Category: Amateka

  • Lucrezia Borgia na Cesare Borgia: Ese koko bari bafite umubano w’ibanga? Ukuri n’ibinyoma byaranze umwe mu miryango yavuzwe cyane mu mateka

    Lucrezia Borgia na Cesare Borgia: Ese koko bari bafite umubano w’ibanga? Ukuri n’ibinyoma byaranze umwe mu miryango yavuzwe cyane mu mateka

    Iyo havuzwe izina Borgia, abantu benshi bahita batekereza uburozi, ubwicanyi, ubutegetsi ndetse n’ibihuha by’ubusambanyi bwavuzwe hagati ya Lucrezia Borgia na musaza we Cesare Borgia. Ariko se, ibyo bihuha byari ukuri cyangwa byari intwaro y’abanzi babo?

    Uyu ni umwe mu migani n’impaka byakomeje kuvugisha isi imyaka isaga 500.

    Umuryango watinywaga n’u Burayi bwose

    Mu mpera z’ikinyejana cya 15, Rodrigo Borgia yabaye Papa Alexander VI. Kuba yari Papa ariko afite abana benshi byonyine byari impamvu yo kunengwa.

    Mu bana be, Cesare Borgia yari umusirikare n’umunyapolitiki utinyitse, mu gihe Lucrezia Borgia yari azwiho ubwiza, ubwenge n’ubushobozi bwo kugirana imishyikirano ya dipolomasi.

    Aba bombi bakoranaga cyane mu nyungu z’umuryango wa Borgia, ibintu byatumye benshi batangira kubakekaho umubano udasanzwe.

    Ni hehe ibihuha byatangiriye?

    Mu 1497, murumuna wabo Giovanni Borgia yishwe mu buryo butarasobanuka kugeza n’ubu.

    Hari abakekaga ko Cesare ari we wamwishe kugira ngo akomeze inzira ye ya politiki.

    Muri icyo gihe kandi, Lucrezia yakundaga kugaragara hafi ya se na musaza we mu nama z’ibanga n’ibyemezo bya politiki, ibintu byatumye abanzi b’umuryango wa Borgia batangira gukwirakwiza inkuru zivuga ko atari umubano usanzwe w’abavandimwe.

    Nyuma y’uko ishyingiranwa rya mbere rya Lucrezia riseshwe, ibihuha byarushijeho gukwira hose, bamwe bavuga ko yari atwite inda y’umuntu utazwi, abandi bavuga ko se cyangwa musaza we ari bo bayiteye.

    Ese hari ibimenyetso bifatika?

    Nubwo ibyo bihuha byakwirakwijwe cyane, abashakashatsi benshi b’amateka bavuga ko nta kimenyetso cyizewe cyigeze kibyemeza.

    Nta nyandiko y’icyo gihe yizewe yerekana ko Lucrezia na Cesare bagiranye umubano w’urukundo cyangwa w’imibonano mpuzabitsina.

    Ahanini amakuru yaturukaga ku bantu bari abanzi ba Papa Alexander VI cyangwa ku banyapolitiki bashakaga gutesha agaciro umuryango wa Borgia.

    Mu gihe cy’u Butaliyani bwo mu kinyejana cya 15, gukoresha ibihuha nk’intwaro ya politiki byari ibintu bisanzwe.

    “Infans Romanus” – Umwana wasize amayobera

    Kimwe mu bintu byongereye ibyo bihuha ni umwana witwaga Giovanni Borgia, uzwi nka Infans Romanus.

    Papa Alexander VI yasohoye inyandiko ebyiri zitandukanye: imwe ivuga ko uwo mwana ari uwe, indi ikavuga ko ari uwa Cesare.

    Uku kunyuranya kwatumye abantu benshi batangira guhimba ko uwo mwana ashobora kuba yari uwa Lucrezia.

    Ariko kugeza ubu, nta gihamya yizewe yigeze ibigaragaza.

    Lucrezia yari muntu ki?

    Mu myaka yakurikiyeho, Lucrezia yashakanye na Alfonso d’Este maze aba Duchess wa Ferrara.

    Yahindutse umurinzi w’abahanzi, abanditsi n’umuco, yubaka isura itandukanye cyane n’iyo yari yarahawe n’ibihuha.

    Abahanga benshi bo muri iki gihe bavuga ko Lucrezia ashobora kuba yarabaye umwe mu bagore basebejwe cyane n’amatangazo ya politiki yo mu gihe cye.

    Cesare we se?

    Cesare Borgia yakomeje kubaka ingabo zikomeye ndetse aba umwe mu banyapolitiki bateye ubwoba mu Butaliyani.

    Ndetse umwanditsi Niccolò Machiavelli yamufashe nk’urugero rw’umuyobozi ufite ubushobozi mu gitabo The Prince.

    Nubwo Cesare yashinjwaga ubwicanyi bwinshi n’ubugome, nta bimenyetso bifatika byigeze bimuhuza n’umubano w’ubusambanyi na mushiki we.

    Umwanzuro

    Inkuru ivuga ko Lucrezia Borgia na Cesare Borgia bari abasambanyi yakomeje kubaho imyaka myinshi kubera ko ari inkuru ikurura abantu.

    Ariko iyo dusubiye ku nyandiko zizewe z’amateka, dusanga ibyo bihuha bitigeze bibonera gihamya ifatika.

    Abashakashatsi benshi b’iki gihe bemeranya ko bishoboka cyane ko ibyo byari ubukangurambaga bwo guharabika umuryango wa Borgia, wari waragize abanzi benshi kubera imbaraga n’ubutegetsi wari ufite.

    Ni yo mpamvu kugeza n’ubu, ikibazo gikomeza kuba: Ese Lucrezia na Cesare bari koko abakundana mu ibanga, cyangwa amateka yabagize ibitambo by’ibihuha bya politiki? Icyo abahanga bemeranyaho ni uko nta gihamya yizewe yigeze ibyerekana.