Blog

  • COVID : Mu Rwanda hamaze gukingirwa abantu ibihumbi 158 mu minsi 2 #rwanda #RwOT

    Aba bantu 83 842 bakingiwe kuri uyu wa Gatandatu, biyongereye ku bandi 75 056 bakingiwe ku wa Gatanu w’iki cyumweru ubwo hatangizwaga ibikorwa byo gutanga inkingo za COVID-19.

    Ni ukuvuga ko mu Rwanda hose ubu hamaze gukingirwa abantu 158 898 bose babarirwa mu byiciro byihutirwa mu guhabwa inkingo z’iki cyorezo.

    Kuri uyu wa Gatandatu hakingiwe nubundi ibyiciro byihutirwa birimo abakuze bafite imyaka iri hejuru ya 65 y’amavuko, abarwaye indwara zidakira ndetse n’abamugaye.

    Mu bakuze bakingiwe ejo, harimo Intwaza zituye mu ngo z’Impinganzima ziherereye mu turere twa Bugesera, Huye, Nyanza na Rusizi.

    Hatangiye gukingirwa kandi icyiciro cy’abarimu kigizwe na 30% y’abarimu bagera mu bihumbi 98, kiza no gukomeza gukingirwa kuri iki Cyumweru tariki 07 Werurwe 2021.

    Kirehe n’ubundi yakingiwemo benshi

    Mu minsi ibiri hatangiye igikorwa cy’Ikingira, Akarere ka Kirehe gakomeje kuza imbere mu kugira umubare munini w’abahawe inkingo kuko muri iyo minsi ibiri, hakingiwemo abantu 8 547, kagakurikirwa n’Akarere ka Gicumbi ko kakingiwemo abantu 8 270.

    Mu Ntara, iy’Amajyepfo ni yo imaze gukingirwamo benshi kuko yakingiwemo abantu 42 614 naho Intara y’Iburasirazuba ikaba imaze gukingirwamo abantu 39 499, iy’Iburengerazuba ikaba imaze gukingirwamo abantu 39 437 mu gihe iy’Amajyaruguru imaze gukingirwamo abantu 31 286.

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/Ubuzima/article/COVID-Mu-Rwanda-hamaze-gukingirwa-abantu-ibihumbi-158-mu-minsi-2

  • Icyagendeweho hatoranywa abarimu bakingiwe COVID-19 –

    Igikorwa cyo gukingira abarimu cyabaye ku wa 6 Werurwe, kibera mu bice byo hirya no hino mu gihugu.

    Biteganyijwe ko iki cyumweru kirangira hakingiwe abarimu 30% mu bagera ku bihumbi 98 u Rwanda rufite.

    Minisiteri y’Ubuzima ibinyujije kuri Twitter yavuze ko mu guhitamo abarimu bakingirwa hagendewe ku bafite ibibazo by’ubuzima ndetse n’abakuze kuko aribo bashobora kwibasirwa cyane na COVID-19.

    Iti “Abarimu bari mu byiciro by’abarusha abandi ibyago byo kwandura COVID19, hibanzwe ku gukingira abenda kugeza imyaka 65, abarwaye indwara zidakira ndetse n’abamugaye. Mu mpera z’icyumweru harakingirwa 30% y’abarimu ibihumbi 98 u Rwanda rufite.”

    Uretse abarimu, u Rwanda kandi rwakingiye abari mu nzego z’ubuzima barimo abaganga n’abakozi bo kwa muganga, abakuze, imfungwa n’abagororwa n’abasirikare.

    Muri ibi bikorwa byo gukingira u Rwanda ruri gukoresha inkingo za Pfizer na AstraZeneca zose rwabonye muri iki cyumweru. Biteganyijwe ko uyu mwaka uzarangira hamaze gukingirwa Abanyarwanda 30%.

    Abarimu bari mu bahereweho bahabwa urukingo nka bamwe mu bafite ibyago byinshi byo kwandura COVID-19

    Ibikorwa byo gukingira abarimu byabereye hirya no hino mu gihugu

    Amafoto: Minisante


  • Nyarugenge : Polisi yatahuye abantu bane bari bafite amabalo 20 ya Caguwa #rwanda #RwOT

    Abafashwe ni Niyondamya Eduard w’imyaka 36 na Uwanyirigira Consolee w’imyaka 32 bari bafite amabalo 8, bafatiwe mu Murenge wa Kimisagara naho Nshimiyimana Yassin w’imyaka 29 na Sikubwabo Emmanuel w’imyaka 41 bafatanwe amabalo 12, bafatiwe mu Murenge wa Rwezamenyo mu Kagari ka Kabuguri I, bose bafatiwe mu Karere ka Nyarugenge.

    Umuvugizi wa Polisi y’u Rwanda, Commissioner of Police(CP) John Bosco Kabera yavuze ko bariya bantu bafashwe mu masaha atandukanye ariko bafatwa umunsi umwe tariki ya 5 Werurwe 2021, bose bafashwe biturutse ku makuru yatanzwe n’abaturage.

    Yagize ati 'Habanje gufatwa Niyondamya Eduard na Uwanyirigira Console bafatirwa mu isoko rya Kimisagara barimo gupakurura amabalo 8 y’imyenda ya Caguwa. Imyenda yabanje gufatanwa Uwanyirigira avuga ko atari iye ko ari iya Niyondamya ari nawe ufite ububiko bwayo i Nyamirambo, uyu nawe yarafashwe atwemerera ko iyo myenda ari iye ndetse nta misoro yayo afite.'

    Kuri uwo munsi nanone ishami rya Polisi rishinzwe kurwanya magendu(ASOC) ku bufatanye n’ishami rya Polisi rishinzwe kurwanya abanyereza imisoro(RPU) bafashe Nshimiyimana Yassin na Sikubwabo Emmanuel, bafatanwe amabalo 12 nayo y’imyenda ya caguwa.

    CP Kabera yagize ati “Iriya myenda yafatiwe mu rugo kwa Nshimiyimana ariko uyu akaba yari ayibikiye uwitwa Kayiranga Enock na Sikubwabo Emmanuel, Kayiranga yahise acika hafatwa Sikubwabo na Nshimiyimana. Ubusanzwe ibalo y’imyenda ipima ibiro 45 ariko aba bo ibalo imwe irapima ibiro 90.'

    CP Kabera yakomeje avuga ko gufatwa kwa Sikubwabo kwaturutse ku kuba yaraje gutanga ruswa kugira ngo abapolisi barekure iyo myenda.

    Ati “Kayiranga amaze gucika yaragiye ahura na Sikubwabo kuko nawe yari afitemo imyenda amabalo abiri amubwira ko yaza kuganiriza abapolisi akabaha amafaranga ya ruswa kugira ngo iyo myenda irekurwe. Abapolisi bamufashe arimo kubaganiriza uko abaha iyo ruswa nyuma aza kuvuga ko nawe muri iyo myenda harimo iye.”

    Umuvugizi wa Polisi y’u Rwanda yakanguririye abantu gucika ku bucuruzi bwa magendu kuko bunyuranyije n’amategeko ndetse ko amayeri bakoresha amaze kumenyekana, n’ikipe ibafasha kwinjiza mu Rwanda magendu yaramenyekanye.

    Ati “Bamwe mu bantu bazana magendu bayikuye mu gihugu cya Repubulika iharanira Demokarasi ya Congo bafiteyo umuntu w’umunyarwanda uzana iyo myenda ya caguwa akayambukana mu mazi mu kiyaga cya Kivu anyuze mu kirwa cy’Ijwi akayigeza mu Karere ka Rusizi. Iyo myenda iyo imaze kugezwa mu Karere ka Rusizi bayishyira mu modoka noneho hejuru yayo bakarenzaho imifuka irimo imbuto z’imyembe, hari n’ubwo basorera imyenda mikeya bakayivanga n’itasoze.”

    Yashimiye abaturage barimo gukorana na Polisi mu kurwanya ibyaha abasaba gukomeza gutanga amakuru kuko biri mu rwego rwo kwiyubakira Igihugu. Yibukije abaturarwanda muri rusange ko abacuruza imyenda ya caguwa baba barimo kunyereza imisoro kandi ariyo yubaka Igihugu bityo kigatera imbere.

    Imyenda yafashwe ndetse n’abayifatanwe bajyanwe ku ishami rya Polisi rishinzwe kurwanya ubucuruzi bwa magendu kugira ngo bakorerwe amadosiye.

    Itegeko ry’umuryango w’ibihugu byo mu Karere k’Iburasirazuba rinakoreshwa mu Rwanda ingingo yaryo ya 199 rivuga ko ibicuruzwa bya magendu byafashwe bitezwa cyamunara. Iyo hari imodoka yakoreshejwe muri ubwo bucuruzi bwa magendu nayo itezwa cyamunara ndetse umushoferi wayo agacibwa amande angana n’ibihumbi bitanu by’amadorali y’Amerika (US$5000).

    Tariki ya 26 Gashyantare bapolisi bakorera mu Karere ka Nyanza mu Murenge wa Busasamana bafashe uwitwa Ukwigize Daniel w’imayaka 44 na Ndayiragije Milliam w’imyaka 28. Bafatanwe magendu y’ibitege 465, ikarito irimo litiro 5 za divayi n’ibizingo 25 by’insinga z’amashanyarazi.

    Ivomo : Urubuga-RNP

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/Amakuru-anyuranye/article/Nyarugenge-Polisi-yatahuye-abantu-bane-bari-bafite-amabalo-20-ya-Caguwa

  • Isesengura : Inkomoko y’amakimbirane avugwa muri ADEPR #rwanda #RwOT

    ADEPR muri 2011 na 2012 havuzwemo ikibazo cy’amako n’ikibazo cy’imicungire mibi y’umutungo w’itorero, iri dini ryayoborwaga na Pasteur Samuel Usabwimana umuyobozi mukuru, icyo gihe RGB (Ikigo cy’Igihugu cy’Imiyoborere) cyari kiyobowe na Prof. Shayaka Anastase, naho Amb.Sheikh Habimana Saleh yari Umuyobozi ushinzwe imitwe ya politiki n’imiryango itari iya Leta n’iyihaye Imana.

    Amb.Sheikh Habimana Saleh muri 2012 yakuyeho inzego za ADEPR zariho icyo gihe ishyirwaho Bishop Sibonana Jean na Bishop Tom Rwagasana bahabwa inshingano zo kuyobora ADEPR baza bafite akazi gakomeye ko kongera guhuza umuryango mugari wa ADEPR no kurandura ikibazo cy’ingengabitekerezo ya Jenoside yavuzwemo imyaka myinshi.

    Aba na bo bamaze imyaka itanu muri izo nshingano muri 2017 bavanwaho bose bahita banafungwa bakurikiranyweho kunyereza asaga miriyali 5Frw, abatawe muri yombi ntabwo bamaze igihe kinini muri gereza basabye kurekurwa by’agateganyo inkiko zirabibemerera, ariko bakomeza gukurikiranwa n’ubutabera urubanza rwabo rumaze imyaka ine rutarapfundikirwa rugeze mu Rukiko Rukuru.Komite yasimbuye Bishop Sibomana Jean na bagenzi be yasimbuwe muri 2017 iyobowe na Pasteur Ephrem Karuranga na bagenzi be na yo ntabwo yarambye ku buyobozi kuko yamazeho imyaka itatu gusa na yo Urwego rw’Igihugu rw’imiyoborere (RGB) rurayisesa hashyirwaho indi y’inzibacyuho ihabwa umwaka umwe kugira ngo irebe uko yarangiza ibibazo byo muri ADEPR bimaze imyaka bitarangira byabaye urudaca mu idini.

    Iyi Komite na yo uyu munsi iri gukurikiranwa n’Ubushinjacyaha, aho bamwe bakekwaho kuba mu mutwe w’iterabwoba n’ibindi byaha bitandukanye.

    Ingengabitekerezo ya Jenoside ivugwa muri ADEPR ikomoka he ?

    Mu Rwanda, muri Mata 1994 habaye Jenoside yakorewe Abatutsi, ADEPR kimwe n’andi madini yose yari yemewe icyo gihe yagize abayobozi cyangwa abayoboke bijanditse mu bikorwa byo guhiga no kwica Abatutsi, icyo gihe bamwe mu bakekwaho uruhare rukomeye muri Jenoside yakorewe Abatutsi, harimo Pasteur Joseph Nsanzurwimo wari umuvugizi wa ADEPR mbere ya Jenoside no muri Jenoside.

    Uyu Joseph Nsanzurwimo yanditse igitabo aho avuga ko mu Rwanda habaye intambara hatabaye Jenoside, akanavuga ko iyo ntambara yatewe na RPF-Inkotanyi kuko ari yo yateye u Rwanda.

    Pasteur Mutaruruka Celestin umuhungu wa Nsanzurwimo ni umwe mu bagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi, uyu aba mu gihugu cy’Ubwongereza yari umuntu ukomeye mu ishyaka rya CDR.

    Pasteur Jean Paul Birindabagabo, alias Pastor Daniel Bagabo na we akekwaho uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi i Rukumberi mu Karere ka Ngoma, aho ari mu nkiko zo mu Rwanda kuko yafatiwe mu gihugu cya Uganda muri 2015 aracyaburanishwa afungiye muri gereza ya Nyanza.

    Pasteur Mboneko Corneille yakatiwe n’inkiko Gacaca, uyu Mboneko muri 2018 yahawe inshingano zo kuyobora ADEPR mu bihungu by’Ububiligi no mu Bufaransa.

    Pasteur Uwinkindi Jean yoherejwe n’Urukiko rwashyiriweho u Rwanda ruri Arusha muri Tanzania muri 2011, aho uyu yashinjwe uruhare rukomeye muri Jenoside yakorewe i Kanzenze (mu Karere ka Bugesera) na we afungiye muri Gereza ya Nyanza.

    Aba bose n’abandi ntabwo itorero rya ADEPR riragaragaza aho rihagaze ku bahoze ari Abayobozi mu idini bakurikiranyweho kugira uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi 1994.

    Isesengura rya Israel Ishimwe Umunyamakuru wa Igihe.com ku bindi bibazo bya ADEPR

    Umunyamakuru wa Igihe.com umaze imyaka itanu mu itangazamakuru, Israel Ishimwe akaba n’umuyoboke wa ADEPR we avuga ko muri ADEPR hakunda kubamo kata.Ishimwe yemeza ko umuyobozi wese uje muri ADEPR aba ashaka kwikuriramo aye.

    Yavuze ko impinduka zagiye ziba muri ADEPR bamwe bakavaho hakajyaho abanda, ababasimbuye nta somo bakuramo kuko bose bagiye bavaho bakurikiranwaho inyereza ry’umutungo wa ADEPR wa hato na hato no kutumvikana hagagati yabo.

    Ati 'ADEPR biragoye ko yabaho itarimo amakimbirane, kuba Umuvugizi wa ADEPR abantu bose baba bashaka uwo mwanya kuko habamo akantu.'

    Ishimwe Israel avuga ko ubuyobozi buriho ubu bufite inshingano zikomeye kuko basabwe kuvugurura amategeko ya ADEPR.

    Ati 'Njye ndabona itorero rya ADEPR risa nkaho ryahereye ku busa. Me Nsabimana Cyprien wunganira ADEPR mu Mategeko uyu munsi afite akazi gakomeye, kuko nashyiramo amarangamutima mu kugira inama Abayobozi ba ADEPR azagwa mu mutego nk’uwo abamubanjirije baguyemo, wo gutinya kugira inama abakoresha babo mu bijyanye n’amategeko. Abayobozi bashya bashyizweho bakwiye kugirirwa ikizere kugira ngo bahe itorero icyerekezo kizima.'

    Itorero rya ADEPR rimaze imyaka 81 rigeze mu Rwanda, ryatangiriye i Gihundwe mu Murenge wa Gihundwe mu Karere ka Rusizi rizanywe n’Abamisiyoneli bavuye i Bukavu muri Congo Kinshasa (yari Zaire), abo bayizanye bakomokaga mu gihugu cya Sweden.

    ADEPR mu gihugu hose yashinze imizi, rifite abayoboke bagera kuri Miriyoni eshatu. Iri dini rifite insengero mu gihugu hose zigera ku 3 280.

    Nta n’uwabura kuvuga amakimbirane ashingiye ku 'Agakombe' yakuye Nyakwigendera Pasiteri Majyambere muri ADEPR mu myaka ya 2000, akajya gushinga Itorero rye 'Umuriro wa Pentekote’.

    Ivomo : UMUSEKE

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/3/article/Isesengura-Inkomoko-y-amakimbirane-avugwa-muri-ADEPR

  • Amatungo arenga ibihumbi 69 amaze guhabwa ubwishingizi – #rwanda #RwOT

    Iyi gahunda yo gutanga ubwishingizi ku matungo n'ibihingwa yatangiye ku wa 23 Mata 2019, igamije kugoboka abahinzi n'aborozi bishyurwa ibihombo bahura nabyo.

    Minisiteri y'ubuhinzi n'ubworozi yatangaje ko muri aya matungo arenga ibihumbi 69 amaze guhabwa ubwishingizi muri yo inka ni 29 754, inkoko 37 970 n'ingurube 2 246.

    Iyi gahunda y'ubwishingizi itangwa kuri nkunganire ya Leta ingana na 40% ku kiguzi cy'ubwishingizi.

    Binyuze muri iyi gahunda ibigo by'ubwishingizi bimaze gushumbusha aborozi b'inka angana na 222 573 300Frw.

    Aborozi babwiye IGIHE ko iyi gahunda yaje ikenewe kuko mbere bapfushaga amatungo yabo bikabakenesha.

    Nzabahimana Innocent utuye mu Murenge wa Kigali, mu Karere ka Nyarugenge, yavuze ko mbere y'uko afata ubwishingizi yapfushaga inka bikamuviramo igihombo.

    Ati 'Napfushaga inka cyane, nkahomba ariko aho ngiriye mu bwishingizi, iyo ngize ikibazo mbona bantabara., ahubwo n'ubu ndi gutegura kwishyura bwa kabiri.'

    Yavuze ko yishingiye inka ze ebyiri atanze 32 400Frw.

    Usibye kuba gahunda ya Tekana Urishingiwe Muhinzi-Mworozi ifasha guha ubwishingizi abahinzi n'aborozi, inabafasha kubona inguzanyo mu bigo by'imari n'amabanki mu buryo buboroheye.

    Umuyobozi wa Agribusiness Focus Ltd, ikigo gikora ubworozi bw'inkoko mu Karere ka Musanze, Kazindangabo Jean Remy yavuze ko kuba barafashe ubwishingizi bw'inkoko zabo byabafashije no mu kubona inguzanyo.

    Ati 'Banki nazo zisaba ubwishingizi kugira ngo zimenye ko umushinga ntakibazo uzahura nacyo kandi nawe uba uvuga ngo haramutse habonetse igihombo banyishyura ntakibazo.iyo ubwishingizi buhari umuntu aba atekanye.'

    Yavuze ko iyi gahunda yitabiriwe yatuma abantu bakora ubworozi bwa kijyambere neza kandi bukitabirwa kurushaho.

    Nubwo bimeze gutya ariko Umuyobozi w'ishyirahamwe ry'abakora ubworozi bw'inkoko n'ibizikomokaho, Butare Andrew, yavuze ko hagikenewe gushyirwamo imbaraga kugira ngo iyi gahunda aborozi baumve iyi gahunda ari benshi.

    Ati 'Ni gahunda nshyashya ntabwo iragera kuri benshi, n'aborozi benshi ntabwo barayisobanukirwa neza. Yamuritswe ku rwego rw'igihugu ariko ntiregera neza aborozi mu turere, mu mirenge, ubundi abashinzwe ubworozi bw'amatungo bo ku mirenge bakabaye bakangurira aborozi.'

    Joseph Museruka ukurikirana Gahunda ya Tekana Urishingiwe Muhinzi-Mworozi muri Minagri yasabye abo bireba bose gukomeza gushyira imbaraga mu gusobanurira abahinzi n'aborozi akamaro k'iyi gahunda y'ubwishingizi.

    Ati 'Minagri irasaba abahinzi n'aborozi ndetse n'abafatanyabikorwa gusobanurira abahinzi n'aborozi iyi gahunda no kubafasha kuyijyamo.'

    “Turasaba ibigo by'imari na banki korohereza abahinzi n'aborozi kubona inguzanyo mu buhinzi bakoresheje aya mahirwe y'uko ubwishingizi bwaba ingwate ku nguzanyo bahabwa.'

    Muri gahunda y'ubwishingizi bw'amatungo,ikigo cy'ubwishingizi cyishyura inka,ingurube n'inkoko zishwe n'impanuka,indwara n'ibyorezo.

    Ikuguzi cy'ubwishingizi ni 4.5% ku nka, 6% ku ngurube ndetse na 5.5% by'agaciro k'itungo ry'Inkoko, Leta ikunganira umworozi 40% by'ikiguzi cy'ubwishingizi naho umworozi akishyura 60%.

    Iyo itungo ry'umworozi ripfuye ashumbushwa amafaranga angana n'agaciro itungo ryafatiyeho ubwishingizi. Urugero niba yarafashe ubwishingizi inka ye ifite agaciro k'ibihumbi 500 frw , iyo ipfuye niyo yishyurwa.

    Muri rusange leta y'u Rwanda mu ngengo y'imari ya 2020/2021,ubuhinzi n'ubworozi byagenewe amafaranga miliyari 122.4Frw, hakaba harimo igice kigenewe kunganira abahinzi-borozi mu bwishingizi bwa bimwe mu bihingwa n'amatungo.

    Inka zirenga ibihumbi 29 zimaze guhabwa ubwishingizi ku buryo zigize ikibazo banyirazo bagobokwa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/amatungo-arenga-ibihumbi-69-amaze-guhabwa-ubwishingizi

  • Mu ndirimbo nshya ‘Icyubahiro’ Jef King yifashishije Karyuri mu mashusho #rwanda #RwOT

    Jef King ni umuhanzi uririmba indirimbo zo kuramya no guhimbaza Imana ubarizwa muri Leta Zunze.

    Ubumwe za Amerika muri Texas. mu ndirimbo ‘Icyubahiro’ yagarutse ku neza n’imigambi y’Imana anahamya ko ntawukwiriye Icyubahiro nk’Uwiteka.

    Mu mashusho y’iyi ndirimbo yagaragayemo imibyinire idasanzwe ya Karyuri wamamaye abyina ku mbuga nkoranyambaga,Karyuri na Kanazi Talent Kids bari mu baryoheje iyi ndirimbo mu buryo bw’amashusho.

    Jeff King avuga ko gukorana na Kanazi Talent Kids ibamo Karyuri, byamushimishije cyane ku buryo yizera ko abakunzi be n’aba Karyuri bazanyurwa n’iyi ndirimbo

    Yagize ati 'Gukorana na Karyuri na Kanazi Talent Kids ni umugisha kuri njye, abakunzi bacu bazishima birenze ndabyizeye,Karyuri ni impano ikomeye cyane.'

    Hari ishimwe rikomeye ku Mana n’inzozi umuhanzi Jeff King afite muri uyu murimo.

    Yagize ati 'Imana ni yo imfasha muri byose,Imana niyo inyobora, Imana niyo muyobozi wanjye kandi ndashaka ko isi yose yumva ko…

    Imana ariyo byose muri ubu buzima dufite hano ku isi. Byansabye imbaraga nyinshi cyane kugira ngo mbashe kugera kuri uru rwego ariko nzi neza ko hari ahandi nkeneye ugera kandi nzabifashwamo n’abakunzi b’indirimbo zo kuramya no guhimbaza Imana.'

    Asaba Abanyarwanda kumushyigikira basura urubuga rwe rwa Youtube (Jeff King Music) aho anyuza indirimbo ze n’ubundi butumwa.

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/Imyidagaduro/article/Mu-ndirimbo-nshya-Icyubahiro-Jef-King-yifashishije-Karyuri-mu-mashusho

  • Amatungo arenga ibihumbi 69 amaze guhabwa ubwishingizi –

    Iyi gahunda yo gutanga ubwishingizi ku matungo n’ibihingwa yatangiye ku wa 23 Mata 2019, igamije kugoboka abahinzi n’aborozi bishyurwa ibihombo bahura nabyo.

    Minisiteri y’ubuhinzi n’ubworozi yatangaje ko muri aya matungo arenga ibihumbi 69 amaze guhabwa ubwishingizi muri yo inka ni 29 754, inkoko 37 970 n’ingurube 2 246.

    Iyi gahunda y’ubwishingizi itangwa kuri nkunganire ya Leta ingana na 40% ku kiguzi cy’ubwishingizi.

    Binyuze muri iyi gahunda ibigo by’ubwishingizi bimaze gushumbusha aborozi b’inka angana na 222 573 300Frw.

    Aborozi babwiye IGIHE ko iyi gahunda yaje ikenewe kuko mbere bapfushaga amatungo yabo bikabakenesha.

    Nzabahimana Innocent utuye mu Murenge wa Kigali, mu Karere ka Nyarugenge, yavuze ko mbere y’uko afata ubwishingizi yapfushaga inka bikamuviramo igihombo.

    Ati “Napfushaga inka cyane, nkahomba ariko aho ngiriye mu bwishingizi, iyo ngize ikibazo mbona bantabara., ahubwo n’ubu ndi gutegura kwishyura bwa kabiri.”

    Yavuze ko yishingiye inka ze ebyiri atanze 32 400Frw.

    Usibye kuba gahunda ya Tekana Urishingiwe Muhinzi-Mworozi ifasha guha ubwishingizi abahinzi n’aborozi, inabafasha kubona inguzanyo mu bigo by’imari n’amabanki mu buryo buboroheye.

    Umuyobozi wa Agribusiness Focus Ltd, ikigo gikora ubworozi bw’inkoko mu Karere ka Musanze, Kazindangabo Jean Remy yavuze ko kuba barafashe ubwishingizi bw’inkoko zabo byabafashije no mu kubona inguzanyo.

    Ati “Banki nazo zisaba ubwishingizi kugira ngo zimenye ko umushinga ntakibazo uzahura nacyo kandi nawe uba uvuga ngo haramutse habonetse igihombo banyishyura ntakibazo.iyo ubwishingizi buhari umuntu aba atekanye.”

    Yavuze ko iyi gahunda yitabiriwe yatuma abantu bakora ubworozi bwa kijyambere neza kandi bukitabirwa kurushaho.

    Nubwo bimeze gutya ariko Umuyobozi w’ishyirahamwe ry’abakora ubworozi bw’inkoko n’ibizikomokaho, Butare Andrew, yavuze ko hagikenewe gushyirwamo imbaraga kugira ngo iyi gahunda aborozi baumve iyi gahunda ari benshi.

    Ati ”Ni gahunda nshyashya ntabwo iragera kuri benshi, n’aborozi benshi ntabwo barayisobanukirwa neza. Yamuritswe ku rwego rw’igihugu ariko ntiregera neza aborozi mu turere, mu mirenge, ubundi abashinzwe ubworozi bw’amatungo bo ku mirenge bakabaye bakangurira aborozi.”

    Joseph Museruka ukurikirana Gahunda ya Tekana Urishingiwe Muhinzi-Mworozi muri Minagri yasabye abo bireba bose gukomeza gushyira imbaraga mu gusobanurira abahinzi n’aborozi akamaro k’iyi gahunda y’ubwishingizi.

    Ati “Minagri irasaba abahinzi n’aborozi ndetse n’abafatanyabikorwa gusobanurira abahinzi n’aborozi iyi gahunda no kubafasha kuyijyamo.”

    “Turasaba ibigo by’imari na banki korohereza abahinzi n’aborozi kubona inguzanyo mu buhinzi bakoresheje aya mahirwe y’uko ubwishingizi bwaba ingwate ku nguzanyo bahabwa.”

    Muri gahunda y’ubwishingizi bw’amatungo,ikigo cy’ubwishingizi cyishyura inka,ingurube n’inkoko zishwe n’impanuka,indwara n’ibyorezo.

    Ikuguzi cy’ubwishingizi ni 4.5% ku nka, 6% ku ngurube ndetse na 5.5% by’agaciro k’itungo ry’Inkoko, Leta ikunganira umworozi 40% by’ikiguzi cy’ubwishingizi naho umworozi akishyura 60%.

    Iyo itungo ry’umworozi ripfuye ashumbushwa amafaranga angana n’agaciro itungo ryafatiyeho ubwishingizi. Urugero niba yarafashe ubwishingizi inka ye ifite agaciro k’ibihumbi 500 frw , iyo ipfuye niyo yishyurwa.

    Muri rusange leta y’u Rwanda mu ngengo y’imari ya 2020/2021,ubuhinzi n’ubworozi byagenewe amafaranga miliyari 122.4Frw, hakaba harimo igice kigenewe kunganira abahinzi-borozi mu bwishingizi bwa bimwe mu bihingwa n’amatungo.

    Inka zirenga ibihumbi 29 zimaze guhabwa ubwishingizi ku buryo zigize ikibazo banyirazo bagobokwa

  • Nyamasheke: Bahawe ihene zifite agaciro ka miliyoni 10 Frw zizabafasha kwiteza imbere –

    Ni ihene bahawe n’Umuryango Compassion International ubinyujije mu itorero rya UEBR Paruwasi ya Gatebe. Zizagabanywa abaturage 7383 babarizwa mu miryango 250.

    Imibare igaragaza ko mu karere ka Nyamasheke, abaturage batunze amatungo bakiri bacye cyane bityo ko kuba hari abahawe ihene ngo bizafasha mu kongera umubare w’amatungo abarizwa muri ako Karere ari nako binabafasha kwikura mu bukene.

    Bamwe mu bahawe izi hene bavuze ko zizabafasha kubona ifumbire kandi mu gihe zizabyara bakaba biteguye koroza bagenzi babo.

    Nyiravuganeza Josephine uri mu borojwe yavuze ko ihene yahawe izamufasha kwikura mu bukene cyane ko yari abayeho nta tungo agira.

    Ati “Ihene igiye kunkura mu bukene kuko nta tungo na rimwe nari mfite, ubwo ndasha Imana ko ngiye kuyorora neza ikampa ifumbire, yabyara nkanoroza bagenzi banjye kandi nkanagurisha maze bikamfasha kubona bimwe na bimwe mu bidutunga mu muryango.”

    Akamaro k’aya matungo Nyiravuganeza agahuriyeho na Ndikubwimana Charles wavuze ko yari asanzwe abayeho ubuzima bwo kuragirira abandi.

    Ati “Nanjye naragiriraga abandi, nzajya njyana ifumbire y’imborera ku bihingwa byanjye birimo n’icyayi, ntekereza ko mu minsi mi iraba ibyaye kuko yimye ku buryo nzoroza bagenzi banjye kandi nanakomeze nzamure umubare w’izindi norora.”

    Buri hene imwe muri izi ifite agaciro ka 40 000Frw, zose hamwe zikagira agaciro ka miliyoni 10Frw.

    Ngabonziza Benoît, uhagarariye Itorero rya UEBR Paruwasi ya Gatebe yasabye abaturage gufata neza ihene bahawe kuzifata neza kugira ngo bazaziturire n’abandi mu rwego rwo kuzamurana.

    Ati “Abo twahaye izi hene turifuza ko bazorora zikababera umugisha kuko mu masezerano dufitanye harimo ko bazaziturira abandi badafite ubushobozi kugira ngo dushyigikirane mu kuzamurana.”

    Umuyobozi w’Akarere ka Nyamasheke wungirije ushinzwe iterambere ry’ubukungu, Ntaganira Josué Michel kavuze ko kuba aba baturage bahawe ihene bizafasha kongera umubare w’amatungo mu karere kandi bizamure n’iterambere ry’abaturage.

    Ati “Icyo tugamije ni ugufasha abaturage kwiteza imbere, ibyo rero bizongera ubushobozi bwo kwibeshaho kandi bizanongera uburyo bwo gutera imbere mu ubukungu.”

    Imibare igaragaza ko mu Karere ka Nyamasheke imiryango itatu iba itunze ihene imwe n’inka imwe.

    Abaturage bahawe izi hene bavuze ko zizabafasha kwiteza imbere

  • Nyarugenge: Bane bafatanywe magendu y’amabalo 20 y’imyenda ya caguwa –

    Umuvugizi wa Polisi y’u Rwanda, Commissioner of Police(CP) John Bosco Kabera yavuze ko bariya bantu bafashwe mu masaha atandukanye ariko bafatwa umunsi umwe tariki ya 5 Werurwe 2021, bose bafashwe biturutse ku makuru yatanzwe n’abaturage.

    CP Kabera yakanguririye abantu gucika ku bucuruzi bwa magendu kuko bunyuranyije n’amategeko ndetse ko amayeri bakoresha amaze kumenyekana, n’ikipe ibafasha kwinjiza mu Rwanda magendu yaramenyekanye.

    Ati “Bamwe mu bantu bazana magendu bayikuye mu gihugu cya Repubulika iharanira Demokarasi ya Congo bafiteyo umuntu w’umunyarwanda uzana iyo myenda ya caguwa akayambukana mu mazi mu kiyaga cya Kivu anyuze mu kirwa cy’Ijwi akayigeza mu Karere ka Rusizi. Iyo myenda iyo imaze kugezwa mu Karere ka Rusizi bayishyira mu modoka noneho hejuru yayo bakarenzaho imifuka irimo imbuto z’imyembe, hari n’ubwo basorera imyenda mikeya bakayivanga n’itasoze.”

    Yashimiye abaturage barimo gukorana na Polisi mu kurwanya ibyaha abasaba gukomeza gutanga amakuru kuko biri mu rwego rwo kwiyubakira Igihugu. Yibukije abaturarwanda muri rusange ko abacuruza imyenda ya caguwa baba barimo kunyereza imisoro kandi ariyo yubaka Igihugu bityo kigatera imbere.

    Imyenda yafashwe ndetse n’abayifatanwe bajyanwe ku ishami rya Polisi rishinzwe kurwanya ubucuruzi bwa magendu kugira ngo bakorerwe amadosiye.

    Itegeko ry’umuryango w’ibihugu byo mu Karere k’Iburasirazuba rinakoreshwa mu Rwanda ingingo yaryo ya 199 rivuga ko ibicuruzwa bya magendu byafashwe bitezwa cyamunara. Iyo hari imodoka yakoreshejwe muri ubwo bucuruzi bwa magendu nayo itezwa cyamunara ndetse umushoferi wayo agacibwa amande angana n’ibihumbi bitanu by’amadorali y’Amerika (US$5000).

    Tariki ya 26 Gashyantare abapolisi bakorera mu Karere ka Nyanza mu Murenge wa Busasamana bafashe uwitwa Ukwigize Daniel w’imayaka 44 na Ndayiragije Milliam w’imyaka 28. Bafatanwe magendu y’ibitege 465, ikarito irimo litiro 5 za divayi n’ibizingo 25 by’insinga z’amashanyarazi.

    Polisi yihanangirije abinjiza mu Rwanda magendu ya caguwa, ivuga ko batazihanganirwa

  • Injira muri studio za Country FM, radio nshya iri guca ibintu mu Burengerazuba bw’u Rwanda (Amafoto na video) –

    Ni radio yitwa Country FM [105.7], ikaba imaze igihe gito itangiye gukorera mu Rwanda kandi ikaba ifite icyicaro mu Mujyi wa Rusizi, dore ko tariki 1 Gashyantare 2021, ari bwo yatangiye kumvikana ku murongo (on air) bwa mbere.

    Iyi radio ije mu gihe Urwego Ngenzuramikorere, RURA, ruherutse kugaragaza ko Radio Rwanda n’iz’abaturage ziyishamikiyeho zumvikana ku kigero cya 98% by’ubuso bw’u Rwanda, bivuze ko Country FM iri mu zije gukemura ikibazo cya bimwe mu bice by’igihugu bitagerwamo radio.

    Ibi ariko binajyana no kuba mu bice by’i Burengerazuba by’umwihariko i Rusizi, bakunze kumva cyane radio zo muri Repubulika Iharanira Demukarasi ya Congo, bakaba babona Country FM nk’igisubizo cy’icyo kibazo. Kuri ubu ikunzwe cyane n’abaturage bo mu Burengerazuba mu gihe cy’ukwezi kumwe gusa imaze ibayeho.

    Umwihariko ku rubyiruko n’imyidagaduro

    Muri rusange, umurongo wa Country FM, ni imyidagaduro no guha urubuga urubyiruko rufite impano kuko ubuyobozi bwayo butangaza ko 80% by’amakuru n’ibiganiro bizajya bitambuka bizibanda cyane ku myidagaduro.

    Nk’urugero rw’ikiganiro ‘The Country Breakfast Show’ gikorwa na MC Tino kuva saa kumi n’ebyiri n’igice za mu gitondo (6:30) kikagera saa tatu n’igice (9:30), kibanda cyane ku makuru aba yaramutse avugwa hirya no hino mu gihugu no hanze yaho.

    Muri iki kiganiro kandi habamo ingingo y’umunsi aho abagikurikiye bayitangaho ibitekerezo ndetse kikagira undi mwihariko wo guhamagara abahanzi bakaganirizwa ku mishinga yabo iba igezweho.

    Muri icyo gice cyo guhamagara umuhanzi akenshi bakibanda ku guhamagara ba bahanzi abenshi babarizwa mu Mujyi wa Kigali bakabaganiriza ariko babahuza cyane n’abafana babo bari mu Burengerazuba bw’u Rwanda, by’umwihariko i Rusizi.

    Uretse gufasha abahanzi guhura n’abafana babo b’i Rusizi na Bukavu, Country FM ifite umwihariko wo kumenyekanisha impano nshya z’abahanzi by’umwihariko abakorera umuziki muri ibyo bice by’igihugu.

    Ibindi biganiro byatangiye birimo icya ‘Country Sports’ gikorwa na Didier Ndicunguye, ‘Country Drive’ gikorwa na Cadette afatanyije na Pax Masunzu [umenyerewe nk’umunyamakuru w’imyidagaduro], ndetse n’ikiganiro cyitwa ‘Iriba ry’Urukundo’ gikorwa na Nyiransabimana Anoura Faswilaty Queen.

    Nka Radio ikorera i Rusizi, hafi y’Umujyi wa Bukavu ndetse n’ubwiganze bw’abavuga ururimi rw’Igiswahili mu Mujyi wa Kamembe, ifite ikiganiro gikorwa na Mwinyi Saleh, kigakorwa mu rurimi rw’Igiswahili.

    Nduwimana Jean Paul [Noopja], washinze iyi Radio ya Country FM ikaba inafitanye isano ya hafi na Country Records itunganya umuziki w’abahanzi, yavuze ko mu gushinga iyi radio, yari afite intego y’uko yabera icyitegererezo abakiri bato no kuba umuyoboro wo kwigisha abaturage, kubamenyesha amakuru ndetse no kubafasha mu myidagaduro.

    Aherutse kubwira IGIHE ati “Ni radio ikora mu buryo bugezweho nk’izo mu Mujyi ariko inakorera abaturage bitewe n’agace twaje gukoreramo. Impamvu ni uko abatuye muri ibi bice by’umwihariko Rusizi na Nyamasheke ntabwo bumvaga radio zo mu Mujyi kandi ziba zifite ibiganiro byiza bakwiriye kumvikana.”

    Abanyamakuru bakora kuri iyi radio barimo abagezweho bakoreye ibitangazamakuru bikomeye mu Rwanda nka Martin Kasirye uzwi ku izina rya MC Tino wahoze kuri Royal FM, Ndicunguye Didier wamamaye ku bitangazamakuru birimo RBA, Nkurunziza Ferdinand wakoze ku bitangazamakuru birimo IGIHE n’abandi.

    Mu kiganiro yagiranye na IGIHE, Umuyobozi wa Country FM, Ndicunguye Didier yavuze ko mu bibazo baje gusubiza birimo no gufasha mu kumenyekanisha ibyiza bibarizwa mu Burengerazuba bw’u Rwanda bahereye mu Karere ka Rusizi, ku buryo ibikorwa birimo iby’ubukerarugendo, ubucuruzi ndetse n’amahirwe aboneka muri ibi bice azarushaho kugaragara.

    Yakomeje agira ati “Country FM ije kandi gusubiza ikibazo cy’abahanzi nyarwanda byari bigoye kugira ngo bamenyekanishe ibihangano byabo muri aka gace cyangwa se ngo babone urubuga rwo kugaragaza impano zabo.”

    Abaturage bavanywe mu bwigunge

    Muri rusange, mu gihe cy’ukwezi kumwe imaze itangiye, Country FM ivugira ku murongo wa 105.7, yumvikana neza mu Ntara y’Uburengerazuba ku kigero cya 100%, ikagira n’umwihariko w’uko no muri Pariki ya Nyungwe yumvikana neza.

    Ahandi bumva neza Country FM ni mu bice by’Intara y’Amajyepfo ndetse no mu Mujyi wa Bukavu muri Repubulika Iharanira Demukarasi ya Congo.

    Abaturage bavuga ko ari amahirwe akomeye babonye kuba baregerejwe radio kuko uretse RC Rusizi [ya RBA], nta yindi radio yapfaga kumva mu buryo bworoshye.

    Uwitwa Minako Abdallah ukora ubucuruzi buciriritse mu Murenge wa Kamembe, Umujyi wa Rusizi ahazwi nko muri Cité, yabwiye IGIHE ko Country FM yabakuye mu bwigunge, asaba ko ibiganiro byakongerwa.

    Yagize ati “Ubu nta yindi radio tucyumva, ni Country FM. Yaje twari tuyitegereje cyane ku buryo idukuye mu bwigunge, twari twarabuze ikidususurutsa, imyaka yari ibaye myinshi cyane, tutagira radio yacu inaha.”

    Yakomeje agira ati “Ibiganiro biciyeho wumva ari ibiganiro tutari twarigeze twumva muri Rusizi, yongereho n’ibindi biganiro byinshi.”

    Twizeyimana Vincent, Uhagarariye Urwego rw’Abanyamahoteli mu Karere ka Rusizi, yagize ati “Nibwo igitangira, ariko mu busanzwe twumvaga Radio za hano muri Congo na Radio Rusizi itumvikana neza. Yaje nk’igisubizo, abantu baburaga ubwinyagamburiro, ku buryo nk’ibintu by’imyidagaduro nta mwanya munini byahabwaga inaha.”

    Yakomeje agira ati “Ikindi ariko kwamamaza kuri radio ndi birahenze cyane, mu kuza kwayo urumva ko ari igisubizo, navuga ko twavuye mu bwigunge, ariko iracyafitemo akabazo k’uko itumvikana ahantu hanini, hari ibice itumvikanamo, tukaba twasaba ko bagira ibyo bahindura, ikagera hose.”

    Umuyobozi w’Akarere ka Rusizi, Kayumba Ephrem yabwiye IGIHE ko ibyo biteze kuri uyu mushinga mugari wa Country FM ari byinshi birimo no kumenyekanisha ibikorwa by’aka karere.

    Yagize ati “Radio niba ari ugutangaza amakuru twibwira ko amakuru ya mbere itangaza ari ay’aho ikorera, ikindi itangazamakuru rigira intego y’ubucuruzi no kumenyekanisha ibibera aho rikorera. Ntabwo umuntu yabura kwishimira igikorwa nk’icyo ngicyo, tukitezeho byinshi.”

    Ku bakora mu Rwanda, bazi ko isoko rya Rusizi na Repubulika Iharanira Demukarasi ya Congo, rifite umwihariko wo kugira abantu benshi, bikaba ari nayo mpamvu abashinze Country FM bavuga ko baje koroshya ubwo bucuruzi no kumenyekanisha ibikorwa bitandukanye.

    Biteganyijwe ko mu gihe cya vuba Country FM, izaba yatangiye kumvikana ku Isi hose binyuze mu gushyiraho uburyo bw’ikoranabuhanga ndetse ibiganiro byayo byinshi biratangira kujya bitambuka mu buryo bwa ‘Live’ ku mbuga nkoranyambaga zirimo YouTube, Facebook, Twitter na Instagram.

    Ubwo abanyamakuru ba IGIHE bakirwaga muri studio za Country FM

    Studio zikoreramo iyi radio ziri ku rwego rwo hejuru

    Country radio niyo ya mbere iri ku rwego rwo hejuru mu karere ka Rusizi

    Country radio izibanda cyane ku biganiro by’urubyiruko

    Niyigena Isaac ni umwe mu banyamakuru bazakora kuri Country Fm

    Nkurunziza Ferdinand ni umwe mu banyamakuru bazaba bakora kuri iyo radio

    Ku muryango winjira muri studio za Country fm