
source : https://ift.tt/3DGjt0t

source : https://ift.tt/3DGjt0t

source : https://ift.tt/3oMDhZP

Nko mu Ruhango, ku bajyanama 21 bari basanzwe mu nama njyanama y’aka karere, hari 14 bari bongeye kwiyamamaza, ariko abatsinze amatora ni 6 gusa. Muri bo batanu ni abajyanama rusange, naho umwe ni uhagarariye abafite ubumuga.
Ni ukuvuga ko muri aka karere hari abajyanama bashya 10, biyongeraho umwe uhagarariye abikorera ushobora kuba mushya cyangwa usanzweho bitewe n’imikorere y’urugaga rw’abikorera rwaho.
I Huye, inama njyanama y’Akarere yari isazwe igizwe n’abajyanama 27. Hiyamamajemo 15, amatora atsinda batanu gusa harimo abajyanama rusange batatu gusa ari bo uwari meya, visi meya ushinzwe ubukungu n’uwari perezida.
Hatsinze kandi babiri bahagarariye 30% by’abagore harimo n’uwari Visi meya ushinzwe imibereho myiza. Ni ukuvuga ko hari abajyanama bashya 11.
I Nyaruguru, inama njyanama y’akarere yari isazwe igizwe n’abajyanama 28. Muri bo hiyamamajemo 15, amatora atsinda batatu gusa harimo umujyanama umwe uhagarariye 30% by’abagore, n’abajyanama rusange babiri gusa umwe muri bo akaba ari uwari meya.
Mu batsinzwe amatora bari bongeye kwiyamamaza, harimo n’uwari visi meya ushinzwe imibereho myiza.
Ni ukuvuga ko hari abajyanama bashya 13.
I Nyanza, inama njyanama y’akarere yari isazwe igizwe n’abajyanama 22. Muri bo hiyamamajemo 11, amatora atsinda batanu gusa harimo uwari meya n’uwari visi meya ushinzwe ubukungu n’undi mujyanama umwe uhagarariye 30% by’abagore. Ni ukuvuga ko hari abajyanama bashya 11.
I Nyamagabe, inama njyanama y’akarere yari isazwe igizwe n’abajyanama 33. Muri bo hiyamamajemo icyenda, amatora atsinda bane gusa, harimo abajyanama rusange babiri n’abahagarariye 30% by’abagore babiri. Mu batsinzwe amatora harimo n’uwari visi meya ushinzwe ubukungu. Ni ukuvuga ko hari abajyanama bashya 12.
I Muhanga, inama njyanama y’akarere yari isazwe igizwe n’abajyanama 25. Hiyamamajemo barindwi, amatora atsinda babiri gusa biyamamaje mu bahagarariye 30% by’abagore, harimo n’uwari meya. Ni ukuvuga ko hari abajyanama bashya 14.

I Gisagara, inama njyanama y’Akarere yari isazwe igizwe n’abajyanama 26. Hiyamamajemo icyenda, amatora atsinda bane gusa harimo abajyanama rusange babiri ari bo uwari meya n’uwari visi meya ushinzwe ubukungu.
Abandi babiri batsinze amatora bari basanzwe mu nama njyanama y’aka karere ni uhagarariye inama y’igihugu y’abagore ndetse n’uhagarariye abafite ubumuga. Uwari visi meya ushinzwe imibereho myiza na we ari mu batsinzwe amatora. Ni ukuvuga ko hari abajyanama bashya 12.
Mu Karere ka Kamonyi, inama njyanama y’akarere yari isazwe igizwe n’abajyanama 24. Hiyamamajemo 10, amatora atsinda batanu gusa harimo abajyanama rusange batatu na babiri bahagarariye 30% by’abagore. Ni ukuvuga ko hari abajyanama bashyashya 11.
Muri rusange, abajyanama bari basanzwe mu nama njyanama z’uturere two mu Ntara y’Amajyepfo biyamamaje ni 90, kuri 206 bari bazigize.
Abajyanama 34 gusa kuri bariya 90 ni bo babashije gutsinda amatora, bakaba bangana na 25% ubariye ku 136 bagize njyanama z’uturere umunani two mu Majyepfo. Abajyanama bashya binjiye muri njyanama z’Uturere two mu Majyepfo ni 94, bangana na 69.1%.
Aha ntihabariyemo abahagarariye abikorera kuko bo nta matora yabo yabaye muri ibi bihe.

source : https://ift.tt/3oTTxbz

Yagize ati “Inkuru y’urukundo rwanjye ni uko ntarwabayeho”.
Umunyamakuru yongeye kumubaza ati “Ubwo se ntukunda? Ntugira amarangamutima? Iyo uyagize uyashyira he?”
Niyo Bosco yamusubije agira ati “None se iyo ugize amarangamutima, ni ‘automatique’ ko hari uwo uyagirira? Hari ubwo uyagira akaguma muri wowe. Amarangamutima atagumye mu mutima yajya he?”
N’ubwo Umuhanzi Niyo Bosco avuga ko nta mukunzi afite muri iki gihe, ariko ngo yifuza ko nyuma yo gusohora Album ye ya mbere yise ‘Ubumuntu’, ubu irimo gutunganywaho utuntu dukeya twa nyuma nk’uko bisobanurwa n’Umufasha mu bijyanye n’umuziki we (Manager) witwa Mulindahabi Irénée, Album ye ya Kabiri ngo yazaba iriho indirimbo z’urukundo, kandi zishingiye ku bitekerezo bituruka mu bantu.
Mulindahabi ati “Niyo Bosco yifuza ko Album ye ya kabiri yazaba iriho indirimbo z’urukundo, kandi akaririmba ibintu bivuye mu bantu, ariko by’urukundo. Ni muri urwo rwego yasabye abafana be ko bakwindika inkuru zabo z’urukundo, bakazishyira ku rubuga rwa ‘Instagram’ rwa Niyo Bosco, cyangwa se urwa Mulindahabi Irénée.

Mulindahabi yakomeje avuga ko inkuru izahiga izindi muri eshanu za mbere, hagendewe ku mubare w’abazirebye, ndetse n’ibyo bazivuzeho, Niyo Bosco azayikoramo indirimbo, ariko ngo n’uwatanze iyo nkuru y’urukundo izaba yabaye iya mbere, mbere y’uko Niyo Bosco ayihimbamo indirimbo, bazabanza kumubaza niba yakwemera kumenyekana ko ari we wayitanze, mbese niba yemera ko imyirondoro ye igaragara, cyangwa niba ashaka ko bafata inkuru ye gusa, ariko we ntamenyekane.
Mulindahabi ati “Tuzabanza kubaza uzaba waratanze iyo nkuru y’urukundo izaba yabaye iya mbere Niyo agiye kuririmbamo indirimbo, tumubaze niba yemera kugaragara muri iyo ndirimbo, akamenyakana abyemeye. Ariko atanashatse kugaragara, Niyo Bosco azaririmba inkuru y’urukundo uwo muntu azaba yaratanze ariko we ntamenyekane”.
Reba indirimbo ‘Ishyano’ ya Niyo Bosco

source : https://ift.tt/3CAChg1

Izina Nyabyenda barimwise kubera ko yavutse ari uwa cyenda (9) mu bana 10, ariko mu rwego rw’ubuhanzi (kwandika no gutoza ikinamico), abo bakoranaga bongeyeho ‘Umutoza w’abakinnyi’ birangira na ryo ribaye ikirango cye no mu buzima busanzwe.
Mu bo bavukana ubu hasigaye batatu, uwitwa Nyandwi (7), Nyabyenda (9) na mushiki wabo Nyiracumi (10), amazina ababyeyi bita abana bakurikije umubare w’abo babyaye uhereye ku wa karindwi.
Nyabyenda Narcisse mu 1969 yagiye kwiga mu ishuri rya gisirikare rya ESO rya Butare kubera umujinya yatewe n’abasirikare (EX-FAR) bamufashe ari kumwe n’abandi bana biganaga i Butare bakajya kubikoreza amasasu mu gihe cy’ibitero bya mbere by’Abanyarwanda bari barirukanwe mu gihugu mu 1959.
Icyo gihe Nyabyenda ngo yarababaye cyane kuko bamutesheje amashuri ye. Aragira ati: “Njye na bagenzi banjye twahise dufata icyemezo cyo kujya kwiga muri ESO kugira ngo tuzagaruke dutegeke abo batwikoreje amasasu bagatuma ducikiriza amashuri, ubwo rero njya kwiga muri ESO mvamo mfite ipeti rya Sergent ninjira mu gisirikare, mvamo mfite ipeti rya Sergent Major mpavana n’ubumenyi bwo gukora amaradiyo ya gisirikare.”
Yatangiye akazi kuri Radiyo Rwanda mu 1977 akora muri tekinike (ubuhanga bw’ibyuma), ahasanga nyakwigendera Victoria Nganyira wakoraga ikiganiro kitwa ‘Bana tuganire, uyu mwanya ni uwanyu’, n’abandi bari baramutanzeyo barimo Amabilisi Sibomana wavugaga amakuru n’umuhanzi Kabengera Gabriel wari umuyobozi.
Radiyo Rwanda yatangiye kuvuga ahagana mu 1962, ariko ibya Theatre zo kuri radiyo (Ikinamico), byatangiye mu 1984-85 Radiyo Rwanda ibikopeye kuri Radiyo yo mu Burundi yumvwagwa n’abo mu gice cy’amajyepfo y’u Rwanda batabashaga kumva Radiyo Rwanda kuko yavugiraga ku murongo mugufi SW (Short Wave) hatarabaho FM (Frequency Modulation).
Ku myaka 72, Nyabyenda Narcisse ubu yacyuye igihe mu mwuga, ariko abakeneye inama ku birebana n’amakinamico (Theatre) arabakira akabungura ibitekerezo akanabakosora.
Amateka arambuye “y’Umutoza w’abakinnyi” Nyabyenda Narcisse, yakurikire muri iki kiganiro:

source : https://ift.tt/3kUVYte

Aba basora bari mu bagize uruhare runini mu kwinjiza mu isanduku ya Leta Amafaranga y’u Rwanda arenga miliyari 1,655 na miliyoni 500 muri 2020/2021, ni ba nde?
Abasora babaye indashyikirwa mu kuba bamaze imyaka 10 basora neza
Abashoboye kubigeraho neza nk’uko bisobanurwa n’Ikigo RRA bahawe ibihembo na Perezida Kagame ubwe, ni Banki ya Kigali(BK plc) hamwe n’uruganda rukora amarangi rwa AMEKI Color
Banki ya Kigali ishimirwa kuba yarageze ku rwego rw’indashyikirwa zihoraho mu gusora neza, aho buri mwaka ngo ihora yahize izindi banki z’ubucuruzi mu gutanga neza umusoro kandi mwinshi.
Kimwe na Sosiyete ikora amarangi, AMEKI Color ya Rusirare Jacques, yahembewe kumara imyaka 10 isora neza idatezuka.
Abasora banini bashimiwe gutanga imisoro myinshi
Muri iki cyiciro, Perezida Kagame yahaye ibihembo uruganda Bralirwa, MTN Rwanda, Bakhresa Grain Milling, Ericsson AB na I&M Bank.
Uruganda Bralirwa Plc rwenga ibinyobwa bisembuye n’ibidasembuye rushimirwa kuba rwarahuje Ikoranabuhanga ryarwo ritanga inyemezabuguzi hamwe n’irya RRA, bikaba byoroshya imikoranire ya RRA n’abakwirakwiza ibinyobwa byarwo mu bakiriya(Distributers).

Sosiyete y’Itumanaho MTN Rwanda Ltd ishimirwa kuba isora neza kandi ku gihe, kandi ngo ahagaragaye amakosa MTN yihutira kuyakosora mu bwumvikane, ku buryo ngo umusoro w’inyongera uvuyemo bawishyura neza nta mananiza.
Uruganda Bakhresa Grain Milling(Rwanda) Ltd rukora ifu mu binyampeke, Ericsson AB ikwirakwizwa ibikoresho by’Itumanaho ndetse na Banki y’Ubucuruzi I&M Bank, bishimirwa kuba ari Sosiyete zisora neza kandi ku gihe.
Abasora baciriritse bahawe ibihembo na Minisitiri w’Intebe, Dr Edouard Ngirente
Aba barimo Organisation pour l’Enseignement à Programmes Belge au Rwanda(Ecole Belge), Ikigo Gasabo 3D Design gikora inyigo n’ubugenzuzi mu bijyanye n’ubwubatsi, hamwe n’Ikigo cy’Ubwikorezi mpuzamahanga cyitwa Transafricancontainer Transport.

Mu bandi basora baciriritse bashimiwe harimo Federation Handicap International (yahindutse Humanity &Inclusion) ndetse n’Umuryango w’Abaholandi ushinzwe Ubutwererane Mpuzamahanga(SNV Rwanda).
Abasora bato, abaciriritse n’abanini bakomeje kuzamuka mu gutanga imisoro na bo bashimiwe
Ibi bihembo byahawe uwitwa Mohamed Hashim mu basora bato, Vine Pharmacy mu basora baciriritse hamwe na Ecobank Rwanda Plc.

Umunyarwanda wahize abandi mu gusaba inyemezabuguzi zitangwa n’imashini za EBM na we yashimiwe akaba yitwa Basemba Jean Bosco.
Ikigo RRA kimushimira kuba iyo agiye guhaha buri gihe asaba inyemezabuguzi zitangwa n’imashini za EBM, bikagaragara muri mudasobwa za Rwanda Revenue ko Basemba ahahira aho bakoresha EBM.
Hari n’abatanze neza inyemezabuguzi za EBM
Ibi bihembo byahawe Ikigo Yego Innovision gitanga serivisi zitandukanye zirimo izo gusaba(booking) Moto n’imodoka bya taxi, SODIACO icuruza imiti ikoreshwa mu buhinzi n’Ubworozi, ndetse n’Ububiko bwa MAGERWA bushimirwa kugira ikoranabuhanga rikora inyemezabuguzi.
Ikindi cyiciro cyashimiwe ni icy’abasora bato ariko batanze umusoro mwinshi, kirimo Supatec International ikora ubwikorezi bw’ibikoresho byo mu nganda, na Leadcom Integrated Solutions Rwanda yubaka iminara y’Itumanaho.
Muri iki cyiciro kandi RRA yashimiye Ikigo Galil Rwanda gicukura Gas Methane mu Kivu, Imizi Eco-Tourism Development yubaka amacumbi yagenewe ba mukerarugendo, hamwe na Visor International yubaka ingomero z’amashanyarazi ikanakora amabuye y’ubwubatsi ya Concassé.
RRA ifatanyije n’abayobozi yashimiye kandi Sosiyete itumiza itabi mu mahanga yitwa British American Tobacco kubera ahanini kwitabira gukoresha imashini za EBM z’ubwoko bugezweho bwa kabiri, hamwe n’Uruganda RWACOF rwohereza mu mahanga kawa ihingwa mu Rwanda.
Abaturage bashimirwa kuba barasoze neza imisoro y’inzego z’ibanze mu turere tw’Umujyi wa Kigali ni Nkundunkundiye Jean Bosco, Kamugwiza Phoibe hamwe na Jobanputra Ramnik bafite inzu zikodeshwa.

Perezida wa Repubulika Paul Kagame yashimiye abasora bose barimo abahawe ibihembo n’abatarabihawe, avuga ko ari ikimenyetso cy’ibishoboka kandi bikwiriye gukorwa.
Perezida Kagame yavuze ko kuba RRA yarakiriye imisoro irenze iyari iteganyijwe mu gihe kigoye cya Covid-19, ngo bigaragara ko abasora bakora neza, akabasaba gukora kurushaho ndetse no gukora neza.

source : https://ift.tt/3kTD85y

Kigali Today yarebye kuri bimwe mu bibazo abayobozi bashya mu turere tugize Intara y’Amajyaruguru bagiye guhangana na byo mu rwego rwo guharanira iterambere n’imibereho myiza y’abaturage.
Gakenke
Mu Karere ka Gakenke, Nizeyimana Jean Marie Vianney watorewe kuyobora ako karere, aje gukorera mu nyubako nziza y’akarere imaze umwaka umwe yuzuye aho yatwaye asaga miliyari n’igice.
Ni kimwe mu bizamworohereza akazi, dore ko agiye no kuyobora akarere asanzwe azi neza, nyuma y’uko yari Umunyamabanga nshingwabikorwa w’umurenge wa Ruli.
Ibibazo bimwe na bimwe asanze mu Karere ka Gakenke, harimo icy’imirire mibi, aho ako karere kakomeje gutungwa agatoki mu kugira abana benshi bagwingiye kandi ari akarere gakungahaye ku biribwa.
Ikindi kibazo nk’akarere k’imisozi, usanga ikibazo cy’imiturire kigoranye, aho ako karere kakunze kwibasirwa n’ibiza by’imvura kugeza ubwo muri Gicurasi 2020 ibiza bitewe n’imvura nyinshi byahitanye abantu umunani bo mu muryango umwe bo mu Murenge wa Rusasa, bisenya amazu, ibiraro n’ibindi bikorwa remezo.
Kugeza ubu ibyo bibazo, byaba iby’igwingira byaba n’iby’ibiza, byashyizwemo imbaraga n’ubuyobozi bucyuye igihe aho byari biri kugenda bikemuka. Ibiraro hafi ya byose byari byarangiritse byamaze gusanwa, ndetse n’imibare y’abana bagaragayeho ikibazo cy’igwingira igenda igabanuka.
Meya mushya Nizeyimana JMV asimbuye Nzamwita Déogratias wari uzwiho kwiyoroshya, gukunda akazi, kwegera abaturage no kumva ibibazo byabo, ibi bikaba byari byaramuhaye igikundiro ku baturage, dore ko ari na we muyobozi uciye agahigo ko kumara igihe kirekire ku buyobozi bw’akarere.
Ni umuyobozi kandi n’ubuyobozi bukuru bw’igihugu bwagiye bushima imikorere ye, aho na Perezida wa Repubulika ubwo yasuraga ako karere mu myaka ishize mu ijambo rye yasabye Meya Nzamwita Deogratias kujya amugezaho ibibazo by’akarere bitamusabye kubanza guca mu zindi nzira.
Ikindi kizafasha umuyobozi mushya w’Akarere ka Gakenke, ni uko asanze Umuyobozi w’akarere wungirije ushinzwe iterambere ry’ubukungu Niyonsenga Aimé François na we wamaze gutorerwa indi manda.
Musanze
Ramuli Janvier ni we muyobozi mushya watorewe kuyobora Akarere ka Musanze, asimbuye Nuwumuremyi Jeannine wari umaze imyaka itarenze itatu kuri ubwo buyobozi.
Ramuli azi neza akarere agiye kuyobora kuko yari asanzwe ashinzwe abinjira n’abasohoka mu Ntara y’Amajyaruguru, akaba kandi agiye gukorana n’abamwungirije batari bashya muri izo nshingano, aho Kamanzi Axelle wari Umuyobozi w’akarere wungirije ushinzwe imibereho myiza y’abaturage yongeye kugirirwa icyizere aratorwa, ndetse na Rucyahana Mpuhwe Andrew wari Umuyobozi w’akarere wungirije ushinzwe iterambere ry’ubukungu yasubiye muri izo nshingano.
Meya Ramuli Janvier agiye kuyobora Akarere gaherereye mu gice kizwiho gukorerwamo ubukerarugendo nka kimwe mu byo ubukungu bw’igihugu bushingiyeho, nk’akarere kakira abashyitsi banyuranye baza bakurikiye amahumbezi yaho, ndetse basura n’ingagi nk’ubukungu budapfa kuboneka ahandi.
Umukru w’Igihugu Paul Kagame ntiyahwemye kugaragaza impungenge afitiye ako gace, cyane cyane abwira abayobozi kwibanda ku isuku muri ako karere.
Muri manda ishize, hari byinshi byagiye bikosorwa mu gusukura umujyi, hongerwa imihanda n’inyubako zijyanye n’icyerekezo aho bigeze hafi kuri 70%, mu gace k’ubucuruzi ahari inzu ziciriritse hakazamurwa imiturirwa, ndetse n’umujyi mu nkengero z’imihanda hakikizwa indabo ku buryo nk’umuntu umaze umwaka atagera mu mujyi wa Musanze, iyo ahageze ahita atungurwa.
Bimwe mu byishimirwa mu karere ka Musanze ni nk’Umudugudu w’icyitegererezo wa Kinigi wuzuye utwaye amafaranga y’u Rwanda agera kuri Miliyari 26, ukaba ucumbikiye imiryango 144 y’abantu bari batuye mu buryo bubangamye.
Meya Ramuli ategerejweho gukemura ikibazo cy’umutekano w’abantu n’ibyabo udahagaze neza mu mujyi wa Musanze, ahakomeje kugaragara ikibazo cy’amabandi atobora amazu n’ayitwaza ibyuma akambura abaturage, mu gihe nyamara ari umujyi wakira ingeri zinyuranye z’abantu bava mu mpande zose z’isi baje kureba ibyiza nyaburanga bitatse u Rwanda.
Hari abavuga ko kugeza ubu cyane cyane mu duce turimo ahitwa Gashangiro na Yawunde nta muturage ukiraza televisiyo (Flat) mu ruganiriro (salon) kubera amabandi. Bamwe ngo bajya kuryama televiziyo bakaziraza hafi y’igitanda. Hari n’abaturage benshi bagiye bagaragaza ko amabandi yabateye akabasanga aho barara akabambura, bagira amahirwe akabasiga amahoro.
Ikindi kibazo ni icy’umubare munini w’abana b’inzererezi bakigaragara mu mujyi wa Musanze, aho bwira bakajya gukambika mu biraro bigize uwo mujyi, hakaba hari kugaragara n’umubare minini n’abaturage basabiriza bagaragaza ibibazo by’ubukene.
Meya Mushya wa Musanze kandi ategerejweho gukemura ibibazo by’abaturage badahabwa ingurane ahubakwa ibikorwa remezo binyuranye, aho usanga umuhanda warubatswe ariko imiryango inyuranye igashyirwa mu manegeka iriturirwaho itaka, ku buryo muri ibi bihe by’imvura bakunze kugaragaza ko barara hanze kubera gutinya ko inzu zabagwaho.
Abaturiye ikibuga cy’indege na bo bamaze imyaka isaga itanu mu rujijo, aho bamwe babujijwe kubaka babwirwa ko bazahabwa ingurane bakimurwa, ariko amaso yeheze mu kirere.
Ikindi gikwiye gushyirwamo imbaraga ni ugukangurira abayobozi b’ibigo by’amashuri gukaza umutekano w’abana, dore ko hakomeje kugaragara umubare minini w’abana basinda n’abanywa ibiyobyabwenge bakabikora basohotse mu bigo mu buryo butazwi ku buryo no mu bajura bafatwa usangamo abanyeshuri baba bagiye kwiba bahishe umwambaro w’ishuri.
Ikindi gitegereje Umuyobozi mushya w’Akarere ka Musanze ni umushinga wo kubaka Convention Centre ya Musanze, umushinga wizwe n’abari muri manda icyuye igihe, ndetse no gukurikirana umushinga wo kubaka ibitaro bya Ruhengeri umaze imyaka itanu abaturage bawishyuza ubuyobozi. Uyu mujyi uracyakenewemo ibikorwaremezo binyuranye birimo inzu zigezweho, imihanda, amazi n’amashanyarazi.
Burera
Burera ni Akarere kakomeje kugirira icyizere umuyobozi wako Uwanyirigira Marie Chantal, aho bongeye kumutorera indi manda mu gihe abamwungirije babiri, ushinzwe ubukungu n’ushinzwe Imibereho myiza y’abaturage bose bakuweho hagatorwa abashya.
Uwanyirigira Marie Chantal ni umuyobozi uzwiho gukurikirana cyane, akamenya uburyo abaturage be babayeho kuva ku mudugudu kugeza mu karere. Azwiho kandi kwicisha bugufi no kumva abaturage be, agakunda gukorana n’itangazamakuru cyane, aho arisubiza adategwa kubera ko aba yakurikiranye amakuru y’ibibera mu karere ayoboye.
Muri manda y’imyaka itanu, agiye kuyoborana na Visi Meya ushinzwe Ubukungu Nshimyimana Jean Baptiste, na Visi Meya ushinzwe Imibereho myiza y’abaturage Mwanangu Theophile. Bategerejweho gukemura ibibazo binyuranye birimo umushinga wo kubaka inyubako nshya y’akarere uzatwara asaga miliyari eshatu wamaze gutangizwa ushyirwaho ibuye ry’ifatizo mu mezi ashize, nyuma y’uko ari kamwe mu turere tugikorera mu cyahoze cyitwa Komini.
Meya Uwanyirigira kandi yitezweho gukemura ibibazo binyuranye byagiye bigaragara muri ako karere, birimo imishinga yagiye itwara akayabo k’amafaranga y’abaturage ariko ntigerweho.
Muri iyo mishinga, harimo Hoteli y’Akarere ka Burera yubatse ku nkombe z’ikiyaga cya Burera yatwaye asaga miliyoni 500, ikaba imaze imyaka isaga itanu ifunze, nyuma y’uko yashyizwe ku isoko inshuro ebyiri ikabura abaguzi.
Hari kandi n’inyubako z’umushinga w’uburobyi ku kiyaga cya Burera, umaze imyaka igera ku icumi warahagaze, aho inzu zamaze kwangirika ndetse n’ubutaka bwakorerwagamo uwo mushinga bukaba bupfa ubusa ibyo abenshi bafata nk’igihombo.
Hari n’ikibazo cy’abarembetsi bakijya kuvana ibiyobyabwenge mu bihugu by’abaturanyi, ibyo bikaba bikomeje kuba ikibazo ku rubyiruko rukomeje kwishora mu biyobyabwenge ari nako bamwe bagenda bahaburira ubuzima, gusa icyo kibazo kikaba gikomeje gushakirwa umuti, aho hakomeje gutangwa imirimo muri VUP ku basaga 1000.
Gicumbi
Abagize komite nyobozi y’akarere ka Gicumbi, yaba Meya, na ba Visi Meya bombi, bose ni bashya, aho Nzabonimpa Emmanuel yatorewe koyobora ako karere asimbuye Ndayambaje Felix, akaba yungirijwe na Uwera Parfaite ushinzwe iterambere ry’ubukungu, na Mbonyintwari Jean Marie Vianney ushinzwe imibereho myiza y’abaturage.
Kuba abo bayobozi bose ari bashya, hari umwanya bizabasaba mu kumenyera ako karere kanini cyane, dore ko kagizwe n’imirenge 21 kakaba aka mbere mu gihugu gafite imirenge myinshi.
Uwo muyobozi wari usanzwe ashinzwe imirimo rusange mu Karere ka Gatsibo, inshingano yari amazeho imyaka isaga ine, aje guhangana n’ikibazo cy’abarembetsi binjiza ibiyobyabwenge mu Rwanda babikuye mu gihugu cya Uganda, gihana imbibi n’ako karere.
Ategerejweho kandi kwakira Abanyarwanda banyuranye bagaruka baturutse muri Uganda, aho akenshi boherezwa mu Rwanda bakorewe iyicarubozo, bamwe bakubiswe bambuwe n’ibyabo.
Ikindi kibazo kibangamiye abatuye akarere ka Gicumbi, ni ukutagira imihanda y’imigenderano, aho usanga usohotse mu mujyi wa Gicumbi ahura n’ibibazo byo kwinjira mu mirenge asesera, kubera kutagira imihanda y’imigenderano aho n’iyari ihari mike yamaze kwangizwa n’ibiza.
Nzabonimpa asimbuye Ndayambaje Felix wari uzi gukorana cyane n’itangazamakuru, aho yatangaga amakuru mu gihe cyose akenewe.
Rulindo
Abagize Komite nyobozi y’akarere ka Rulindo bose ni bashya, aho Judith Mukanyirigira ari we watorewe kuyobora ako karere, akaba yungirijwe na Mutsinzi Antoine ushinzwe iterambere ry’Ubukungu na Mutaganda Théophile ushinzwe imibereho myiza y’Abaturage.
Ubuyobozi bushya bwitezweho gukemura ibibazo binyuranye, birimo guhangana n’ibiza bikomeje kwibasira ako karere k’imisozi miremire, kongera ibikorwa remezo birimo n’inyubako y’akarere igaragara ko ari nto, ariko kandi bagakemura n’ikibazo cy’ibirarane by’abarimu bo muri ako karere bakunze kugaragaza ko babuze ubuvugizi bikabaviramo kwamburwa.
Ahandi hakwiye gushyirwa imbaraga n’ubuyobozi bw’akarere ka Rulindo, ni mu mitangire y’Amasoko, aho byagaragaye ko hakiri ikibazo, amwe mu masoko akaba ahabwa abatujuje ibisabwa, ibyo bikadindiza iterambere ry’akarere.
Urugero ni nk’aho Komisiyo ishinzwe kugenzura imikoreshereze y’imari n’umutungo by’igihugu (PAC), iherutse guhata ibibazo ubuyobozi bw’akarere, ku mitangire y’isoko ryo kubaka umuhanda Rwintare-Gitanda-Muvumo, ryatanzwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko.
Ikibazo abo bayobozi bose b’uturere tugize Intara y’Amajyaruguru bahuriyeho, ni ikijyanye n’abangavu bakomeje guterwa inda imburagihe, aho byagaragaye ko imibare y’abangavu baterwa inda izamuka umunsi ku wundi, hakabaho gukingira ikibaba bamwe mu basambanya abangavu bikozwe na bamwe mu bayobozi n’ababyeyi.

source : https://ift.tt/3cCsdsA
Nta muntu wishwe na Covid-19 mu Rwanda kuri uwo munsi, bituma kugeza ubu mu Rwanda abamaze guhitanwa n’icyo cyorezo bose hamwe bakomeza kuba 1,340.


source : https://ift.tt/3DGNope

Umukuru w’Igihugu yagaragaje igikeneye kubanza gukorwa kugira ngo umupaka uhuza u Rwanda na Uganda ubashe gufungurwa nk’uko benshi babyifuza.
N’ubwo Perezida Kagame na mugenzi we wa Uganda, Yoweri Kaguta Museveni bagiye bahura kugira ngo bakemure ibibazo hagati y’ibihugu byombi bimaze hafi imyaka ine, ku ruhande rwa Uganda ngo haracyari ikibazo gikomeye nk’uko Perezida Kagame abibona.
Yagize ati “Twagize amahirwe yo kuganira ku bibazo bibiri by’ingenzi. Igice kinini cy’umupaka kirafunze, hari abavuga ngo mufungure imipaka ducuruze, ndetse ibyo buri muntu muri aka Karere arabishaka. Kuri twe, ikibazo ni icyatumye imipaka ifungwa, gikeneye gukemurwa mbere y’uko ifungurwa.”
“Abanyarwanda bafite ibibazo byo kubuzwa kujya muri Uganda gukorerayo ishoramari. Inzego zo muri Uganda zirabahiga aho zibabonye, zitanga impamvu z’uko umutekano muke uterwa n’Abanyarwanda. Icyo kibazo twakiganiriyeho. Nyamara Abanya-Uganda bo iyo baje mu Rwanda nta bibazo bagira nk’ibyo Abanyarwanda bahura na byo muri Uganda.”
Perezida Kagame yavuze ko hashize igihe atavugana na mugenzi we wa Uganda kubera uko kutumvikana hagati y’ibihugu byombi.
Ati “Twaravuganaga ariko hashize igihe bihagaze. Hashize igihe, kuzageza ubwo ibi bibazo bizaba bikemutse, kuganira ntibyabaho hatabayeho impamvu ifatika. Muganira iyo muhuje, mukorera hamwe.”
Leta ya Uganda imaze kugarura Abanyarwanda benshi mu Rwanda, aho abakozi bayo babazana ku mupaka bakaba ari ho babajugunya.
Benshi muri bo baza bavuga ko bakorewe iyicarubozo ribababaza ku mubiri no mu mitekerereze. Bavuga ko babiterwa n’uko bashinjwa kuba intasi z’u Rwanda nyamara bakarekurwa batarigeze baburanishwa.
U Rwanda kandi ruvuga ko Uganda ishyigikira imitwe ishinjwa Iterabwoba rigamije kuruhungabanyiriza umutekano, harimo uwa RNC wa Kayumba Nyamwasa.
Umukuru w’Igihugu yagize icyo avuga ku miyoborere y’u Rwanda mu gihe amaze ku buyobozi n’ibiteganywa mu gihe kiri imbere
Perezida Paul Kagame yavuze ko mu myaka 27 ishize ubu hari intambwe imaze guterwa mu bumwe n’ubwiyunge hagati y’Abanyarwanda kurusha uko bari babanye mbere.
Yagize ati “Haracyari byinshi byo gukora. Nta kidasanzwe twakoresheje usibye gukemura ibibazo duhura na byo, kandi bikagirwamo uruhare na buri muntu, yaba abaturage n’abayobozi.”
Perezida Kagame yavuze ko u Rwanda rudashobora gusubira inyuma ngo rugere aho rwavuye mu bihe bya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, kuko ngo hubatswe imiyoborere ishingiye ku muturage kandi iteza imbere abaturage.
Ati “Ibyagezweho biragaragara. Icya mbere ni uko abantu babigiramo uruhare, icya kabiri bitanga gutekana no gutuza, ndetse bikaba uburyo bwo guhindura imyumvire”.
Perezida Kagame kuri ubu uri kuyobora muri manda ya gatatu nyuma yo kugirirwa icyizere n’abaturage muri 2017, yavuze ko iterambere igihugu cyifuza kugeraho ridashingira ku kuba ari we uzaba ku butegetsi.
Ati “Si ngombwa ko mba ndi ku buyobozi ngo mbone ibyo byiza, bimwe muri byo byarakozwe kandi ndabibona. Hari byinshi twizeye ko bizaba byiza kuri twe no ku gihugu. Byashoboka ko bimwe byazabaho ntagihari ariko Abanyarwanda bazabibona banagire uruhare mu gutuma bibaho…Nk’uko nabivuze, bizaterwa n’icyo abaturage b’iki gihugu bifuza.”
Icyo Perezida Kagame avuga kuri Opozisiyo(Abatavuga rumwe n’Ubuyobozi bwe)
Umukuru w’Igihugu, ubwo yari abajijwe icyo avuga ku bamushinja guca intege abatavuga rumwe na we, yasubije ko abo bakwiye kuba ari abagambiriye icyiza ku Banyarwanda.
Ati “Opozisiyo irahari, opozisiyo bivuze ko abantu bafite imyumvire itandukanye ku bijyanye n’imiyoborere, ibibera mu gihugu. Nubwo baba bafite imitekerereze ya politiki itandukanye, bahuriza ku kintu kimwe cy’imibereho myiza y’abaturage n’ituze ry’igihugu. Ntekereza ko kuri icyo badashobora kunyuranya.”
Perezida Kagame avuga ko atakwiyumvisha ko hari uwaza yiyita uwo muri opozisiyo ariko ashaka kunyuranya n’iterambere u Rwanda rumaze kugeraho ndetse no guhungabanya igihugu.
Perezida Kagame yabaye nk’usubira inyuma mu mateka u Rwanda rwanyuzemo, avuga ko habaye imvururu mu gihe cy’amashyaka menshi kandi yose yaranzwe no kuba ntibindeba kugeza ubwo Jenoside ibaye igahitana abantu basaga miliyoni imwe mu gihe cy’amezi atatu.
Umukuru w’Igihugu yakomeje avuga ko buri gihugu kigira uburyo kiyoborwamo bwihariye, imikorere kigenderaho ku buryo ngo byaba bidakwiye kubwirizwa icyo gukora.

source : https://ift.tt/3czy9Cm

Ihuriro ry’Inama y’igihugu y’abana ryahuriranye n’umunsi mpuzamahanga w’umwana, insanganyamatsiko y’inama y’uyu munsi ikaba igira iti ‘Ejo ni jye’.
Mu gutangira iyi nama, batangiye bareba uko imyanzuro yo mu nama y’abana ya 14 yashyizwe mu bikorwa, bagaragaza ko yashyizwe mu bikorwa ku rwego rushimishije, kuko yari imyanzuro 16 muri rusange, 10 muri yo ikaba yaramaze gushyirwa mu bikorwa 4 ikaba ikirimo gushyirwa mu bikorwa mu gihe indi ibiri ari yo itarashyirwa mu bikorwa kubera ibibazo bitandukanye byasobanuwe.
Mu mbwirwaruhame n’ibiganiro byatanzwe muri iyo nama, bagarutse kuri politiki yo gufasha abana kugira ngo bazagire ejo hazaza heza, kandi gutegura ejo hazaza heza hakaba inshingano ya buri muntu mu byo akora byose.
Ikindi ni uko ababyeyi basabwe kugira umwanya wo kuganira mu muryango, kugira ngo hirindwe amakimbirane mu miryango akunze kuba intandaro yo gutuma abana bava mu miryango bakajya kuba mu mihanda. Kandi iyo abana bagiye kuba mu mihanda ngo biba bigoye bagira ejo heza igihugu kibifuriza.
Mu myanzuro y’iyi nama, harimo ko hakwiye gushyirwaho abantu bashinzwe kumva ibibazo by’abana mu mashuri, nk’uko babyifuje kandi babisaba Minisiteri y’Uburezi kuko ngo babona ko babakenera kugira ngo bababwire ibibazo bafite ntibababone.
Uwo mwanzuro waje nyuma y’igisubizo Minisitiri w’Uburezi Dr Uwamariya Valentine yari ahaye umwana wari uvuze ko bakenera abantu bumva ibibazo bafite mu gihe bari ku mashuri bakabafasha kubikemura (Counsellors).
Minisitiri Dr Uwamariya ati “Ni byo natwe twarabibonye ko hakenewe abantu bashinzwe kumva ibibazo abana baba bafite bari ku mashuri, kuko hari ababa bafite ibibazo batavugira ahandi, ariko bakabura uwo babibwira ku ishuri. Ku bufatanye na Minisiteri y’Ubuzima turimo guhugura abantu bazaba bashinzwe kumva ibibazo abana baba bafite ku mashuri”.
Mu yindi myanzuro yafashwe, ni uko abikorera bafite inganda bagiye gusabwa kuba batangira gukora ibikoresho by’isuku, abakobwa bifashisha bari mu mihango ‘cotex’ zikoreshwa inshuro irenze imwe.
Uwo mwanzuro uje nyuma y’ikibazo kimaze iminsi kivugwa ku masoko yo mu gihugu, ko ibiciro bya ‘cotex’ byazamutse cyane, kandi uko kuzamuka kw’ibiciro bya ‘cotex’ bikaba bigira ingaruka ku bana b’abakobwa baturuka mu miryango ifite amikoro makeya, kuko bibagora gushobora kuzigura, nyamara bazikenera buri kwezi.
Abana bitabiriye iyo nama basabwe kwirinda ibintu ibyo ari byo byose bibi, no kugira uruhare mu kurwanya ihohoterwa ribakorerwa, harimo kwirinda abantu babashuka, kumenya ibyo bareba kuri za interineti n’ibindi. Basabwe kandi gukomera ku muco mwiza w’Abanyarwanda, bagafatira urugero ku bayobozi bakuru b’igihugu.
Mu ijambo Minisitiri Dr Uwamariya Valentine yavuze asoza iyo nama, yashimiye abatanyabikorwa bose bagira uruhare mu mibereho myiza y’abana, asoza yifuriza abana kugira umunsi mwiza w’abana.

source : https://ift.tt/30KPZQv