Blog

  • Perezida Kagame yaganiriye na Dr Nkengasong uyobora Africa CDC na Prof Fisseha – #rwanda #RwOT

    Amakuru dukesha Village Urugwiro avuga ko Perezida Kagame yakiriye aba bayobozi bombi kuri iki Cyumweru tariki 5 Ukuboza 2021, gusa ntihigezwe hatangazwa ibyo baganiriye. Ibi biganiro kandi byari birimo Minisitiri w’Ubuzima w’u Rwanda, Dr Daniel Ngamije.

    Perezida Kagame yakiriye aba bayobozi mbere y’inama yateguwe n’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe iziga ku bufatanye bugamije gukorera inkingo ku mugabane wa Afurika.

    Iyi nama yateguwe n’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe, Ikigo cya Afurika gishinzwe kurwanya Indwara n’Ubunyamabanga bw’isoko rusange rya Afurika izabera i Kigali ku wa 6-7 Ukuboza 2021.

    Inama ibaye mu gihe u Rwanda ari kimwe mu bihugu bya Afurika bigiye kubakwamo uruganda rukora inkingo, aho amasezerano yo kubaka uru ruganda yamaze gusinywa.

    Rwitezweho gufasha Afurika kuziba icyuho cy’inkingo, aho inyinshi mu zo ikoresha zivanwa mu mahanga.

    Dr John Nkengasong na Prof Senait Fisseha baherukaga guhura na Perezida Kagame bari kumwe muri Gicurasi. Iki gihe nabwo yabakiriye muri Village Urugwiro.

    Prof Senait Fisseha ni umwe mu baganga b’abahanga kandi b’inzobere mu bijyanye n’ubuvuzi bw’indwara z’abagore (Obstetrician-Gynecologists), afatwa nk’umwe mu Banyafurika b’inararibonye ndetse akaba n’Umujyanama w’Umuyobozi Mukuru w’Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima, OMS, Tedros Adhanom Ghebreyesus.

    Afite kandi izindi nshingano zitandukanye zirimo kuba Umujyama w’Umuyobozi Mukuru wa OMS, umwe mu bagize Inama y’Ubutegetsi y’Umuryango w’Abaganga bo muri Amerika bafite inkomoko muri Ethiopia n’iya Kaminuza itanga amasomo ajyanye n’ubuvuzi, University of Global Health Equity (UGHE) iherereye i Butaro mu Karere ka Burera.

    Dr John Nkengasong we ni Umunyafurika w’inzobere mu bijyanye n’ubuvuzi bw’indwara ziterwa na Virusi. Yagiye akora mu bigo bitandukanye birimo Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima, mu gihe cya COVID-19 yanagizwe intumwa yihariye y’iri shami muri Afurika.

    White House iherutse gutangaza ko uyu mugabo agiye guhabwa inshingano zo kuyobora porogaramu ya Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika (USA) yo kurwanya SIDA (PEPFAR).

    Dr John Nkengasong na Prof Senait Fisseha bari kumwe na Minisitiri w’Ubuzima, Dr Daniel Ngamije bakiriwe na Perezida Kagame

    source : https://ift.tt/3xUB42u

  • Mount Kenya University igiye kubaka hoteli mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Iyi hoteli yashyizweho ibuye ry’ifatizo ku wa Kane w’iki cyumweru tariki 2 Ukuboza 2021. Yahawe izina rya Mount Kigali Utalii Hotel.

    Iki gikorwa cyo gushyira ibuye ry’ifatizo kuri iyi hoteli cyari giteganyijwe muri Gashyantare 2020 ariko nticyaba kubera icyorezo cya COVID-19.

    Icyabaye uyu mwaka cyitabiriwe n’abantu batandukanye barimo Ubuyobozi bw’Urwego rushinzwe Iterambere, RDB ndetse n’Ubuyobozi bw’Akarere ka Kicukiro.

    Iki gikorwa cyabereye mu Kagarama mu Karere ka Kicukiro, aho iyi kaminuza isanzwe ifite ishami.

    Prof. Simon Gicharu watangije Mount Kenya yavuze ko urebye aho Isi igeze abantu bakwiriye gukomeza gukora ibintu bituma baguma ku isoko ry’umurimo.

    Yagize ati “Tugomba kwiga guhangana kugira ngo dukomeze kuba abakenewe kuri iyi Si ndetse tunahangane n’ubukene. Nka kaminuza turishimye. Twishimiye ko Leta ikangurira abantu kwiga no gushora imari cyane mu burezi kugira ngo nayo igere ku ntego zayo.”

    Yakomeje avuga ko iyi hoteli bagiye kubaka ije ikenewe cyane kandi izunganira Leta bigatuma nayo igera ku ntego zayo mu kuzamuka k’ubukerarugendo ndetse no kwakira neza abantu.

    Nsabimana Emmanuel ushinzwe Ubukerarugendo muri RDB yashimye MKU kubera iki gikorwa cy’iterambere.

    Ati “Twe nka RDB dushimiye kaminuza ku kwita ku iterambere ry’abakozi. RDB izakomeza kubashyigikira kugira ngo intego za Leta na zo zishyirwe mu ngiro.”

    Yakomeje avuga ko iyi hoteli ije ikenewe kuko izafasha mu kuzamura ubumenyi bw’abantu mu bukerarugendo no kwakira abantu mu mahoteli.

    Ishoramari rya Mount Kenya mu bikorwaremezo rimaze kuba miliyari 12 Frw kuva ubwo yubakaga ishami ryayo riherereye Kicukiro mu Kagarama. Imaze guha impamyabumenyi y’icyiciro cya kabiri abanyeshuri 7.000.

    Iyi kaminuza ku wa 10 Ukuboza iteganya ko abanyeshuri bayo 445 bazahabwa impamyabumenyi z’icyiciro cya kabiri. Aba kandi ivuga iteganya ko aribo ba nyuma bazaba bagiye muri Kenya guhererwayo izi mpamyabumenyi kuko umwaka utaha iki gikorwa kizabera mu Rwanda.

    Hoteli ya Mount Kenya University igamije kongerera abanyeshuri bayo ubumenyi mu bukerarugendo

    Mount Kenya University igiye kubaka hoteli

    source : https://ift.tt/3xWxK6S

  • Zimwe muri hoteli z’i Kigali zatangiye gukumira abatarakingiwe COVID-19 – #rwanda #RwOT

    Izi hoteli zatangiye gufata icyemezo cyo gukumira abatarikingije COVID-19 mu gihe gufata urukingo rw’iki cyorezo bitaragirwa itegeko.

    Bamwe mu bahaye amakuru IGIHE bavuze ko n’uwerekanye icyangombwa cy’uko yipimishije COVID-19 kandi ari muzima na we abuzwa kuzinjiramo kuko atafashe urwo rukingo.

    Abaturage bavuga ko batiyumvisha impamvu hoteli zafashe izo ngamba kandi kwikingiza bitari byagirwa itegeko.

    Kayibanda Innocent yagize ati “ Hari hoteli utajyamo ngo bakureke winjire kuko ngo utikingije, mu gihe uba uri no kubereka icyemezo cya Minisiteri y’Ubuzima cy’uko bagupimye ako kanya kandi uri muzima.”

    Umwe mu bakozi bakora muri imwe muri hoteli zafashe iki cyemezo, wanze ko amazina ye atangazwa, yabwiye IGIHE ko bahawe amabwiriza y’uko ntawe uzajya ayinjiramo atarakingiwe COVID-19.

    Ati “Ubu se nakubwira iki koko, ko ariyo amabwiriza baduhaye y’uko nta muntu ugomba kujya yinjira aha atagaragaje icyemezo cy’uko yakingiwe COVID-19 n’iyo yaba afite ikigaragaza ko yayipimishije mbere y’amasaha 72.”

    Iki kibazo kandi cyagarutsweho n’Umuyobozi w’’Ishyaka rya Green Party akaba n’umwe mu bagize Inteko Ishinga Amategeko y’u Rwanda, Dr Habineza Frank.

    Ku wa Gatanu tariki ya 4 Ukuboza 2021, ubwo Minisitiri w’Intebe, Dr Édouard Ngirente yagezaga ku Basenateri n’Abadepite uko gutanga urukingo bihagaze mu gihugu, Dr Habineza yamubajije impamvu hari abaturage batangiye gukumirwa kuko batikingije kandi bitaraba itegeko.

    Yagize ati “Ko gukingirwa bitaraba itegeko rusange kandi na Perezida akaba yaravuze ko igihe cyo kubigira itegeko, agahato kitaragera kuki nk’Akarere ka Rusizi ntawemerewe kugera mu isoko atarakingirwa. Murabona atari uguhonyora uburenganzira bwa muntu ndetse no kwica integeko nkana?”

    Minisitiri w’Intebe, Dr Édouard Ngirente, yamusubije ko umuntu udashaka gukingirwa yamburwa uburenganzira kugira ngo atanduza abandi Banyarwanda.

    Zimwe muri hoteli z’i Kigali zatangiye gukumira abatarakingiwe COVID-19

    source : https://ift.tt/3DsvWnB

  • Umugande ukekwaho gukorana n’abashakaga guhirika ubutegetsi bw’u Rwanda yasabiwe gufungwa burundu – #rwanda #RwOT

    Sergent Lubega Ibrahim yabaye mu Ngabo z’u Rwanda ariko aza gusezerwa kimwe n’abandi banyamahanga bari bazirimo.

    Ni umwe mu barwanyi 37 b’imitwe y’iterabwoba ya P5 na RUD-Urunana bari kuburanishwa n’Urukiko rwa Gisirikare.

    Ubushinjacyaha bugaruka ku mateka ya Rtd Sergent Lubega Ibrahim bwagize buti “Uyu Sergeant Rubega Ibrahim yigeze kuba umusirikare mu Ngabo z’u Rwanda, icyo gihe zikiri APR, aho yaje gusezererwa mu bari abanyamahanga akaba afite ubwenegihugu bw’abagande.”

    Bwakomeje buvuga ko mu 2018 aribwo uyu mugabo yafashe icyemezo cyo kwinjira mu mutwe wa P5.

    Buti “Bigeze mu 2018 nibwo yafashe umugambi wo kwihuza ndetse agasanga umutwe wa P5 ukorera muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo mu bice bya Minembwe icyo gihe yanyuze i Burundi. Yavuye Uganda ajya i Burundi, ageze aho i Burundi yakirwa na bamwe bo mu nzego zishinzwe iperereza barimo uwitwa Maj Bertin arangije amushyikiriza uwitwa Rashid ari naho yavuye ajya kuri Hoteli yanyuzemo.”

    Ubushinjacyaha bwavuze ko bwo uyu mugabo yari akiri i Burundi ngo yaje kugirana ibiganiro na Ben Rutabana wari usanzwe arwanya ubutegetsi bw’u Rwanda akaba no mu bayobozi ba P5.

    Buti “Aho akiri i Burundi yavuganye n’uwitwa Ben Rutabana, umwe mu bayobozi ba P5 amubwira imigabo n’imigambi ya P5 amubwira intego P5 ifite. Kuri telefone bavugana anamubwira ko ikigenderewe ari ugutera u Rwanda bakavanaho ubutegetsi buriho hakoreshejwe inzira y’intambara.”

    “Yarabyemeye yambuka ajya muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ajya mu Minembwe asanga izindi ngabo zitemewe zari zibumbiye mu mutwe wa P5 bakomezanya gukora amahugurwa no kunoza umugambi wabo.”

    Muri Mata 2019, Rtd Sergent Lubega Ibrahim n’abandi barwanyi bavuye muri Kivu y’Amajyepfo bagana muri Kivu y’Amajyaruguru bagambiriye kunyura mu Karere ka Musanze mu Majyaruguru y’u Rwanda bakagaba igitero k’u Rwanda kugira ngo bagere ku ntego yabo yo kuvunaho ubutegetsi buriho mu gihugu.

    Iki gihe ngo “ntibyabahiriye kuko bageze mu gice cya Masisi aribwo bagabweho igitero n’Ingabo za Congo zirabatatanya bamwe barafatwa abandi bihuza n’umutwe wa RUD-Urunana ndetse na FDLR-FOCA, umutwe wayoborwaga na Gen Afurika bakomeza umugambi wabo ariwo waje kuvamo igitero cyagabwe ku itariki 4 Ukwakira 2019 mu Karere ka Musanze”.

    Ubushinjacyaha bwavuze ko bushinjiye ku buremere bw’ibyaha, Rtd Sergent Lubega Ibrahim akurikiranyweho birimo kujya mu mutwe w’ingabo utemewe, kujya mu mutwe w’abagizi ba nabi, kugirira nabi ubutegetsi buriho no kubuhirika, iterabwoba n’icy’ubwicanyi bumusabira gufungwa burundu.

    Rtd Sergent Lubega Ibrahim yavuze ko atigeze ava i Bugande afite intego yo kujya mu mitwe irwanya u Rwanda ko ahubwo yagiye i Burundi muri gahunda yo kwakira imodoka.

    Uyu mugabo yakomeje avuga ko atemeranye n’ibyavuzwe n’ubushinjacyaha kuko ngo atigeze asezerwa mu gisirikare ahubwo yavuyemo ku bushake bwe.

    Yavuze ko iyo aza kuba afite gahunda yo kujya mu nyeshyamba yari kuba yarabikoze mbere kuko yabanje kuba muri Kigali akora akazi gasanzwe, nyuma y’uko asezerewe mu gisirikare.

    Ati “Njye gahunda yamvanye mu rugo yari ubucuruzi, ntabwo nari ngiye kubonana n’abo basirikare.”

    Abo barwanyi uko ari 37 bafashwe mu bihe bitandukanye nyuma y’ibitero byagabwe k’u Rwanda mu Ntara y’Amajyaruguru mu Karere ka Musanze, mu Murenge wa Kinigi n’uwa Musanze byakomerekeyemo abatari bake ndetse 15 bakahasiga ubuzima.

    Rtd Sergent Lubega Ibrahim yasabiwe gufungwa burundu

    source : https://ift.tt/3xV3Pfo

  • Huye: Umunyeshuri wa Kaminuza y’u Rwanda yapfuye arohamye – #rwanda #RwOT

    Iyi mpanuka yabaye ku wa Gatandatu tariki 4 Ukuboza 2021, ubwo Nduwawe Jean Louis wigaga mu wa Mbere mu Ishami rya Siyansi n’ikoranabuhanga, yajyanaga na bagenzi be koga.

    Amakuru IGIHE yahawe n’ubuyobozi bwa Kaminuza y’u Rwanda avuga ko nyuma y’igihe gito batangiye koga uyu musore yahise agaragara hejuru y’amazi ameze nk’uwashizemo umwuka.

    Yahise ajyanwa kwa ku bitaro bya Kabutare, aza gushiramo umwuka saa Mbili z’ijoro zo ku wa Gatandatu. Kugeza ubu umurambo wa nyakwigendera uracyari muri ibi bitaro.

    Biteganyijwe ko umuhango wo gushyingura nyakwigendera uzaba ku wa Mbere tariki 5 Ukuboza 2021. Ubu Kaminuza y’u Rwanda iri gukorana n’umuryango bya hafi.

    Kaminuza y’u Rwanda iteganya ko umunyeshuri upfiriye ku ishuri, umuryango we uhabwa ibihumbi 100 Frw ndetse kaminuza ikishyura ikiguzi cyo kumushyingura.

    Nduwawe Jean Louis yarohamye bimuviramo urupfu

    source : https://ift.tt/3EsLkBA

  • APR FC yasezerewe igeze ku muryango w'amatsinda ya CAF Confederations Cup #rwanda #RwOT

    Ikipe ya APR FC yananiwe kugera mu matsinda ya CAF Champions League nyuma yo gutsindwa ibitego 2-1 mu mukino wo kwishyura wo mu ijonjorarya gatatu rya [rya nyuma] ryo kwerekeza mu matsinda y'iryo rushanwa.

    Muri uyu mukino wabereye kuri Stade Municipal de Berkane,APR FC yagerageje kwitwara neza ariko igice cya kabiri nticyayoroheye.

    APR FC yasabwaga gutsinda cyangwa kunganya ibitego kugira ngo igere mu matsinda ya CAF Confederation Cup cyane ko mu mukino ubanza warangiye ari 0-0,yananiwe guhagarara ku gitego 1-0 yabashije gutsinda igice cya mbere kigiye kurangira.

    APR FC yarangije igice cta mbere itsinze RS Berkane igitego 1-0 cyinjijwe na Byiringiro Lague wacenze myugariro w'iyi kipe yo muri Maroc yinjira mu rubuga rw'amahina,aroba umuzamu bari basigaranye.

    Icyakora iki gitego cyaje kuremerera APR FC kuko yashatse kukirinda ariko abasore ba Berkane bari bariye karungu barayisatira cyane.

    Ku munota wa 67,RS Berkane yishyuye ku gitego ibifashijwemo na Larbi Naji nyuma y'umwanya munini iri imbere y'izamu rya APR FC.

    Ku munota wa 75,RS Berkane yasatiraga cyane APR FC,yabonye igitego cya 2 cyatsinzwe na Mohammed Aziz nyuma y'umupira wakaswe na mugenzi we imbere y'izamu,umunyezamu Ishimwe Pierre awukuraho ujya inyuma y'urubuga rw'amahina usanga uyu Aziz wari wenyine arihengeka atera mu izamu ishoti rikomeye,umupira werekeza mu rushundura.

    APR FC yabonye coup Franc nziza inyuma gato y'urubuga rw'amahina, yashoboraga gutuma yishyura nyuma y'ikosa ryakorewe kuri Lague ariko Ombolenga ayitera nabi ica hejuru.

    Ku munota wa 89,RS Berkane yabuze igitego cyabazwe ubwo Youssef El Fahli yasigaranaga n'umunyezamu Ishimwe,amutere ishoti uyu munyezamu akuramo umupira.

    Kimwe na AS Kigali misiyo yo kugera mu matsinda mu mikino ya CAF iranze ubwo n'ukurwana no kwitwara neza muri shampiyona kugira ngo zizongere kwitabira muri 2022-2023.Ikipe ya RS Berkane yerekeje mu matsinda.

    APR FC yasezerewe muri iki cyiciro aho isabwa kugaruka mu Rwanda igakina ibirarane 4 ifite muri shampiyona.

    Abakinnyi 11 APR FC yari yabanje mu kibuga:

    Ishimwe Pierre
    Niyomugabo Claude
    Buregeya Prince
    Nsabimana Aimable
    Fitina Ombalenga
    Ruboneka Jean Bosco
    Rwabuhihi Aime Placide
    Manishimwe Djabel
    Mugisha Gilbert
    Mugunga Yves
    Byiringiro Lague

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/apr-fc-yasezerewe-igeze-ku-muryango-w-amatsinda-ya-caf-confederations-cup

  • Rayon Sports yongeye kuba insina ngufi imbere ya Kiyovu Sports #rwanda #RwOT

    Ikipe ya Rayon Sports ikomeje kujya mu bihe bibi muri shampiyona y'u Rwanda kuko yatsinzwe na mukeba wayo Kiyovu Sports ibitego 2-0 bituma ikomeza gutera umugongo igikombe cya shampiyona.

    Rayon Sports iheruka kunganya na Espoir FC bigoranye ibitego 2-2,yatsinzwe na mukeba wayo Kiyovu Sports mu mukino w'umunsi wa 7 wabereye kuri stade ya Kigali i Nyamirambo.

    Kiyovu Sports yari yagaruye Emmanuel Arnold Okwi na Muzamiru Mutyaba bari bamaze iminsi badakina kubera ikibazo cy'uburwayi.

    Kiyovu Sports yafunguye amazamu ku munota wa 18 ku gitego cyatsinzwe na Ishimwe Kevin ku ikosa ry'umunyezamu Hakizimana Adolphe wasohotse nabi akihera umupira uyu rutahizamu w'urucaca.

    Ku munota wa 26, Hakizimana Adolphe yakuyemo umupira ukomeye wa Okwi kuri kufura yari ateye ku ikosa ryari rimukorewe.

    Ku munota wa 41, Kevin Muhire yongeye guhusha igitego cyabazwe, ni nyuma y'umupira mwiza yahinduriwe na Youssef ariko ateye mu izamu n'umutwe unyura hejuru yaryo. Igice cya mbere cyarangiye ari 1-0.

    Rayon Sports yatangiye igice cya kabiri ikora impinduka 2, Iranzi Jean Claude na Manace Mutatatu bavuyemo hinjiramo Mujyanama na Niyonkuru Sadjati.

    Ku munota wa 58, Sadjati yateye ishoti rikomeye mu izamu rya Kiyovu Sports ku mupira wari uturutse muri koruneri ariko Kimenyi Yves uwusubiza muri koruneri.

    Ku munota wa 64, Kiyovu Sports yatsinze igitego cya kabiri cyatsinzwe na Emmanuel Okwi ku mupira yari ahawe na Benedata Janvier.

    Rayon Sports idahagaze neza,yananiwe no kubona igitego mu izamu rya Kiyovu Sports birangira itsinzwe na mukeba wayo wa kabiri nyuma ya APR FC yayitsinze ibitego 2-1.

    Umutoza Masudi Djuma wa Rayon Sports akomeje kwitwara nabi kuko mu mikino 7 yakinnye muri iyi shampiyona,yabonye amanota 11 kuri 21 yashobokaga.

    Imikino 3 yikurikiranya irashize Rayon Sports itabasha gutsinda Kiyovu Sports muri Shampiyona, byaherukaga hagati ya 2010 na 2012.

    Indi mikino yabaye:

    FC Marines 2-6 FC Bugesera
    Gasogi United 0-0 Espoir FC


    Urutonde rwa shampiyona

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/rayon-sports-yongeye-kuba-insina-ngufi-imbere-ya-kiyovu-sports

  • Rulindo: Hari abana bishora mu biyobyabwenge kubera ibibazo byo mu miryango #rwanda #RwOT

    Bamwe mu bana bo mu Karere ka Rukindo mu Murenge wa Masoro bari hagati y'imyaka 12 na 17 bavuga ko banywa ibiyobyabwenge bitandukanye mu rwego rwo kwiyibagiza amakimbirane ari mu miryango bakomokamo.

    'Namenye ubwenge nsanga mbana na mama gusa na barumuna banjye tubaho bitugoye kandi turarya ntiduhage, abana duturanye bangiriye inama yo kunywa 'kore' kugirango inyibagize imihangayiko. Iyo nayinyoye numva nabaye igisenzegeri nta kindi kintu mbasha gutekereza.'

    'Papa na Mama bahora barwana kandi nanjye na basaza banjye baradukubita bakanatwicisha inzara[…]nagarukiye mu mwaka wa kabiri w'amashuri abanza mpita nza hano ku muhanda niho nigiye kunywa kwinukiriza irange na alcool, iyo nabyinukirije sinongera gutekereza ku buzima bwo mu rugo.'

    Ibi ni bimwe mu bivugwa na bamwe mu bana b'abahungu n'abakobwa bari hagati y'imyaka 12 na 17 twasanze kuri 'centre' y'ubucuruzi ya Rusine mu Karere ka Rulindo. Umwe mu bana baganiriye na IRIBA NEWS ni umukobwa uvuga ko afite imyaka 15 y'amavuko.

    Yagize ati 'Iwacu ni mu Kabuga ka Kirwa nza hano Rusine ku munsi w'isoko ku wa kabiri no ku wa kane kugira ngo ndebe ko nabona akazi ko gutwaza abantu, hanyuma ngashyira mama ayo nakoreye. Iyo ntayo nabonye ngera mu rugo akankubita. Hano ku muhanda niho nigiye kwinukiriza irange no kunywa itabi 'urumogi' ubundi ngakorera amafaranga […] iyo ibyo nihumurije binshizemo umutwe urandya cyaneeee.'

    IRIBA NEWS: Kuki unywa itabi ntabwo uziko ryangiza ubuzima?

    Mutesi (Izina twarihinduye): Iri si itabi ni umuti utera swingi (swing) ugatuma nibagirwa ibibazo byo mu rugo.

    IRIBA NEWS: Umaze igihe kingana iki unywa iryo tabi ?

    Mutesi: Natangiye kurinywa mfite imyaka 12 ubu mfite imyaka 15.

    IRIBA NEWS: Nta ngaruka ryakugizeho?

    Mutesi: Hari igihe mara kurinywa umutwe nkumva wamenetse, ubundi nkagira amahane n'urugomo cyane.

    IRIBA NEWS: Wari wajya kwa muganga kubera ibyo bibazo?

    Mutesi: hahahah ubwo se nagenda mvuga ko ndwaye iki?

    Uwo twise Rukundo muri iyi nkuru, yavuze ati 'Mama yagiye gushaka undi mugabo ansiga kwa sogokuru mfite imyaka itanu. Sinongeye kumubona kuva ubwo kugeza uyu munsi mfite 16, niba akiriho cyangwa yarapfuye ntabyo nzi. Barumuna be na ba marume barankubitaga bakambwira ngo nzasange mamabikantera gahinda. Byatumye mva mu ishuri ngenze mu mwaka wa gatatu nza hano ku muhanda niho nigiye kunywa kore n'itabi. Iyo nabibuze numva mfite agahinda gakabije kandi nkigunga cyane.'

    Ababyeyi bati 'Aba bana ni ibirara barananiranye'

    Bamwe mu babyeyi twasanze Rusine batubwiye ko hari 'abana bananiranye' bakunze 'gucaracara' muri iyo 'Centre' bashaka ibiraka.

    Kamanzi Gerald yagize ati 'Hari abana bananiranye birirwa bacaracara, banywa ibiyobyabwenge, basabiriza umuhisi n'umugenzi, abandi bakora ubukarani.'

    Ubushakashatsi bwakozwe na Minisiteri y'Ubuzima ku kibazo cy'ubuzima bwo mu mutwe mu mwaka wa 2018 bwakorewe ku rubyiruko 3.360 rwo mu turere twa Gakenke, Gisagara, Karongi, Nyamasheke, Rulindo, Rusizi ndetse na Nyarugenge, muri bo abahungu bari 61,3% abakobwa ari 28,7%.

    Ubushakashatsi bugaragaza ko 23,1% by'urubyiruko rwo mu Rwanda rwibasiwe bikomeye n'agahinda gakabije kandi rwanabaswe n'inzoga.

    Inzobere mu bijyanye n'ubuzima bwo mu mutwe Dr. Darius Gishoma, aherutse kubwira Abanyamakuru ati 'Twasanze abarenga ½ banywa itabi cyangwa se ibindi biyobyabwenge, 4,4% barinyweyeho nibura rimwe mu buzima mu gihe 0,5% barinywa ku buryo buhoraho.'

    Ikiyobwenge gikoreshwa na benshi ni urumogi, aho 5,3% by'abavuze ko banywa itabi bavuze ko banywa urumogi ku buryo buhoraho, ariko 1,5% babaswe narwo kuko barunywa inshuro zirenze eshanu mu kwezi. Ibindi biyobyabwenge bikoreshwa n'uru rubyiruko ni Héroïne ikunze kwitwa 'mugo' ndetse na Cocaïne, aho basanze agapfunyika (akabule) kamwe k'urumogi kagura hagati y'amafaranga 500 Frw na 1000 Frw, garama imwe ya Héroïne ikagura ibihumbi 50 Frw, mu gihe garama imwe ya Cocaïne igura ibihumbi 150 Frw.

    Ubu bushakashatsi bwasanze ibitera uku kunywa itabi kw'aba bana harimo kwirukanwa ku ishuri, amakimbirane mu miryango, kuba mu miryango baturukamo bakoresha cyane ibiyobyabwenge, kutabona ibyo kurya bihagije no kuba ibyo biyobyabwenge biboneka ku buryo bworoshye muri sosiyete.

    Yongeyeho ko kunywa inzoga no gukoresha ibiyobyabwenge, bifitanye isano ya hafi no kugira agahinda gakabije mu rubyiruko kuko abazinywa baba bafite iki kibazo inshuro enye kurusha abatazinywa, bikanatuma benshi bakora imibonano mpuzabitsina idakingiye, cyangwa se batabyiteguye bikaviramo bamwe gutwara inda zitateganyijwe.

    Ikindi kandi ngo ubwitabire bwo kugana abaganga ku bagizweho ingaruka n'ibiyobyabwenge buracyari hasi cyane.

    Mu Mushyikirano wabaye mu 2017, Perezida Kagame yasabye inzego zitandukanye kumva ko ikibazo cy'ibiyobyabwenge gihagurukirwa bikomeye kuko giteye ubwoba kurusha uko abantu bagifata.

    Yagize ati 'Iki kibazo cy'ibiyobyabwenge turakivuga tukanyura hejuru, ni bibi koko […] tugahita. Ariko ibiyobyabwenge ni icyorezo ku Isi ubu hose giteye ubwoba, sinzi impamvu tunakivuga gusa tunyura hejuru.'

    Perezida Kagame kandi ubwo yari mu muhango wo gusoza amahugurwa y'abayobozi b'inzego z'ibanze tariki 29/11/2021 yasabye abayobozi gusuzuma umuzi w'ikibazo cy'ubwiyongere bw'abana bo mu muhanda, avuga ko kimaze gutera umutekano muke.

    Mu butumwa bw'Umuyobozi Nshingwabikorwa wa UNICEF, Henrietta Fore, mu ibaruwa ye ifunguye ya buri mwaka, yavuze no ku buzima bwo mu mutwe, avuga ko COVID-19 yiyongereyeho impungenge z'ihungabana ry'ubuzima bwo mu mutwe hagati y'abana n'urubyiruko, anasaba amahanga gukora byinshi.

    Yagize ati 'Ibihugu bigomba gutanga ishoramari rikwiye kuri iki kibazo, kwagura ku buryo bugaragara serivisi z'ubuzima bwo mu mutwe no gutera inkunga urubyiruko mu baturage ndetse no mu mashuri, kandi rushingiye kuri gahunda z'ababyeyi kugira ngo abana bo mu miryango itishoboye babone inkunga no kurindwa igihe bari mu rugo.'

    Emma-Marie Umurerwa

    [email protected]

     

    The post Rulindo: Hari abana bishora mu biyobyabwenge kubera ibibazo byo mu miryango appeared first on IRIBA NEWS.

    Source : https://iribanews.rw/2021/12/05/rulindo-hari-abana-bishora-mu-biyobyabwenge-kubera-ibibazo-byo-mu-miryango/

  • Ifoto ya Yolo The Queen yamanitse ukuguru n’i… – #rwanda #RwOT

    Uyu mukobwa ukunda gutigisa cyane imbuga nkoranyambaga kubera imiterere ye, akunda kuvugisha abantu batandukanye bakunda kumwibazaho bibaza niba abaho cyangwa atabaho kubera ukuntu angana n'uko ateye.

    Uyu mukobwa buri gihe iyo yashizeho ifoto ntibura kuvugwaho rumwe n’abatari bake ndetse ntibura kuvugisha abantu, kuko buri gihe ikimero cye n’uburanga bwe bukunda kuvugisha abatari bake cyane cyane iyo yabusangije abamukurikira.

    Yolo The queen wizihiza isabukuru y’amavuko uyu munsi, yifashishije ifoto zatunguye abatari bake imwe yamanitse ukuguru ndetse n'indi ahagaze ahantu ubona ko ari ku mazi, maze ayaherekeresha amagambo agira ati'' Isabukuru kuri njye, ndi umunyamugisha.''

    Ifoto yateye umugeri yavugishije benshi

    Nyuma yo gushyiraho ayo mafoto abantu batandukanye banyuze kuri konti ya Twitter bayarangariye, cyane ko uyu mukobwa ashyiraho ayo mafoto yatse uburenganzira bwose bw'abantu bayatangaho ibitekerezo maze abemerera kuyakunda gusa.

    N'ubwo byagenze gutyo ariko ntibyabujije nk'ukwitwa Uwishema Sewase wagiye kuri konti ya Twitter agatangarira aya mafoto ndetse akavuga ko uyu mukobwa ari kimeza, ndetse uburyo yazamuye umujyeri mu kirere bigarara ko ari umukarateka.

    Hari uwitwa Rumwe rumwe nawe nyuma yo kubona iyo foto yayifashishije kuri konti ye ya twitter maze agira ati''Mbega Yolo n'ibyo urabizi koko nari nzi ko ari imiterere gusa yo hasi anyway Isabukuru nziza muko.''

    Hari kandi indi foto yongeye kugarukwaho uyu mukobwa apfundikije amabere udupfukamunwa asa n'aho ariyo sutiya, maze ivugwaho n'abatari bake mu rwego rwo gutebya bavuga ko yishakiye inzira.

    Nk'uyu witwa Bagiraneza yagize ati'' Iby'ubu ni uku bisa ngaho Yolo akaba yishakiye inzira yo kwirinda Corona mu mabere ye.''

    Ifoto yatwikirije amabere udupfukamunwa yavugishije benshi

    Yolo ubusanzwe witwa Fiona arizihiza isabukuru

    Imiterere ya Yolo The Queen ikunda kuvugisha benshi

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/112234/ifoto-ya-yolo-the-queen-yamanitse-ukuguru-nindi-yambaye-udupfukamunwa-ku-mabere-yavugishij-112234.html

  • Jol Karekezi, umunyarwanda rukumbi wegukanye… – #rwanda #RwOT

    Mu ijoro ryo kuri uyu wa Gatandatu tariki ya 04 Ukuboza 2021, muri Salle ya Intare Arena i Rusororo, habereye umuhango wo gutanga ibihembo bya Trophées Francophones du Cinéma 2021, aho filimi zabaye indashyikirwa mu byiciro bitandukanye zahawe ibihembo.

    Iki gikorwa kikaba cyari cyitabiriwe n'abayobozi batandukanye barimo na Minisitiri w'Urubyiruko n'Umuco, Rosemary Mbabazi.

    Filimi zahembwe ni izakozwe hagati ya 2018-2020, aho ibihugu byose byo ku Isi bikoresha ururimi rw'igifaransa byahataniye ibi bihembo.

    Mu bihembo byahatanirwaga, Abanyarwanda bashakaga bine muri byo, gusa ntibyabahiriye uko babyifuzaga kuko begukanye igihembo kimwe cy'uwayoboye Filimi neza kurusha abandi (Trophées Francophones de la Realisation) cyegukanwe na Joël Karekezi wayoboye akanandika filimi yitwa 'La Miséricorde de la Jungle'.

    Nyuma yo kwegukana iki gihembo ahamya ko yegukanye kubera gukunda ibyo akora, umuhate no gukora cyane, yagaragaje imbamutima ze n'ibyifuzo afite byafasha urwego rwa Cinema mu Rwanda.

    Yagize ati'Kuba u Rwanda rwegukanye igihembo cya filimi nziza mu bihugu bivuga ururimi rw'igifaransa ku Isi yose, ni ikimenyetso kigaragaza ko mu Rwanda dushoboye gukora filimi nziza kandi zifite ubushobozi bwo guhangana ku Isi, nkaba nkangurira buri wese ufite inshingano mu gufasha cinema n'umuco muri rusange ko ari urwego rukwiye kwitabwaho kandi bagashyiramo imbaraga kuko rutanga umusaruro'.

    Karekezi yasabye inzego bishinzwe gushyigikira urwego rwa Cinema hashyirwaho ikigega gishyigikira uru rwego, kugira ngo filimi nyarwanda zigire ubushobozi buhagije bwo guhatana ku rwego mpuzamahanga.

    Yagize ati'Mu byukuri hakenewe ikigenga gifasha Cinema mu Rwanda kugira ngo filimi zacu zigire ubushobozi bwo guhangana ku rwego mpuzamahanga, cyane cyane mu buryo bw'amafaranga'.

    Uyu mugabo w'umuhanga cyane mu kuyobora no kwandika filimi, yatangaje ko afite icyizere ko vuba mu Rwanda iki kigega gishyirwaho kubera ko no mu bindi bihugu byo muri Afurika byatangiye gushyiraho ibigega bigamije gufasha uruganda rwa Cinema.

    Minisitiri w'Urubyiruko n'Umuco, Rosemary Mbabazi yavuze ko iki gihembo gisobanuye byinshi kuri Cinema nyarwanda ndetse no ku gihugu, anatanga icyize cy'ubufasha bwa Leta kuri uru rwego.

    Yagize ati' Ibi bihembo bisobanuye umurimo mwiza, bisobanuye iterambere, bisobanuye ko abahanzi bacu cyane cyane abo muri Cinema barimo gutera imbere kuko bari kwemerwa ku ruhando mpuzamahanga, biradushimishije rero, ni ishema ku gihugu ni n'umunezero ku babibonye'.

    Agaruka ku cyifuzo cya Joel wavuze ko hakenewe ikigega gifasha Cinema mu iterambere ryayo mu Rwanda, Minisitiri Mbabazi yavuze ko hari ibiri guteganywa gukorwa mu nganda ndangamuco bikiganirwaho, imyanzuro Guverinoma izafata kuribyo ikazatangazwa mu bihe biri imbere.

    Ibirori byo guhemba Cinema zahize izindi mu bihugu bivuga ururimi rw’igifaransa byabereye ku Intare Conference Arena

    Ibi birori byari byitabiriwe n’abantu batandukanye barimo n’abayobozi muri Leta

    Impano zitandukanye zigaragaje muri ibi birori haba kuririmba no gucuranga neza

    Joel Karekezi yegukanye igihembo cy’uwayoboye Filimi kurusha abandi mu bihugu bikoresha ururimi rw’igifaransa

    Minisitiri Rosemary Mbabazi afata ifoto y’urwibutso n’abari mu rwego rwa Cinema bari muri ibi birori

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/112233/joel-karekezi-umunyarwanda-rukumbi-wegukanye-igihembo-mpuzamahanga-muri-trophees-francopho-112233.html