Blog

  • Ntibumva impamvu bishyuzwa amafaranga menshi ku gihembwe cya gatatu kigufi #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Abo bana bari muri icyo cyiciro, ubu bari mu gihembwe cya gatatu gisoza umwaka w’amashuri kuko bawutangiye batinze bitewe n’uko amashuri yabo yamaze igihe kirekire afunze mu rwego rwo kwirinda icyorezo cya Covid-19.

    Ariko n’ubu ababyeyi bavuga ko bafite ikibazo cyo kubona amashuri abasaba kwishyura amafaranga yose y’igihembwe, kandi abana baziga igihe kigufi.

    Umubyeyi witwa Muhire Agnes wo mu Karere ka Gasabo mu Mujyi wa Kigali afite abana babiri biga mu mashuri abanza mu myaka yo hasi.

    Yagize ati “Ni ikibazo gikomeye kuri twe ababyeyi, turasabwa kwishyura amafaranga y’igihembwe cyose, kandi abana baziga kimwe cya kabiri cy’igihembwe, kandi noneho dusabwa kuzahita twishyura n’igihembwe cya mbere cy’umwaka utaha w’amashuri. Ni akarengane.”

    Si uwo mubyeyi wenyine uvuga ko hari ikibazo cy’uko abana bazarangiza igihembwe, mu gihe batararuhuka, bagahita batangira undi mwaka w’amashuri mu minsi itatu gusa.

    Munyankindi Alphonse ni umubyeyi wo mu Karere ka Rulindo. Yagize ati “Ubu turasabwa gushaka amafaranga y’ ibihembwe bibiri icyarimwe, kandi ni ikibazo gikomeye cyane muri iki gihe cya Covid-19.”

    Ikindi Munyankindi avuga, ni uko ngo abana bari muri icyo cyiciro baba bakiri bato ku buryo bagombye kubona umwanya bakaruhuka, bakabona gutangira umwaka w’amashuri utaha.

    Asubiza kuri ibi bibazo, Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Uburezi ushinzwe amashuri abanza n’ayisumbuye, Twagirayezu Gaspard, yabwiye The New Times dukesha iyi nkuru, ati “Ku mashuri ya Leta, kwiga ni ubuntu uretse amafaranga makeya ababyeyi basabwa gutanga nk’ayo kurya ku ishuri”.

    Yongeyeho ko ku mashuri yigenga, ibijyanye n’amafaranga y’ ishuri biganirwaho n’ Ubuyobozi bw’ ishuri n’ababyeyi, ariko ahamagarira amashuri kugerageza kumvikana kuri iki gihembwe.

    Ku bijyanye n’uko abana bazahita batangira amashuri bataruhutse, kuko ngo hari amakuru aturuka muri Minisiteri y’Uburezi avuga ko umwaka w’amashuri utaha uzatangira tariki 20 Nzeri 2021, Twagirayezu yavuze ko bazareba uko abo bana babanza kuruhuka mbere yo gutangira umwaka utaha w’ amashuri.

    Yagize ati “Ntiturashyiraho amatariki yo gutangira, ariko na byo tuzabitekerezaho”.

    source : https://ift.tt/3iNtsZA

  • Lionel Messi yabwiye amagamo akomeye abafana ba PSG bamukoze ku mutima anabaha isezerano #rwanda #RwOT

    Mu ijoro ryakeye nibwo abafana ba PSG bari babukereye baje kwakira abakinnyi baguze ndetse kizigenza kubarusha,Lionel Messi ababwira ko iki cyumweru kigiye kurangira ari icy'ingenzi ku buzima bwe.

    Yagize ati “Ndumva nezerewe cyane.Cyari icyumweru kidasanzwe kuri njyewe.Ndashaka gushimira uwo ari we wese kubera ukuntu nakiriwe i Paris.Byari bitangaje cyane.

    Nizeye ko uyu mwaka uzatubera mwiza cyane tukawishimamo.Nishimiye buri kimwe.”

    Abafana ba PSG baraye bakiriye neza cyane abakinnyi bose baguze,aho bakoze ibyapa biriho amagambo atandukanye arimo 'Bienvenido Ramos', 'Welkom Wijnaldum', 'Benvenuto Donnarumma', 'Bienvenido Messi'… Mu rwego rwo guha ikaze Lionel Messi n'abandi bakinnyi bashya Paris Saint-Germain.

    Umukinnyi werekanywe mbere y'abandi ni Achraf Hakimi, akurikirwa na Georginio Wijnaldum, Gianluigi Donnarumma na Sergio Ramos mu gihe Lionel Messi yakiriwe bwa nyuma ndetse buri umwe akaba yagize icyo abwira abafana.

    Lionel Messi w'imyaka 34 na bagenzi be barimo Sergio Ramos, Gianluigi na Donnarumma na Neymar Jr ntibagaragaye mu mukino Paris Saint-Germain yatsinzemo Strasbroug ibitego 4-2 mu gihe Georginio Wijnaldum na Achraf Hakimi babanje mu kibuga.

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/lionel-messi-yabwiye-amagamo-akomeye-abafana-ba-psg-bamukoze-ku-mutima-anabaha

  • Amafoto: Umukecuru w'imyaka 100 y'amavuko aterura ibiro 150 #rwanda #RwOT

    Umukecuru w'imyaka 100 y'amavuko witwa Edith Murway-Traina niwe wahize abandi ku isi mu guterura ibyuma biremereye nk'uko Guiness World of Records iherutse kubyemeza.

    Tariki 8, Kanama, 2021, nibwo Murway-Traina yujuje imyaka 100. Yigeze kuba umwarimukazi wa muzika no kubyina.

    Yatangiye guterura afite imyaka 91 y'amavuko.

    Murway-Traina avuga ko akiri muto yakundaga kujya mu nzu bakoreramo imyitozo ngororamubiri akitoza ariko bisanzwe.

    Yabwiye ikinyamakuru Men's Health ko yatangiye kwitoza guterura amaze kubibona ku bagore bamwe aza gutekereza kubigerageza.

    Ati: ' Ubwo nabonaga abandi bagore baterura naratekereje nsanga nanjye nabikora. Naragerageje none narabishoboye.'
    Ibyo akora byerekanye ko gushaka ari ugushobora.

    Ikindi ni uko uriya mubyeyi yemeza ko atigeze anywa inzoga nyinshi akiri muto, akemeza ko biri mu byarinze imitsi ye n'imikaya kwangirika.

    Uko yagendaga aterura niko yatsindiraga ibihembo ndetse ngo iwe ibikombe n'imidari byamubanye byinshi.

    Source : https://impanuro.rw/2021/08/15/amafoto-umukecuru-wimyaka-100-yamavuko-aterura-ibiro-150/

  • Tour de L’Avenir: Abanyarwanda batangiye neza… – #rwanda #RwOT

    Abanyarwanda babiri Uhiriwe Byiza Renus na Habimana Jean Eric nibo bahagarariye u Rwanda mu mikino ya Tour de L’Avenir ifatwa nka tour de France y’abato. Abasiganwa bagera ku 171, nibo batangiye Etape ya mbere yabaye kuri uyu wa 6 tariki 14 Kanama 2021, aho birukanse intera ingana na Kirometo 161 n’ibice bibiri, Waerensk Jold Soren aba uwa mbare akoresheje amasaha 3h iminota 49 n’amasegonda 57. Umunya-Eritrea Mulueberhan Henok aba uwa kabiri anganya ibihe n’uwa mbere.


    Umunyarwanda waje hafi ni Uhiriwe Byiza Renus wabaye uwa 68 anganya ibihe n’uwa mbere, Habimana Jean Eric yabaye uw’ 133 arushwa iminota 3 n’amasegonda 24 n’umukinnyi wa mbere.

    Tour de l’avenir iri kuba kunshuro ya 57 aho byari biteganyijwe ko iyi nshuro ikinwa mu 2020 ariko Coronavirus igatumwa uwo mwaka risubikwa. Umunyarwanda waje hafi ni Uhiriwe Byiza Renus wabaye uwa 68 anganya ibihe n’uwa mbere. Habimana Jean Eric yabaye uw’ 133 arushwa iminota 3 n’amasegonda 24 n’umukinnyi wa mbere.

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/108625/tour-de-lavenir-abanyarwanda-batangiye-neza-uhiriwe-byiza-renus-aba-uwa-68-anganya-ibihe-n-108625.html

  • Arakekwaho kujya kwiba ahanuka ku gipangu ajya muri koma #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Byabaye mu ijoro rishyira tariki 15 Kanama 2021, mu ma saa cyenda aho abo bakekwaho ubujura bari bateye urugo rw’uwitwa Hakizimana Jean Pierre wo mu Murenge wa Cyuve, aho bishe idirishya bamaze kumutwara imyenda, mu kubumva arasohoka bamwikanze bariruka.

    Ngo ubwo buriraga igipangu bashaka gusohoka, umwe izina rye ritaramenyekana yahanutse ku gipangu cya nyiri urugo, abanza umutwe hasi arakomereka ku buryo atabashaga kuvuga, akaba yahise ajyanwa mu bitaro.

    Muri iryo joro kandi, DASSO ikorera mu Murenge wa Gashaki mu Karere ka Musanze yashyikirije Polisi umugabo witwa Mundeli Felicien ukekwaho kwiba intama eshatu z’umuturage witwa Dukuzumuremyi.

    Yafashwe agiye kugurisha intama yiyemerera ko yari yarazibye
    Yafashwe agiye kugurisha intama yiyemerera ko yari yarazibye

    Ni intama akekwaho kwiba tariki 13 Kanama 2021, akaba yafashwe mu ijoro rishyira itariki ya 15 Kanama 2021 ubwo yari agiye kuzigurisha, nyuma yo gufatwa na we akaba yiyemerera ko yazibye ku wa Gatanu tariki 13 Kanama 2021, ubwo yicaga urugi rw’inzu zabagamo, yamara kuziba akajya kuzihisha mu rwego rwo kugira ngo icyaha cyibagirane.

    Uwo mugabo ubu afungiye kuri Polisi Sitasiyo ya Remera mu Karere ka Musanze, mu gihe hategerejwe ko agezwa mu Rwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha (RIB).


    source : https://ift.tt/3AGDYbi

  • Zambia: Perezida Lungu yamaganye ibyavuye mu matora hakiri kare #rwanda #RwOT

    Ibyavuye mu matora by'ibanze bigaragaza ko Perezida Edgar Lungu ari inyuma ya mucyeba we ukomeye, umunyemari Hakainde Hichilema, umenyerewe mu gihugu ku izina rya “HH” ry'impine y'amazina ye.

    Perezida yavuze ko indorerezi zo mu ishyaka rye rya Patriotic Front zirukanwe mu biro by'itora, bigatuma amajwi asigara atarinzwe.

    Mu kumusubiza, Bwana Hichilema yavuze ko ibyo yatangaje ari “igikorwa cya nyuma cyo gutakaza icyizere cy'ubutegetsi bucyuye igihe”.

    Bwana Lungu, urimo gushaka manda ya kabiri y'imyaka itanu, yanavuze ko urugomo rwabaye mu ntara yabuzemo amajwi rwatumye “igikorwa cyose [cy'amatora] gihinduka impfabusa”.

    Yavuze ko ishyaka rye ririmo gutekereza ku kigiye gukurikiraho.

    Akanama k'amatora ka Zambia nta cyo kari kabitangazaho.

    Habaye urugomo mu ntara y'amajyepfo, iy'amajyaruguru ashyira uburengerazuba ndetse no mu ntara y'uburengerazuba, nkuko itangazo rya Perezida Lungu ribivuga.

    Bwana Lungu yakomoje ku iyicwa ry'umukuru w'ishyaka rye rya Patriotic Front wo mu ntara y'amajyaruguru ashyira uburengerazuba ndetse n'iry'indi mpirimbanyi y'urubyiruko yo mu ishyaka rye, mu bushyamirane bwabaye mu ntangiriro y'uku kwezi. Ubwo bicwaga, Perezida yahagabye ingabo zo kunganira izihasanzwe.

    Indorerezi zo mu muryango w'Ubumwe bw'Uburayi (EU/UE) zasohoye raporo y'ibanze ku migendekere y'amatora, zivuga ko amatora yaranzwemo “ingamba zitangana zo kugabanya ibikorwa mu kwiyamamaza, kugabanya ubwisanzure bwo guterana no gukora ingendo ndetse no gukoresha nabi kuba ku butegetsi”.

    Kugera ku mbuga nkoranyambaga no ku murongo wa internet na byo byarahagaritswe ku wa kane. Ku wa gatanu, urukiko rukuru rwo mu murwa mukuru Lusaka rwanzuye ko kugera kuri internet bikwiye gusubizwaho mu buryo bwuzuye.

    Mbere, ibyavuye mu matora byari byitezwe gutangazwa ku wa gatanu.

    Ariko kubitangaza kuri uwo munsi byarahagaritswe nyuma yuko zimwe mu ndorerezi nkuru z'amashyaka zinenze akanama k'amatora kugerageza gutangaza ibyavuye mu matora bitaragenzurwa.

    Umukandida ashobora kwanga ibyavuye mu matora atanga ikirego mu rukiko rurinda iremezo ry'itegekonshinga. Ibi bituma umukandida watangajwe ko yatsinze amatora adakoresha ububasha bwe nk'uwatowe kugeza icyo kirego kimaze gusuzumwa.

    BBC

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/politiki/article/zambia-perezida-lungu-yamaganye-ibyavuye-mu-matora-hakiri-kare

  • Afghanistan:Abatalibani bagose umurwa mukuru wa Kabul #rwanda #RwOT

    Ibintu birimo guhinduka mu buryo bwihuse i Kabul kuri iki cyumweru.

    Aba Taliban basohoye itangazo bavuga ko bategetse abarwanyi babo kuguma ku bice byinjira muri Kabul – bavuga ko hari ibyago bishobora kuvuka ku baturage b'abasivile batuyeyo mu buryo bw'ubucucike.

    Iryo tangazo rivuga ko inshingano ku mutekano w'uyu mujyi zigifitwe na leta ya Afghanistan kugeza muri aka kanya, rigashimangira ko ibiganiro ku guhererekanya ubutegetsi mu mahoro bikomeje.

    Rikomeza rishishikariza Abanya-Afghanistan kuguma mu gihugu, rivuga ko aba Taliban bashaka ko abaturage “b'ingeri zose bibona mu butegetsi buri imbere bwa kisilamu bwa leta yubahiriza inshingano yo gukorera bose kandi ibereye bose”.

    Ariko amakuru ava i Kabul aravuga ko humvikanye urusaku rw'amasasu kandi ko aba Taliban babonetse mu mihanda bafite amabendera.

    Hagati aho, Perezida wa Afghanistan Ashraf Ghani ari mu biganiro by'igitaraganya n'intumwa y'Amerika Zalmay Khalilzad n'abandi bategetsi bo hejuru bo muryango w'ubwirinzi bw'Uburayi n'Amerika (OTAN/NATO), nkuko amakuru abivuga.

    Ku wa gatandatu, mu ijambo rye rya mbere yagejeje ku gihugu kuva aba Taliban bakungikanya ibitero, Bwana Ghani yavuze ko igihugu kiri “mu byago bikomeye”.

    Yongeyeho ko hari gufatwa ingamba zo kuvugurura inzego z'umutekano za Afghanistan.

    Ariko amakuru yose kugeza ubu avuga ko aba Taliban – intagondwa zigendera ku mahame akaze yiyitirira Islam – nta kibazo gikomeye bahuye na cyo ubwo batangiraga kugenda berekeza i Kabul.

    'Guhererekanya ubutegetsi mu mahoro'

    Minisitiri w'ubutegetsi bw'igihugu wa Afghanistan uriho muri iki gihe yagaragaye muri videwo, yatangajwe n'igitangazamakuru Tolo TV cyo muri iki gihugu, avuga ko hazabaho “guhererekanya ubutegetsi mu mahoro” na leta y'inzibacyuho (imfatakibanza mu Kirundi). Yavuze ko Kabul itazagabwaho igitero.

    Ibiro ntaramakuru Associated Press – bisubiramo amagambo y'umutegetsi wo muri Afghanistan – byatangaje ko abari mu biganiro b'aba Taliban barimo kwerekeza ku ngoro ya perezida gutegura “ihererekanya” ry'ubutegetsi.

    Umunyamakuru wa BBC uri i Kabul avuga ko amaduka n'amasoko menshi yafunze kuri iki cyumweru, kandi ko abantu bamwe barimo kuvuga ko “nta kindi gihe bigeze bahangayika cyane nk'ubu”.

    Ibiro bimwe bya leta na byo byafunze, hamwe na hamwe abasirikare n'abapolisi bata uburinzi bwabo.

    Kugera ku marembo ya Kabul bibaye hashize amasaha aba Taliban bigaruriye umujyi wa Jalalabad mu burasirazuba – nta kurwana kubayeho.

    Uku gutsinsurwa kwihuse kw'ingabo za leta ya Afghanistan kwatumye Perezida Ghani akomeza kotswa igitutu ngo yegure.

    Amerika yakajije ibikorwa byo guhungisha abakozi b'ambasade yayo i Kabul, aho yohereje abasirikare 5,000 bo gufasha.

    BBC

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/umutekano/article/afghanistan-abatalibani-bari-hafi-gufata-umurwa-mukuru-wa-kabul

  • Abafite ubumuga barasaba koroherezwa mu gukingira Covid-19 #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Abafite ubumuga akenshi usanga bafite intege nke bitewe n’ubumuga umuntu afite, hakaba hari igihe aba adafite abasirikare bahagije b’umubiri ku buryo umubiri we washobora guhangana na Covid-19, bityo kuba bagira umwihariko wabo kuri serivise zo gupimwa no guhabwa inkingo hatagendewe ku myaka byarushaho kubafasha kwirinda no gutekana.

    Umwe mu baganiriye na Kigali Today utifuje ko amazina ye agaragara mu itangazamakuru twamuhaye amazina ya Ndahimana Hussein. Avuga ko kuba bakwitabwaho by’umwihariko ari ngombwa kuko abenshi baba mu miryango itishoboye.

    Ati “Nk’abafite ubumuga bw’ingingo cyangwa abageze mu myaka iri hejuru, usanga ari ikibazo kugira ngo babashe kugera ahatangirwa inkingo nk’iyo adafite umufasha ngo amwunguruze kiba ari ikibazo kitoroshye. Ikindi ni uko abafite ubumuga bwo kutumva no kutavuga batabasha kumva ubutumwa butambuka ku bitangazamakuru bitandukanye yaba televiziyo na radio, bityo nibabashe kumenya aho icyo gikorwa kirimo kubera, cyane ko nta musemuzi uba uri hafi w’ururimi rw’amarenga kuko n’abantu baba bari kumwe kugira ngo bamusemurire abyumve neza biba ari ikibazo”.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’inama y’igihugu y’abafite ubumuga (NCPD) Emmanuel Ndayisaba, avuga ko hari imbuga nkoranyambaga bahuriraho n’imiryango ibitaho zibafasha gutanga amakuru ariko ngo by’umwihariko hari ikirimo gukorwa ku bijyanye n’inkingo.

    Ati “Ku bijyanye n’inkingo, twaganiriye na Minisiteri y’Ubuzima na RBC twumvikana ko ku bafite ubumuga kubakingira batakwita ku myaka bitewe n’uko bo bashobora kugira ubumuga ugasanga afite ubuzima bushobora kubangamirwa cyane na covid-19, twemeranya ko guhera ku myaka 15 kuzamura babakingira. Ibyerekeye inkingo mu minsi ishize byari byatangiye gukorwa ariko ziza kuba nkeya bisa nk’ibihagarara, burya mu Mujyi wa Kigali bari batangiye kubishyira mu bikorwa. Ubu ubwo zongeye kuboneka twari twasabye ko na bo babashyira muri iyo gahunda kuko twari twatanze urutonde rwabo mu turere twose tubwira RBC ngo babashyire muri gahunda babakingire”.

    Umuyobozi Mukuru w’ikigo cy’igihugu gishinzwe ubuzima (RBC) Dr. Sabin Nsanzimana, avuga ko bagira uko bakorana n’amashyirahamwe y’abafite ubumuga.

    Ati “Abafite ubumuga buriya na bo bagomba kwitabwaho, ubundi tugira uburyo dukorana n’amashyirahamwe yabo numva ari na bwo buryo bworoshye bwo kuzabageraho aho baba bari bakabona urukingo mu byiciro byihutirwa, icyo rwose nabizeza ko turi buze kucyitaho”.

    Ibarura rusange ry’abaturage ryakozwe mu mwaka wa 2012 ryerekanye ko mu Rwanda habarirwa abafite ubumuga 446453. Inama y’igihugu y’abafite ubumuga ikaba irimo gutekereza uburyo hakorwa irindi barura rizagera hose ryerekana imibare nyayo y’abafite ubumuga mu Rwanda.

    source : https://ift.tt/3AI7kGj

  • Ribara uwariraye: Ingabo z’u Rwanda, icyigwa kuri Afurika inyotewe no gucecekesha imbunda – #rwanda #RwOT

    Ubwo bubabare kandi bujyana n’ak’imuhana kaza imvura ihise ari na yo mpamvu nyuma yo kumva neza ikiguzi cyo kubura amahoro, u Rwanda rumaze igihe ruri ku isonga mu rugamba rwo gucecekesha imbunda muri Afurika, kugira ngo bwa bwigenge ba Nkwame Nkrumah, Julius Nyerere n’abandi baharaniye, bugerweho koko.

    Mu 2013, Abakuru b’Ibihugu na za Guverinoma zigize Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe (AU) biyemeje ko umwaka wa 2020 wagombaga gushira nta sasu ricyumvikana ku butaka bubarizwa ku mugabane wa Afurika.

    Ntabwo iyo ntego yagezweho nk’uko byari byemejwe kubera impamvu zitandukanye zirimo no kutumva neza rya somo ry’ak’imuhana kaza imvura ihise.

    Perezida Paul Kagame mu Ukuboza 2020, yabwiye abari bitabiriye Inteko Rusange ya 14 ya AU, ko uburyo rukumbi bwo gucecekesha imbunda muri Afurika ari uguhangana n’impamvu z’ubukungu na politiki zituma habaho akarengane n’intambara.

    Ku rundi ruhande ariko, nubwo gucecekesha imbunda ari yo ntero Abanyafurika bihaye nk’uburyo bwo kubaka Afurika ifite amahoro n’iterambere, muri iki gihe umugabane wa Afurika ufite intambara n’amakimbirane bitwara ubuzima bw’abantu mu bice 18 bitandukanye.

    Ubwo hizihizwaga Umunsi Ngarukamwaka w’Ubwigenge bwa Afurika ku wa 25 Gicurasi 2020, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga, Dr Biruta Vincent, yavuze ko u Rwanda rutazateshuka ku ntego rwiyemeje yo kubungabunga amahoro no gucecekesha imbunda ku Mugabane wa Afurika n’ahandi.

    Ati “U Rwanda rwiyemeje kugira uruhare mu bikorwa byo kubungabunga amahoro ku Mugabane wacu no hanze yawo, haba kurinda abasivili no gufatanya n’abandi kugera ku ntego wihaye yo gucecekesha imbunda.”

    Minisitiri Dr. Biruta yakomeje avuga ko gucecekesha imbunda bikiri intego nyamukuru, ashimangira ko koroshya ubuhahirane no kurema isoko rusange rya Afurika [AfCFTA] ari intambwe igeza Afurika ku nzozi zayo zo kugera ku mahoro n’umutekano birambye, bijyanya n’iterambere ry’ubukungu ridasigaza n’umwe inyuma.

    Ku Rwanda; ijoro ribara uwariraye

    Amateka y’amakimbirane n’ibibazo bya politiki byagejeje kuri Jenoside yakorewe Abatutsi u Rwanda rwanyuzemo no kongera kwiyubaka mu myaka 27 ishize, ni ibintu kugeza ubu bigora benshi kubyumva.

    Kugeza ubu u Rwanda ruri mu bihugu bya mbere bifite ingabo zirenga ibihumbi birindwi mu butumwa bwo kugarura amahoro mu bice bitandukanye by’Isi, ku isonga hakaza umugabane wa Afurika.

    Ingero si izo gushakisha. Mu minsi mike ishize zageze ku cyo benshi bitaga ko kidashoboka muri Mozambique ubwo zigaruriraga agace ka Mocímboa da Praia kari mu Ntara ya Cabo Delgado kari kamaze imyaka itanu mu maboko y’imitwe y’iterabwoba.

    Mu mpera za 2020, zatabaye cyane Centrafrique ubwo yari igiye mu matora ya Perezida, inyeshyamba zigashaka kubyuririraho ngo ziyahungabanye zinakure ku butegetsi Perezida Faustin Archange Touadera.

    Abasesengura politiki mpuzamahanga n’umutekano, basobanura ko u Rwanda ruzi kandi rusobanukiwe uko bimera kubaho mu makimbirane abaturage badafite amahoro n’umutekano kuko ari na byo bidindiza iterambere ry’abenegihugu.

    Ambasaderi Polisi Denis, ni umwe mu bagize Urubuga Ngishwanama rw’Inararibonye z’u Rwanda akaba na Komiseri mu Ishami ry’u Rwanda ry’Umuryango uharanira ukwigira n’agaciro ka Afurika, Pan African Movement.

    Mu kiganiro na IGIHE, yavuze ko Abanyarwanda bazi neza uburyo amahanga yabatereranye bageze mu byago kandi ibyo byago bari barabitewe n’abazungu baciyemo ibice Abanyarwanda. Iyi ngo ni impamvu ituma by’umwihariko Perezida Kagame adashobora kwemera kurebera ahari amakimbirane n’amacakubiri.

    Ati “Uzi uburyo abazungu badutereranye, abazungu twe badutereranye kuva kera, badutera ibibazo barangije baradutererana, twe rero turashingira ku bimenyetso.”

    Yakomeje agira ati “None abaperezida bamwe bo muri Afurika batangiye kubona ko na bo abazungu babatera ibibazo barangiza bakabatererana, noneho batangiye kuvuga bati ’ariko twakwishatsemo ibisubizo nk’Abanyafurika?’”

    Kuva mu mwaka wa 2004 u Rwanda rutanga umusanzu mu butumwa bw’amahoro bw’Umuryango w’Abibumbye hirya no hino ku isi, ibikorwa rushimirwa kenshi.

    Raporo y’Umuryango w’Abibumbye yasohotse ku wa 31 Gicurasi 2021, yagaragaje ko u Rwanda ari urwa gatanu ku Isi mu kugira Abasirikare n’Abapolisi bari mu bikorwa byo kubungabunga amahoro hirya no hino.

    Kuri Amb. Joseph Nsengimana, umwe mu bagize Urwego Ngishwanama rw’Inararibonye, yavuze ko u Rwanda rumaze igihe rugaragaza ko ko rufite ubushake bwo gutabara ibindi bihugu biri mu bibazo nk’ibyo rwanyuzemo.

    Ati “U Rwanda rwagaragaje ubushobozi cyane cyane muri ibyo byo gutabarana, rwagiye rwerekana ko rushaka guhindura ibintu bikava mu magambo bikajya mu bikorwa, aho rwagiye muri ubwo butumwa hose rwagaragaje ko u Rwanda n’uburyo abasirikare bagenda bagamije gutabara abaturage baba bamerewe nabi.”

    Yakomeje agira ati “Ibyo byose bikomoka mu mateka y’u Rwanda, ukuntu Jenoside yakorewe Abatutsi yabaye Isi yose ireberera, nyuma yaho mu byemezo leta y’u Rwanda yafashe ni ukugira ngo ibyatubayeho ntibizagire ahandi biba, yiyemeza gutabara cyane cyane abaturage bari mu bibazo.”

    Igihe kirageze ngo Abanyafurika bakanguke

    Abayobozi b’ibihugu bya Afurika byakunze gushinjwa n’Abenegihugu babyo ndetse n’abahirimbanira ukwigira k’uyu mugabane, ko aho kwicara ngo bashake ibisubizo by’ibibazo byabo bategereza ko bazabikemurirwa n’abo mu Burengerazuba bw’Isi.

    Mu Ukuboza 2020 ni bwo u Rwanda rwohereje Umutwe w’Ingabo zidasanzwe muri Centrafrique binyuze mu mikoranire isanzwe hagati y’ibihugu byombi. Izi ngabo zoherezwa zahawe inshingano zo kubungabunga umutekano n’ibikorwa by’amatora yabaye ku wa 27 Ukuboza 2020, ibyo ybagezweho kandi neza.

    Ibi bikorwa byakozwe n’ingabo z’u Rwanda muri Centrafrique na n’ubu amahanga ntarabasha kubisobanukirwa ndetse na Perezida wa Centrafrique, Faustin-Archange Touadéra, aherutse i Kigali kuzishimira.

    Abasesengura politiki n’umutekano bagaragaza ko igihe kigeze ngo Afurika na yo ubwayo ibone ko ikwiye kwishakamo ibisubizo cyane ko hari ingero zimaze kugaragaza ibishoboka ugendeye ku Rwanda.

    Polisi Denis agira ati “Ni umugambi wa Afurika ujyanye ndetse n’icyerekezo 2063, u Rwanda kandi rwagize uruhare rukomeye mu gusobanura ko Afurika tugomba kwigira ari na byo ahora atubwira Abanyarwanda, tukabanza tukigira, tukihesha agaciro kandi iyo twihesheje agaciro n’abandi barakaduha.”

    Yakomeje agira ati “Ni muri ubwo buryo utangiye kubona abaperezida bo muri Afurika batangiye kumva uwo murongo mugari w’ibitekerezo, kumva ko niba batewe bashobora kwitabaza abaturanyi, kumva ngo nta guhora tujya gusaba ubufasha ahandi bwaba ubw’ubukungu n’umutekano.”

    Polisi avuga ko uburyo burambye bwo kurandura amakimbirane n’intambara muri Afurika, ari na bwo buzageza ku mwanzuro wo gucecekesha imbunda ari ugutsinsura imitwe y’inyeshyamba n’ibikorwa byayo by’iterabwoba aho biva bikagera.

    Abaturage bakuwe mu byabo n’ibitero by’iterabwoba amakiriro bayateze kuri Polisi n’Ingabo z’u Rwanda

    Ingabo z’u Rwanda ni zo zagiye muri Mozambique guhashya imitwe y’iterabwoba

    Abapolisi b’u Rwanda bari mu butumwa bw’amahoro bagarura icyizere mu bana

    Abari barihebye barahungabanyijwe n’imitwe y’iterabwoba babona Abapolisi b’u Rwanda bakagarura icyizere cyo kubaho

    Gutabara inkomere no gutanga ubufasha bw’ibanze Ingabo z’u Rwanda zihora ku isonga

    Ibikorwa by’ubuvuzi na byo biri mu bigirwamo uruhare n’Ingabo z’u Rwanda

    Ibikorwa byo kubakira abatishoboye ntabwo babikora i Kigali gusa no mu mahanga iyo bagezeyo barabikomeza

    Ingabo z’u Rwanda ziri mu butumwa bw’amahoro ntabwo ziba zifite inshingano z’urugamba gusa ahubwo zinakora ibikorwa byo guteza imbere ibyo bihugu ziba zoherejwemo

    Mu bihe by’amatora, Abasirikare b’u Rwanda nibo bari bacunze umutekano muri Bangui

    Umupolisi w’u Rwanda arimo gufasha abaturage bo muri Centrafrique kubona amazi meza

    source : https://ift.tt/3AHzkd8

  • Abana basaga ibihumbi bitatu bakuwe ku muhanda yo mu Rwanda mu bihe bya Covid-19 – #rwanda #RwOT

    Aba bana bakuwe ku muhanda muri gahunda ya Tubarerere mu muryango igamije guha abana uburere bukwiye butangirwa mu miryango Nyarwanda.

    Usibye abakuwe ku muhanda kandi hari ababaga mu bigo ngororamuco bavuye kuri 3 782 bagera kuri 380, ibi bigo byari 34 ubu hasigaye bine gusa.

    Umuyobozi w’umushinga Tubarerere mu muryango muri NCDA, Nduwayo James, yabwiye The New Times ko iki kibazo cyahagurukiwe muri ibi bihe bya Covid-19.

    Yagize ati “Kuva Covid-19 yagera mu Rwanda twashyize imbaraga mu gusubiza abana mu miryango, aba bana nabo cyabagizeho ingaruka ku buzima ndetse zashoboraga no kugera ku bandi bantu benshi.”

    Umuyobozi Mukuru mu Kigo cy’Igihugu gishinzwe Igororamuco, Mufulukye Fred, yavuze ko iyi gahunda yashyizwemo imbaraga kugira ngo abana basubizwe mu miryango yabo babashe kubona ubuzima bwiza.

    Ati “Twashyize imbaraga mu gukura aba bana ku muhanda ubu hari abayobozi 11 muri buri karere bashinzwe gukura aba bana ku mihanda. Iyo bamaze gufatwa baraganirizwa bagahabwa ubuvuzi ubundi bagasubizwa mu miryango.”

    Yakomeje asaba ababyeyi kwirinda amakimbirane yo mu miryamgo kuko usanga akenshi ariyo atuma abana bajya mu mihanda no mu ngeso mbi.

    Mu bana bakuwe mu muhanda harimo Mugisha Eric wo mu Murenge wa Kimisagara akaba yaragiye mu muhanda kubera amakimbirane y’iwabo, amarayo imyaka ibiri ubu yasubijwe mu muryago ndetse ari kwiga ku ishuri ribanza rya Kamuhoza.

    Mu gihe gishize Covid-19 igeze mu Rwanda, abana basaga ibihumbi bitatu bakuwe mu muhanda

    source : https://ift.tt/3xRuubk