Ibi babitangaje ubwo hizihizwaga Umunsi Mukuru wahariwe Abafite Ubumuga mu rwego rw’igihugu, umuhango wabereye mu Karere ka Rubavu witabirwa n’Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu, Ingabire Assoumpta, ari kumwe na Guverineri w’Intara y’Iburengerazuba, Habitegeko François.
Umuyobozi w’Ihuriro ry’Abafite Ubumuga, Mbabazi Olivia, yavuze ko bagifite ibibazo by’inyubako zidafite inzira zabagenewe no kuba insimburangingo zitaba ku bwishingizi mu kwivuza.
Ati “Turacyafite imbogamizi kuko hari inyubako zicyubatse mu buryo bwa kera zitarashyirwaho inzira zifasha abafite ubumuga. Hari n’ubuvuzi aho dusanga insimburangingo zigihenze kandi zikaba zitarabasha kujya mu bwisungane mu kwivuza. Turasaba leta ko yadufasha kubona insimburangingo”.
Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu, Ingabire Assoumpta, yavuze ko hari gahunda Leta yabashyiriyeho abafite ubumuga mu rwego rwo kuzamura imibereho yabo, abizeza ko n’ibindi bibazo bafite biri kwigwaho.
Yagize ati “Abafite ubumuga batabasha gukora bari muri gahunda ya VUP aho babona inkunga y’ingoboka buri kwezi ituma babasha kubaho. Mu buvuzi ibyinshi byagezweho kuva mituweli yemera kubavuza kimwe n’abafite ubumuga bw’uruhu kuko amavuta yabo adasanzwe mituweli irayagura. Ibindi biba binahenze ni ibintu tukiganira tureba uko byazakorwa.’’
Yanenze n’ababyeyi batererana abana bafite ubumuga abasaba, guhinduka kuko aba bana baba bakeneye kwitabwaho byihariye.
Imibare yo mu 2012 igaragaza ko mu Rwanda hari abafite ubumuga bari hejuru y’imyaka itanu gusubiza hejuru 446.453, muri bo abagera kuri 221.150 ni ab’igitsinagabo mu gihe abandi 225 303 ari ab’igitsinagore.
Abafite ubumuga bari babucyereye ku munsi wabagenewe
Abafite ubumuga biyerekana mu mikino yo guterura ibiremereye
Abafite ubumuga bakinnye umupira w’amaguru
Abayobozi bari baje kwifatanya n’abafite ubumuga ku munsi mukuru wabahariwe
Abakoze ibikorwa bidasanzwe bahembwe
Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu, Ingabire Assoumpta, yijeje abafite ubumuga ko ibibazo bafite Leta iri kubyigaho
Bazahabwa ibihembo byiswe 'Worship Leaders Gala Night' byateguwe na Kalisimbi Events. Bihurije hamwe abahanzi, aba Pasiteri, amakorali n'abandi batangije umurimo w'Imana mu Rwanda.
Ni ku nshuro ya mbere ibi bihembo bigiye gutangwa. Gusa, iki gikorwa kizajya kiba ngarukamwaka hashimirwa buri wese wagize uruhare.
Umuyobozi wa Kalisimbi Events, Mugisha Emmanuel yasobanuriye INYARWANDA ko iki gikorwa kigamije gushimira ababaye ku rufatiro rw'umurimo w'Imana mu Rwanda bagakomeza ivugabutumwa.
Ati 'Hari abatangije umurimo w'Imana kugira ngo ube umeze uku, baba urufatiro rw'abandi. Abawukora ubu, hari ababateye umwete babera intangarugero ababijemo, abo bantu nibo twatekerejeho kubanza gushimira kugira ngo bitere imbaraga abandi babirimo bibahe no kwitwara neza.'
Uyu muyobozi avuga ko ku ikubitiro bazahemba abahanzi 24, Korali enye zirimo Hoziana, Ambassadors, Rehoboth Ministries na Chorale de Kigali. Hazahembwa kandi Radio 2 arizo Sana Radio na Radio Umucyo.
Mugisha yanavuze ko bazahemba abanyamakuru barangajwe na Eddie Kamoso ndetse na Patrick Kanyamibwa witabye Imana. Hari n’abapasiteri bazahembwa barimo uwatangije Rwanda for Jesus na David Ndaruhutse watangije Itorero Eglise Vivante.
Mugisha avuga ko bitazajya bica mu matora guhitamo abahembwa, ahubwo bazajya bakora ubushakashatsi bamenye abo batangije umurimo wo kuramya no guhimbaza Imana.
Muri iki gikorwa hazajya haba harimo gutanga ibihembo, kubashimira no gusangira.
Ababaye urufatiro rwa Gospel bagiye guhabwa ibihembo ni Tonzi, Sam Murindwa, Aime Uwimana, Patient Bizimana, Dominic Ashimwe, Theo Bosebabireba, Gaby Kamanzi, Patrick Nyamitali na Mani Martin.
Hari kandi Kalimba Julius, Rose Karegeya, Richard Nic Ngendahayo, Luc Buntu, Simon, Kabera, Nelson Mucyo, Ezra Kwizera, Honore Iyakaremye, Diana Kamugisha na Producer Nicholas.
Iki gikorwa kizaba tariki 26 Ukuboza 2021 kuri Kigali Marriot, aho kwinjira ari 30,000 Frw mu myanya isanzwe na 200,000Frw ku meza.
Umuyobozi wa Kalisimbi Events, Mugisha Emmanuel yavuze ko ibi bihembo bigamije gushimira buri wese wagize uruhare mu guteza imbere umurimo w'Imana mu Rwanda
Jorge Messi ntiyashimishijwe n'ibitekerezo byatanzwe na Cristiano washyigikiye ku mugaragaro ko Messi yibiwe igihembo cy'uyu mwaka, ndetse ikaba ari inshuro ya kabiri bivugwa ko byari bibaye.
Uyu wahoze ari kapiteni wa Barcelona akaba akinira PSG magingo aya, mu ijoro ryo ku wa mbere tariki ya 29 Ugushyingo 2021, yahawe igihembo cya karindwi cya Ballon d'Or itaravuzweho rumwe.
Messi yashinjwe kwibirwa igihembo cy'uyu mwaka cyari gikwiye guhabwa rutahizamu wa Bayern Munich, Robert Lewandowski wabaye uwa kabiri.
Cristiano Ronaldo yatanze igitekerezo gishimangira ubutumwa bw'umwe mu bafana be wavuze ko igihembo cya Ballon d'Or Messi yahawe cyajemo ubujura ndetse bitabaye ubwa mbere ahubwo bibaye ku nshuro ya kabiri mu myaka ibiri ikurikiranye.
Uyu mufana yagize ati “Uwarebye yararebye. Umuntu wese ufite ubwenge no gusesengura bihagije azi abakwiye igihembo ba nyabo. Guhabwa igihembo udakwiriye bitwicira ibyishimo. Nta cyubahiro kirimo”.
Igitekerezo Ronaldo yatanze kuri ubu butumwa cyavugishije abatari bacye, aho yashyizeho utumenyetso twerekana ko ibyavuzwe aribyo ndetse yandikaho ngo “facts' bisobanura ngo 'Ni ukuri'.
Mu gusubiza abantu bose bashidikanyije kuri iki gihembo cya Messi, Se witwa Jorge yagize ati “Bla bla bla… mukomeze, bisobanuye ko ibivugwa ari amagambo gusa naho ibikorwa bikomeza gukorwa”.
Messi yakoze amateka yo kwegukana igihembo cya Karindwi mu mateka ya ruhago ku Isi, akaba ari umukinnyi wa mbere ushyizeho agahigo bizagorana kugakuraho.
Jeorge Messi yasubije abibasiye umuhungu we bamushinja kwibirwa Ballon d’Or
Ku mugoroba wo kuri uyu wa Kane tariki 02 Ukuboza 2021 ni bwo Koffi Olomide yaraye ageze mu Rwanda aho yabanje kunyura mu ntara y’u Burengerazuba mu Karere ka Rubavu nk’uko byasakajwe mu mashusho mato yashyizwe hanze n’abateguye igitaramo azakorera muri Kigali Arena.Â
Ku mugoroba w’uyu wa Gatanu tariki 03 Ukuboza 2021 ni bwo Koffi yasesekaye mu mujyi wa Kigali aho yakiriwe n’abakobwa bo muri Kigali Protocal bakamuha indabo n’ikaze. Ni igikorwa cyabereye kuri Hoteli yo mu mujyi ya Ubumwe Grande Hotel.
Koffi Olomide kuva yagera mu Rwanda yagaragaje ko atewe ishema n’ibyo u Rwanda rumaze kugeraho ashima ubuyobozi bwarwo.
Iki gitaramo Koffi yitabiriye, kukinjiramo ni amafaranga ibihumbi 10,000Frw ahasanzwe, 30,000Frw ahisumbuye naho mu myanya y’icyubahiro akaba ari 50,000Frw. Hanateganyijwe Table y’abantu 6 y’bihumbi 500,000 Frw.
Umukunzi wa Patient Bizimana yageze mu Rwanda tariki 30 Ugushyingo 2021. Bombi baherukanaga mu 2019 umwaka ujya kurangira. Mu kiganiro kihariye uyu muramyi yagiranye n’inyarwanda, yavuze ko anejejwe no kuba umukunzi we yageze mu Rwanda amahoro, atangaza ko ubukwe bwe buzaba tariki 19Â imyiteguro yabwo irimbanije!
Patient Bizimana ubwo yari amaze kwakira umukunzi weÂ
Mu nshuti ze z’abahanzi bahuriye mu gisata cya Gospel, twamubajije ubwo yifuza ko yahita atera ikirenge mucye mbese ubwo ni uwo asigiye igifunguzo nk'uko bakunze kubivuga, maze afata akanya gato abitekerezaho mu bahanzi bose ahitamo Mbonyi Israel.
Yagize ati” navuga nde nkareka nde ko ari benshi!eeeehhh abahanzi bo muri gospel hafi ya bose ni inshuti zanjye ariko uwo numva nakwifuriza nawe kubirangiza bikava mu nzira ni Israel Mbonyi”.
Yagaragaje ko yifuza ko Mbonyi nawe yakumva uburyohe bw’ibihe arimo agatera iyi ntabwe akarushinga, akaba ariwe ukurikiraho mu bahanzi b'inshuti ze bahuriye mu gisata cya gospel.
Umunyabigwi mu mupira w'amaguru Cristiano Ronaldo yaraye akoze agahigo ko kuzuza ibitego 801 mu mateka ye nk'umukinnyi w'umupira w'amaguru ubwo ikipe ye ya Manchester United yatsindaga Arsenal ibitego 3-2 muri shampiyona.
Ronaldo wihebeye guca uduhigo,yahise ajya ku mbuga nkoranyambaga ashimira abakunzi be n'abo bakinannye ariko arenzaho ko ashaka gukomeza guca uduhigo dushoboka mu mupira w'amaguru nubwo afite imyaka 36.
Ronaldo yagize ati “Nshimishijwe cyane no kuba umukinnyi wa mbere w'umupira w'amaguru watsinze ibitego birenga 800 bizwi.
Umuhanzi Antoine Christophe Agpeba Mumba uzwi nka Koffi Olomide, yamaze kugera mu Mujyi wa Kigali, aho ategerejwe mu gitaramo kizaba kuri uyu wa Gatandatu muri Kigali Arena.
Koffi Olomide wakunzwe cyane muri Afurika no ku isi kubera umuziki we ubyinitse,yaraye mu Karere ka Rubavu,muri Kivu Serena Hotel,aho yavuye n'imodoka amanuka i Kigali kuri uyu wa 3 Ukuboza 2021.
Abinyujije ku rukuta rwe rwa Twitter, Koffi Olomide yavuze ko yiteguye gutaramira i Kigali, ashimira Abanyarwanda urukundo batahwemye kumwereka.
Ati 'Ndi i Gisenyi, ejo nzakorera igitaramo muri Kigali Arena, nishimiye kongera kugaruka mu gihugu cyiza. Ndashimira ubuyobozi bw'u Rwanda ku kazi bumaze gukora.'
'Nishimiye kongera guhura namwe, ndi inshuti yanyu ndabizi ko hari benshi cyane bakunze umuziki wanjye kuva mu myaka myinshi ishize. Reka tuzahurire muri Kigali Arena ejo, Murakoze.'
Iki gitaramo cyateje impaka ku mbuga nkoranyambaga aho bamwe bavuga ko uyu muhanzi adakwiriye gutaramira mu Rwanda kubera imyitwarire ashinjwa yo guhohotera igitsinagore.
Muri iki gitaramo azafatanya n'abahanzi barimo Yvan Buravan, King James na Chris Hat.
Kuri uyu wa Kane tariki ya 2 Ukuboza ku isaha ya saa sita z'amanywa za Dar-Es Salaam arizo saa tanu z'i Kigali nibwo hari hatangiye umukino wahuzaga Police HC na Nyuki HC yo mu kirwa cya Nzanzibar. Umukino warangiye Police HC itsinze Nyuki HC ibitego 28 kuri 22.
Ni umukino watangiranye imbaraga n'ishyaka ku mpande zombi ndetse ikipe ya Nyuki yacishagamo ikarusha ibitego Police HC ariko abakinnyi ba Police HC bagashyiramo ingufu bakagombora. Iminota 30 y'igice cya mbere yarangiye Police HC iri imbere n'ibitego 15 kuri 11 bya Nyuki HC.
Amakipe yombi yagiye mu karuhuko umutoza wa Police HC abona umwanya wo kwereka abakinnyi amayeri bashobora gukoresha mu gice cya kabiri. Igice cya kabiri kihariwe na Police HC ku buryo bugaragara kuko yatangiye kugenda irusha Nyuki HC ibitego bigera kuri 7. Byaje gutuma iminota 60 y'umukino wose irangira Police HC ifite ibitego 28 kuri 22 bya Nyuki HC.
Nyuma y'umukino umutoza wa Police Handball Club, Inspector of Police(IP) Antoine Ntabanganyimana yagarutse ku byatumye abakinnyi abereye umutoza bagorwa cyane n'ikipe ya Nyuki mu gice cya mbere.
Yagize ati 'Iyi kipe yagize umwanya uhagije wo kutwiga imikinire yacu kuko ubwo duheruka gutsinda Black Mamba bari bicaye hano ku kibuga batureba. Twabanje gushaka kugarira cyane bituma mbanza mu kibuga Murwanashyaka Emmanuel kugira ngo afashe abandi kugarira. Ariko aho nazaniye mu kibuga kapiteni w'ikipe, CPL Duteteriwacu Norbert wabonye ko byatumye tubona ibitego kandi tukanugarira.'
IP Ntabanganyimana yavuze ko igice cya mbere cyamuhaye umwanya wo kwiga imikinire ya Nyuki HC bituma akora impinduka mu kibuga.
Uwimana Jackson, Umunyezamu wa Police HC yigaragaje cyane agora abakinnyi ba Nyuki HC kuko yagiye akuramo ibitego byari byabazwe, Uyu mukino nawo warangiye Police HC iwutsinze ku bitego 25 ku bitego 19.
Umutoza wungirije wa Nyuki HC, Abdalah Conta yavuze ko Police HC ari ikipe nziza abakinnyi bayo bafite uburyo butandukanye bwatumye bamutsinda.
Yagize ati ' Ikipe ya Police HC ni ikipe nziza cyane, abakinnyi bayo barihuta cyane kandi n'iyo bibaye ngombwa guhagarara bahagarara vuba cyane, bafite ukuntu baba bahagaze mu kibuga(Formation), uko bahana hana umupira byose bituma babasha gutsinda cyane.'
Biteganyijwe ko kuri uyu wa Gatanu tariki ya 3 Ukuboza hakinwa imikino wa kimwe cya kabiri cy'irangiza(Demi Final), Police HC izakina na Ngome HC nayo yo mu gihugu cya Nzanzibar.
Imwe mu nkingi zigize gahunda ya VUP izwi nka gahunda y'imfashabere (nutrition sensitive direct support), inkunga ihabwa ababyeyi bo mu kiciro cya mbere n'icya kabiri  batwite ndetse n'abonsa kugeza umwana agize imyaka ibiri mu rwego rwo kurwanya igwingira, Ubuyobozi bw'Akarere ka Nyamasheke bwashyizeho icyo bise  'Inkoko ya Mama, igi ry'umwana' ifasha mu kurwanya imirire mibi no kuzahura ubukungu.
Bamwe mu bagore bo mu Murenge wa Macuba bari muri gahunda y' 'Inkoko ya Mama, igi ry'umwana' bavuga ko baciye ukubiri n'imirire mibi, ndetse ngo iterambere ni ryose mu miryango yabo.
Uwambajimana Laurance, ni umugore w'imyaka 42 y'amavuko, afite abana batandatu harimo uruhinja ry'amezi ry'umwaka n'igice. Avuga ko atarajya muri iyi gahunda, ubukene bwanumaga mu rugo rwe.
Ati 'Narwazaga bwaki kubera ubukene bwanumaga mu rugo. Ariko aho ngiriye muri gahunda y'inkoko ya Mama, igi ry'umwana bampaye inkokokazi ebyiri ngira ibyago imwe irapfa, ariko iyasigaye imaze kungeza kuri byinshi. Itera amagi amwe nkayagurisha nkagurira umwana imbuto, indagara n'ibindi bikungahaye kuri vitamine, inkoko nazo maze kugurisha inshuro ebyiri nkaguramo utundi mba nkeneye mu rugo.'
Mugabarigira Jean, nawe avuga ko umugore we ari muri iyi gahunda. Ati 'Baduhaye inkoko ebyiri, zose zarateye kandi zitera amagi menshi ku buryo hari igihe iwanjye mba mfite nk'amagi 30. Birumvikana yose twitwayaha abana, amwe turayagurisha tukabaguriramo indyo yuzuye, imyambaro, n'ibikoresho by'isuku. Navuga ko iyi gahunda ari nziza kandi yaziye igihe.'
'VUP yakuye abaturage b'Akarere ka Nyamasheke mu bukene'
Umuyobozi w'Akarere ka Nyamasheke, Mukamasabo Appolonie, mu Kiganiro yagiranye n'abanyamakuru tariki 3/12/2021 yavuze ko gahunda ya VUP mu nkingi zayo enye yahinduye byinshi mu buzima bw'abatishoboye.
Yagize ati 'Gahunda ya VUP mu Karere ka Nyamasheke yatangiriye mu Murenge wa Mahambe, ubu iri mu Mirenge yose uko ari 15 bikaba bigaragara ko yakuye abaturage mu bukene. Abakora muri gahunda ya VUP twabashishikarije kwibumbira mu matsinda kandi twashyizeho uburyo umuntu wese uri muri vup abasha kubona itungo ashoboye korora binyuze muri gahunda twise 'Nsiga ninogereze' aho abaturage bakora muri vup bizigama buri mwaka bakagura amatungo bitewe niyo buri wese ashoboye korora.'
Umuyobozi w'Akarere ka Nyamashake, Mukamasabo Appolonie, aha umuturage itungo rigufi muri gahunda ya VUP
'Hari n'indi gahunda twise 'Sasa neza' aho abaturage bakora muri VUP bibumbira mu matsinda bakagurirana za matela zo kuryamaho ni muri gahunda yo mu rwego rw'isuku n'isukura. Twashyizeho nanone gahunda twise 'Ndi urugero' aho abakora muri VUP bibumbira mu matsinda kugirango birinde umwanda, yaba ari amavunja acike burundu ndetse babungabunge n'isuku aho batuye. Twashyizeho n'ubundi buryo bwa gahunda yo kurwanya imirire mibi ni gahunda twise 'Inkoko ya Mama, Igi rya ry'umwana' duharanira ko nta mwana uri muri gahunda ya VUP wagira imirire mibi. Inkoko ikaba ari iya mama, ariko amagi akaba ari ay'umwana kugirango arye indyo yuzuye.'
Mukamasabo yavuze ko kuva mu 2017 kugeza ubu, uri gahunda ya VUP mu Karere ka Nyamasheke amaze gukoreshwa miliyari 3,825,050,500 FRW.
Umuyobozi w'Ishami rishinzwe gufasha abatishoboye mu Kigo cya Leta gishinzwe iterambere ry'abaturage (LODA), Gatsinzi Justin, yagaragaje uko gahunda ya VUP yatangiriye mu Mirenge 30 mu mwaka wa 2008, ubu ikaba imaze kugera mu mirenge 416 kandi kandi ikaba imaze kuvana abaturage mu bukene ku buryo bugaragara.
Yagize ati 'Dutangira iyi gahunda wasangaga ari twebwe nka Leta bireba, ariko ubu dufite dufite ubufatanye n'abandi[â¦]VUP yatangiye ikoresha ingengo y'imari ya miliyari ibyiri na miliyoni 580 z'amafaranga y'u Rwanda, ubu tugeze aho buri mwaka itajya munsi ya miliyari 50 na 60. Tukaba twishimira ko Leta yacu yitaye ku mibereho y'umuturage.'
         Gatsinzi Justin, umuyobozi muri LODA (Uhagaze)
Yakomeje avuga ko gahunda ya VUP yatangiriye ku nkingi zijyanye no kurengera abaturage batishoboye, ariko ubu ngo yagiye izanamo n'izindi nkingi zo guteza imbere imibereho myiza y'abaturage zirimo kwigisha imyuga iciriritse, kugurira abaturage amatungo magufi, ibikoresho byo gukoresha ku bize imyuga iciriritse n'ibindi.
VUP ni gahunda igamije kunganira izindi ngamba zisanzwe za leta y'u Rwanda zigamije:
Kugira uruhare mu kurandura ubukene bukabije;
Kugira uruhare mu kurwanya imirire mibi;
Gufasha kuzana impinduka mu rwego rw'imibereho myiza n'ubukungu;
Gufasha kongerera ingo ubushobozi bwo guhangana n'ubukene no kwigira.
Iyi gahunda yatangijwe nk'inkingi ya Gahunda y'Imbaturabukungu ya mbere (EDPRS1) na n'ubu iracyari uburyo bw'ingenzi bufasha mu kugera ku iterambere ry'imibereho myiza n'ubukungu muri Gahunda y'igihugu y'imyaka 7 igamije impinduka mu bukungu, imibereho myiza n'imiyoborere myiza (NST1: National Strategy for Transformation) iva muri 2018 ikagera muri 2024.
Imwe mu nkingi zigize gahunda ya VUP izwi nka gahunda y'imfashabere (nutrition sensitive direct support), inkunga ihabwa ababyeyi bo mu kiciro cya mbere n'icya kabiri  batwite ndetse n'abonsa kugeza umwana agize imyaka ibiri mu rwego rwo kurwanya igwingira, Ubuyobozi bw'Akarere ka Nyamasheke bwashyizeho icyo bise  'Inkoko ya Mama, igi ry'umwana' ifasha mu kurwanya imirire mibi no kuzahura ubukungu.
Bamwe mu bagore bo mu Murenge wa Macuba bari muri gahunda y' 'Inkoko ya Mama, igi ry'umwana' bavuga ko baciye ukubiri n'imirire mibi, ndetse ngo iterambere ni ryose mu miryango yabo.
Uwambajimana Laurance, ni umugore w'imyaka 42 y'amavuko, afite abana batandatu harimo uruhinja rw'amezi ry'umwaka n'igice. Avuga ko atarajya muri iyi gahunda, ubukene bwanumaga mu rugo rwe.
Ati 'Narwazaga bwaki kubera ubukene bwanumaga mu rugo. Ariko aho ngiriye muri gahunda y'inkoko ya Mama, igi ry'umwana bampaye inkokokazi ebyiri ngira ibyago imwe irapfa, ariko iyasigaye imaze kungeza kuri byinshi. Itera amagi amwe nkayagurisha nkagurira umwana imbuto, indagara n'ibindi bikungahaye kuri vitamine, inkoko nazo maze kugurisha inshuro ebyiri nkaguramo utundi mba nkeneye mu rugo.'
Mugabarigira Jean, nawe avuga ko umugore we ari muri iyi gahunda. Ati 'Baduhaye inkoko ebyiri, zose zarateye kandi zitera amagi menshi ku buryo hari igihe iwanjye mba mfite nk'amagi 30. Birumvikana yose twitwayaha abana, amwe turayagurisha tukabaguriramo indyo yuzuye, imyambaro, n'ibikoresho by'isuku. Navuga ko iyi gahunda ari nziza kandi yaziye igihe.'
'VUP yakuye abaturage b'Akarere ka Nyamasheke mu bukene'
Umuyobozi w'Akarere ka Nyamasheke, Mukamasabo Appolonie, mu Kiganiro yagiranye n'abanyamakuru tariki 3/12/2021 yavuze ko gahunda ya VUP mu nkingi zayo enye yahinduye byinshi mu buzima bw'abatishoboye.
Yagize ati 'Gahunda ya VUP mu Karere ka Nyamasheke yatangiriye mu Murenge wa Mahambe, ubu iri mu Mirenge yose uko ari 15 bikaba bigaragara ko yakuye abaturage mu bukene. Abakora muri gahunda ya VUP twabashishikarije kwibumbira mu matsinda kandi twashyizeho uburyo umuntu wese uri muri vup abasha kubona itungo ashoboye korora binyuze muri gahunda twise 'Nsiga ninogereze' aho abaturage bakora muri vup bizigama buri mwaka bakagura amatungo bitewe niyo buri wese ashoboye korora.'
'Hari n'indi gahunda twise 'Sasa neza' aho abaturage bakora muri VUP bibumbira mu matsinda bakagurirana za matela zo kuryamaho ni muri gahunda yo mu rwego rw'isuku n'isukura. Twashyizeho nanone gahunda twise 'Ndi urugero' aho abakora muri VUP bibumbira mu matsinda kugirango birinde umwanda, yaba ari amavunja acike burundu ndetse babungabunge n'isuku aho batuye. Twashyizeho n'ubundi buryo bwa gahunda yo kurwanya imirire mibi ni gahunda twise 'Inkoko ya Mama, Igi rya ry'umwana' duharanira ko nta mwana uri muri gahunda ya VUP wagira imirire mibi. Inkoko ikaba ari iya mama, ariko amagi akaba ari ay'umwana kugirango arye indyo yuzuye.'
Mukamasabo yavuze ko kuva mu 2017 kugeza ubu, uri gahunda ya VUP mu Karere ka Nyamasheke amaze gukoreshwa miliyari 3,825,050,500 FRW.
Â
Umuyobozi w'Ishami rishinzwe gufasha abatishoboye mu Kigo cya Leta gishinzwe iterambere ry'abaturage (LODA), Gatsinzi Justin, yagaragaje uko gahunda ya VUP yatangiriye mu Mirenge 30 mu mwaka wa 2008, ubu ikaba imaze kugera mu mirenge 416 kandi kandi ikaba imaze kuvana abaturage mu bukene ku buryo bugaragara.
Yagize ati 'Dutangira iyi gahunda wasangaga ari twebwe nka Leta bireba, ariko ubu dufite dufite ubufatanye n'abandi[â¦]VUP yatangiye ikoresha ingengo y'imari ya miliyari ibyiri na miliyoni 580 z'amafaranga y'u Rwanda, ubu tugeze aho buri mwaka itajya munsi ya miliyari 50 na 60. Tukaba twishimira ko Leta yacu yitaye ku mibereho y'umuturage.'
Yakomeje avuga ko gahunda ya VUP yatangiriye ku nkingi zijyanye no kurengera abaturage batishoboye, ariko ubu ngo yagiye izanamo n'izindi nkingi zo guteza imbere imibereho myiza y'abaturage zirimo kwigisha imyuga iciriritse, kugurira abaturage amatungo magufi, ibikoresho byo gukoresha ku bize imyuga iciriritse n'ibindi.
VUP ni gahunda igamije kunganira izindi ngamba zisanzwe za leta y'u Rwanda zigamije:
Kugira uruhare mu kurandura ubukene bukabije;
Kugira uruhare mu kurwanya imirire mibi;
Gufasha kuzana impinduka mu rwego rw'imibereho myiza n'ubukungu;
Gufasha kongerera ingo ubushobozi bwo guhangana n'ubukene no kwigira.
Iyi gahunda yatangijwe nk'inkingi ya Gahunda y'Imbaturabukungu ya mbere (EDPRS1) na n'ubu iracyari uburyo bw'ingenzi bufasha mu kugera ku iterambere ry'imibereho myiza n'ubukungu muri Gahunda y'igihugu y'imyaka 7 igamije impinduka mu bukungu, imibereho myiza n'imiyoborere myiza (NST1: National Strategy for Transformation) iva muri 2018 ikagera muri 2024.