Blog

  • Minisitiri w'Intebe Dr Ngirente yagiriye uruzinduko i Burundi – #rwanda #RwOT

    Dr Ngirente yakiriwe na mugenzi we w'u Burundi, Lt. Gén de Police Ndirakobuca Gervais, ku kibuga mpuzamahanga cy'indege cyitiriwe Melchior Ndadaye.

    Aya masezerano yashyizweho umukono ku wa 24 Gashyantare 2013 i Addis Ababa muri Ethiopia n'ibihugu birimo RDC, Angola, Repubulika ya Congo, Afurika y'Epfo, Tanzania, Uganda, Repubulika ya Centrafrique, u Burundi, u Rwanda, Sudani y'Epfo na Zambia.

    Ni amasezerano ategaywamo ko RDC yagombaga gushyira imbere amavugurura mu nzego z'umutekano, by'umwihariko mu gisirikare na Polisi.

    Iki gihugu cyagombaga gushyira imbaraga mu Burasirazuba bwacyo, mu rwego rwo gukumira ko imitwe yitwaje intwaro ikomeza kucyifashisha mu guhungabanya umutekano w'abaturanyi.

    Harimo kandi gukomeza amavugurura mu kwegereza abaturage ubuyobozi, kuvugurura urwego rw'imari no kubaka ubwiyunge mu gihugu, kwagura urwego rw'ibikorwaremezo, no guteza imbere serivisi z'ibanze zihabwa umuturage.

    Ku rwego rw'akarere, ibihugu na byo byiyemeje kutivanga mu miyoborere y'ikindi gihugu, kutihanganira no kudatera inkunga imitwe yitwaje intwaro, kubaha ubusugire bwa buri gihugu cy'umuturanyi no kubaka ubutwererane bw'akarere mu bukungu, by'umwihariko mu bijyanye n'umutungo kamere.

    Muri ayo masezerano, ibihugu byanemeranyije kubaha inyungu za buri wese mu bijyanye n'umutekano, ndetse ko nta gihugu gishobora gucumbikira cyangwa kurindira umutekano abakekwaho ibyaha by'intambara, ibya jenoside cyangwa n'ibindi, kandi hakabaho ubufatanye bw'akarere mu bijyanye n'ubutabera.

    Icyakora, iyi nama igiye kuba mu gihe uburasirazuba bwa RDC bwugarijwe n'ibibazo by'umutekano muke, ahanini kubera intambara ingabo z'iki gihugu zikomeje kurwana n'umutwe wa M23.

    Ni umutwe RDC ishinja u Rwanda ko rutera inkunga ariko rukabyamaganira kure.

    Ku rundi ruhande, u Rwanda rugiye muri iyi nama rugaragaza ko RDC itubahiriza aya masezerano kuko ikorana n'umutwe wa FDLR washinzwe n'abarimo abashinjwa uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Byongeye mu bihe bitandukanye, uyu mutwe wagiye ugaba ibitero ku Rwanda, byishe abaturage abandi bagakomereka.

    Lieutenant General de Police Gervais Ndirakobuca aramutsa Minisitiri w’Intebe Dr Ngirente

    Dr Ngirente yitabiriye inama ku ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano y’amahoro muri RDC


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/minisitiri-w-intebe-dr-ngirente-yagiriye-uruzinduko-i-burundi

  • Tom Close yasohoye Album ya 9 iriho n’indirimbo yakoranye n’abanyamahanga #rwanda #RwOT

    Umuhanzi Nyarwanda Dr Muyombo Thomas yamaze gushyira hanze indirimbo 2 muri 13 zigize Album ye agomba kumurika uyu munsi.

    Izo ni izo yise Don’t Worry na Voice Note yakoranye n’umuraperi Bull Dogg, ni zimwe mu ndirimbo zigize iyi Album Essence ye nshya.

    Iyi Album ikaba izumvikanaho abahanzi nka Bull Dogg, B-Threy, Nel Ngabo na Riderman hari kandi abahanzi bo hanze y’u Rwanda nka Sat B, Wezi na Apass.

    Tom Close avuga ko ku rurimi rw’ikinyarwanda yaririmbagamo agiye kongeraho n’indimi z’amahanga kugira ngo ubutumwa bwe bugere kure.

    “Essence”, Album nshya ya Tom Close yamuritse igizwe n’indirimbo 13. Ni iya 9 nyuma ya Kuki, Sibeza, Ntibanyurwa, Komeza Utsinde, Ndakubona, Isi, Igikomere na So Fine.

    Tom Close yasohoye Album ya 9

    Source : http://isimbi.rw/imyidagaduro/article/tom-close-yasohoye-album-ya-9-iriho-n-indirimbo-yakoranye-n-abanyamahanga

  • Abakinnyi 10 batemerewe gukina umunsi wa 28 #rwanda #RwOT

    Shampiyona y’icyiciro cya mbere irakomeza hakinwa umunsi wa 28 ushobora gusiga utanze ishusho y’aho igikombe kigana, ni mu gihe abakinnyi 10 ari bo batemerewe gukina uyu munsi.

    Ni imikino izaba ejo ku wa Gatandatu tariki 6 Gicurasi ahazaba imikino 5 no ku Cyumweru tariki ya 7 Gicurasi hazaba imikino 3.

    Ku Cyumweru hateganyijwe imikino y’amakipe 3 ari imbere ku rutonde ahataniye igikombe, Kiyovu Sports izasura Musanze FC, Rayon Sports izakira Gorilla FC na APR FC izakira Espoir FC yamaze kumanuka. Imikino yose izaba saa 15h00′.

    Kugeza ubu Kiyovu Sports iyoboye urutonde n’amanota 57, Rayon Sports 55 n’aho APR FC ikagira 54.

    Gahunda y’umunsi wa 28

    Tariki ya 6 Gicurasi 2023

    Marines FC vs Bugesera FC
    AS Kigali vs Gasogi United
    Mukura VS vs Etincelles FC
    Rwamagana City vs Police FC
    Rutsiro FC vs Sunrise FC

    Ku Cyumweru tariki ya 7 Gicurasi 2023

    Musanze FC vs Kiyovu Sports
    Rayon Sports vs Gorilla FC
    APR FC vs Espoir FC

    Abakinnyi batemerewe gukina umunsi wa 28

    Gedeo Ndonga Bivula (Etincelles FC)
    Rutayisire Aman (Etincelles FC)
    Nsengimana Richard (Etincelles FC)
    Jonas Mumbele Marie (Rutsiro FC)
    Dulu Ekenda Mercy (Gorilla FC)
    Manzi Olivier (Marines FC)
    Makaya Mapuya (Bugesera FC)
    Haziyana Kenedy (Bugesera FC)
    Kato Samuel (Bugesera FC)
    Ngabonziza Pacifique (Police FC)

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/abakinnyi-10-batemerewe-gukina-umunsi-wa-28

  • New York: Umugore yakoresheje ikirori mu buri… – #rwanda #RwOT

    Uyu mubyeyi yakoresheje asaga ibihumbi 3 by’amadolari mu kirori cyitwa ‘Bed party’ (ikirori cyo mu buriri) cyo kwishimira ko umwana we yabonye kaminuza.

    Iki kirori cyiswe ikirori cyo ku buriri ‘Bed party’ cyamutwaye asaga ibihumbi bitatu by’idolari (miliyoni eshatu z’amanyarwanda) kugira ngo yishimire ko umwana we agiye kujya kwiga muri kaminuza ya Alabama.

    Uyu mubyeyi wo muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, yifashishije izi miliyoni 3 kugira ngo ategure ikirori atangaze gusa ko umwana we w’umukobwa agiye kwerekeza muri kaminuza ya Alabama.

    Iyi nkuru yatangajwe bwa mbere na The wall street Journal, yise iki kirori, “ikirori cyo ku buriri”, ibirori bimenyerewe gutegurwa n’abanyeshuri bo mu mashuli yisumbuye na za kaminuza aho muri New York, New Jersey na Connecticut.

    Ibi bikorwa bikaba byaratangiye mu bihe bya COVID-19, ubwo abanyeshuli bajyaga bifata amafoto bari mu buriri bagatangaza ibigo byabemereye bagiye kuzajya kwigaho, mbese babaga buzuye ibinezaneza by’aho bagiye kwiga. 


    Nyuma yaho ibi birori byitirirwa ibyo ku buriri byakomereje no mu bihe byo kwakira umwana wavutse ndetse bigenda bikomeza gukwirakwira umunsi ku wundi.

    Niho uyu mugore yakuye iryo zina (bed party) mu gihe yateguriraga umukobwa we ikirori kugirango atangarizemo ikigo umwana we agiye kwigamo muri kaminuza ariyo ‘University of Alabama’.

    Ibi birori, bivugwaho ko bishobora gutegurwa nyiri kubitegurirwa atabizi cyangwa bigategurwa n’abanyeshuli bamaze kubona ibyangombwa bibemerera kwiga.

    Nkuko Romi Tenembaum, guturuka mu gace ka  Plainview muri New York yabibwiye ikinyamakuru, ngo yabanje guseka ubwo yumvaga bwa mbere uko iki kirori cyitwa nuko gikorwa. Ariko ubwo umukobwa we, Isabella Alstodt, w’imyaka 17, yemererwaga kuzajya kwiga muri kaminuza ya Alabama, yakoresheje asaga miliyoni eshatu muri iki kirori. 

    Icyo kirori cyabereye ku gitanda kimeze nk’icyumwamikazi, cyatumiwemo abashyitsi bagera kuri 20. Hari hatatsemo udutambaro twanditseho Alabama, ndetse n’ibipirizo bikoze mu ijambo “Bama”.

    Isabella akaba yarateguye amashusho yerekana impano zitandukanye yakiriye muri icyo kirori kibera ku buriri, nkuko ikinyamakuru gikomeza kibitangaza nk’uko tubicyesha Al.com. 

    Bivugwa ko nubwo bakoresheje ako kayabo ariko, kaminuza ya Alabama nayo ibinyujije ku rubuga rwayo, mu mwaka wa mbere gusa byose birimo, bishyuza miliyoni 53 n’ibihumbi 364 by’amanyarwanda.


    UMWANDITSI: NIGABE Emmanuel 

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/128960/new-york-umugore-yakoresheje-ikirori-mu-buriri-yishimira-ko-umwana-we-agiye-muri-kaminuza-128960.html

  • Michael, Rufendeke na Merci batembagaje abari… – #rwanda #RwOT

    Ni mu gitaramo cyabaye mu ijoro ryo kuri uyu wa Kane tariki 4 Gicurasi 2023, kuri Mundi Center-Rwandex ari nabwo bwa mbere cyari kihabereye.

    Ibi bitaramo bimaze imyaka ibiri bibera ku butaka bw'u Rwanda, bitegurwa na CIM ya Fally Merci, umunyarwenya wigaragaje cyane kuva yatangira gukorana na Nkusi Arthur.

    Uyu musore amaze iminsi akoze amavugurura muri ibi bitaramo abyimurira kuri Mundi-Center nyuma y'igihe cyari gishize bibera kuri ArtRwanda-Ubuhanzi, imbere ya Centre Culturelle Francophone.

    Bimaze kugaragaza impano z'abakiri bato batanga icyizere. Ndetse, basigaye batumira umwe mu bantu bafite ibyo bagezeho cyangwa batangije akaganiriza urubyiruko.

    Intwari Christian washinze Umuryango 'Our Past Initiative' ni we wari umutumirwa w'umunsi. Yagarutse ku rugendo rw'imyaka ishize atangije uyu muryango uhuza urubyiruko ukabafasha kwiga amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi, imbogamizi bagihura nazo, imishinga bari gukoraho muri iki gihe n'ibindi.

    Uyu musore yavuze ko 'nakuriye mu rugo rw'ababyeyi babuze ababo muri Jenoside' byatumye ashishikarira kumenya icuraburundi u Rwanda rwanyuzemo.

    Avuga ko mu gihe bamaze bahuriza urubyiruko ku rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali mu mugoroba wo kwiga amateka yaranze u Rwanda hari byinshi bishimira.

    Nyuma yo gutanga ikiganiro, yakurikiwe n'abanyarwenya barimo Muhinde wibanze cyane ku barimo Junior Giti wari mu bantu bitabiriye iki gitaramo.

     

    Yibanda cyane ku kuntu iwabo mu muryango ari bagufi kuburyo kuri we guterera ivi umukobwa bitamusaba ko apfukama. Ati 'Nonese naguterera ivi mpagaze?'

    Yakurikiwe n'umunyarwenya Admin Seka utahiriwe n'uyu munsi. Uyu musore yagerageje kureba mubyo yari yateguye ariko biranga. Ubwo yinjiraga ku rubyiniro, yinjiriye mu ndirimbo 'We sha' y'umuraperi Papa Cyangwe.

    Admin yateye urwenya ku muhangamideli Franco Kabano, anagaruka ku migani avuga ko abona itajyanye n'igihe. Ati 'U Rwanda ruzira umwuga, kuki umwuga utazira u Rwanda.'

    Avuye ku rubyiniro, Fally Merci yakiriye Gafotozi Kadafi amubaza ukuntu yiyita umugabo wa Miss Nishimwe Naomie. Ahawe umwanya, Kadafi yitaye cyane ku kuvuga uburyo abantu bamuserereza ngo avuga ko afite imodoka kandi atayigira, anagaruka ku kuntu yateye inkunga umusore wasabyekugurirwa imishani yogosha.

    Umunyarwenya akaba n'umunyamakuru wa Radio/Tv10, Taikun Ndahiro yateye urwenya ku gukundana n'umukobwa w'umuganga, amazina adasobanutse, uko abasirikare batereta, amazina y'inka ariko uvugamo abantu bakwambuye n'ibindi.

    Ibi bitaramo ntawe biheza, kuko bahaye urubuga n'umunyarwenya ufite ubumuga bwo kutabona, wagarutse ku burwayi bwe, ubwiza bw'abakobwa b'i Kigali n'ibindi.

    Rufendeke, umunyarwenya w'umunsi:

    Uyu musore yamaze umwanya munini yitaruye bagenzi be ari gusubiramo ibyo yavugiye imbere. Yanyuzagamo akikura ikote, ubundi agakora ku kimenyetso cy'umusaraba.

    Ni umwe mu bo mu muryango w'umunyarwenya akaba n'umukinnyi wa filime 'Kanyombya'. Uyu musore yinjiye ku rubyiniro abyina, amaze asaba ko asubirayo akaba ariwe wiyakira ku rubyiniro mu rwego rwo kugaragaza ko ashoboye imirimo yose.

    Buri rwenya yategeraga yabazaga niba abemeje, ubundi akabivanga no kubyina. Yateye ku rwenya anisunze ururimi rw'igifaransa mu 'kumvikanisha y'uko uru rurimi nduvuga neza'.  

    Yagarutse ku mibereho y'imiryango, uko yakuze akunda gukubagana, uburyo bitoroshye kubwira umubyeyi w'umunyarwanda ko umukunda, kwimyira n'ibindi byatumye uyu musore ava ku rubyiniro akomerwa amashyi.

    Bitewe n'uburyo yitwaye ku rubyiniro, Kadafi yamusanze ku rubyiniro amuhundagazaho amafaranga mu rwego rwo kumushimira.

    Umunyarwenya mpuzamahanga Michael Sengazi ari nawe wasoje iki gitaramo, yateye urwenya ku mukobwa umaze iminsi uca ibintu ku mbuga nkoranyambaga agaragara asemurira nyina mu rusengero, akoresha cyane amagambo arimo nka 'ko' uyu mukobwa yifashishije cyane.

    Yanagarutse ku bice bitatu bw'abakobwa; igice cya mbere ni umukobwa mukundana wumva wamwereka imiryango, igice cya kabiri ni umukobwa mukundana ariko ukaba utamwereka imiryango, igice cya gatatu ni 'umukobwa umeze nk'umugore wa Platini'.

    Yateye urwenya ku kuntu yatereswe n'umusore mugenzi we ariko akabaza kumwangira.

    Abitabiriye igitaramo cya ‘Gen-Z Comedy’ bafashe umwanya wo kuzirikana abahitanwe n’ibiza mu Majyaruguru, Amajyepfo n’Uburengerazuba 

    Umunyarwenya akaba n’umukinnyi wa filime ‘Bamenya’ yagarutsweho cyane muri iki gitaramo cy’urwenya 

    Umuhanzi akaba n’umusizi Rumaga yabajijwe aho akura kuvuga Ikinyarwanda cyumutse 

    Muyoboke Alex wabaye umujyanama w’abahanzi bakomeye mu Rwanda, ni umwe mu bitabiriye iki gitaramo 

    Umunyarwenya Bamenya yasetse arihirika, umuhangamideli Kabano Franco nawe bigenda uko 

    Abarimo ‘Mama Sava’, ‘Kamaro’ n’abandi ntibacitswe n’iki gitaramo cy’urwenya 

    Abanyarwenya bagarutse ku ngingo zinyuranye zatumye abantu baseka barihirika 

    Intwari Christian yagarutse ku rugendo rwo gushinga ‘Our Past Initiative’ mu kiganiro yagiranye na Fally Merci 

    Umusore uzwi nka ‘Ntama w’Imana’ kuri Twitter uherutse gufungurwa, ntiyacitswe n’iki gitaramo 

    Umunyamakuru Dj Diddyman yifashishije telefoni ye yafashe amashusho y’urwibutso rw’iki gitaramo 

    Umunyarwenya Admin yagerageje kumvisha abantu urwenya yateguye ariko ntibyagera ku kigero yifuzaga


    Umuhanzi Chriss Eazy ari kumwe na Dyelan Kabaka usobanura filime bahuriye muri ‘Giti Business Group’ 

    Abanyamakuru ba Isibo Tv, Zaba Missed Call na Lynda ni bamwe mu bitabiriye iki gitaramo 

    Gafotozi Kadafi ari kumwe na Rocky Kirabiranya uzwi mu basobanura filime 

    Fally Merci asuhuzanya n’umuhanzi Chriss Eazy wamwigishije kubyina indirimbo ‘Edeni’








    Intwari Christian washinze umuryango 'Our Past Initiative' yavuze aho yakuye igitekerezo n'imishinga ibaraje ishinga 


    Umunyamideli Kabano ni umwe mu bakunze kwitabira cyane ibi bitaramo


    Fally Merci avuga ko yishimiye kuba abantu bitabiriye igitaramo cye nyuma y’uko yimukiye aho azajya abikorera mu buryo buhoraho 

    Umunyarwenya Fally Merci yateye urwenya ku ndirimbo z'Abadventiste ndetse no mu barokore 

    Umunyarwenya Muhinde yongeye kwigwizaho abafana. Amaze igihe atanga ibyishimo ku bitabiriye ibitaramo bya Gen-Z Comedy 

    Umunyarwenya Admin Seka uri mu batanga icyizere, ntiyahiriwe cyane na Gen-Z Comedy yo kuri uyu wa Kane tariki 4 Gicurasi 2023 


    Junior Giti washinze Giti Business Group yagarutsweho cyane muri ibi bitaramo



    Umunyarwenya akaba n’umunyamakuru wa Radio/Tv10, Taikun Ndahiro


    Umunyarwenya Kwizera ufite ubumuga bwo kutabona yagarutse ku buzima bwe


    Mbere yo kwinjira wabanzaga kwerekana ko waguze itike ikwemerera kwinjira 

    Chriss Eazy yigishije Fally Merci kubyina indirimbo ‘Ideni’ ikunzwe muri iki gihe

    Rufendeke yahawe amafaranga n’abarimo Kadafi bamushimira kubashimisha

    Rufendeke yashimye Junior Giti ku bwo kumushyigikira mu rugendo rwo gutera urwenya

    Fred Rufendeke yagaragaje ko gutera urwenya atari ibintu ashakisha

    Kadafi yagaraje ko mu bijyanye no gutera urwenya ari mu batanga icyizere 

    Umunyarwenya Mpuzamahanga, Michael Sengazi yateye urwenya yibanze ku mvune abasore n’inkumi bahura nazo

    Umuyobozi w’Ikigo Songa Logistics, Senga Jean Bosco yitegereza abanyarwenya barimo Fred Rufendeke yafashije mu rugendo rwo gutera urwenya



    Kanda hano urebe amafoto yaranze igitaramo cya Gen-z Comedy

    AMAFOTO: Ndayishimiye Nathanael- INYARWANDA.COM

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/128962/michael-rufendeke-na-merci-batembagaje-abarimo-ibyamamare-mu-gitaramo-cyurwenya-amafoto-10-128962.html

  • Alexis Dusabe yagejeje amatike y’igitaramo cy… – #rwanda #RwOT

    ‘Integrity Gospel Concert’ yateguwe na Alexis Dusabe abinyujuje muri East African Gospel Festival, izabera muri Camp Kigali kuwa 21 Gicurasi 2023 kuva saa kumi n’imwe z’umugoroba. Amatike yayo yamaze kugera hanze, akaba aboneka mu buryo bwa ‘Online’ n’ubwa gakondo.

    Alexis Dusabe azafatanya n’abandi baramyi basizwe kwegereza intebe y’Imana abazitabira bose. Abo baramyi ni Aime Uwimana, Apotre Apollinaire, David Nduwimana na Prosper Nkomezi. Kwinjira, ni ukugura itike ya 5,000 Frw mu myanya isanzwe; 10,000 Frw muri VIP, na 20,000 Frw muri VVIP.

    Amatike ari kuboneka mu bice bitandukanye muri Kigali nko kuri Simba Supermarkets zose, Camelia zose, Lamane zose ndetse no muri Car Free Zone. Hanashyizweho nimero ya telefone ku wagira ikibazo mu kugura itike, iyo akaba ari: 0788880901.

    Aya matike yo kwinjira muri “Integrity Gospel Concert” ushobora kuyagura kandi mu buryo bw’ikoranabuhanga unyuze ku rubuga rwa NONEHO [www.events.noneho.com] dusanga ku inyaRwanda.com. Kanda HANO ugure itike yawe hakiri kare.

    Alexis Dusabe yateguye igitaramo cy’uburyohe yise ‘Integrity Gospel Concert!!’

    Alexis Dusabe yamenyekanye mu ndirimbo nka ‘Umuyoboro, Kuki Turira, Ngwino’, ‘Njyana I Gorogota’, ‘Igihango’, ‘Ndagushima’, ‘Ninde wamvuguruza’, ‘Gakondo yanjye’, ‘Amazi y'ubugingo’, ‘Yesu araje’, n’izindi zikomeje kwegereza benshi Intebe y’Imana.

    Igitaramo cye gisobunuye ikntu gikomeye ku muziki wa Gospel mu Karere bitewe n’intego yacyo ndetse n’abaramyi b’igikundiro cyinshi yatumiye. Umwihariko w’iki gitaramo ni na wo watumye ibigo binyuranye bihagurukira kumutera ingabo mu bitugu kugira ngo Ubutumwa bwiza bwamamazwe.

    Mu bigo n’Imiryango bihagararanye na Alexis Dusabe muri Integrity Gospel Concert, harimo African Evangelistic Enterprise (AEE), Tear Fund, SOS Children’s Village, Hereos Coffee, Uruganda rukora amabati rwa HIPPO, Samsung250 izwiho kugira ibikoresho by’ikoranabuhanga byizewe, Horizon Express, Cozy Safari, ND Consult Ltd, Lamane, n’ibindi byinshi.

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/128969/alexis-dusabe-yagejeje-amatike-yigitaramo-cye-kuri-camelia-zose-simba-zose-lamane-na-car-f-128969.html

  • Nyuma y'u Rwanda, u Buyapani bugiye gufasha Mozambique guhashya iterabwoba – #rwanda #RwOT

    Ibi Minisitiri w'Intebe w'u Buyapani, Fumio Kishida, yabitangaje kuri uyu wa 5 Gicurasi 2023 ubwo yari ageze muri Mozambique mu ruzinduko rw'iminsi itandatu ari kugirira muri Afurika aho yasuye Ghana, Kenya na Misiri.

    Minisitiri w'Intebe Kishida yatangaje ko igihugu cye kirajwe ishinga no gutera inkunga ibikorwa byo kurwanya iterabwoba mu Majyaruguru ya Cabo Delgado, ibizanafasha inganda zo muri iki gihugu ziri mu bikorwa bihuriweho byo gucukura gaz mu Kibaya cya Rovuma, gukora iyo mirimo barindiwe umutekano.

    BBC yanditse ko Perezida wa Mozambique, Filipe Nyusi na Minisitiri w'Intebe Kishida bagaragaje ko hakenewe ishoramari ry'ibigo by'abikorera byo mu Buyapani mu nzego zitandukanye mu buryo bwo kuzamura ubukungu bw'icyo gihugu nk'umusaruro w'umubano mwiza uhuriweho.

    Perezida Nyusi yeretse mugenzi we ko ibyo bigo bikeneye gushora imari mu nzego zirimo urw'ubwikorezi, ubuhinzi, ubukerarugendo ndetse n'inganda.

    Mu 2010 ni bwo muri Mozambique hagaragaye gaz mu Ntara ya Cabo Delgado, aho iki gihugu cyizeraga ko yose iramutse icukuwe cyagombaga kuza mu 10 ku Isi biyohereza hanze ariko ibibazo by'umutekano muke bikoma uwo mugambi mu nkokora.

    Ikigo cyo mu Buyapani cya Mitsui gifite 20% by'agaciro ka miliyari 20$ k'umushinga w'Ikigo cy'Abafaransa gicukura gaz cya TotalEnergies, umushinga utanga icyizere cyo kongera gukora nyuma y'igihe uhagaze kubera ibyihebe byegeraga Agace ka Palma uherereyemo.

    Perezida Nyusi yavuze uwo mushinga ugiye gusubukurwa vuba aha.

    Ni mu gihe Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga wa Mozambique, Veronica Macamo, yagaragaje ko u Buyapani buzatanga ibikoresho by'indege za gisirikare zigenzura ikirere zifite agaciro ka miliyoni 22.5$ ndetse n'ubwato buzajya bugenzura umutekano wo mu mazi bubarirwa mu bihumbi 830$.

    Mozambique by'umwihariko Intara ya Cabo Delgado yazahajwe n'iterabwoba rigirwamo uruhare n'imitwe yiyitirira idini rya Islam irimo n'uw'ibyihebe byo mu Mutwe wa Jamaat Ansar al-Sunnah.

    U Rwanda rwohereje abasirikare n'abapolisi muri Mozambique muri Nyakanga 2021 aho ku ikubitiro rwoherejeyo Ingabo n'Abapolisi 1000 ariko bagenda biyongera kuko bari hafi kugera ku 2000.

    Bari bafite inshingano zo guhangana n'uwo mutwe wakoraga ubwicanyi no gutwika ingo z'abaturage, ku buryo benshi bari baravuye mu byabo.

    Kuri ubu abaturage barenga ibihumbi 130 bamaze gutahuka bava hirya no hino mu mashyamba aho bari barahungiye, ibintu bavuga ko bitari gushoboka iyo Ingabo z'u Rwanda ziba zitarabatabaye.

    Byarenze kurinda umutekano kuko binyuze mu bufatanye, Ingabo z'u Rwanda n'iza Mozambique zivura abaturage indwara zitandukanye zibasanze hirya no hino aho batuye.

    Ni abaturage bafite ibibazo by'uburwayi burimo Malaria, imirire mibi, indwara z'uruhu, abafite ibibazo by'ihungabana batewe n'intambara z'imitwe y'iterabwoba n'ibindi.

    Vuba aha Ingabo na Polisi b'u Rwanda bari muri ubu butumwa bw'amahoro batanze ibikoresho by'ishuri bigenewe abagera ku 1000 mu Ntara ya Cabo Delgado. Birimo amakayi n'amakaramu yahawe ibigo bine birimo kimwe cyo ku rwego rw'ayisumbuye na bibiri byo ku rw'abanza mu Karere ka Mocimboa da Praia na kimwe cyo mu Karere ka Palma.

    Amashuri yo mu Karere ka Mocimboa da Praia yafunze imiryango kuva mu 2020 ubwo ibitero by'iterabwoba byagashegeshaga, yongera gufungura muri Mutarama 2023 nyuma y'aho umutekano wongeye kugaruka, bigizwemo uruhare n'u Rwanda.

    Minisitiri w’Intebe w’u Buyapani, Fumio Kishida, yagaragaje ko igihugu cye cyiteguye gutanga umusanzu mu kurwanya iterabwoba mu Ntara ya Cabo Delgado

    Perezida wa Mozambique, Filipe Nyusi na Minisitiri w’Intebe w’u Buyapani baganiriye ku bikorwa byo kugarura umutekano muri Cabo Delgado

    Ku wa 10 Nyakanga 2021 ni bwo Abapolisi n’Ingabo z’u Rwanda batangiye kwerekeza muri Mozambique mu bikorwa byo guhangana n’ibyihebe byazengereje abaturage bo muri Cabo Delgado

    Ingabo z’u Rwanda ziba ziri maso mu nkengero zose aho ziba zagiye mu bikorwa byo gucunga umutekano

    Abasirikare b’u Rwanda bari muri Mozambique bashimirwa uruhare bagize mu guhashya ibyihebe byari byarigabije Cabo Delgado

    Ingabo z’u Rwanda zifatanya n’iza Mozambique mu bikorwa byose bijyanye no gucunga umutekano muri iki gihugu


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nyuma-y-u-rwanda-u-buyapani-bugiye-gufasha-mozambique-guhashya-iterabwoba