Blog

  • Ikipe ya Arsenal yifatanyije n’u Rwanda kwibuka Jenocide yakorewe abatutsi mu 1994(Amashusho) – YEGOB #rwanda #RwOT

    Ni ku nshuro ya 29 u Rwanda rwibuka abazize Jenocide yakorewe abatutsi mu 1994.

    Abanyarwanda bifatanyije n'inshuti z'u Rwanda ziri hirya no hino ku isi bakomeje kuzirikana no guha icyubahiro abazize Jenocide yakorewe abatutsi mu 1994.

    Muri iki cy'umweru k'icyunamo ikipe ya Arsenal nayo ikomeje kwifatanya n'u Rwanda mu kwibuka Jenocide yakorewe abatutsi mu 1994.

    Twibukwe twiyubaka duharanira ko bitazongera ukundi.

    Source : https://yegob.rw/ikipe-ya-arsenal-yifatanyije-nu-rwanda-kwibuka-jenocide-yakorewe-abatutsi-mu-1994amashusho/

  • Abakinnyi ba Arsenal FC basabye abafana ba yo kwirinda urwango n’ivangura #rwanda #RwOT

    Abakinnyi ba Arsenal FC basabye abafana ba yo kurwanya urwango n’ivangura by’ubwoko bwose.

    Ni mu butumwa bwo gufata mu mugongo Abanyarwanda mu bihe byo Kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Iyi kipe ifitanye imikoranire n’u Rwanda, yifatanyije n’abanyarwanda mu gihe batangiye icyumweru cyo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994 ku nshuro ya 29.

    Abakinnyi batatu ba Arsenal ni bo bagaragaye mu mashusho yo kwifatanya n’Abanyarwanda muri ibi bihe byo Kwibuka (Umwongereza Emile Smith Rowe, Umunya-Portugal Fabio Vieira n’Umutaliyani Jorge Luiz Frello Filho Cavaliere OMRI [Jorginho].)

    Aba bakinnyi bagendaga bahana ijambo muri ubu butumwa bagize bati “Buri mwaka twifatanya n’u Rwanda mu kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Duha agaciro ubuzima bw’abarenga miliyoni bishwe no kuzirikana imbaraga n’umuhate w’abarokotse. Nyuma y’imyaka 29, u Rwanda ni urumuri rwo kwigira, guhinduka ndetse na gihamya ihoraho y’ubumuntu burambye.”

    “Turasaba abakunzi ba Arsenal FC bose guhaguruka bakarwanya urwango n’ivangura ryose aho riva rikagera.”

    Buri mwaka tariki ya 7 Mata, u Rwanda rwifatanya n’Isi yose mu cyumweru cy’icyunamo n’iminsi 100 yo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994.

    Perezida Paul Kagame na Madamu Jeannette Kagame ni bo batangije iki gikorwa kuri uyu wa Gatanu, tariki ya 7 Mata 2023. Cyabereye ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali ku Gisozi aho bunamiye imibiri y’inzirakarengane za Jenoside, banacana urumuri rw’icyizere ruzamara iminsi 100.

    🕯️ 'Kwibuka’ means 'to remember’.

    Today we stand with Rwanda to mark the 29th commemoration of the 1994 Genocide against the Tutsi.

    Remember. Unite. Renew.
    #Kwibuka29 pic.twitter.com/X28eS6DP46

    — Arsenal (@Arsenal) April 7, 2023

    Source : http://isimbi.rw/kwibuka/article/abakinnyi-ba-arsenal-fc-basabye-abafana-ba-yo

  • Nitwe mizero y’u Rwanda, tugomba kubamaganira kure – Nirisarike Salomon #rwanda #RwOT

    Myugariro mpuzamahanga w’umunyarwanda, Nirisarike Salomon ahamya ko urubyiruko ari rwo mizero y’u Rwanda bityo ko rugomba gufatanya rukamagana buri wese ushobora kuzana amacakubiri mu banyarwanda.

    Nisarike, kuri iyi nshuro u Rwanda rwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994 yasabye abasiporutifu bagenzi be kwirinda ingengabitekerezo ya Jenoside aho iva ikagera.

    Ati “Urubyiruko by’umwihariko abasiporutifu tugomba kwibuka abatuvuyemo bazize uko bavutse, kwibuka ariko bikaduha imbaraga n’ishyaka ryo gukora tukiyubaka kandi tukarwanya ingengabitekerezo ya Jenoside aho iva ikagera ku buryo nta Jenoside izongera kuba mu Rwanda ukundi no ku Isi muri rusange.”

    Yasabye Urubyiruko nk’imbaraga z’igihugu kwirinda uwo ari we wese wazana amacakubiri.

    Ati “Urubyiruko nitwe mizero y’u Rwanda, tugomba kubaka igihugu cyacu ariko twamagana umuntu uwo ari we wese washaka kuzana amacakuburi mu banyarwanda.”

    Guhera uyu munsi ku wa Gatanu tariki ya 7 Mata 2023, u Rwanda n’inshuti z’u Rwanda binjiye mu cyumweru cy’icyunamo n’iminsi 100 yo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994 aho mu minsi 100 gusa yatwaye ubuzima bw’abantu barenga miliyoni.

    Nirisarike Salomon abona urubyiruko rugomba kwamagana uwo ari we wese uhembera amacakubiri mu banyarwanda

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/nitwe-mizero-y-u-rwanda-tugomba-kubamaganira-kure-nirisarike-salomon

  • Icyo Haruna Niyonzima yasabye abasiporutifu bagenzi be mu gihe cyo Kwibuka #rwanda #RwOT

    Kapiteni w’ikipe y’igihugu Amavubi, Haruna Niyonzima yasabye bagenze be ko kwegera abakunzi ba bo bakabasaba kwirinda abahakana bakanapfobya Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Uyu mukinnyi ukina muri Libya, yabwiye ISIMBI ko basiporutifu na bo bakagaragaje uruhare rwa bo mu kubaka igihugu muri ibi bihe byo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994.

    Niyonzima Haruna abona ko ari cyo gihe k’umukinnyi kwibutsa abakunzi be n’abanyarwanda muri rusange kwirinda abapfobya bakanahakana Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Ati “Muri iki gihe u Rwanda n’Isi twibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994, numva ku bwanjye twese nk’abasiporutifu twari dukwiriye gushyira hamwe twibutsa abakunzi bacu, Abanyarwanda muri rusange kwirinda guhakana no gupfobya Jenoside yakorewe Abatutsi, turwanye abafite ingengabitekerezo ya yo.

    Twumve ko ibi bihe turimo bikwiye kuba ibyacu twese.”

    Guhera uyu munsi ku wa Gatanu tariki ya 7 Mata 2023, u Rwanda n’inshuti z’u Rwanda binjiye mu cyumweru cy’icyunamo n’iminsi 100 yo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994 aho mu minsi 100 gusa yatwaye ubuzima bw’abantu barenga miliyoni.

    Yasabye bagenzi be kwibutsa abakunzi ba bo kwirinda ingengabitekerezo ya Jenoside

    Source : http://isimbi.rw/kwibuka/article/icyo-haruna-niyonzima-yasabye-abasiporutifu-bagenzi-be-mu-gihe-cyo-kwibuka

  • Min. Bizimana yagaragaje gutanga imbabazi nk… – #rwanda #RwOT

    Dr Bizimana yabigarutseho kuri uyu wa Gatanu tariki 7 Mata 2023, mu muhango wo gutangiza icyumweru cy'icyunamo cyo kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, wabereye ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali.

    Yashimye Perezida Kagame 'kuba mwarahagaritse Jenoside, mugasubiza u Rwanda ihumure n’ubuzima, abacitse ku icumu bakongera kubaho no kubana n’ababiciye, n’impunzi zigatahuka'.

    Akomeza avuga ati 'Mworohereje ibihano abicanyi, mubaha uburenganzira ntavogerwa kandi barishe urw’agashinyaguro. Mwababariye abo mu mitwe yitwaje intwaro, n’abitwaza politiki bigisha urwango n’abarwanya u Rwanda. Biragaragaza ubumwe muha Abanyarwanda.'

    Yavuze ko ibi byose n'ibindi biri mu mpamvu zituma Abanyarwanda bibuka bishimira aho u Rwanda rugeze mu rugendo rw'iterambere ruhanzwe amaso. Bizimana yavuze ko ari bwo bwa mbere imyaka 29 ishize mu Rwanda nta bwicanyi bubaye.

    Ati 'Ni yo mpamvu twibuka dufite ibyishimo by'aho u Rwanda rugeze. Kuva rwabona ubwigenge, ni ubwa mbere rumara imyaka 29 nta bwicanyi bubaye.'

    Bizimana yasabye abakiboshywe n'ingengabitekerezo ya Jenoside kuzibukira, bagafatanya n'Abanyarwanda mu mahitamo yo kuba umwe, kureba kure no 'kwihitiramo ibidukwiriye.'

    Yavuze ko n’abashaka gukora Jenoside mu bindi bihugu bakwiye kuzibukira, yungamo ati 'Twebwe ba Ribara uwariraye, tubasabye gusigaho, bakubaha ubuzima.'

    Icyerecyezo amahanga yahaye Jenoside yakorewe Abatutsi:

    Kuva muri 2004, Umuryango w'Abibumbye wemeje ko Tariki 7 Mata ari umunsi ibihugu bizirikana Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda, bigamije gukuramo amasomo yo gukumira indi Jenoside.

    Ni icyemezo kitaragera ku ntego cyashyiriweho kuko ingengabitekerezo ya Jenoside itaracika mu Karere.

    Minisitiri Bizimana avuga ko umutwe wa FDLR uhuje abakoze Jenoside n’abakigendera ku ngengabitekerezo yayo, utararandurwa. Kandi, Leta ya Kongo ifatanya na wo, ikanimika urwango n’ubwicanyi byibasira Abanyekongo b’Abatutsi, batuye muri Kongo kubera amateka batahisemo.

    Bizimana avuga ko Jenoside yakorewe Abatutsi ifite imizi mu bukoloni bw’u Bubiligi butubahirije amasezerano bwagiranye n’Umuryango w’Abibumbye mu 1922 akavugururwa mu 1946.

    Mu ngingo ya 76 y'ayo masezerano, u Bubiligi bwahawe inshingano yo guha abenegihugu ubwisanzure bwuzuye mu kwiyoborera Igihugu, nta vangura rishingiye ku bwoko, igitsina, ururimi cyangwa idini.

    Bizimana avuga ko tariki 13 Ukuboza 1946, u Bubiligi bwashyizeho Itegeko rigena ko buzabyubahiriza, ariko bwabirenzeho bushyira mu Rwanda ubutegetsi bw’irondabwoko bwa Parmehutu, ari bwo bwabaye intandaro ya Jenoside mu mateka y’u Rwanda kuva mu 1959.

    Akomeza avuga ko ingaruka z’iyi ngengabitekerezo y’urwango yashinzwe mu Rwanda 'ziracyadukurikiranye kugeza n’ubu'.

    Gahunda yiswe 'Auto-défense civile' yenyegeje umugambi wa Jenoside:

    Bizimana yasobanuye ko itegurwa rya Jenoside ryakoreshejwe na Leta y'u Rwanda kuva 1991 muri gahunda bise 'Auto-défense civile' yaranzwe no gutoza no guha imbunda urubyiruko kugira ngo ruzakoreshwe mu bwicanyi.

    Avuga ko Auto-défense civile yabaye inkingi ikomeye yakoreshejwe mu gutegura Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Tariki 7 Mata, umunsi Jenoside itangira, Abatutsi biciwe ahantu 24 mu turere 13 mu ntara zose. Mu cyumweru cy’itariki 7 na 14, biciwe ahantu 84, harimo Kiliziya n’insengero zirenga 30. Muri Nyange, Padiri Seromba ni we watanze amabwiriza yo gusenyera Kiliziya ku mpunzi.

    Bizimana avuga ko tariki 21 Mata ari itariki mbi mu mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi. Kuko ni wo munsi wishweho abantu benshi mu gihugu.

    Abarenga 250.000 biciwe ahantu 34 kuri uwo munsi cyane cyane mu Majyepfo. i Murambi hishwe 50.000, Cyanika ku Km 5 uvuye Murambi hicirwa 35.000, Kaduha Km 30 hicirwa 47.311 kuri iyo tariki yonyine.

    Muri Ntongwe, Nyamukumba na Kayenzi mu yahoze ari Gitarama hicwa abarenga 50.000.

    Butare: Kuri Paruwasi Karama hiciwe abarenga 70.000 abandi bicirwa mu bice bitandukanye by'Umujyi na kaminuza, ibitaro, ESO, Uruganda rw'Ibibiriti Kabutare.

    Groupe Scolaire, CARES, Ngoma, Cyarwa, paruwasi Rugango, muri Komini Huye, iMusha, Gishubi na Kibilizi muri Gisagara.

    Imibare igaragaza ko 3/4 by’Abatutsi bo mu gihugu bishwe muri ukwo kwezi kwa mata 1994.

    Ikindi kibi cya tariki 21 Mata 1994, ni bwo Umuryango w’Abibumbye wafashe icyemezo 912 kigabanya ingabo za MINUAR ziva ku 2500 basiga 250.   

    Ubwo Minisitiri Bizimana yagezaga ijambo ku bitabiriye umuhango wo gutangiza ku mugaragaro Kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi

    Minisitiri Bizimana yashimye Perezida Kagame n'Ingabo zari iza RPA zahagaritse Jenoside yakorewe Abatutsi, bagasubiza ubuzima Igihugu 

    KANDA HANO UREBE UKO UMUHANGO WO GUTANGIZA #KWIBUKA29 WAGENZE


    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/127884/min-bizimana-yagaragaje-gutanga-imbabazi-nkimpamvu-yo-kwibuka-dufite-ibyishimo-byaho-u-rwa-127884.html

  • Abakinnyi ba Arsenal bifatanyije n'u Rwanda #KWIBUKA29 #rwanda #RwOT

    Abakinnyi b'ikipe ya Arsenal bashyize hanze ubutumwa bwo kwifatanya n'u Rwanda mu Kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi muri 1994.

    Muri Videwo iyi kipe yashyize hanze,hagaragayemo abakinnyi barimo Emile Smith Rowe,Fabio Viera na Jorginho.

    Aba bakinnyi babanje gucana urumuri bakoresheje Buji hanyuma batanga ubutumwa bwo Kwifatanya n'u Rwanda n'isi muri rusange mu Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Ubutumwa batanze bwatangiye bugira buti 'Kwibuka' means 'to remember'.

    Uyu munsi twifatanyije n'u Rwanda kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi 1994.

    Twibuke twiyubaka.”

    Emile Smith Rowe yasobanuye ijambo Kwibuka mu cyongereza ati “'Kwibuka' means 'to remember”.

    Yunganiwe na Fabio Viera wavuze ati “Buri mwaka twifatanya n'u Rwanda kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi 1994.

    Jorginho yakomeje ati “Mu guha icyubahiro abarenga miliyoni bishwe.”

    Smith Rowe yakomeje ati “tunazirikana ubutwari n'imbaraga by'abarokotse.”

    Jorginho yakomeje ati “Nyuma y'imyaka 29,u Rwanda n'urumuri mu budaheranwa,impinduka,

    Smith Rowe yakomerejeho ati “n'ubuhamya bwo kwihangana bw'Ikiremwamuntu.”

    Jorginho yasoje agira ati “Kwibuka”,Fabio Viera ati “Remember”,Smith Rowe ati “Unite”.Jorgingo ati “Renew”.

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/abakinnyi-ba-arsenal-bifatanyije-n-u-rwanda-kwibuka29

  • Twigire ku mateka y'ahahise!Riderman yasabye abanyarwanda kwirinda icyabasubiza inyuma #rwanda #RwOT

    Mu kiganiro Riderman n'Igihe yavuze ko Abanyarwanda bakwiye guhora iteka bigira ku hahise kugira ngo hatazagira ikibasubiza mu mwijima w'amateka mabi yabagejeje kuri Jenoside.

    Ati 'Twigire ku hahise hacu habi, twirinda icyadusubiza mu mwijima. Mu gihe nk'iki cyo kwibuka abacu, buri wese abe hafi ya mugenzi we, amuhumurize kugira ngo adaheranwa n'agahinda.'

    Yakomeje avuga ko kimwe mu bikwiye gushyirwa imbere ari ukwiyubaka no gushyira hamwe hakirindwa icyo ari cyo cyose cyahembera urwango n'ivangura.

    Ati 'Twibuke twiyubaka, dukundana, dushyira hamwe, twirinda ibidutanya. Muri iki gihe kandi twirinde imvugo z'urwango, imvugo zikomeretsa n'imvugo zipfobya Jenoside yakorewe Abatutsi.'

    Kuri uyu wa 7 Mata U Rwanda rwatangiye igihe cy'minsi ijana cyo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi ku nshuro ya 29, insanganyamatsiko y'uyu mwaka ni 'Kwibuka Twiyubaka'.

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/article/twigire-ku-mateka-y-ahahise-riderman-yasabye-abanyarwanda-kwirinda-icyabasubiza

  • Dr Bizimana yahishuye amahitamo Abanyarwanda bakwiriye kwimika #rwanda #RwOT

    Minisitiri w'Ubumwe n'Inshingano Mboneragihugu, Dr Bizimana Jean Damascene, yavuze ko ku itariki nk'iyi mu 1994, Abatutsi biciwe ahantu 24 mu turere 13 mu Ntara zose z'igihugu.

    Ni mu muhango wo gutangiza Kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, aho Perezida Paul Kagame na Madamu Jeannette Kagame batangije ibikorwa byo Kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi bacana urumuri rw'icyizere cyerekana ahazaza h'Abanyarwanda.

    Dr Bizimana yagize Ati 'Mu Cyumweru cy'itariki ya 7 na 14, Abatutsi biciwe ahantu 84 harimo Kiliziya n'Insengero zirenga 30. Nyange ho, Padiri Seromba ni we watanze amabwiriza yo gusenyera Kiliziya ku mpunzi.'

    Bizimana yavuze ko tariki 24 Mata, ari umunsi mubi mu mateka ya Jenoside kuko ari wo wishweho abantu benshi mu gihugu kuko barengaga 2500, ahantu 34 cyane cyane mu Majyepfo y'igihugu.

    Yatanze urugero rw'ibyabaye i Murambi, ahiciwe abarenga ibihumbi 50, i Cyanika hicirwa abarenga ibihumbi 35, Kaduha hicirwa abarenga ibihumbi 47.

    Muri Ntongwe, Nyamukumba na Kayenzi, mu yahoze ari Perefegitura ya Gitarama, hiciwe ibihumbi 50, mu gihe i Butare kuri Paruwasi ya Karama hiciwe abarenga ibihumbi 70 abandi bicirwa mu bice bitandukanye, yaba muri Kaminuza, mu Bitaro n'ahandi.

    Ati 'Iyi mibare igaragaza ko ¾ by'Abatutsi bo mu gihugu bishwe muri uko kwezi kwa Mata mu 1994.'

    Tariki ya 26 Mutarama 2018 ni bwo Loni yasabye ko tariki ya 7 Mata iba Umunsi Mpuzamahanga wo kuzirikana Jenoside yakorewe Abatutsi; inyito yahinduye iyari isanzwe ikoreshwa itatinyukaga kuvuga ukuri kw'ibyabaye.

    Jean-Damascène Bizimana, Minisitiri w'Ubumwe n'Ishingano Mboneragihugu kandi yibukije Abanyarwanda ko Kuva u Rwanda rwabona ubwigenge ni ubwa mbere rumara imyaka 29 nta bwicanyi bubaye mu Rwanda,

    Yakebuye Abakiboshywe n'ingengabitekerezo ya Jenoside kumenya ayo makuru bakayireka, bagafatanya n'abanyarwanda mu mahitamo yo kuba umwe, kureba kure no kwihitiramo ibidukwiriye.”

    Yibutsa ko “Umutwe wa FDLR uhuje abakoze Jenoside n'abakigendera ku ngengabitekerezo yayo utararandurwa. Leta ya Congo ifatanya na wo ikanimika urwango n'ubwicanyi byibasira Abanyekongo b'abatutsi batuye muri Congo kubera amateka batahisemo.”

    Ibarura ryakozwe na Minisiteri y'Ubutegetsi bw'Igihugu mu 2000 rikamara imyaka ibiri (2000-2002), ryagaraje ko Abatutsi 1.074.017 bishwe mu gihe cy'iminsi ijana kuva muri Mata kugera muri Nyakanga 1994. Iyo raporo yatangajwe mu 2004 igaragaza aho abishwe bari batuye, imyaka bari bafite, amazina yabo ndetse bamwe muri bo bizwi neza uburyo bishwemo

    Source : https://umuryango.rw/kwibuka/article/ku-itariki-nk-iyi-ya-7-mata-mu-1994-abatutsi-biciwe-ahantu-24-mu-turere-13-tw

  • “Ntituzemera ko hari utubwira uko tubaho”-Perezida Kagame #rwanda #RwOT

    Mu butumwa yatanze atangiza Icyumweru cyo Kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi,Perezida Kagame yavuze ko abanyarwanda bize byinshi ku mateka mabi yaranze u Rwanda ku buryo ntawe ukwiye kubigisha uko babaho ubuzima bwabo muri iki gihe.

    Perezida Kagame yatangiye avuga ko uyu munsi u Rwanda rwibuka ibitambo bigikomeza by'abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi ndetse n'abahitanwe nayo

    Yakomeje avuga ko akaga u Rwanda rwaciyemo karwigishije byinshi ku buryo ntawe ukwiye kugena uko Abanyarwanda babaho.

    Yagize ati “Abantu bashoboye guhindura ipaji bareba imbere.Abantu bariteguye,barashaka gukora ibintu bikomeye kurusha ibindi.Twahisemo kubabarira ibyo tudashobora kwibagirwa.

    Yakomeje agira ati “Dufite uko tubaho,nta n'umwe uwo ariwe wese,ushobora kutugenera uko tubaho.Dufite imbaraga nyinshi dukura kuri ayo mateka zikubwira ko ntawe ugomba kugena uko ubaho ubuzima bwawe.

    U Rwanda uyu munsi,turi abaturage bafite ikinyabupfura,bicisha bugufi,tuzi abo turibo,turumva ariko ndagira ngo mbabwire ko igihe buri wese akiri aha ….tuzabaho ubuzima bwacu,tubeho neza uko bishoboka nk'abandi bantu bo ku isi ariko nta burenganzira bafite natwe ntituzemera ko hari utubwira uko tubaho.Ntibizabaho.”

    Perezida Kagame yavuze ko u Rwanda rwahindutse kuko ubu Abanyarwanda bafite ubumwe n'ubufatanye mu byo bakora byose mu kubaka ejo hazaza heza.

    Perezida Kagame yavuze ko “imvugo y'urwango n'urugomo” bikomeje kuba “ahatari kure ya hano” kandi ko amahanga arimo kwigira ntibindeba nkuko byari bimeze mu Rwanda mu 1994.

    Perezida Kagame yagaragaje ko Jenoside yakorewe Abatutsi yabaye mu buryo budashidikanywaho kandi hari ibihamya bishingiye ku mateka n'ubuhamya bw'abarokotse.

    Yavuze ko ibyabaye mu Rwanda mu 1994 ari amateka y'ukuri adashobora guhishwa.

    Ati” Jenoside ni ikintu gikorwa kigenderewe kugira ngo gihakane ukuri.
    Tugomba kurwanya abafite ingengabitekerezo ya Jenoside kuko byoroshye kuyiraga ababakomokaho.Tugomba kurwanya ihakana rya Jenoside kuko ariko amateka yisubiramo.

    Urubyiruko rw'u Rwanda rufite amahirwe kuko rufite igihugu rwita mu rugo kandi cyakirana urugwiro buri wese.Abantu bose.

    Turashishikariza urubyiruko rw'u Rwanda kwiga amateka kugira ngo rubashe gutera imbere ruzi neza ukuri kandi ruzi inshingano, kandi ruzi ko rugomba kubazwa icyo rushinzwe. Ngicyo icyo kwibuka twiyubaka bivuze.

    Abanyarwanda ntituzongera kwemera ugerageza kudutandukanya.Twabonye ibihagije,ibirenze.Ntabwo bizongera kubaho ukundi.”

    Perezida Kagame yavuze ko u Rwanda rwigiye ku byabaye ko ntawagufasha utifashije.

    Ati “Igihe twari dukeneye ubufasha ubwo ari bwo bwose,isi yose yaduteye umugongo.Ibyo biroroshye,ubutumwa ni:Mwirwaneho.Tugomba kwiga kwirwanaho.Ndatekereza ko twize cyane.Niba hari ubufasha tuzashimira,niba ntabwo,ntituzarimbuka ngo nuko ntawadufashije.”

    Perezida Kagame yasoje ashimira abanyarwanda umurava bagaragaje mu kurenga ibikomeye cyane hanyuma bagafatanya mu kubaka igihugu cyiza.



    Perezida Kagame na Madamu Jeannette Kagame bacanye urumuri rw'icyizere

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/politiki/article/ntituzemera-ko-hari-utubwira-uko-tubaho-perezida-kagame

  • Uko gahunda ya 'Auto-defense civile' yenyegeje Jenoside yakorewe Abatutsi #rwanda #RwOT

    Ni ibyo yavugiye mu kiganiro yatanze kuri uyu wa 7 Mata 2023, mu muhango wo gutangiza icyumweru cy'icyunamo n'ibikorwa byo kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Mu 1991, iyari Leta y'u Rwanda icyo gihe yashyizeho gahunda yiswe 'Auto-defense civile' yaranzwe no gutoza no guha imbunda urubyiruko kugira ngo ruzakoreshwe mu bwicanyi.

    Iyo gahunda yabaye inkingi ikomeye mu gutegura no gushyira mu bikorwa Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Tariki 9 Nyakanga 1991, uwari Minisitiri w'Umutekano, Col Ndindiriyimana yayoboye inama yahuje abayobozi b'igisirikare, Gendarmerie, abo muri Perezidansi n'izindi nzego z'umutekano.

    Ni inama yasuzumiwemo ishyirwa mu bikorwa ry'icyifuzo cya Perezida Habyarimana cyo gutoza Interahamwe ku buryo nta muntu uzongera gutinyuka gutera u Rwanda.

    Tariki 29 Nzeri 1991, uwari Umuyobozi w'Ingabo mu yari Perefegitura y'Umutara, Col Nsabimana yandikiye Minisitiri w'Ingabo, aho muri Komine enye batoranyije abasore 1760.

    Tariki 7 Gashyantare 1992, Raporo y'Umuyobozi w'Iperereza muri Byumba yasobanuye ko kubatoranya byakozwe mu ibanga, boherezwa gutorezwa mu Kigo cya Gisirikare cya Gabiro.

    Tariki 20 Mutarama 1992, Minisitiri w'Ubutegetsi bw'Igihugu, Faustin Munyazesa yategetse ba Perefe ba Rugengeri na Gisenyi, kwegera abayobozi b'ingabo bagahabwa amabwiriza yo gutanga intwaro n'imyitozo muri urwo rubyiruko.

    Minisitiri Dr Bizimana yavuze ko icyo gihe Minisiteri y'Ingabo yashyizeho komisiyo igizwe n'abasirikare batanu bakurikiranaga icyo gikorwa ku rwego rw'igihugu.

    Ati 'Perefegitura na zo zahawe abasirikare bakuru bashinzwe 'Auto-Defense Civile' imyitozo igatangirwa mu bigo bya Gisirikare na Gendarmerie, mu nganda z'icyayi n'ibigo by'ubucuruzi cyane cyane ibya Kabuga.'

    Umujyi wa Butare wahawe umwihariko kubera kurwanya ishyaka rya PSD ryari rihiganje, aho hashinzwe imitwe ibiri irimo uw'urubyiruko wari wiswe Ihuriro ry'Abarwanya Inkotanyi.

    Uwo mutwe wari urimo abanyeshuri bo muri Kaminuza biganjemo abakomokaga mu kazu k'ubutegetsi, bakomokaga mu bice bya Gisenyi.

    Ubuyobozi bw'uwo mutwe bwari bukuriwe n'umuyobozi wungirije wa Kaminuza, Dr Jean Berchmas Nshimyumuremyi.

    Undi mutwe wabaga i Butare, wari uw'Urugaga rw'Abanyabwenge batuye i Butare, wari ukuriwe na Dr Rwamucyo aho wagize uruhare mu kwica Abatutsi i Butare.

    Tariki 2 Gashyantare 1993, uwari Minisitiri w'Intebe, Dr Nsengiyaremye Dismas wari mu Ishyaka rya MDR, yandikiye uwari Minisitiri w'Ingabo, Dr James Gasana amusaba guhagarika ikwirakwizwa ry'imbunda n'ikorwa ry'amalisiti y'abitwaga ibyitso by'Inkotanyi.

    Hashize ukwezi, Dr Nsengiyaremye yabyibukije Minisitiri w'Ingabo mu nyandiko ariko biba iby'ubusa, gutoza Interahamwe birakomeza.

    Mu 1992 na 1993, Habyarimana yashyize mu myanya ba Perefe biganjemo abo ishyaka rye, bemeraga umugambi wa Jenoside, abohereza kuyobora za Perefegitura bavukagamo kugira ngo icengezamatwara riborohere.

    Tariki 17 Gashyantare 1994, Habyarimana yayoboye inama ya Gendarmerie, abaha umurongo. Icyo gihe yababwiye ko 'FPR iramutse itangiye intambara, dufite umugambi wo kwita ku byitso byayo.'

    Muri uko kwezi kwa Gashyantare 1994, nibwo lisiti z'Abatutsi bo muri Kigali zanogejwe kugira ngo zizifashishwe muri uwo mushinga wa Jenoside.

    Tariki 29 Werurwe 1994, uwari Umugaba Mukuru w'Ingabo z'u Rwanda, General Nsabimana yayoboye inama y'abayobozi ba Gisirikare, ab'Umujyi wa Kigali n'amashyaka yitwaga ko ari muri 'Hutu-Power', ashima umugambi wa Auto-Defense Civile'.

    Minisitiri Dr Bizimana avuga ko bukeye ari bwo Perefe wa Kigali, Col Renzaho yoherereje Umugaba Mukuru w'Ingabo, urutonde rw'abagize Auto-Defense Civile muri Kigali.

    Muri Mata 1994, Guverinoma yohereje ba minisitiri muri Peregitura bavukamo gufatanya na ba perefe na ba Burugumesitiri kwihutisha ikorwa rya Jenoside.

    Minisitiri Dr Bizimana ati 'Iyi gahunda ya 'Auto-Defense Civile' irerekana neza umugambi wa Jenoside, ari na yo mpamvu kuyikora bitagoranye.'

    Abatutsi ¾ bishwe mu kwezi kumwe kwa Mata 1994

    Tariki 7 Mata 1994, umunsi Jenoside yakorewe Abatutsi nyirizina itangira, Abatutsi biciwe ahantu 24 mu turere 13 tw'Intara zose.

    Mu cyumweru cy'itariki 7 na 14, biciwe ahantu 84, harimo Kiliziya n'insengero zirenga 30. Muri Paruwasi ya Nyange ho ni Padiri Seromba watanze amabwiriza yo gusenyera Kiliziya ku mpunzi.

    Minisitiri Dr Bizimana yagaragaje ko tariki 21 Mata ari yo tariki mbi mu mateka ya Jenoside.

    Ati 'Icya mbere, ni wo munsi wishweho abantu benshi mu gihugu. Abarenga 250.000 biciwe ahantu 34 kuri uwo munsi cyane cyane mu Majyepfo. I Murambi hishwe 50.000, Cyanika ku birometero 5 uvuye Murambi hicirwa 35.000, Kaduha hicirwa 47.311 kuri iyo tariki yonyine.'

    Muri Ntongwe, Nyamukumba na Kayenzi mu yahoze ari Gitarama hishwe abarenga 50.000, i Butare kuri paruwasi Karama hiciwe abarenga 70.000 abandi bicirwa mu bice bitandukanye by'Umujyi na kaminuza, ibitaro, ESO no ku ruganga rw'Ibibiriti Kabutare.

    Groupe Scolaire, CARES, Ngoma, Cyarwa, paruwasi Rugango, muri Komini Huye, iMusha, Gishubi na Kibilizi muri Gisagara.

    Minisitiri Dr Bizimana yavuze ko iyi mibare igaragaza ko ¾ by'Abatutsi bo mu gihugu bishwe muri ukwo kwezi kwa Mata 1994.

    Ati 'Ikindi kibi cya tariki 21 Mata 1994, ni bwo Umuryango w'Abibumbye wafashe icyemezo 912 kigabanya ingabo za MINUAR ziva ku 2500 basiga 250.'

    Minisitiri Dr Bizimana yavuze ko icyo gushimirwa uyu munsi ari uko ayo mahano ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, yaje guhagarikwa.

    Ati 'Abanyarwanda tubashimira kuba mwarahagaritse Jenoside, mugasubiza u Rwanda ihumure n'ubuzima, abacitse ku icumu bakongera kubaho no kubana n'ababiciye, n'impunzi zigatahuka.'

    Yashimiye Perezida Kagame n'ubuyobozi bw'igihugu muri rusange kubwo guhitamo gutanga imbabazi no korohereza ibihano abagize uruhare muri Jenoside.

    Ati 'Mworohereje ibihano abicanyi, mubaha uburenganzira ntavogerwa kandi barishe urw'agashinyaguro. Mwababariye abo mu mitwe yitwaje intwaro n'abitwaza politiki bigisha urwango n'abarwanya u Rwanda. Biragaragaza ubumwe muha Abanyarwanda.'

    Minisitiri Dr Bizimana yavuze ko impamvu abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi bafite ibyishimo ari uko kuva igihugu cyabona ubwigenge ari bwo hashize imyaka 29, nta bwicanyi bukibayemo.

    Ati 'Ni yo mpamvu twibuka dufite ibyishimo by'aho u Rwanda rugeze. Kuva rwabona ubwigenge, ni ubwa mbere rumara imyaka 29 nta bwicanyi bubaye.'

    'Abakiboshywe n'ingengabitekerezo ya Jenoside nibabyumve bayireke, bafatanye n'Abanyarwanda mu mahitamo yo 'Kuba Umwe', 'Kureba Kure' no 'Kwihitiramo ibidukwiriye'.'

    Minisitiri w'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu yavuze ko abashaka gukora Jenoside mu bindi bihugu bakwiye gusigaho.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/article/sonukirwa-gahunda-ya-auto-defense-civile-yashyizweho-na-habyarimana