Blog

  • MENYA UKURI: AMATEKA N'IMITERERE YA IDAMANGE IRYAMUGWIZA YVONNE #rwanda #RwOT

    Idamange Iryamugwiza Yvonne ni mwene BINEGO Stephano na Mukansigaye. Binego akaba mwene SEMUTWA na Nyirahene Catherine.  Bari batuye mu Karere ka Kamonyi, Umurenge wa Rugarika, Akagari ka Masaka, Umudugudu wa Kimondo. Semutwa yageze ku Rugarika aturutse mu Rutobwe mu Karere ka Muhanga ariko inkomoko ye ikaba ari mu Karere ka Nyanza ari naho yavuye aza mu Rutobwe.

    SEMUTWA yari umugaragu w'umutware MUBERUKA akamukurikira aho agiye gutwara hose ari nako yageze aha hose havuzwe haruguru.

    Semutwa yari afite abana bakurikira: Binego Stephano, Mukarubogo Adela, Nyirabagenzi Christiane; na Mukaruziga Kirimensiya. Hari undi mwana warezwe kwa Semutwa witwaga TWAGIRAYEZU Jean Marie Vianney yari abereye sewabo. Aba bose baracyariho uretse Binego na Twagirayezu bapfuye mbere ya Jenoside.

    Imibereho ya BINEGO Stephano:

    Binego Stephano yabanje gushakana na Mukagasana wari mushiki wa Byabarusara Lucien wari umuparmehutu ukomeye cyane muri kariya gace wanabaye umupolisi wa Komini, nyuma aza kuba Conseiller. Uyu mugore babyaranye abana babiri aribo: Pelajiya na Munyabarenzi.

    Munyabarenzi amaze kuba umusore yaje gupfa bivugwa ko yishwe n'abantu bamutegeye mu nzira, bikavugwa ko yaba yaragambaniwe na bashiki be b'umugore muto ariwe Mukansigaye. Ariko uwo bavuga cyane ko ariwe waba yarabikoze ni Kayisinga Francine.

    Nyuma Mukagasana yaje gutandukana na Binego ashaka undi mugore ari we Mukansigaye.

    Binego na Mukansigaye bari bafitanye abana batanu byemewe n'amategeko ariko mu by'ukuri bikaba bizwi neza ko babyaranye babiri gusa. Ubwa mbere babyaranye Kayisinga Francine; bataramukurikiza Binego atotezwa bikomeye na musaza w'umugore wa mbere Lucien Byabarusara bimutera guhungira muri Congo. Akimara guhunga umugore we Mukansugaye yasubiye iwabo I Nyanza agezeyo yabyariyeyo abandi bana b'abakobwa batatu aribo: Annonciata, Alexia na Rose.

    Binego agarutse avuye mu buhungiro ku butegetsi bwa Habyarimana Juvenal yarafashwe afungirwa I Muhanga/Gitarama igihe gito bamubaza icyo yari yarahunze asobanura ko ari umutekano muke yaterwaga na Lucien Byabarusara ararekurwa. Ageze iwe yagaruye umugore we Mukansigaye agarukana n'abana bose harimo n'abo yabyariye iwabo, umugabo arabakira arabarera abagira abe. Nyuma yaho babyaranye undi mwana umwe ariwe Idamange Iryamugwiza Yvonne ari nawe wabaye bucura.

    Binego n'umugore baje gupfa mbere ya jenoside bazize urupfu rusanzwe ariko basiga abana babo ari bakuru kuko harimo abari barashatse.

    Nyuma yo kubura ababyeyi babo abana bagumye mu nzu yabo jenoside isanga ariho bari. Ntabwo bahizwe nk'abatutsi ariko kubera imyitwarire n'amateka y'uyu muryango. Ariko baje gusenyerwa badahari kuko bagize ubwoba bahungira ku muntu w'inshuti yabo wari interahamwe witwa Rushogoro Jean Damascène, uretse umwe muribo wahungiye ahandi ariwe Alexia.

    Alexia yaje kugira ibibazo Interahamwe zimusambanya ku gahato, abavandimwe be aho bari bari kwa Rushogoro barabimenya bumvikana na Rushogoro ajya kumuvana aho yari ari amuzana iwe. Jenoside irangiye abo bavandimwe ba Alexia bituye Rushogoro gushakana na Alexia amubera umugore. Hashize igihe kitari kinini cyane Alexia yaje kurwara cyane biturutse ku ngaruka z'ibyamubayeho muri Jenoside bimuviramo urupfu apfana n'inda ikiri nto.  Amaze gupfa Rushogoro yahise ashakana na murumuna we Anonsiata wari waraje kurwaza mukuru we ntibabyarana, bigeze aho baratandukana, Rushogoro ashaka undi mugore.

    Icyo abaturage bavuga ku kuba umuryango wa Binego warahizwe cyangwa ntuhigwe mu gihe cya Jenoside

    Nkuko byavuzwe haruguru ise wa Binego yari umuhutu w'umugaragu w'umutware Muberuka. Ibi byatumye akomeza kwisanisha n'abo kwa shebuja kugeza no mu gihe cya jenoside abo mu muryango we bari barakomeje kwitandukanya n'imitekerereze ndetse n'imigirire y'abandi bahutu. Ibi byatumye bamwe mu bana be bashaka mu miryango y'abatutsi. Abo bakaba ari: Kayisinga washakanye n'umututsi mbere ya Jenoside bakaza gutandukana agashaka umuhutu nyuma ya Jenoside. Undi ni Pelajiya washakanye n'umututsi mbere ya Jenoside bakabyarana abana umunani abo bose hamwe na se bakaba barishwe muri Jenoside hagasigara nyina gusa. Nyuma ya Jenoside yibyariye abandi bana babiri ababyaranye n'umuhutu akaba ari nabo afite gusa.

    Uyu Pelajiya kandi ntiyigeze abana n'abavandimwe be bavukana kuri se kubera ko batamwiyumvagamo bituma arererwa kwa sekuru ariwe Semutwa kugeza ashyingirwa. Ariko n'ubu avuga ko batagirana ubumwe nk'abavandimwe uretse Idamange wajyaga amunyuraho akamusuhuza iyo yabaga yaje kw'isambu aho bavuka kuko undi atuye hafi y'aho. Ariko nawe yaje kugera aho arabireka, yanaza ku isambu ntamusure. Pelajiya avuga ko nyuma ya Jenoside yabasabye ko bakunga ubumwe bakabana nk'abavandimwe kuko yabonaga asigaye wenyine bamaze kumwicira abana n'umugabo, abavandimwe be barabyanga, akomeza kuba wenyine kugeza ubu.

    Ibyihariye ku miterere n'imibereho ya IDAMANGE IRYAMUGWIZA YVONNE

    IDAMANGE niwe muto mu bavandimwe be. Yagize amahirwe yo kwiga amashuri yisumbuye I Kansi na Musambira muri ECOSE na Kaminuza afashwa na FARG. Nyuma yo kurangiza kwiga, nta kazi kazwi yakoze uretse ibiraka yakoze igihe gito muri MINAGRI. Idamange yashakanye n'umugabo witwa Mabumba Faustin ukomoka I Kaduha mu Karere ka Nyamagabe mu cyahoze ari Gikongoro. Nyuma yo kubyarana abana bane baje gutandukana, ubuzima bumunaniye Idamange ajya kubana igihe gito na mukuru we Kayisinga utuye I Gikondo. Idamange yaje kujya kwikodeshereza atura Kabeza ari naho bivugwa ko yatangiriye imico mibi yo gushakisha amafaranga akoresheje uburaya, ubwambuzi n'ibindi nko kugambana.

    Bimaze kumenyekana ko Ingabire Victoire Umuhoza asura Idamange aho yari atuye Kabeza, mu rwego rwo kuyobya uburari byatumye yimukira Kimironko mu nzu ihenze ya Etage bivugwa ko ikodeshwa amafaranga arenze miliyoni imwe y'amanyarwanda akanarihira abana be bane mu mushuri ahenze kandi nta kazi kazwi afite cyangwa ubundi bucuruzi akora bizwi.

    Idamange kandi yagaragaye mu bikorwa bigayitse bisebya umuryango avukamo nko kwambura isambu n'inzu umuvandimwe we no kwica inka ya mukuru we Anonsiata yitwaje ko batavukana kuri se. Idamange yakomeje kurangwa n'amagambo akomeretsa uyu mukuru we aho yamubwiye ko umunani akwiriye iwabo ari isanduku azashyingurwamo kuko atigeze abyara. Mu buriganya yakoreye mwene nyina badahuje se, harimo no kugurisha inzu yari yarubakiwe iwabo ku isambu n'umushinga wa ACCORD Rwanda aho kuba yarubatswe na FARG nk'uko bivugwa.

    Muri iri rari rya Idamange ryo gushaka amafaranga cyane, yaje kwihuza n'abari ku isonga mu kurwanya Leta barimo Ingabire Victoire Umuhoza bakavuga ko bizwi ko yamusuraga ndetse Idamange agashaka abantu ahuza na Ingabire.

    Mbere gato yo gushyira ahagaragara amagambo asebya igihugu harimo n'apfobya jenoside yakorewe abatutsi, uyu mugore Idamange yagiye kwa mukuru we Kayisinga ari kumwe n'umuvugabutuwq witwa Pasitoro Mutabazi, abwira mukuru we ko yari aje kumusezeraho, ko mu minsi mike hari akantu agiye gukora kandi ko azakabona bidatinze, ntiyagira andi makuru amuha. Nyuma y'icyumweru nibwo Idamange yasohoye video ze ayiha umwe mu nshuti ze amutuma kuyumvisha mukuru we nkuko yari yabimusezeranije ko agiye gukora akantu.

    Kayisinga nkuko ariwe basangiye ababyeyi bombi niwe bumvikana bityo nyuma yo kubona ibi bikorwa bibi bya murumuna we ashishikariza abaziranye nabo haba i Kigali n'iwabo kw'ivuko kudatanga amakuru nyayo mu itangazamakuru no mu buyobozi.

    Aya makuru yatanzwe n'abantu batandukanye barimo abaturanyi b'uyu muryango kuva kera bamwe bakaba bari no mu nzego za IBUKA yaho. Ni abantu bakuze mu myaka bazi neza amateka ya Idamange n'umuryango we.

    The post MENYA UKURI: AMATEKA N'IMITERERE YA IDAMANGE IRYAMUGWIZA YVONNE appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/menya-ukuri-amateka-nimiterere-ya-idamange-iryamugwiza-yvonne/

  • Miss Jolly yakozwe ku mutima n’umukozi w’iwabo wamuhaye ururabo rwa Saint Valentin #rwanda #RwOT

    Uyu nyampinga w’u Rwanda wa 2016 ukunze gukoresha imbuga nkoranyambaga, yagaragaje ifoto y’umugabo wamuhaye ururabo kuri uyu wa 14 Gashyantare nk’umunsi ufatwa nk’abakundana uzwi nka Saint Valentin.

    Iyi foto igaragaza uyu mugabo acigatiye ururabo mu ntoki, iherekejwe n’ubutumwa bwa Miss Jolly asubiramo amagambo yabwiwe n’uriya mugabo ubwo yamuhaga ruriya rurabo.

    Ngo ubwo yarumuhagaga, hagize ati 'Mabuja, uyu munsi ni uw’abakundana kandi nkunda uko twibanira nk’abavandimwe, si uko nubahutse ni ugushima. Mwakire aka karabo KEZA nabateguriye mu rwego rwo kubashimira uko tubana.'

    Miss Jolly akomeza agaragaza uburyo yakiriye iyi mpano ndetse n’amagambo yabwiye n’uriya mukozi abereye nyirabuja.

    Jolly yagize ati 'Binkoze ku mutima kandi biranejeje cyane. Umunsi mwiza w’abakundana kuri MWESE.'

    Abarimo ibyamamare mu Rwanda na bo bahise bagaragaza uburyo bakozwe ku mutima na kiriya gikorwa.

    Jean Michel Karangwa uzwi nka Mike Karangwam yagize ati 'Uwo mujama ari serious bya hatari. It’s a nice gesture [ni ikimenyetso cyiza].'

    Umunyamakurukazi Anitha Pendo na we yagize ati 'Nibe nawe chch.'

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/Imyidagaduro/article/Miss-Jolly-yakozwe-ku-mutima-n-umukozi-we-wamuhaye-ururabo-rwa-Saint-Valentin

  • Bwa mbere mu Rwanda hatangiye gucuruzwa ibikoresho byo kwikinisha #rwanda #RwOT

    Abatangije iduka ricuruza ibi bikinisho bizwi nka Sex toys, bavuga ko bari babizi ko mu Rwanda bigurishwa ariko mu buryo bwa magendu ku buryo bifuje ko byajya bigurishwa mu buryo bwemewe n’amategeko.

    Inkuru dukesha Ikinyamakuru Igihe, ivuga ko ubuyobozi bw’iri duka buvuga ko bwemerewe gukorera ku isoko ryo mu Rwanda kuko rifite ibyangombwa by’ishoramari ryahawe na RDB.

    Bugira buti 'Twari tubizi ko ibyo bikoresho bihari muri Kigali, ariko mu buryo butemewe n’amategeko. Twashakaga ko bikorwa mu buryo bwemewe n’amategeko mu rwego rwo kugira ngo bibe byubahirije amahame mpuzamahanga, ku bw’umutekano ndetse n’ubuzima bwiza bw’abakiliya. Twasobanukiwe neza ko hari isoko rya sextoys, ari na yo mpamvu twahisemo gutangiza ubu bucuruzi tugafungura… [izina ry’iryo duka]'

    Bamwe mu banyarwanda bacyumva iby’iyi nkuru, bavuga ko abakunze kuvuga ko umuco nyarwanda uriho ucika batabeshye kuko ibi bikinisho bitari bikwiye kugaragara ku isoko ry’ibicuruzwa mu Rwanda.

    Gusa hari n’ababishyigikiye bavuga ko aho kugira ngo abantu birirwe mu busambanyi cyangwa baryamane n’abo bahuje ibitsinda, byaruta bagakoresha biriya bikinisho.

    Iri duka rivuga ko ubusanzwe abagore ari bo bakunze kugura biriya bikoresho, rinafite ibindi bikoresho byifashishwa mu gutuma gutuma igikorwa cy’imibonano mpuzabitsina kigenda neza nk’amavuta abobeza igitsina ndetse n’ibyifashishwa mu kongera ubushake bwayo.

    Ibi bikoresho bisanzwe bifite abakiliya benshi mu bihugu byateye imbere, ibiri gucururizwa mu Rwanda ngo ibiciro byabyo biri hagati y’ibihumbi 11 Frw na 75 Frw.

    Ese Abanyarwanda barayoboka iri duka ku bwinshi nk’uko bimeze i Burayi cyangwa umuco urababera umutego cyane ko hari n’abagira isoni zo kugura udukingirizo two tutanateye n’inegu.

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/Udushya/article/Bwa-mbere-mu-Rwanda-hatangiye-gucuruzwa-ibikoresho-byo-kwikinisha

  • Ibintu 7 ukwiye kwitaho uhitamo umukunzi #rwanda #RwOT

    Mugihe umuntu ari umukristo ni byiza ko ashakana n’uwo bahuje kwizera kugira ngo hatazabamo guhangana kw’imyemerere, ahubwo habeho gusenyera umugozi umwe. Ibi bituma mwembi mufashanya mu mibereho ya gikristo ndetse mugasingira icyo Kristo yabafatiye.

    Umukunzi ni nde? Umukunzi ni umuntu mufitanye urukundo ruganisha ku gushyingiranwa na we ku mugaragaro. Umusore agira umukunzi w’umukobwa, umukobwa akagira umukunzi w’umusore. Ibindi bizanwa na Satani. Bisaba ngo ube uhamanya n’umutima wawe ko ushaka gushyingiranwa n’uyu muntu. Urukundo rudashingiye ku gushyingirwa kenshi ruganisha abantu mu busambanyi. Ni byiza kwirinda icyaha cy’ubusambanyi nk’umukristo. Biba byiza iyo icyo igihe cyo gukundana kitabaye kirekire cyane.

    Ibintu 7 byo kwitaho mu guhitamo umukunzi:

    1.Kuba yifitiye ubuhamya bwiza budashamikiye kubw’ababyeyi be cyangwa abamureze.

    Kuba ababyeyi be ari abakristo, avukakwa Pasiteri se, ntibivuze ko ari umukristo mwiza. Ese arakijijwe yera imbuto z’abihannye? Mubyukuri agomba kuba yifitiye ubuhamya bwiza budashamikiye kubw’ababyeyi be cyangwa abamureze.

    2. Ntugashyingirwe kuko ariko ababyeyi bavuze

    Banza nawe ubyiyumvemo wumve ko aricyo gihe. Hari igihe ababyeyi bashobora kugushyira ku nkeke bati 'Gira vuba, dukeneye ko ushaka' Ugahita ubikora vuba nk’uko babikubwiye ariko si byiza, wakagombye kuba ubyiyumvamo ko ari cyo gihe kandi bikwiriye.

    3. Genzura neza niba uwo wita umukunzi yaba ari inshuti yawe koko

    Umuntu ashobora kukubona akagukundira ko uri mwiza, ufite amafaranga, inzu cyangwa akabona ufite imibereho myiza cyangwa yishakira ahantu azaba mubyukuri akaza atari wowe akunze. Rero ni byiza kubigenzura ukamenya ko ari wowe akunda.

    4. Zirikana ko abantu badahinduka burundu kandi ko ikintu cyose utishimira ku mukunzi wawe ari nawe wumva muzashyingiranwa gishobora kutazahinduka ubwo ugafata umwanzuro hakiri kare bitewe n’uko ukwihangana kwawe kungana kuri icyo kintu.

    5.Reba niba ufite umutungo watuma ushyingirwa. Iyo utarawubona ntabwo ucika intege ahubwo uharanira kuwushaka

    Ubundi kubaka urugo bisaba ubushobozi cyangwa se amafaranga,ni byiza ko iki kintu ugishingiraho ukavuga uti 'Uko mbona meze ubungubu nshobora kubaka urugo'.Iki ni ikintu cy’ingenzi ukwiye kurebaho.

    6.Reba niba ufite aho uzabana n’umukunzi wawe. Iyo utahafite ubishyira muri gahunda ukahashaka.

    Ntibivuze ko abantu bose baba bafite inzu ariko ni ngombwa kureba niba ufite nibura ubushobozi bwo gukodesha ku buryo mutazajya muraraguza. Ibyo bintu byose birategurwa.

    7. Menya neza ingeso z’umukunzi wawe cyane ugashaka amakuru ku buhamya bwe kandi mw’ibanga.

    Menya neza amateka y’ubuzima bwe: Niba yararezwe n’ababyeyi be, byari bimeze bite? menya niba nta bikomere yagize mu buzima. Ni ibiki byabababaje umutima we bikamushegesha. Menya niba yarigeze arara ubusa na rimwe. Menya niba mu buzima bwe yarabonye urukundo rwuzuye ndetse n’ibyangombwa by’ibanze.

    Mubyukuri ibyo umuntu yashingiraho ahitamo umukunzi ni ni byinshi ntawabirangiza ariko byibuze ufite ayo makuru byazagufasha kumenya uko utwara umukunzi wawe mu buzima bwa buri munsi.

    Source : https://agakiza.org/Ibintu-7-ukwiye-kwitaho-uhitamo-umukunzi.html

  • Covid-19: Inkingo zigera ku gihumbi zimaze gutangwa mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Amakuru avuga ko inkingo zatanzwe ndetse zashize, aho zamaze guhabwa abakora mu nzego z'ubuzima bari mu byiciro by'ibanze bifite ibyago byo kwandura Covid-19.

    Izi nkingo zatanzwe ni izemejwe n'Ishami ry'Umuryango w'Abibumbye ryita ku Buzima, OMS.

    U Rwanda rwiteguye guhabwa izindi nkingo mu minsi ya vuba cyane, aho ku ikubitiro ruzakira inkingo za Pfizer-BioNTech zigera ku 102 960, zikazakurirwa n'inkingo ibihumbi 996 zakozwe na AstraZenica, bityo umubare wazo muri rusange ukagera kuri 1 098 960 zishobora gukingira abantu 549 480 kuko izi nkingo zombi ziterwa inshuro ebyiri kugira ngo zitange umusaruro.

    Uretse abakora mu nzego z'ubuzima, biteganyijwe ko abazaherwaho na gahunda yo gukingira ari abantu bari hejuru y'imyaka 65, abasanganywe indwara karande ndetse n'abandi bahura n'abantu benshi barimo abapolisi n'ibindi byiciro nk'ibyo.

    Miliyoni 124$ (arenga miliyari 121 Frw) niyo azakoreshwa mu gukingira Abanyarwanda 60% kugira ngo icyorezo cya COVID-19 kirandurwe burundu.

    Amakuru avuga ko inkingo zizatangwa muri gahunda ya Covax n'iy'Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe zitaragera mu Rwanda, ariko gahunda ikaba iteganyijwe vuba, ndetse Minisiteri y'Ubuzima igatangaza ko ibintu byose byateguwe neza, birimo abazatanga inkingo, gahunda yo kuzikwirakwiza ndetse n'ibikoresho bizakenerwa muri rusange.

    U Rwanda rumaze gutanga inkingo za mbere za Covid-19 zigera ku gihumbi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/inkingo-1-000-za-covid-19-zimaze-gutangwa-mu-rwanda

  • Rusizi:Umwana w'imyaka 16 yakatiwe gufungwa azira gusambanya no kwica abagore babiri – #rwanda #RwOT

    Urukiko rwamuhamije ibyo byaha byombi ahanishwa igihano cy'igifungo cy'imyaka 15.

    Ku itariki ya 06 Mutarama 2020 saa tanu n'igice z'amanywa umurambo w'umugore wabonetse mu gashyamba mu Mudugudu wa Nyagatare, Akagari ka Shagasha mu murenge wa Gihundwe ndetse no ku wa 12 Mutarama 2020 haboneka undi murambo w'umugore mu gashyamba k'inturusu kari mu mudugudu wa Isha, Akagari ka Kamashangi, Umurenge wa Giheke, hafi y'ahabonetse uwa mbere, kandi bombi bagaragaza ko basambanyijwe. Uregwa yaraketswe, atangira no gukorwaho iperereza.

    Ku wa 16 Gashyantare 2020 uyu mwana yaje gufatirwa hafi y'aho iyo mirambo yabonetse ari gukurubana undi mugore yamutuye hasi ashaka kumujyana mu ishyamba ateshwa n'abagenzi bari mu modoka batambukaga mu muhanda.

    N'ubwo N.D yaranzwe no guhindura imvugo no kwivuguruza mu nzego z'iperereza no mu rukiko, ibizamini bya ADN byagaragaje ko yasambanjije umwe muri ba nyakwigendera mbere yo kumwica.

    Ku wa 10 Gashyantare Urukiko rwanzuye ko uregwa ahamwe n'icyaha cyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato n'icyaha cy'ubwicanyi buturutse bushake maze ahanishwa igihano cy'igifungo cy'imyaka 15.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rusizi-umwana-w-imyaka-15-yakatiwe-gufungwa-azira-gusambanya-no-kwica-abagore

  • Rusizi:Umwana w’imyaka 16 yakatiwe gufungwa azira gusambanya no kwica abagore babiri –

    Urukiko rwamuhamije ibyo byaha byombi ahanishwa igihano cy’igifungo cy’imyaka 15.

    Ku itariki ya 06 Mutarama 2020 saa tanu n’igice z’amanywa umurambo w’umugore wabonetse mu gashyamba mu Mudugudu wa Nyagatare, Akagari ka Shagasha mu murenge wa Gihundwe ndetse no ku wa 12 Mutarama 2020 haboneka undi murambo w’umugore mu gashyamba k’inturusu kari mu mudugudu wa Isha, Akagari ka Kamashangi, Umurenge wa Giheke, hafi y’ahabonetse uwa mbere, kandi bombi bagaragaza ko basambanyijwe. Uregwa yaraketswe, atangira no gukorwaho iperereza.

    Ku wa 16 Gashyantare 2020 uyu mwana yaje gufatirwa hafi y’aho iyo mirambo yabonetse ari gukurubana undi mugore yamutuye hasi ashaka kumujyana mu ishyamba ateshwa n’abagenzi bari mu modoka batambukaga mu muhanda.

    N’ubwo N.D yaranzwe no guhindura imvugo no kwivuguruza mu nzego z’iperereza no mu rukiko, ibizamini bya ADN byagaragaje ko yasambanjije umwe muri ba nyakwigendera mbere yo kumwica.

    Ku wa 10 Gashyantare Urukiko rwanzuye ko uregwa ahamwe n’icyaha cyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato n’icyaha cy’ubwicanyi buturutse bushake maze ahanishwa igihano cy’igifungo cy’imyaka 15.


  • Covid-19: Inkingo zigera ku gihumbi zimaze gutangwa mu Rwanda –

    Amakuru avuga ko inkingo zatanzwe ndetse zashize, aho zamaze guhabwa abakora mu nzego z’ubuzima bari mu byiciro by’ibanze bifite ibyago byo kwandura Covid-19.

    Izi nkingo zatanzwe ni izemejwe n’Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima, OMS.

    U Rwanda rwiteguye guhabwa izindi nkingo mu minsi ya vuba cyane, aho ku ikubitiro ruzakira inkingo za Pfizer-BioNTech zigera ku 102 960, zikazakurirwa n’inkingo ibihumbi 996 zakozwe na AstraZenica, bityo umubare wazo muri rusange ukagera kuri 1 098 960 zishobora gukingira abantu 549 480 kuko izi nkingo zombi ziterwa inshuro ebyiri kugira ngo zitange umusaruro.

    Uretse abakora mu nzego z’ubuzima, biteganyijwe ko abazaherwaho na gahunda yo gukingira ari abantu bari hejuru y’imyaka 65, abasanganywe indwara karande ndetse n’abandi bahura n’abantu benshi barimo abapolisi n’ibindi byiciro nk’ibyo.

    Miliyoni 124$ (arenga miliyari 121 Frw) niyo azakoreshwa mu gukingira Abanyarwanda 60% kugira ngo icyorezo cya COVID-19 kirandurwe burundu.

    Amakuru avuga ko inkingo zizatangwa muri gahunda ya Covax n’iy’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe zitaragera mu Rwanda, ariko gahunda ikaba iteganyijwe vuba, ndetse Minisiteri y’Ubuzima igatangaza ko ibintu byose byateguwe neza, birimo abazatanga inkingo, gahunda yo kuzikwirakwiza ndetse n’ibikoresho bizakenerwa muri rusange.

    U Rwanda rumaze gutanga inkingo za mbere za Covid-19 zigera ku gihumbi

  • #NdigaIkinyarwanda; gahunda izafasha Abanyarwanda baba mu mahanga kumenya Ikinyarwanda – #rwanda #RwOT

    Nko muri 'Rwanda Day' yabereye mu Mujyi wa Amsterdam mu Buholandi, ku wa 3 Ukwakira 2015, Taziana La Lanca, wari ufite imyaka icyenda yari kumwe n'ababyeyi be, yabajije Umukuru w'Igihugu ati 'Kuki muri Berlin nta shuri dufite ryigisha Ikinyarwanda?''

    Iki kibazo Perezida Kagame yahise asaba ko cyabonerwa igisubizo nk'uko Taziana abyifuza, kigahabwa umurongo.

    Ku wa 19 Nyakanga 2016, ubwo hasozwaga icyiciro cya cyenda cy'Itorero Indangamirwa [ryitabirwa na benshi mu rubyiruko rw'abanyarwanda biga mu mahanga], izi ntore zahigiye imbere ya Perezida Kagame ko zigiye kwigisha Ikinyarwanda bagenzi babo batakizi batuye mu mahanga.

    Uwo muhigo wagiraga uti 'Twiyemeje gusigasira no kumenyekanisha umuco w'u Rwanda; harimo no kwigisha ururimi rw'Ikinyarwanda ababa mu mahanga batakizi; no kuwukundisha abanyamahanga binyujijwe mu maserukiramuco n'ibindi bikorwa bitandukanye”.

    Ikinyarwanda ni ingobyi y'umuco ndetse kikaba umusingi w'ubumwe n'agaciro k'Abanyarwanda. Cyemewe n'Itegeko Nshinga nk'Ururimi rw'Igihugu ndetse n'Ururimi rw'Ubutegetsi.

    Akamaro k'uru rurimo kandi kagarukwaho mu ndirimbo yubahiriza Igihugu igira iti: 'Umuco dusangiye uraturanga, ururimi rwacu rukaduhuza'.

    Leta y'u Rwanda yashyizeho Inteko y'Umuco nk'Ikigo gishinzwe kurengera, kubungabunga no guteza imbere ururimi rw'Ikinyarwanda nk'uko bigaragara mu Iteka rya Perezida no 082/01 ryo ku wa 28/08/2020 rishyiraho Inteko y'Umuco.

    Uretse abavukiye mu Rwanda cyangwa abavuka ku babyeyi b'abanyarwanda, hari n'abandi banyamahanga batandukanye bakomeje kugaragaza umuhate wo kwiga Ikinyarwanda, baba abakigishwa n'abanyarwanda babana umunsi ku munsi ndetse n'abakiga mu mashuri akigisha mu bihugu by'amahanga.

    Ingero zitangwa ni Kaminuza ya Indiana muri Leta ya Indiana, muri Leta Zunze ubumwe za Amerika yatangije isomo ry'ikinyarwanda mu 2019.

    Mu kiganiro 'Dusangire Ijambo' cyatambutse kuri RBA kuri iki Cyumweru, hagarutswe ku ngamba zo kongera umubare w'abavuga Ikinyarwanda, baba Abanyarwanda bavukiye bakanakurira mu mahanga ndetse n'abanyamahanga bifuza kumenya uru rurimi, byose bigamije mu kurinda ko ururimi rwazimira.

    Iki kiganiro cyabaye nka kimwe mu bikorwa byateganyijwe mu rwego rwo kwizihiza Umunsi Mpuzamahanga w'Ururimi Kavukire, kikaba cyahuje Umuyobozi Mukuru w'Inteko y'Umuco, Amb. Masozera Robert, Abanyarwanda baba mu mahanga, ndetse na bamwe mu babyeyi muri rusange.

    Amb Masozera yavuze ko ubwo hizihizwa Umunsi w'Ururimi Kavukire, ari byiza ko harebwa icyatuma Ikinyarwanda kibungabungwa ndetse hagatekerezwa n'uburyo bwo kongera umubare w'abakivuga.

    Imibare y'Inteko y'Umuco igaragaza ko ku Isi hose abavuga Ikinyarwanda babarirwa muri miliyoni 30, harimo miliyoni 12 z'Abanyarwanda, n'abandi bahoze batuye mu Rwanda mbere y'ivugururwa ry'imipaka ryabashyize inyuma y'imbibi z'u Rwanda, ndetse n'abari hirya no hino ku Isi.

    Amb. Masozera yagize ati 'Impamvu hari izo mbaraga zo kugiha agaciro ni uko hari impugenge, nanabivuga nshize amanga ko nitureba nabi, abantu batitonze twajya mu mubare w'indimi ziri mu kaga.'

    Izi ndimi ziri mu kaga ni indimi zivugwa mu buryo butanoze, zikavuga zivangitiranye n'izindi ndimi nyinshi kandi zikandikwa nabi. Habururwa ko indimi 40% by'indimi 7 000 zivugwa ku Isi ziri muri aka kaga.

    Umubyeyi Mukazibera Marie Agnès wigeze kuba umudepite, yavuze ko ururimi rw'Ikinyarwanda rubumbatiye umuyoboro w'indangagaciro zo gukunda igihugu.

    Ati 'Ni umurongo w'iterambere bityo Abanyarwanda ni twe dufite inshingano zo kurubungabunga ngo rutajya mu kaga.'

    Mudakikwa Pamela yashimangiye ko bisaba imyumvure n'umutima wo kumva impamvu Abanyarwanda bakwiye gusigasira ururimi gakondo rwabo.

    Yagize ati 'Gutandukana n'ururimi ni ukwitandukanya n'Igihugu. Asaba ko ababyeyi bakwiye gufasha abana kumenya Ikinyarwanda kuko gukundisha abana Ikinyarwanda ni ukubahuza n'umuco wabo.'

    Twagirimana Eric, Umuyobozi wa 'Diaspora Liege Belgique' yo mu Bubiligi, yagaragaje ko Abanyarwanda baba mu mahanga bakwiriye guha agaciro ururimi n'Umuco w'u Rwanda, ari na yo mpamvu bafashe umwanzuro wo gushinga ishuri ryigisha umuco w'u Rwanda.

    Jan Jacobs utuye mu Bubiligi, ni umwe mu banyamahanga wakunze Ikinyarwanda agafata n'umwanzuro wo kukiga, asanga Ikinyarwanda ari umuyoboro w'umuco w'u Rwanda.

    Yagize ati 'Nashakanye n'Umunyarwandakazi, numvaga nshaka cyane kuvuga Ikinyarwanda. Ikinyarwanda ni ururimi rwiza cyane.'

    Mukantabana Sifa, umubyeyi utuye muri Centrafrique agaragaza ko ingamba zitandukanye zo kwigisha Abanyarwanda baba mu mahanga Ikinyarwanda n'Umuco by'u Rwanda ari imwe mu nkingi zo kubaka gahunda ya 'Ndi Umunyarwanda' mu Banyarwanda baba mu mahanga bikabahuza n'Igihugu cyabo.

    Gahunda ya 'Ndiga Ikinyarwanda' igiye kuba igisubizo

    Minisiteri y'Urubyiruko n'Umuco, ibinyujije mu Nteko y'Umuco yateguye gahunda yiswe 'Ndiga Ikinyarwanda', aho igizwe n'ubukangurambaga mu Banyarwanda muri rusange, ariko by'umwihariko ababa mu mahanga, bugamije kubakundisha Ikinyarwanda, bakakiga, bakamenya no kukivuga neza.

    Gahunda ya 'Ndiga Ikinyarwanda', ikubiyemo ibikorwa birimo gutegura imfashanyigisho zigisha Ikinyarwanda, gushyira Ikinyarwanda mu ikoranabuhanga no gusakaza izo nyigisho mu Banyarwanda baba mu mahanga.

    Muri iyi gahunda hazabaho ugufatanya n'ababyeyi bazajya bigisha Ikinyarwanda ndetse no gutanga ibihembo ku banyeshuri n'ababyeyi bazajya baba indashyikirwa muri iyo gahunda ya Ndiga Ikinyarwanda.

    Inteko y'Umuco, ivuga ko iyi gahunda igamije guha amahirwe Umunyarwanda wese wumva ko Ikinyarwanda ari agaciro ke, ariko akaba agikeneye kukiga no kukimenya byimbitse mu myandikire, ikibonezamvugo n'ikeshamvugo.

    Iyi gahunda kandi izanafasha buri wese uzi gusoma no kwandika ku buryo yakwiyigisha isomo nta mwarimu bari kumwe, akaba yanabasha kwikoresha imyitozo iririmo.

    Amb. Masozera yavuze ko ikindi kigamijwe ari ukwibutsa abantu bose ko kumenya Ikinyarwanda bisaba kubigirira ubushake, umuhate no kugira ishyaka ry'u Rwanda.

    Yagize ati 'Ni ukubabwira ngo kumenya kuvuga neza Ikinyarwanda, ukakimenya ntabwo bisaba kuba waravukiye mu Rwanda cyangwa ari ho utuye. Ushobora no kuba utuye mu mahanga ukaba warusha Ikinyarwanda umuntu uri mu gihugu hano.'

    Yakomeje agira ati 'Aba babyeyi n'abana twabonye mu mahanga, bagaragaje umuhate mu kwiga no kwigisha abana babo n'abanyamahanga Ikinyarwanda, tuzanashyiraho uburyo bwo kubashimira. Iyi gahunda ya Ndiga Ikinyarwanda niyo igiye kuba igisubizo ku banyarwanda bari mu mahanga.'

    'Turabishyiramo imbaraga, turasaba n'amashyirahamwe y'Abanyarwanda ndizera ko bazadufasha muri iyi gahunda ya Ndiga Ikinyarwanda.'

    Gahunda ya 'Ndiga Ikinyarwanda' itangijwe mu gihe u Rwanda ruri mu cyumweru cyahariwe kuzirikana 'Uririmi Kavukire' mu gihe hitegurwa kwizihiza Umunsi Nyirizina ku wa 21 Gashyantare 2021.

    Ikiganiro cyari cyitabiriwe n’impande zitandukanye

    Umubyeyi Mudakikwa Pamela yavuze ko Ikinyarwanda gikwiye gusigasirwa

    Umuyobozi Mukuru w'Inteko y'Umuco, Amb. Masozera Robert, yavuze ko Ndiga Ikinyarwanda izasigasira uru rurimo


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ndigaikinyarwanda-gahunda-izafasha-abanyarwanda-baba-mu-mahanga-kumenya

  • Rubavu: Yatawe muri yombi akekwaho gufata ku ngufu umukobwa warererwaga iwabo – #rwanda #RwOT

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Rubavu, Tuyisenge Annonciata yavuze ko ubwo byamaraga kumenyekana ko uyu musore ashobora kuba yakoze iki cyaha yahise ashyikirizwa Urwego rw'Igihugu rw'Ubugenzacyaha, RIB.

    Ati 'Nibyo koko aya makuru twayamenye ejo mu masaha ya saa Yine, biturutse ku makuru twahawe n'abaturage, ku bufatanye n'Inzego zishinzwe umutekano zirabikurikirana kugeza ejo ubwo yafatwaga agahita ashyikirizwa RIB.'

    Tuyisenge Annonciata yakomeje ashimira abaturage kubera ubufatanye bakomeje kugaragaza batanga amakuru ku byaha bitandukanye birimo abinjiza ibiyobyabwenge na magendu bituruka muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.

    Ingingo ya 197 mu Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n'ibihano muri rusange ivuga ko ukoresha imibonano mpuzabitsina ku gahato umuntu ufite nibura imyaka 18 ahanishwa igifungo kirenze imyaka itanu kugeza ku myaka irindwi.

    Iyo gufata ku ngufu byakozwe ku muntu ugeze mu zabukuru, ufite ubumuga cyangwa w'umurwayi, igihano kiba igifungo kuva ku myaka irindwi kugeza ku myaka icumi n'ihazabu y'amafaranga y'u Rwanda kuva ku bihumbi 500 Frw kugeza kuri 1 000 000 Frw.

    Iyo gufata ku ngufu byateye uwabikorewe uburwayi budakira, uwabikoze ahanishwa igifungo kuva ku myaka icumi kugeza ku myaka cumi n'itanu.
    Iyo gufata ku ngufu byateye uwabikorewe urupfu, uwabikoze ahanishwa igifungo cya burundu.

    Uyu musore ubu yamaze kugezwa mu maboko ya RIB


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rubavu-umusore-yatawe-muri-yombi-akurikiranwe-gusambanya-ku-gahato-umukobwa