku gipimo kidasanzwe, kandi ntibigisaba kwitwikira ijoro kuko hari n'abacuzwa utwabo ku manywa y'ihangu.

     Ni ikibazo kitakiri umwihariko mu gace runaka kuko aba twaganiriye ari abo mu mirenge itandukanye y'Akarere ka Gasabo.

    Umwe yagize ati 'Sinzi ukuntu bimeze muri iyi minsi ariko ubujura burahari cyane. Biherutse kumbaho nanitse imyenda ngiye mu nzu ngarutse nsanga barayijyanye mu isegonda rimwe.'

    Mugenzi we ati 'Hari umusaza duturanye baherutse gufata baramuniga saa moya za ni mugoroba, bamwambura telefoni ebyiri. Ingero ni nyinshi natanga.'

    Undi ati 'Urugo duturanye baherutse kwiba 'Cash power' (soma kashi pawa) mu gitondo cya kare nka saa kumi n'imwe. Cash Power barayitwara.'

    Nubwo bimeze bitya ariko abaturage bashidikanya ku bushobozi bw'abashinzwe umutekano babegereye, ni ukuvuga aba bazwi nk'irondo ry'umwuga.

    Hari ababagaya ubuke abandi bagakeka ko baba bafite amahugurwa adahagije utaretse n'abakekwaho gukingira ikibaba cyangwa kwifatanya n'abajura, bagasaba ko imikorerere y'irondo yaminjirwamo agafu, kugira ngo uru rwego bishyurira amafaranga rukore neza.

    Umwe ati 'Umutekano kuwishyura wo turawishyura ariko ngo muri 'quaritier' (soma karitsiye) aho ngaho ntabwo abanyerondo b'umwuga bahagera, akenshi bibera ku isanteri.'

    Undi ati 'Nibabongere habe n'aba kumanywa ntihabe ab'ijoro gusa.'

    Hari n'uwagize ati 'Muri iyi minsi rero ukuntu mbona hari igihe baha akazi abantu badafatika,ubu abantu basigaye bajya mu irondo ni babandi na none.'

    Perezida wa Repubulika Paul Kagame, nawe aherutse gusaba inzego bireba ko zasuzuma imikorere y'irondo aho bitagenda neza bikanozwa.

    Aha umukuru w'igihugu yasozaga itorero ry'abayobozi b'utugari mu mpera z'ukwezi gushize kwa Werurwe 2023.

    Yagize ati 'Ikibazo kindi numvise nacyo musuzume murebe cyagiye kivuka mu bintu by'amarondo, iby'irondo byavuzwe, hari abagiye bavuga ko nabyo bisa  n'aho bidakora neza cyangwa bidateguye mu buryo bwiza.'

    Ni inshuro zitari nke hirya no hino mu mujyi wa Kigali, humvikanye amajwi y'abakora irondo ry'umwuga badahemberwa igihe kandi bahembwa make,  icyafatwa nk'igishobora kuba imwe mu ntandaro yo kudohoka ku kuzuza inshingano uko bikwiye.

    Tito DUSABIREMA

    The post Imikorere y'irondo ry'umwuga iracyacyemangwa appeared first on FLASH RADIO&TV.

    Source : https://flash.rw/2023/04/06/imikorere-yirondo-ryumwuga-iracyacyemangwa/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=imikorere-yirondo-ryumwuga-iracyacyemangwa

  • Amavubi yigiye imbere ku rutonde ngaruka kwezi rwa FIFA #rwanda #RwOT

    Impuzamashyirahamwe y’umupira w’amaguru ku Isi 'FIFA’ yatangaje uko amakipe y’ibihugu akurikirana ku rutonde ngaruka kwezi rwa yo aho ruyobowe na Argentine u Bufaransa, Brazil bigakurikira, ni mu gihe u Rwanda ruri ku mwanya w’135 ruvuye ku mwanya w’137.

    Uru rutonde rwaherukaga gusohoka muri Kuboza 2022, rwongeye gusohoka uyu munsi tariki ya 6 Mata 2023.

    Ahanini hashingiwe ku musaruro w’igikombe cy’Isi giheruka kubera muri Qatar, habaye impinduka mu makipe 10 yasoje umwaka ushize ayoboye ndetse no mu yindi myanya.

    Ubu Argentine yegukanye igikombe cy’Isi ni yo iyoboye uru rutonde, u Bufaransa bahuriye ku mukino wa nyuma ni ubwa 2, Brazil ni iya 3, hagakurikiraho u Bubiligi, u Bwongereza, u Buholandi, Croatia, Italy, Portugal ndetse na Spain.

    Urutonde ruheruka gusohoka, Amavubi yari ku mwanya w’137 ubu yaje ku mwanya w’135 ku Isi no ku mwanya wa 40.

    Muri Afurika igihugu kiri hafi ni Maroc yageze muri 1/2 cy’igikombe cy’Isi iri ku mwanya wa 11 ku Isi, icya kabiri ni Senegal ya 18, Tunisia ya 28, Algeria ya 34, Misiri ya 35, Nigeria ya 40.

    Muri aka karere k’Afurika y’Iburasirazuba Uganda ni yo iyoboye aho iri ku mwanya wa 89 ku Isi na 18 muri Afurika, Kenya 102 na 21 muri Afurika, Tanzania 130 ku Isi na 38 muri Afurika, Rwanda 135 na 40 muri Afurika, Ethiopia 142 na 41 muri Afurika, Burundi 145 na 43 muri Afurika, Sudani y’Epfo 163 na 47 muri Afurika.

    Amavubi yigiye imbere ku rutonde ngaruka kwezi rwa FIFA

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/amavubi-yigiye-imbere-ku-rutonde-ngaruka-kwezi-wa-fifa

  • Kaminuza y'u Rwanda igiye kujya itanga impamyabushobozi z'ikirenga mu masomo yo gukora imiti n'inkingo – #rwanda #RwOT

    Ni gahunda igiye gutangira gushyirirwa mu bikorwa biturutse ku bufatanye bwa Guverinoma y'u Rwanda n'Umuryango w'Ubumwe n'u Burayi, ubinyujije mu Kigo cy'Ababiligi gishinzwe Iterambere, Enabel.

    Aya masomo agiye kujya atangirwa mu Rwanda, mu gihe rumaze igihe rutangije umushinga wo kubaka uruganda ruzajya rukora inkingo zifashisha ikoranabuhanga rya mRNA zirimo iza Covid-19, iza Malaria n'Igituntu.

    Bitegangijwe ko mu myaka itanu iri imbere nibura Abanyarwanda 100 bazaba bamaze kwiga icyiciro cya Gatatu cya Kaminuza muri Biotechnology mu gihe abandi 15 bo bazaba bamaze kwiga icyiciro gihanitse 'PhD'.

    Mu muhango wo gutangiza aya masomo wabaye ku wa 5 Mata 2023, Umuyobozi Mukuru wa Kaminuza y'u Rwanda, Dr Didas Kayihura Muganga, yasobanuye ko aya masomo yari asanzwe atangwa ku rwego rw'icyiciro cya kabiri cya kaminuza [Bachelor in Biotechnology].

    Ati 'Ubusanzwe twatangaga aya masomo ku cyiciro cya kabiri cya kaminuza ariko kugira ngo umuntu akore ubushakashatsi akenera ubumenyi bwisumbuye. Ubwo bumenyi rero twabubona gusa tugize icyiciro cya gatatu n'icya PhD. Ni ubushakashatsi butuma habaho kuvumbura imiti, ibikoresho byifashishwa kwa muganga n'ibindi.'

    Ubusanzwe 'Biotechnology' ntabwo ireba gusa ibijyanye n'imiti cyangwa inkingo ahubwo igera mu bundi bumenyi bw'ubuvuzi bw'abantu, ubuvuzi bw'amatungo, ubuhinzi, ikoranabuhanga n'ibindi.

    Dr Didas Kayihura yavuze ko mu bigiye gutuma hatangizwa aya masomo ari ukugira ngo u Rwanda rubashe kubona abakozi bazajya bakora mu ruganda rukora imiti n'inkingo.

    Ati 'Ruriya ruganda rwo gukora imiti n'inkingo, ntabwo rushobora kubaho rudafite abantu barukoramo. Abo bantu rero baboneka gusa iyo igihugu gifite abahanga bahagije mu bya 'Biotechnology'.'

    Kaminuza y'u Rwanda kandi yanasinyanye amasezerano na Enabel nk'ibigo bizafatanya mu gushyira mu bikorwa uyu mushinga. Kaminuza y'u Rwanda yari ihagarariwe n'umuyobozi wayo, Dr Didas Kayihura mu gihe Enabel yari ihagarariwe n'Umuyobozi Wungirije, Manuel Iglesias.

    Ambasaderi w'u Bubiligi mu Rwanda, Bert Versmessen yavuze ko 'Imbuto za mbere z'ubufatanye bwa kaminuza zo mu Bubiligi na Kaminuza y'u Rwanda, zatewe mu myaka itanu ishize. Abanyeshuri baziga muri iyi gahunda bazabasha kuba imbaraga zikenewe n'u Rwanda ndetse no kuri uyu mugabane mu bijyanye n'ikoranabuhanga ryo gukora imiti n'inkingo.'

    Ambasaderi w'Umuryango w'Ubumwe bw'u Burayi mu Rwanda [EU], Belén Calvo Uyarra, yavuze ko iyi ntambwe itewe izunganira izindi zatewe n'uyu muryango mu gufasha Umugabane wa Afurika kubaka urwego rw'ubuzima by'umwihariko ibijyanye no kugira inganda zikora imiti.

    Muri gahunda y'icyerekezo 2050, Guverinoma yihaye intego y'uko u Rwanda ruzaba ari igihugu gifite ubukungu bushingiye ku bumenyi binyuze mu kubaka ubushobozi bw'Abanyarwanda bakiga amasomo akenewe kugira ngo babashe gukora mu nganda, ikoranabuhanga, ubushakashatsi n'ibindi.

    Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ubuzima, Dr Butera Yvan yavuze ko iyi gahunda ije kunganira izindi zirimo gushyirraho mu gihugu kugira ngo kibashe gukora inkingo n'imiti ku rwego rwo hejuru.

    Ati 'Iki ni igice kimwe cyo kugira ngo tubone abantu bafite ubushobozi bwo gukora muri izo nganda, kubona abantu bakora ubushakashatsi, kwibaza ibibazo u Rwanda, Afurika cyangwa Isi ifite muri rusange no kubishakira ibisubizo binyuze muri 'Biotechnology'.'

    Mu mpera za 2023, u Rwanda ruzaba rufite uruganda rukora imiti n'inkingo aho ruzubakwa n'Ikigo Biopharmaceutical New Technologies (BioNTech), kizobereye mu gutanga ikoranabuhanga ryifashishwa mu gukora inkingo n'imiti.

    Muri iki gihe, iki kigo kizwi cyane ku rukingo rwa Covid-19 cyakoze gifatanyije na Pfizer.

    U Rwanda rwabaye igihugu cya mbere muri Afurika kigiye kugira uruganda nk'uru rw'inkingo n'imiti, rukoresha iryo koranabuhanga rigezweho rya mRNA.

    Kugeza ubu Abanyarwanda icyenda ni bo bazakora muri uru ruganda ariko mu 2024 bakazagera ku 100 nyuma yo kwigira ku nzobere zo muri BionTech.

    Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Ubuzima, Dr Butera Yvan aganira n’Umuyobozi Mukuru wa Kaminuza y'u Rwanda, Dr Didas Kayihura Muganga

    Umuhango wo gutangiza Masters na PhD muri Biotechnology witabiriwe n’abayobozi batandukanye

    Ambasaderi w’Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi mu Rwanda [EU], Belén Calvo Uyarra aganira n’Umunyamabanga wa Leta muri Minisante, Dr Yvan Butera

    Umuyobozi Wungirije wa Enabel mu Rwanda, Manuel Iglesias ubwo yashyiraga umukono ku masezerano

    Umuyobozi Mukuru wa Kaminuza y'u Rwanda, Dr Didas Kayihura Muganga, yasinye ku masezerano y’ubufatanye na Enabel

    Ambasaderi w’Umuryango w’Ubumwe bw’Uburayi mu Rwanda [EU] ,Belén Calvo Uyarra, yavuze ko ibihugu by’i Burayi ahagarariye bizakomeza gushyigikira u Rwanda muri gahunda zitandukanye

    Ambasaderi w'u Bubiligi mu Rwanda, Bert Versmessen, yavuze ko u Burayi buzakomeza gufatanya na Afurika mu kwigira mu bijyanye n’imiti n’inkingo

    Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ubuzima, Dr Butera Yvan, yashimye EU ikomeje gutanga umusanzu mu kubaka urwego rw’ubuzima mu Rwanda

    Amafoto: Irakiza Yuhi Augustin


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kaminuza-y-u-rwanda-igiye-kujya-itanga-impamyabushobozi-z-ikirenga-mu-masomo-yo