Blog

  • Volleyball: Police VC na APR WVC niyo makipe yegukanye irushanwa ryo Kwibuka Rutsindura Alphonse #rwanda #RwOT

    Mu mpera z'icyumweru gishize nibwo mu ntara y'Amajyefpo hakinwaga imikino yo kwibuka Alphonse Rutsindura wari umwarimu n'umutoza wa Volleyball muri iryo shuri, wishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994.

    Iyi mikino yakinwaga mu byiciro bitandukanye birimo ikiciro cya mbere mu bagabo n'abagore, abanyeshuri bo mu mashuri yisumbuye, abahoze bakina umukino w'intoki wa Volleyball, ni imikino yabereye mu bigo bitandukanye birimo iseminari nto yo ku Karubanda (Petit Seminaire Virgo Fidelis).

    Mu cyiciro cy'Abagabo cy'abakina nk'ababigize umwuga (Serie A), ikipe ya Police niyo yegukanye igikombe cyo kwibuka Rutsindura itsinze ikipe ya Gisagara VC amaseti atatu ku busa.

    Naho mu cyiciro cy'abagore ikipe ya APRWVC yegukanye igikombe itsinze ikipe ya Rwanda Revenue Authority yari ifite umutoza mushya, Elie Mutabazi wari uheruka gutandukana na APR VC yerekeza muri RRA VC, bakaba baratsinzwe amaseti 3-2.

    Naho mu cyiciro cya kabiri cyiganjemo amakipe y'amashuri yisumbuye na za kaminuza, ikipe ya Nyanza TSS, ni yo yegukanye igikombe itsinze ikipe ya Christ Roi.

    Mu cyiciro cy'amashuri abanza, igikombe cyegukanywe na Groupe Scolaire Mugombwa ku mukino wa nyuma naho mu cyiciro cy'amashuri yisumbuye (O' level) igikombe cyegukanywe na Petit Seminaire Virgo Fidelis, ASEVIF ikaba yaregukanye igikombe mu cyiciro cy'abakanyujijeho.

    Iki gikombe Police VC yatwaye, kibaye igikombe cya gatatu itwaye nyuma yaho ifatiwe na Polisi y'igihugu, iheruka gutwara igikombe cyahuzaga amakipe y'abapolisi bo muri Afurika y'i Burasizuba izwi nka EAPCCO, ikaba yaratsinze igihugu cya Kenya, yanatwaye kandi igikombe cyo Kwibuka Padiri Kayumba.

    Rutsindura Alphonse wibukwaga, yavutse mu 1958, avukira i Ndora mu Karere ka Gisagara, yiga amashuri yisumbuye muri Seminari nto ya Karubanda, amashuri makuru ayakomereza muri IPN (Institut Pédagogique National) i Butare.

    The post Volleyball: Police VC na APR WVC niyo makipe yegukanye irushanwa ryo Kwibuka Rutsindura Alphonse appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/volleyball-police-vc-na-apr-wvc-niyo-makipe-yegukanye-irushanwa-ryo-kwibuka-rutsindura-alphonse/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=volleyball-police-vc-na-apr-wvc-niyo-makipe-yegukanye-irushanwa-ryo-kwibuka-rutsindura-alphonse

  • Ntabwo byari kumuhira pe!: Umusore yahuye nuruva gusenya ubwo yibaga telefone zigera ku icumi z’abakirisitu – YEGOB #rwanda #RwOT

    Umusore wo mu gihugu cya Nigeria yahuye nuruva gusenya ubwo yibaga mu rusengero telefone zigera ku icumi zose z'abakirisitu.

    Polisi yo muri Nigeria mu gace ka Osun yafashe umujura kabuhariwe uzwi ku izina rya Saheed Abioye wamamaye cyane nka Anini akaba yari yibye telefone zigera ku icumi mu rusengero gusa ntibyamuhiriye kuko yahise asinzirira muri urwo rusengero akaba ari n'aho yasanzwe nk'uko Polisi yabitangaje.

    Source : https://yegob.rw/ntabwo-byari-kumuhira-pe-umusore-yahuye-nuruva-gusenya-ubwo-yibaga-telefone-zigera-ku-icumi-zabakirisitu/

  • Imbere y'Abafana barenga ibihumbi 40 Uruguay yakoze amateka akomeye cyane – YEGOB #rwanda #RwOT

    N'imikino yaberaga mu gihugu cy'Argentina yasojwe hakinwa umukino wanyuma wahuje ikipe ya Uruguay ndetse na Italy.

    N'umukino ikipe ya Uruguay yatsinzemo ikipe ya Italy igitego kimwe ku busa cyinjiye gitsinzwe na Luciano Rodriguez Rosales, w'imyaka 19, usanzwe ukinira ikipe y'iwabo yitwa 'Liverpool Montevideo', ni we watsinze igitego kimwe rukumbi cyabonetse ku munota wa 86', akaba yagitsindishije umutwe, bituma Uruguay, yari yihariye umukino, itsindira u Butaliyani ku mukino wa nyuma w'igikombe cy'isi cy'abatarengeje imyaka 20.

    Abafana barenga ibihumbi 40, biganjemo ab'Igihugu cya Uruguay dore ko iri rushanwa ry'igikombe cy'Isi cy'abatarengeje imyaka 20 ryaberaga mu Gihugu cya Argentine, gihana imbibi na Uruguay, ni bo bari bitabiriye umukino waberaga kuri Stade yitiriwe Nyakwigendera Diego Armando Maradona, aho n'umuyobozi w'ishyirahamwe ry'umupira w'amaguru ku isi 'FIFA', Gianni Infantino, ari umwe mu bari bitabiriye uyu mukino.

    Ikipe y'igihugu ya Uruguay ikunda gutazirwa akazina ka 'La Celeste' y'abatarengeje imyaka 20, itozwa na Marcelo Carlo Broli Gorgoroso, naho Captain wayo akaba Fabricio Diaz Badaracco, na we ukinira Liverpool Montevideo, yatwaye igikombe cy'isi ahanini ibikesha ubwugarizi bukomeye dore ko mu irushanwa ryose, yinjijwe ibitego 3 byonyine, batsinzwe n'u Bwongereza mu matsinda.

    Source : https://yegob.rw/imbere-yabafana-barenga-ibihumbi-40-uruguay-yakoze-amateka-akomeye-cyane/

  • Amakuru agezweho: Hamenyekanye ibintu nyamukuru bizashingirwaho mu isubukurwa rya Miss Rwanda – YEGOB #rwanda #RwOT

    Irushanwa rya Miss Rwanda ryatangiye gutegurwa bwa mbere mu mwaka wa 2009 na Minisiteri y'Umuco na Siporo rikaba ryarahagariswe tariki 09 Gicurasi 2023.

    Nyuma y'uko uwateguraga irushanwa rya Miss Rwanda Ishimwe Dieudonné uzwi cyane ku izina rya Prince Kid afunzwe ndetse bikaba byaravugwa ko hari abakobwa bamwe bahohotewe na bamwe mu bantu bategura irushanwa ry'ubwiza mu Rwanda byatumye iri rushanwa riba rihagiriswe.

    Umuyobozi w'Inteko y'Umuco Amb. Robert Musozera yatangarije TNT ko hataramenyekana igihe gihamye iri rushanwa rya Miss Rwanda rizasubukurirwa gusa avuga ko hazashingirwa ku byariranze ndetse n'amasomo byasize.

    Ubu umukobwa wambaye ikamba rya Miss Rwanda ni Muheto Divine ugiye kumarana igihe cy'imyaka ibiri yose ari kuri uyu mwanya w'umukobwa wahize abandi mu bwiza.

    Source : https://yegob.rw/amakuru-agezweho-hamenyekanye-ibintu-nyamukuru-bizashingirwaho-mu-isubukurwa-rya-miss-rwanda/

  • Ikindi kibuga cyigenzweho cyatangiye kubakwa kubakwa kubutaka bw'u Rwanda. – YEGOB #rwanda #RwOT

    Kuri uyu wa Mbere, hatangijwe ku mugaragaro imirimo yo kubaka 'Mbowa Stadium' izubakwa mu Murenge wa Rubengera mu karere ka Karongi .

    Ni igikorwa cyatangijwe ku mugaragaro n'Umuyobozi wa karere ka karongi wungirije Ushinzwe Ubukungu Bwana NIRAGIRE Theophile ari kumwe n'Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'akarere KARANGWA James n'abaturage bari bitabiriye uyu muhango.

    Abarimo Ushinzwe Ubukungu Bwana NIRAGIRE Theophile ari kumwe n'Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'akarere KARANGWA James ndetse nabitabiriye uwo muhango.

    Aho ikibuga cyizubakwa cyitwa Mbowa Stadium' izubakwa mu Murenge wa Rubengera mu karere ka Karongi . 

    Source : https://yegob.rw/ikindi-kibuga-cyigenzweho-cyatangiye-kubakwa-kubakwa-kubutaka-bwu-rwanda/

  • Ikipe ya Yanga SC yongeye kwandika amateka mu Gihugu cya Tanzania. – YEGOB #rwanda #RwOT

    Nyuma yuko ikipe ya Yanga SC igeze ku mukino wanyuma wa Comfederation cup mugihe isohotse itwaye shampiyona ya Tanzania yongeyeho na FA Cup yongeye kubikora bwakabiri yikurikiranye.ibi yabiherukaga umwaka ushize ubwo yatwaraga ibi bikokombe byombi

    Source : https://yegob.rw/ikipe-ya-yanga-sc-yongeye-kwandika-amateka-mu-gihugu-cya-tanzania/

  • NISR yongeye kugaragaza ko ibiciro ku masoko yo mu mijyi byiyongereyeho (…) – Umuryango.rw #rwanda #RwOT

    Ikigo cy'Igihugu cy'ibarurishamibare cyabitangaje kuri uyu wa 10 Kamena ubwo cyashyiraga ahagaragara igipimo cy'ihindagurika ry'ibiciro ku isoko mu kwezi kwa Gicurasi 2023.

    Igipimo ngenderwaho cyifashishwa mu bukungu bw'u Rwanda kiboneka hifashishijwe gusa ibiciro byakusanyijwe mu mijyi.

    A. Ibiciro mu mijyi

    Ibiciro mu mijyi byiyongereyeho 14,1% mu kwezi kwa Gicurasi 2023 ugereranyije na Gicurasi y'umwaka ushize wa 2022.

    Ibiciro mu kwezi kwa Mata 2023 byari byiyongereyeho 17,8%.

    Ikigo cy'igihugu cy'ibarurishamibare kivuga ko mu kwezi kwa Gicurasi 2023, ibiciro byiyongereye bitewe ahanini n'ibiciro by'ibiribwa n'ibinyobwa bidasembuye byiyongereyeho 25,4%, ibiciro by'ibinyobwa bisembuye n'itabi byiyongereyeho 21,5% n'ibiciro by'ibijyanye n'ubwikorezi byiyongereyeho 7,6%.

    NISR ikomeza ivuga ko iyo ugereranyije Gicurasi 2023 na Gicurasi 2022, usanga ibiciro by'ibintu bitarimo ibiribwa n'ibikomoka ku ngufu byariyongereyeho 8,7%.

    Iyo ugereranyije Gicurasi 2023 na Mata 2023, usanga ibiciro byaragabanutseho 1,3%. Iri gabanuka ryatewe ahanini n'ibiciro by'ibiribwa n'ibinyobwa bidasembuye byagabanutseho 3,8%.

    B. Ibiciro mu byaro

    Mu kwezi kwa Gicurasi 2023, ibiciro mu byaro byiyongereyeho 28,2% ugereranyije na Gicurasi ya 2022. Ibiciro mu kwezi kwa Mata 2023 byari byiyongereyeho 35,9%.

    Bimwe mu byatumye ibiciro byiyongera mu kwezi kwa Gicurasi, ngo ni ibiciro by'ibiribwa n'ibinyobwa bidasembuye byiyongereyeho 46%, ibiciro by'ibinyobwa bisembuye n'itabi byiyongereyeho 18,3% n'ibiciro by'amafunguro n'icumbi byiyongereyeho 21,9%.

    Iyo ugereranyije Gicurasi 2023 na Mata 2023, ibiciro byagabanutseho 3,5%. Iri gabanuka
    ryatewe ahanini n'ibiciro by'ibiribwa n'ibinyobwa bidasembuye byagabanutseho 6,2%.

    C. Ibiciro bikomatanyirijwe hamwe (mu mijyi no mu byaro)

    Mu kwezi kwa Gicurasi 2023 ibiciro mu Rwanda byiyongereyeho 22,4% ugereranyije na Gicurasi 2022. Mu kwezi kwa Mata 2023 ibiciro byari byiyongereyeho 28,4%.

    Bimwe mu byatumye ibiciro byiyongera mu kwezi kwa Gicurasi 2023, ni ibiciro by'ibiribwa
    n'ibinyobwa bidasembuye byiyongereyeho 39,6%, ibiciro by'ibinyobwa bisembuye n'itabi
    byiyongereyeho 19,4% n'ibiciro by'amafunguro n'icumbi byiyongereyeho 15,9%.

    Iyo ugereranyije Gicurasi 2023 na Mata 2023 ibiciro byagabanutseho 2,7%. Iri gabanuka ahanini ryatewe n'ibiciro by'ibiribwa n'ibinyobwa bidasembuye byagabanutseho 5,5%.

    Imbonerahamwe igaragaza incamake y'ihindagurika ry'ibiciro mu Rwanda kuva muri Gicurasi 2022 kugeza muri Gicurasi 2023.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubukungu/article/nisr-yongeye-kugaragaza-ko-ibiciro-ku-masoko-yo-mu-mijyi-byiyongereyeho-14-1

  • Hamenyekanye ikizagenderwaho kugirango irushanwa rya Miss Rwanda (…) – Umuryango.rw #rwanda #RwOT

    Nyuma y'igihe irushanwa rya Miss Rwanda rihagaritswe , Inteko y'Umuco yatangaje ko gusubukura iri rushanwa, hazashingirwa ku byarivuzwemo mu bihe binyuranye n'amasomo byasize.

    Imibare yerekanaga ko abantu barenga Miliyoni 19 bakurikiraniraga hafi ibikorwa bya Miss Rwanda, kuva itangiye, isoje na nyuma y'ihigana.

    Ubu, hashize umwaka n'ukwezi kumwe, iyari Minisiteri y'Urubyiruko n'Umuco [Yahindutse Minisiteri y'Urubyiruko] itangaje ko ihagaritse irushanwa rya Miss Rwanda.

    Kuva icyo gihe, irushanwa rya Miss Rwanda ntiryongeye kuba, bituma Miss Nshuti Divine Muheto agiye kumarana ikamba imyaka ibiri.

    Haracyari urujijo hibazwa niba uyu mukobwa azahagararira u Rwanda muri Miss World izabera mu Buhinde, bitewe n'uko Rwanda Inspiration Back Up yari ifite uburenganzira bwo guhitamo umukobwa userukira u Rwanda yahagaritswe gutegura Miss Rwanda.

    Hari amakuru avuga ko Inteko y'Umuco, isigaye ibarizwa muri Minisiteri y'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Ishingano Mboneragihugu (Minubumwe), iri gutegura uburyo Miss Nshuti Divine azajya mu Buhinde.

    Umuyobozi w'Inteko y'Umuco, Amb. Robert Masozera yabwiye TNT ko hataramenyekana igihe iri rushanwa rizasubukurikirwa.

    Yavuze ko bamaze iminsi bari gufasha Miss Rwanda 2022 [Nshuti Divine Muheto], uwegukanye ikamba rya Miss Talent [Amanda Saro] n'uwegukanye ikamba rya Miss Innovation [Uwimana Jeannette] gukora ku mishinga yabo, ndetse no gukurikirana ibihembo abakobwa 10 bageze mu cyiciro cya nyuma bemerewe n'abaterankunga batandukanye.

    Ku bijyanye no kuba haramaze gushakwa indi kompanyi izajya itegura iri rushanwa rya Miss Rwanda, Amb. Masozera yavuze ko bataratera iyo ntambwe.

    Uyu muyobozi avuga ko gusubukura Miss Rwanda yaciriye inzira benshi mu bakobwa bo mu Rwanda, hazashingirwa ku byayiranze n'amasomo yasize.

    Avuga ati 'Ibibazo byabaye mu marushanwa y'ubwiza muri 2022, byari birimo abari bashinzwe gutegura irushanwa n'abayobozi baryo, byangije isura ya Miss Rwanda, umwanzuro rero kuba amarushanwa yakongera kubaho, ibyo byose bizatekerezwaho, harebwe n'isomo byasize.'

    Avuga ko umwanzuro ujyanye no gusubukura Miss Rwanda uzatangarizwa Abanyarwanda.

    Miss Rwanda ifatwa nka nimero ya mbere mu bikorwa by'imyidagaduro byavugwaga cyane mu Rwanda, kurusha ibindi byose buri mwaka. Ryatanze akazi kandi rifungura amarembo ya bamwe mu bakobwa barinyuzemo.

    Mu 2009 nibwo ryateguwe bwa mbere na Minisiteri y'Umuco na Siporo [Niko yitwaga icyo gihe], ryongera kuba mu 2012, Leta iritegura ifatanyije n'abigenga.

    Kuva mu 2014, Rwanda Inspiration Back Up ya Dieudonné Ishimwe [Prince Kid] n'iyo yariteguraga, kugeza ubwo rihagaritswe tariki 9 Gicurasi 2023 kubera ibirego bya bamwe mu bakobwa bavuze ko bahohotewe.

    Nshuti Divine Muheto wabaye Miss Rwanda 2022 agiye kumara imyaka ibiri abitse ikamba
    Inteko y'Umuco ivuga ko iri gukurikirana ibihembo abakobwa 10 bageze mu cyiciro cya nyuma batsindiye


    Inteko y'Umuco ivuga ko iri gufasha Amanda Saro gushyira mu bikorwa umushinga we.

    Inteko y'Umuco ivuga ko iri gukurikirana umushinga wa Uwimana Jeannette

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/article/hamenyekanye-ikizagenderwaho-kugirango-irushanwa-rya-miss-rwanda-risubukurwe

  • Misiri: Abakerarugendo batatu b'Abongereza bapfiriye mu mpanuka (…) – Umuryango.rw #rwanda #RwOT

    Aba bantu 12 barikumwe nabo , amakuru avuga ko batabawe batarapfa barohorwa mu Nyanja Itukura nyuma y'uko ubwato barimo bufashwe n'inkongi y'umuriro nk'uko byatangajwe na Leta ya Misiri .

    Abarokotse bazanywe ku nkengero y'Inyanja Itukura ahitwa Marsa Shagra, hakorerwa imikino yo koga. Ni mu birometero 21 uturutse mu majyaruguru y'umujyi wa Marsa Alam.

    Bari kumwe n'Abanyamisiri 12, barimo abakoraga kuri ubwo bwato n'abakora akazi ko kuyobora ba mukerarugendo nk'uko byemezwa n'itangazo ry'ibiro bya Guverineri n'inzego z'umutekano.

    Umuriro wafashe ubwo bwato bwitwa Hurricane watewe n' ibibazo by'amashanyarazi. Bwari mu rugendo kuva taliki 6 z'uku kwezi bwerekeza mu majyaruguru y'Akarere ka Marsa Alam nk'uko byemezwa n'iryo tangazo.

    Umwe mu babonye uko byagenze, yavuze ko yabonye umwotsi ututumuka muri ubwo bwato igihe bwari bugeze mu birometero 9 uvuye ku nkengero z'inyanja.

    Ubundi bwato bwari hafi aho bwahise buhagoboka butabara abari muri ubwo bwahiye.

    Ministeri y'Ububanyi n'Amahanga y'u Bwongereza yatangaje ko irimo kuvugana na Leta ya Misiri mu rwego rwo gushaka uburyo hafashwa abantu bahuye n'akaga muri iyo mpanuka nk'uko bitangazwa n'Ibiro Ntaramakuru by'Abongereza(Reuters).

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/article/misiri-abakerarugendo-batatu-b-abongereza-bapfiriye-mu-mpanuka-y-ubwato

  • Menya ibihugu 10 bifite abarwayi ba SIDA ben… – #rwanda #RwOT

    Afurika, niyo igaragaraho ubwandu bwa Virusi itera SIDA kurusha indi Migabane yose, ku kigereranyo cya 3,9% by’abaturage  bayo babana na Virusi itera SIDA.

    Twifashishije urubuga worldpopulationreview.com, twabateguriye byinshi ku bihugu 10 bibarurwamo umubare munini w'abantu  babana n'ubwandu bwa Virusi itera SIDA:

    1.Eswatini

    Hafi ya 27% by’abaturage bayo banduye Virusi itera SIDA.Iki gihugu nicyo cya mbere  kigaragaramo ubwandu bwinshi bwa Virusi itera SIDA kuruta ibindi bihugu byose ku Isi.

    Ntabwo bitangaje kuko VIH / SIDA niyo mpamvu nyamukuru itera urupfu muri Eswatini. Nyamara,Virusi ya SIDA muri  Eswatini igenda igabanuka ,binyuze mu ishyirwa mu bikorwa rya serivisi zagutse zo kuvura no gukumira.

    Igihugu cyagabanije cyane umubare w'ubwandu bushya hafi kimwe cya kabiri hagati ya 2011 na 2016. Byongeye kandi, umubare w'abarwayi ba virusi itera SIDA bafata imiti ya ART wavuye kuri 34.8% ugera kuri 71.3%. Urugero, ubwandu bwa virusi itera sida mu bakora imibonano mpuzabitsina muri Eswatini ni 60.5%, bukaba aribwo buri ku kigero cyo hejuru cyane ku Isi.

    2. Lesotho

    VIH / SIDA, iri mu biza ku isonga mu guhitana abantu muri Lesotho.

    Iki gihugu kikaba kiza  ku mwanya wa kabiri mu kugira abanduye virusi itera SIDA benshi ku isi ku kigero cya 21.1%. Lesotho ifite abantu bagera ku 280.000 babana na virusi itera SIDA. 

    Mu 2018,iki gihugu cyagize ubwandu bushya bwa virusi itera SIDA bugera ku 13.000 n'impfu 6.100 zatewe . Kugeza mu mpera za 2020, abantu bagera kuri 71% babana na virusi itera SIDA muri Lesotho bahabwaga ART. Abagera kuri 57% by’abaturage ba Lesotho babaho mu bukene, ibyo bikaba akenshi bigorana mu  buryo bwo kwivuza virusi itera SIDA, ibyo byatumye imyaka y'icyizere cyo kubaho muri iki gihugu  igabanuka, igera kuri 52 ku bagabo ndetse n'imyaka 56 ku bagore.

    3. Botswana

    Igihugu gifite umwanya wa Gatatu mu banduye virusi itera SIDA ni Botswana, aho abaturage bagera kuri 19.9% ​​banduye. Abanduye virusi itera SIDA muri iki gihugu bakunze guhura n’inzitizi zikomeye zirimo ubusumbane bushingiye ku gitsina, amategeko ahana abasigajwe inyuma, ndetse no gukuraho inkunga mpuzamahanga.

    Ariko, kimwe no mu bindi bihugu byinshi byo muri Afurika, ijanisha ry'ababana na virusi itera SIDA riragenda rigabanuka buhoro.

    Hifashishijwe amatsinda nk’ikigo gishinzwe kurwanya no gukumira indwara (CDC), Botswana itanga imiti igabanya ubukana bwa virusi itera SIDA ku bantu bose babana nayo. Aho muri 2020, abagore barenga 98% banduye  bahawe imiti ya ART, byagabanije umubare w'ababyeyi banduza abana ubwandu bwa virusi itera sida kugera kuri 1.91%.

    4. South Africa

    Ubwandu bwa virusi itera SIDA muri Afurika y’Epfo ni 19,10%, bukaba ari ubwa Kane ku isi. Icyakora, iyo urebye umubare munini w’abaturage, iki gipimo kingana na miliyoni 7.8 z’ababana na virusi itera SIDA, kandi iki gihugu cyihariye hafi kimwe cya Gatanu cy'abantu banduye virusi itera SIDA bose ku isi.

    5. Zimbabwe

    Umubare wa virusi itera SIDA muri Zimbabwe ni 11.9%, ikaba iya Gatanu ku Isi. Muri Zimbabwe hari abantu miliyoni 1.3 babana na virusi itera SIDA. 82% by’abagabo bakuze, 88% by’abagore, na 78% by’abana babana na virusi itera SIDA muri iki gihugu  bahabwa ART. 

    Zimbabwe imaze kugabanya kwandura virusi itera sida mu bana babikesheje serivisi za PMTCT zemerera abagore bose batwite kwakira ART. Kimwe no muri Afurika y’Epfo, abagore bibasiwe cyane na virusi itera SIDA muri Zimbabwe, cyane cyane abangavu n'abagore bato.

    Imwe mu mbogamizi zikomeye Zimbabwe ihura nazo  mu gutanga serivisi zijyanye n’ubwandu bw’Agakoko gatera SIDA ni ubutinganyi bwinshi mu gihugu, ku buryo bigoye cyane ko abo bantu bajya gushaka ubufasha bwo kwirinda SIDA no kuyivuza.

    6. Namibia

    Namibia ifite umwanya wa gatandatu mu banduye virusi itera SIDA ku isi aho yihariye 11,60%. Virusi itera sida niyo itera impfu nyinshi muri iki gihugu. Muri NamibiA, abantu bagera ku 200.000 babana na virusi itera SIDA kandi abantu bagera ku 6.100 nibo banduye mu mwaka wa 2018. Abagera kuri 92% bakuze n'abana babana na virusi itera SIDA mu gihugu bahabwa ART.

    7. Mozambique

    Kugeza mu 2020, abantu miliyoni 2.1 babana na virusi itera sida muri Mozambique, harimo abantu bagera ku 150.000 bashya banduye. Abagore nibo banduye cyane virusi itera SIDA muri Mozambique, aho usanga igitsina gore cyihariye 60% by’abantu bakuru babana na virusi itera sida ndetse n’abakobwa bakiri bato (bafite imyaka 15-24) bakubye inshuro ebyiri abasore kwandura virusi. Icyiza kurushaho ni uko abagore barenga 95% batwite babana na virusi itera SIDA bashoboye kubona ART kugira ngo birinde kwanduza abana babo bababyara, bikaba bishobora kurinda ibihumbi n'ibihumbi by'abana bato ubwandu bushya bwa virusi itera SIDA.

    8. Zambia

    Zambia ifite  iya Munani mu kugira umubare munini w’abanduye  ku Virusi itera SIDA ku isi ku kigero cya 11,10%. Abantu miliyoni 1.5 muri Zambia banduye Virusi itera Sida, akaba ari yo mpamvu nyamukuru itera impfu muri iki gihugu. Nyamara, 88% by'abantu banduye bahabwa ART guhera mu Kuboza 2021, naho abagera kuri 75% bazahazwa na virusi. Kubera iyo mpamvu, icyizere cyo kubaho mu bantu banduye virusi itera SIDA cyateye imbere ku buryo bugaragara.

     Kimwe no mu bihugu byinshi byo muri Afurika, impamvu nyamukuru itera impfu zifite aho zihuriye na virusi itera sida muri Zambiya ni igituntu, gikunze kwibasira abarwayi . 88% by’abarwayi ba virusi itera SIDA basuzumwe igituntu mu 2021.

    9. Malawi

    Ku gipimo cya 8.1%, ubwandu bwa virusi itera SIDA muri Malawi ni bwo bwa mbere ku rutonde bwamanutse munsi ya 10%. Abantu bari hagati ya 970.000-990.000 babanaga na virusi itera SIDA muri Malawi muri 2020, urubyiruko rukaba rufite ibyago byumwihariko. 

    Hafi ya kimwe cya gatatu cy'abanduye virusi itera SIDA mu gihugu ni  urubyiruko rufite hagati y'imyaka 15 na 24. Mu babana na virusi itera SIDA, 89,9% (870.000) bahawe ART guhera muri Kamena 2021, biyongereyeho 10% kuva mu myaka mike ishize.

    10. Equatorial Guinea

    Mu gihe iki guhugu , ubwandu bwa Virusi itera SIDA buri ku kigero cya  7.3%,gishobora kuba cyariyongereye kuko cyavuye kuri   6.2% mu 2014. Kimwe n'ahandi henshi muri Afurika, ubuvuzi muri Equatorial Guinea  bwagiye bugabanuka mu rwego rwo kumenya no gusuzuma virusi itera SIDA. Kubera iyo mpamvu, umubare munini w'abantu banduye v mu bihugu nka  ntibigeze bapimwa, ntibamenyekanye kandi nabo ubwabo ntibazi uko bahagaze. 

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/130472/menya-ibihugu-10-bifite-abarwayi-ba-sida-benshi-ku-isi-130472.html