Impamvu Hannibal Barca atigeze afata Roma nubwo yari hafi yayo

scipio africana roma

Written by

in

Mu mateka y’Intambara za Punic, hari abantu benshi bakunze kwitiranya Scipio Africanus na Hannibal Barca. Mu by’ukuri, Scipio Africanus ntabwo yigeze agerageza gufata umujyi wa Roma, ahubwo uwo wari ugeze hafi yo kuwufata ni umujenerali w’Umunyakaritaje witwaga Hannibal Barca.

Scipio Africanus yari umujenerali w’Abaroma, ndetse ni we warangije atsinda Hannibal mu ntambara ya Zama mu mwaka wa 202 mbere ya Yezu Kirisitu (BC), bituma Roma itsinda Intambara ya Kabiri ya Punic.

Hannibal ni we wageze hafi ya Roma

Nyuma yo kwambuka imisozi ya Alpes ari kumwe n’ingabo ndetse n’inzovu z’intambara, Hannibal yatsinze Abaroma inshuro nyinshi zirimo izabereye i Trebia, ku Kiyaga cya Trasimene ndetse n’iya Cannae, ifatwa nk’imwe mu ntsinzi zikomeye mu mateka y’intambara.

Nyuma y’intsinzi ya Cannae mu 216 BC, inzira igana i Roma yari isa n’ifunguye, bituma benshi bibaza impamvu Hannibal atahise yinjira akigarurira uwo mujyi.

Impamvu Hannibal atafashe Roma

1. Yari adafite ibikoresho byo kugota umujyi

Roma yari ifite inkuta zikomeye cyane ndetse no kwirwanaho kwateguwe neza. Hannibal yari yaratsinze mu mirwano yo mu kibuga, ariko ntiyari afite imashini n’ibikoresho byifashishwaga mu gusenya inkuta cyangwa kugota umujyi igihe kirekire.

2. Ingabo ze zari zaracitse intege

Nyuma yo gukora urugendo rurerure anyuze muri Espagne, Ubufaransa no mu misozi ya Alpes, ingabo za Hannibal zari zaratakaje abasirikare benshi. Intambara zikomeye yakomeje kurwana nazo zatumye n’abari basigaye bananirwa.

3. Yari ategereje ubufasha butigeze bugera

Hannibal yari yizeye ko Carthage izamwoherereza izindi ngabo n’ibikoresho byo kurangiza intambara. Ariko abayobozi b’iwabo ntibamushyigikiye uko yari abyiteze, bituma abura imbaraga zo kugota Roma.

4. Roma yanze kwishyikiriza umwanzi

Nubwo yari imaze gutsindwa inshuro nyinshi, Sena ya Roma yanze kwemera gutsindwa cyangwa gusaba amahoro. Ahubwo yakomeje gushaka abasirikare bashya no gutegura ubwirinzi bw’umujyi.

5. Uburyo bwa Fabius Maximus

Umuyobozi w’Abaroma witwaga Quintus Fabius Maximus yahisemo kutarwana intambara zikomeye na Hannibal. Ahubwo yamucagaguraga, akamubuza ibiribwa n’ubufasha, ibintu byatumye ingabo za Hannibal zigenda zigabanuka buhoro buhoro.

6. Scipio Africanus yahinduye isura y’intambara

Mu gihe Hannibal yari akiri mu Butaliyani, Scipio Africanus yafashe icyemezo cyo gutera Carthage muri Afurika. Ibi byatumye Hannibal ahamagarwa gutaha kugira ngo arengere igihugu cye.

Mu mwaka wa 202 BC, bombi bahuriye ku rugamba rwa Zama, aho Scipio Africanus yatsinze Hannibal burundu, bituma Carthage itsindwa Intambara ya Kabiri ya Punic.

Umwanzuro

Nubwo Hannibal Barca yageze hafi cyane yo gufata Roma kurusha undi mwanzi wese mu mateka yayo ya kera, kubura ibikoresho byo kugota umujyi, kubura ubufasha buhagije, intege nke z’ingabo ze ndetse n’ubuhanga bw’Abaroma byatumye atabasha kuwigarurira.

Mu by’ukuri rero, Scipio Africanus ntabwo yananiwe gufata Roma kuko yari Umuroma ubwe. Ahubwo ni we wabaye intwari yarokoye Roma atsinda Hannibal, umwe mu bajenerali bakomeye amateka yigeze agira.

Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *