Category: Uncategorized

  • Abanyarwanda benshi bijandika mu mibonano mpuzabitsina, gushaka ntibabikozwe – #rwanda #RwOT

    Ubushakashatsi bushya ku buzima n'imibereho y'abaturage mu Rwanda, DHS (Demographic and Health Survey) bwa 2025, bugaragaza ko imibonano mpuzabitsina yitabirwa cyane mu gihe ibyo gukora ubukwe bikendera.

    Ubu bushakashatsi bwakozwe n'Ikigo cy'Igihugu cy'Ibarurishamibare (NISR) bwakorewe ku bantu barenga 20.831 barimo abagore 14.283 n'abagabo 6.548.

    Kimwe mu byagaragaye cyane muri ubu bushakashatsi ni uko abagabo batagikozwa ibyo gushaka kuko 47,1% by'abagabo bafite imyaka iri hagati ya 15 na 49 batigeze bashaka, ugereranyije na 38,5% by'abagore bari muri icyo cyiciro cy'imyaka.

    Ibi bivuze ko hafi umugabo umwe muri babiri muri iki cyiciro cy'imyaka atarashaka, bikagaragaza itandukaniro rikomeye hagati y'abagabo n'abagore ku bijyanye n'igihe cyo gushinga umuryango.

    Nubwo abarenga kimwe cya kabiri cy'abantu bakuru bafite imyaka 15–49 bari mu mubano w'abashakanye, aho abagore bangana na 51,9% naho abagabo bakaba 50,6% bavuze ko bashakanye cyangwa babana n'inshuti zabo, imibare igaragaza ko gushyingirwa bigenda biba amahitamo ya nyuma mu buzima bwa benshi mu Rwanda.

    Ikibazo cyo kudashaka kirushaho kugaragara mu rubyiruko rufite imyaka 25–29. Muri iki gihe cy'ubuzima aho abantu benshi basanzwe batangira gushinga imiryango, abasore 17,7% gusa ni bo bashatse, ugereranyije n'abakobwa 29,1%.

    Muri iyo myaka kandi, abasore 44,3% baba batarashaka, ugereranyije n'abakobwa 27,2%.

    Ibi bivuze ko umusore ufite imyaka iri hagati ya 25 na 29 ari we biba byitezwe cyane ko yaba atarashaka kurusha umukobwa banganya imyaka.

    Muri iki gihe kandi, kubana mbere yo gushyingirwa byemewe n'amategeko byabaye nk'ubuzima busanzwe mu bakiri bato.

    Mu bakobwa bafite imyaka 25–29, 34,5% babana n'inshuti zabo, ugereranyije na 29,1% bashatse, mu gihe ku basore bari muri icyo cyiciro cy'imyaka, 36% babana n'inshuti zabo, mu gihe 17,7% gusa ari bo bashatse.

    Ubushakashatsi ntibugaragaza niba iyo mibanire amaherezo izavamo gushyingirwa, ariko bugaragaza ko uburyo abantu binjira mu buzima bw'umuryango buri guhinduka.

    Ubushakashatsi bwa DHS 2025 bugaragaza ko Abanyarwanda bakora ubukwe batinze kurusha ab'ibihe byabanje.

    Impuzandengo y'imyaka abagore bafite imyaka 25–49 bashyingirwamo ni 23,3, mu gihe ku bagabo bafite imyaka 30–49 ari 26,8.

    Imibonano mpuzabitsina yahawe intebe

    Kimwe mu byagaragajwe cyane muri ubu bushakashatsi ni uko gutangira ubuzima bw'imibonano mpuzabitsina akenshi bibanza mbere cyane yo gushyingirwa.

    Mu bagore bafite imyaka 25–49, impuzandengo y'imyaka batangiriraho gukora imibonano mpuzabitsina ni 20,6, mu gihe impuzandengo y'imyaka bashyingirwaho bwa mbere ari 23,3.

    Ku bagabo ho, ikinyuranyo kirushaho kuba kinini. Impuzandengo y'imyaka batangiriraho gukora imibonano mpuzabitsina ni 22,4, mu gihe imyaka bashyingirwaho bwa mbere ari 26,8.

    Ibi bituma habaho ikinyuranyo cy'imyaka 4,4 hagati yo gutangira ubuzima bw'imibonano mpuzabitsina no kwinjira mu bukwe.

    Uku kwijandika mu mibonano mpuzabitsina ni na byo bitiza umurindi virusi itera SIDA kuko Ikigo cy'Igihugu cy'Ubuzima (RBC) kigaragaza ko buri mwaka mu Rwanda abantu 3200 bandura Virusi itera SIDA, mu gihe abagera ku 2600 bahitanwa na yo.

    Abaturage bafite kuva ku myaka 15 kugeza ku myaka 29 ni bo bandura cyane, umubare munini ukaba uw'abakobwa.

    Ku myaka 22,65%, abagore bafite imyaka 25–49 baba baramaze gukora imibonano mpuzabitsina, ugereranyije na 48% by'abagabo.

    Ku myaka 25, iri tandukaniro riracyagaragara, aho hafi 84% by'abagore baba baramaze gukora imibonano mpuzabitsina, ugereranyije na 68% by'abagabo.

    Ibi bivuze ko abagore, nk'uko ubushakashatsi bubigaragaza, bakunze gutangira ubuzima bw'imibonano mpuzabitsina mbere y'abagabo, nubwo abagabo bo muri rusange bashyingirwa batinze.

    Mu bagabo bafite imyaka 25–49, uwo mubare wavuye kuri 19% mu bipimo byabanje ugera kuri 12% mu 2025.

    Ubushakashatsi kandi bwakusanyije amakuru ku mibonano mpuzabitsina iheruka, bubaza niba abitabiriye ubushakashatsi barakoze imibonano mpuzabitsina mu byumweru bine byabanjirije ubushakashatsi.

    Muri rusange, 50% by'abagore na 51% by'abagabo bafite imyaka 15–49 bavuze ko bari baherutse gukora imibonano mpuzabitsina.

    Mu bagore, gukora imibonano mpuzabitsina biheruka byagaragajwe na 71,6% bafite imyaka 30–34, 72,3% bafite imyaka 35–39, 70,5% bafite imyaka 40–44 na 66,1% bafite imyaka 45–49.

    Mu bagabo, imibare yari hejuru kurushaho, aho yageze kuri 77% ku bafite imyaka iri hagati ya 30–34, 84,6% ku bafite imyaka 35–39, 86,6% ku bafite imyaka 40–44 na 84,4% ku bafite imyaka 45–49.

    Ibi bigaragaza ko ibikorwa by'imibonano mpuzabitsina bigera ku rwego rwo hejuru ku bantu bamaze kugera mu buzima busanzwe bw'abantu bakuru kurusha ku rubyiruko.

    Ubushakashatsi kandi bugaragaza itandukaniro hagati y'abatuye mu cyaro n'abatuye mu mijyi.

    Abagore, 51,7% bo mu cyaro bavuze ko baheruka gukora imibonano mpuzabitsina, ugereranyije na 46,8% bo mu mijyi. Ibi ni itandukaniro rya 4,9%.

    Mu bagabo, 51,5% bo mu cyaro bavuze ko baheruka gukora imibonano mpuzabitsina, ugereranyije na 48,9% bo mu mijyi.

    Kimwe mu byagaragajwe cyane muri ubu bushakashatsi ni uko gutangira ubuzima bw'imibonano mpuzabitsina akenshi bibanza mbere cyane yo gushyingirwa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abanyarwanda-bijandika-mu-mibonano-mpuzabitsina-gushaka-ntibabikozwe

  • Musenyeri Nsengumuremyi yitabye Imana – #rwanda #RwOT

    Inkuru y'akababaro y'urupfu rwa Musenyeri Nsengumuremyi yamenyekanye ku mugoroba w'itariki 30 Kanama 2026.

    Musenyeri wa Diyoseze ya Nyundo, Anacaclet Mwumvaneza yabwiye IGIHE ko Jean Marie Vianney Nsengumuremyi yazize uburwayi.

    Ati 'Yazize uburwayi. Yagize ibibazo by'umuvuduko muke w'amaraso. Tuzamwibukira kuri byinshi, yari inshuti ya hafi. Gukunda umurimo, ubwitange bwe, kubana n'abantu bose, yari umupadiri w'intangarugero'.

    Musenyeri Mwumvaneza yavuze ko nyakwigendera atari amaze igihe arwaye.

    Ati 'Erega ntabwo yari amaze igihe arwaye. Ejo twamujyanye ku bitaro ariko yari mu rugo hano. Yagize ikibazo cy'umuvuduko muke w'amaraso'.

    Mu mirimo Musenyeri Nsengumuremyi yakoze harimo kuba yarabaye ushinzwe uburezi muri zone pasitorale ya Kibuye ikorera mu karere ka Karongi, mu gice kinini cya Rutsiro, no mu mirenge imwe ya Ngororero na Nyamasheke.

    Musenyeri Nsengumuremyi kandi yabaye umwarimu muri Petit séminaire ya Nyundo.

    Musenyeri Nsengumuremyi yitabye Imana


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/musenyeri-nsengumuremyi-yitabye-imana

  • Nyanza: Ubukwe bwapfuye ku munota wa nyuma, hakekwa ubukene bw'umusore – #rwanda #RwOT

    Ubutumire IGIHE ifitiye kopi bugaragaza ko ubukwe bwari buteganyijwe kuba ku wa 30 Kanama 2026, aho gusaba no gukwa byari kubera muri moteli iherereye mu Mujyi wa Nyanza, naho gusezerana imbere y'Imana bikabera mu rusengero rw'Abadiventisiti b'Umunsi wa Karindwi ruherereye i Murambi ku Rwesero.

    Nyuma y'iyo mihango, abatumirwa bari kwakirirwa muri iyo moteli yo mu Mujyi wa Nyanza.

    Icyakora, ku munsi wari wateganyijwe, aho ubukwe bwari kubera hari hafunze ndetse nta bimenyetso byagaragazaga ko hari hateganyijwe ibirori by'ubukwe.

    Amakuru IGIHE yamenye avuga ko bamwe mu bari batumiwe muri ubwo bukwe bari bamaze kumenyeshwa ko butakibaye mbere y'uko umunsi wabwo ugera, ariko abandi bakaba baratunguwe.

    Uyu musore witeguraga kurushinga yari afite imyaka 24, mu gihe umukobwa bari bagiye kubana we yari afite imyaka 28.

    Amakuru avuga ko imwe mu mpamvu zikekwa kuba zaratumye ubwo bukwe butaba ari ikibazo cy'ubushobozi bw'amafaranga bw'umusore.

    Uyu musore usanzwe acuruza butike, ngo na yo yari yarahombye ndetse nta mafaranga yari afite yo kwifashisha mu gutegura ubukwe. Gusa, amakuru avuga ko atigeze abwira umuryango w'umukobwa ikibazo yari afite.

    Bivugwa ko umuryango w'umukobwa wamuciye inkwano y'amafaranga ibihumbi 800 Frw, maze akajya kwa nyina kuyafata. Nyuma yo kubona ayo mafaranga yari agenewe inkwano, amakuru avuga ko yahise agenda, aho kwa sebukwe ntibamenya aho yagiye.

    Icyakora, nyuma baje kumenya ko ahantu ubukwe bwari buteganyijwe kubera hari hamaze kwishyurwa.

    Amakuru avuga ko umukobwa wari witeguye gukora ubukwe yamaze kuva aho yabaga iwabo, mu gihe umusore we ubu atazwi neza aho aherereye, nubwo bivugwa ko akiriho.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nyanza-ubukwe-bwapfuye-ku-munota-wa-nyuma-hakekwa-ubukene-bw-umusore

  • Rayon Sports yerekeje Cameroun idafite Elidinho na Ouattara #rwanda #RwOT

    Rayon Sports yahagurutse mu Rwanda yerekeza muri Cameroun gukina na Panthère Sportive du Ndé idafite abakinnyi babiri iheruka gusinyisha, Elie Mukono na Mohamed Ouattara.

    Mu gitondo cyo kuri uyu Mbere tariki ya 31 Kanama 2026 nibwo iyi kipe yafashe rutemikirere yerekeza Cameroun gukina n’iyi kipe umukino ubanza w’ijonjora ry’ibanze rya CAF Confederation Cup.

    Ni umukino uzaba tariki ya 4 Nzeri 2026. Iyi kipe ikaba igiye gukorera umwiherero w’iminsi itatu muri iki gihugu.

    Mu bakinnyi isanganywe bamaze iminsi bitegurana nayo, ntabwo yajyanye Tony Kitoga ikibazo yagize kikaba kitaramenyekana.

    Ntabwo yajyanye kandi abakinnyi bayo babiri bashya, myugariro ukomoka muri Burkina Faso, Mohamed Ouattara n’umurundi ukina mu kibuga hagati, Elie Mukono uzwi nka Elidinho aho amakuru avuga ko batarabona ibyangombwa.

    Rayon Sports yerekeje Cameroun

    Source : http://isimbi.rw/rayon-sports-yerekeje-cameroun-idafite-elidinho-na-ouattara.html

  • Rusizi: Ikamyo yari itwaye sima yinjiye mu nzu y'umuturage – #rwanda #RwOT

    Iyi mpanuka yabaye ku wa 30 Kanama 2026, ahagana saa moya zishyira saa mbiri za mu gitondo, ubwo iyi kamyo yari ivuye mu Murenge wa Muganza, aho yari ipakiye sima ivuye ku ruganda rwa Cimerwa.

    Amakuru avuga ko iyi modoka yagonze igikuta kimwe cy'inzu ya Nzabasenga Jean, mbere yo gukomeza ikinjira mu cyumba kimwe cy'iyi nzu.

    Nzabasenga yavuze ko ibyangiritse birimo ibikoresho byinshi byakoreshwaga mu rugo, birimo uburiri ndetse na telefoni yari iri muri icyo cyumba.

    Ati 'Ibintu byangirikiyemo, ibikoresho hafi ya byose dukoresha mu rugo byari biri muri kiriya cyumba. Igitanda cyacitse, harimo na telefoni.'

    Uyu muturage yavuze ko abagize umuryango we bari bamaze kuva mu cyumba mbere y'uko iyi kamyo icyinjiramo, bituma nta muntu uhitanwa n'iyi mpanuka.

    Ati: 'Abana bari bamaze kubyuka. Umwe wari usigaye mu nzu ari kwambara yahise asohoka yiruka. Umugore wanjye ni we wagize ihungabana, bamujyana kwa muganga.'

    Umuturage wari hafi y'ahabereye impanuka yavuze ko ikamyo yagendaga gahoro, ku buryo n'umuntu wari hafi y'aho yayobeye yashoboye kuyihunga.

    Yagize ati 'Yagendaga gahoro ku buryo n'umuntu wari wicaye aho iyi modoka yayobeye, yinjiye muri iyi nzu, yabonye umwanya wo kuyihunga.'

    Igice cy'iyi nzu cyangiritse cyane ni icyumba imodoka yinjiyemo, ndetse n'igice umushoferi yicaramo ni cyo cyinjiye neza mu nzu.

    Umuvugizi w'Ishami rya Polisi rishinzwe Umutekano wo mu Muhanda, SP Emmanuel Kayigi, avugana na IGIHE yavuze ko iyi mpanuka yatewe n'uburangare bw'umushoferi.

    Yagize ati 'Iyo mpanuka yabaye ahagana saa Moya zishyira saa Mbili. Umushoferi yageze mu ikorosi ananirwa gukata, ayobora ikinyabiziga nabi kiyobera mu nzu y'umuturage. Hanangiritse imodoka, ibyo yari itwaye ndetse n'inzu y'umuturage. Ibyo ni uburangare bw'uwari utwaye ikamyo ipakiye, yarangiza akayobora imodoka nabi.'

    SP Kayigi yasabye abakoresha umuhanda kutirara, cyane cyane abashoferi batwara ibinyabiziga biremereye.

    Ati 'Aha ni ho duhera tugira abantu inama ko bakwiye kwirinda kwirara igihe bari mu muhanda, ntibumve ko umuhanda bawumenyereye cyangwa ko harimo ibinyabiziga bike, kuko isaha iyo ari yo yose impanuka ishobora kuba.'

    Yakomeje ati 'Iyo upakiye, uko utwara imodoka si ko uyitwara idapakiye. Iyo ugenda mu muhanda ugomba guhora witeguye ko impanuka ishobora kuba aho ari ho hose, isaha iyo ari yo yose.'

    Polisi yavuze ko nubwo nta muntu wahitanywe n'iyi mpanuka, hari ibyangiritse ku modoka, ku byo yari itwaye ndetse no ku nzu y'umuturage.

    SP Kayigi yagize ati 'Nubwo nta waguye muri iyi mpanuka, ariko ibyo yari itwaye, inzu y'umuturage ndetse n'imodoka ubwayo byangiritse. Ibyo byose iyo yitwararika akagenda neza ntabwo byari kubaho. Impanuka nk'izo tubona ziba zigomba kwirindwa, ariko ugasanga rimwe na rimwe abashoferi batwara imodoka bakora amakosa aturutse ku kwirara, akaba yanateza impanuka.'

    Iyi kamyo yasenye inzu y’umuturage

    Ikamyo yataye umuhanda yinjira mu nzu y’umuturage


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rusizi-ikamyo-yari-itwaye-sima-yinjiye-mu-nzu-y-umuturage

  • RwandAir yasubitse ingendo zayo kubera ibibazo byavutse ku kibuga cy'i Nairobi – #rwanda #RwOT

    Mu itangazo RwandAir yashyize kuri X, yavuze ko ingendo WB402 na WB403 zari ziteganyijwe ku wa 30 Kanama 2026 zahagaritswe kubera ibibazo by'imicungire y'ingendo z'indege byari byagaragaye kuri iki kibuga cy'i Nairobi.

    RwandAir yatangaje ko abagenzi bari basanzwe bafite amatike kuri izo ngendo bazongera gutegurirwa izindi ngendo, mu gihe itsinda ryayo rikomeje gukora ibishoboka kugira ngo rigabanye ingaruka z'iri hungabana kuri gahunda y'abagenzi.

    Yagize iti 'Turabasaba imbabazi ku bibazo byatewe n'iri hinduka.'

    Iri tangazo rya RwandAir ryaje nyuma y'uko ibikorwa by'indege ku Kibuga Mpuzamahanga cya Jomo Kenyatta ndetse n'ibindi bibuga byo muri Kenya bihungabanye kubera ikibazo cy'imikorere y'abakozi bo mu nzego zishinzwe ibibuga by'indege n'iby'indege za gisivili.

    Amakuru yaturutse muri Kenya avuga ko abakozi b'Ikigo gishinzwe ibibuga by'indege muri Kenya (KAA) n'Ikigo gishinzwe iby'indege za gisivili (KCAA) batashyize umuhate mu kazi mu buryo bwo kwigaragambya, ibintu byatumye indege nyinshi zari ziteganyijwe guhaguruka zikererwa.

    Iki kibazo cyatumye abagenzi benshi batinda ku bibuga by'indege.

    Ikigo gishinzwe ibibuga by'indege muri Kenya (KAA) cyasabye abagenzi kwihangana, kivuga ko kiri gukorana n'inzego bireba, ibigo by'indege ndetse n'abandi bafatanyabikorwa kugira ngo ibikorwa bisubire ku murongo.

    KAA kandi yasabye abagenzi kwegera ibigo by'indege bakoresha kugira ngo babone amakuru agezweho ku ngendo zabo.

    Kugeza ubu, RwandAir ikomeje gukorana n'abagenzi bayo kugira ngo abafite ingendo zahagaritswe babone ubundi buryo bwo gukomeza ingendo zabo.

    RwandAir yasubitse ingendo zayo kubera ibibazo byavutse ku kibuga cy'i Nairobi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rwandair-yasubitse-ingendo-zayo-kubera-ibibazo-byavutse-ku-kibuga-cy-i-nairobi

  • Gutakaza icyumweru kimwe biruta gutakaza umwaka -Minisitiri Nsengimana ku 7188 bazasubiramo ibizamini bya Leta – #rwanda #RwOT

    Umwanzuro wo gusubirishamo aba banyeshuri ibizamini bya Leta watangajwe ku wa 30 Kanama 2026. Ni nyuma y'iperereza ryakozwe ku banyeshuri bo mu byumva by'ibizamini 254 bagaragayeho gukopera.

    Minisitiri Nsengimana yabwiye RBA ko basanze harimo uruhare rw'abantu bakuru babakopeje bituma harebwa inyungu z'umwana, ari na yo mpamvu hafashwe icyemezo cyo kubaha ikizamini ngo bagisubiremo.

    Ati 'Ni amahirwe tudasanzwe duha abandi kuko amabwiriza arasobanutse, yerekana ko iyo wakopeje, ugakopera icyo kizamini ukibonamo zeru. Ariko kubera urwo ruhare rw'abantu bakuru cyane cyane ni yo mpamvu twafashe icyemezo kugira ngo turengere aba bana babone amahirwe yo kongera gukora ibizamini.'

    Ibizamini bya Leta bisoza amashuri abanza byatangiye ku wa 7-9 Nyakanga 2026 mu gihugu hose, bivuze ko hashize hafi ukwezi birangiye.

    Ibishya bizakorwa na 7188 biteganyijwe kuzakorwa kuva ku wa 2-4 Nzeri 2026, mu gihe umwaka w'amashuri uzatangira ku wa 7 Nzeri.

    Ati 'Aha ni ukugira ngo badatakaza igihe kinini cy'amashuri kandi turabizi ko hashize ukwezi barangije gukora ibizamini ni ukuvuga ko bitari bikwiye ariko urebye ubu buryo urasanga ari amahirwe adasanzwe.'

    Minisitiri Nsengimana yavuze ko nubwo bafite iminsi mike yo kwitegura ariko mu gihe ingengabihe izaba imaze gushyirwa hanze bagomba kwitegura bagendeye ku biteganyijwe gukorwa mbere.

    Ati 'Muri iyi minsi isigaye mbere y'uko ibizamini bitangira, abana batangira bakigegura. Nk'uko mubizi bakora ibizamini bitanu, bakabikora mu minsi itatu. Ubwo NESA nimara gutangaza uburyo ibizamini bizashyirwaho, babanza bakitegura ibizamini bizabanza tariki 2, bagakurikizaho ibya tariki 3 bagasoreza ku bya tariki enye. Ubwo rero bibaha undi mwanya wo gutegura.'

    'Ibi ntabwo ari ibintu bisanzwe. Ni ibihe twese twisanzemo tukaba rero dushaka uburyo cyane cyane dushyira imbere inyungu z'abana, turebe uburyo twese twabafasha, ari ababyeyi, ari NESA, ari inzego z'ibanze twese dukorane muri iki cyumweru kugira ngo dufashe abana gukora ibizamini neza.'

    Minisitiri Nsengimana yavuze ko gukosora bizaba ku buryo amanota yabo bazayabona bitarenze ku wa 11 Nzeri, ku buryo abana bazajya kwiga ku wa 14 Nzeri 2026.

    Ati 'Bazaba batakaje icyumweru kimwe ariko gutakaza icyumweru kimwe biruta gutakaza umwaka.'

    Yasabye ababyeyi b'abana bitegura gusubiramo ibizamini bya Leta kubafasha kwitegura, kubahumuriza.

    Yavuze ko inzego zibishinzwe zatangiye kubaza abakekwaho gupeza aba banyeshuri, ndetse n'abandi biteganyijwe ko bazabazwa mu minsi iri imbere.

    Ati 'Tuzanatangaza rwose twerekane abo bantu kugira ngo hatazagira n'abandi batazagira ibitekerezo byo kugira icyo bakora mu kugira ngo bangize imbaraga turi gushyira mu kuzamura ireme ry'uburezi.'

    Kugeza ubu MINEDUC yemeza ku kibazo cyo gukopera no gukopeza cyagaragaye mu gihe ikizamini kigiye gukorwa, bityo mu bihe biri imbere hazajya hajyaho abantu babiri muri buri cyumba bahagarariye ikizamini kandi baturuka mu bigo by'amashuri atandukanye.

    Ati 'Uyu muco wo gukopera no gukopeza ugomba gucika burundu.'

    Abanyeshuri bakoze ibizamini bisoza amashuri abanza mu 2025/26 barenga ibihumbi 276, mu gihe abatsinze ari 88,21%, kandi ko biyongereye ugereranyije n'umwaka ushize wa 2024/2025, kuko bari 75,6%.

    Izindi nkuru wasoma:
    Abanyeshuri 7188 bakopeye ibizamini bya Leta bahawe amahirwe yo kubisubiramo

    Minisitiri Nsengimana yagaragaje ko abanyeshuri bazasubiramo ibizamini bya Leta bazatangira nyuma y’icyumweru abandi batangiye


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/gutakaza-icyumweru-kimwe-biruta-gutakaza-umwaka-minisitiri-nsengimana-ku-7188

  • Abanyeshuri 7188 bakopeye ibizamini bya Leta bahawe amahirwe yo kubisubiramo – #rwanda #RwOT

    Itangazo Minisiteri y'Uburezi yashyize hanze ku wa 30 Kanama 2026, rivuga ko iperereza ku bikorwa byo gukopera byakekwaga mu bizamini bya Leta bisoza amashuri abanza by'umwaka wa 2025/2026 ryemeje ko habaye gukopera ku buryo bwa rusange mu byumba 254 byakorerwagamo ibizamini, byarimo abanyeshuri 7.188 hirya no hino mu gihugu.

    MINEDUC igaragaza ko ubusanzwe uwakopeye ahanishwa gutesha agaciro ibizamini yakoze.

    Iti 'Iperereza ryagaragaje ko bimwe muri ibi bikorwa byo gukopera byateguwe cyangwa bikagirwamo uruhare n'abantu bakuru bari bahawe inshingano zo gukoresha no kugenzura itangwa ry'ibizamini.'

    Ikigo gishinzwe ibizamini n'ubugenzuzi bw'amashuri NESA, giherutse gutangaza ko mu byo babonye bidasanzwe harimo kuba abana bari mu cyumba kimwe barabaga banditse isubizo kimwe ku kibazo runaka ndetse hamwe ugasanga bose bacyishe.

    Itangazo riti 'Mu rwego rwo kurengera abanyeshuri no kubungabunga ahazaza habo, Minisiteri yafashe icyemezo cyo kubaha amahirwe yo kongera gukora ibizamini bya Leta bisoza amashuri abanza.'

    Ibi bizamini bizasubirwamo kuva ku wa 2-4 Nzeri 2026.

    Biteganyijwe ko tariki 31 Kanama 2026, NESA izatangaza ingengabihe y'ibizamini, ibigo bizakorerwaho n'andi mabwiriza akenewe, na ho Minisiteri na NESA bikazakorana bya hafi n'abanyeshuri, ababyeyi, amashuri n'inzego z'ibanze kugira ngo iki gikorwa gikorwe neza mu buryo bwitondewe.

    Iti 'Minisiteri yongeye gushimangira ko ubuzirange bw'ibizamini bya Leta budashobora kugibwaho impaka. Bityo, izarushaho gukaza ingamba zo kunoza imitegurire y'ibizamini, kubirinda no kugenzura uko bikorwa. Abantu bose bazagaragaraho kuba barateguye, barafashije, baragize uruhare urwo ari rwo rwose cyangwa bararebereye nkana ibikorwa byo gukopera no gukopeza bazahanwa hakurikijwe amategeko.'

    Abanyeshuri bakoze ibizamini bisoza amashuri abanza mu 2025/26 barenga ibihumbi 276, mu gihe abatsinze ari 88,21%, kandi ko biyongereye ugereranyije n'umwaka ushize wa 2024/2025, kuko bari 75,6%.

    Izindi nkuru wasoma:
    Abanyeshuri 7.188 bakekwaho gukopera ibizamini bya Leta

    Ibyago bitegereje abarimu bakopeje abanyeshuri ibizamini bya Leta

    Abanyeshuri 7188 bagiye gusubiramo ibizamini bya Leta


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abanyeshuri-7188-bakopeye-ibizamini-bya-leta-bahawe-amahirwe-yo-kubisubiramo

  • Minisitiri w'Intebe Dr Nsengiyumva yerekanye ko Afurika itagikeneye kwegurira ubuhuza abanyamahanga ku bibazo byayo – #rwanda #RwOT

    Yabigarutseho ku wa 30 Kanama 2026, ubwo yifatanyaga n'abandi Bakuru b'Ibihugu na za Guverinoma mu nama ya 21 y'Inteko Rusange idasanzwe y'Abakuru b'Ibihugu na za Guverinoma by'Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe.

    Iyi nama yari ifite insanganyamatsiko igira iti 'Gushimangira uburyo bwo gukumira no gukemura amakimbirane muri Afurika.'

    Minisitiri w'Intebe Dr. Nsengiyumva yavuze ko Afurika idakwiye gukomeza gushingira ku nkunga z'amahanga mu gukemura ibibazo byayo.

    Ati 'Afurika ntikwiye gukomeza gushingira ahanini ku bafatanyabikorwa bo hanze mu gushaka amikoro yo gukemura amakimbirane, cyangwa ngo yegurire abari hanze y'umugabane ubuhuza bw'amakimbirane yayo. Tugomba kubaka icyizere, ubushobozi n'umutungo bidushoboza kuyobora ubwacu inzira z'amahoro, kuva ku gukumira hakiri kare kugeza ku byiciro by'ubuhuza bukemura ibibazo.'

    Mu cyerekezo 2063 Afurika yihaye intego yo gucecekesha imbunda. Nyamara ubu mu turere dutandukanye tw'umugabane turimo intambara kandi abahuza bose usanga ari ibihugu byo hanze ya Afurika.

    Abakuru b’ibihugu na za Guverinoma bahuriye mu nama ya 21 idasanzwe ya AU

    Minisitiri w’Intebe Dr Nsengiyumva yavuze ko Afurika idakwiye gukomeza gushingira ku bushobozi buva mu banyamahanga mu gihe ishaka gukemura ibibazo byayo


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/minisitiri-w-intebe-dr-nsengiyumva-yerekanye-ko-afurika-itagikeneye-kwegurira

  • Imirimo izamara amezi 30: Umuhanda Prince House-Giporoso-Masaka watangiye kwagurwa – #rwanda #RwOT

    Imirimo yo kwagura uyu muhanda yatangiye ku wa 30 Kanama 2026, ikazamara amezi 30, ni ukuvuga imyaka ibiri n'igice.

    Itangazo Ikigo cy'Igihugu gishinzwe Iterambere ry'ubwikorezi (RTDA) cyasohoye ku wa 30 Kanama 2026 rivuga ko uyu mushinga ugaragaza ubufatanye bumaze igihe hagati ya Guverinoma y'u Rwanda na Guverinoma ya Repubulika y'Abaturage y'u Bushinwa mu guteza imbere ibikorwaremezo by'ubwikorezi no gushyigikira iterambere rirambye ry'ubukungu.

    Umuhanda wa Prince House-Giporoso-Masaka ni umwe mu mihanda ikoreshwa cyane mu bwikorezi bwo mu Mujyi wa Kigali. Kubera ubwinshi bw'ibinyabiziga n'ibikorwa by'ubucuruzi bikorerwa kuri uyu muhanda no mu nkengero zawo, kuwuvugurura no kuwagura biteganyijwe ko bizagira uruhare rukomeye mu koroshya urujya n'uruza.

    RTDA iti 'Kuvugurura no kwagura umuhanda wa Prince House-Giporoso-Masaka ni ikindi gishoro gikomeye kigaragaza ubushake n'uruhare bya Leta y'u Rwanda mu guteza imbere ibikorwaremezo by'ubwikorezi bitekanye, bikora neza kandi birambye. Uyu mushinga nurangira, uzateza imbere mu buryo bugaragara urujya n'uruza no guhuza uduce dutandukanye, wongere umutekano wo mu muhanda n'imikorere myiza y'ubwikorezi, ndetse woroshye n'imigendekere y'ibicuruzwa kuri uyu muhanda.'

    'Turashimira Guverinoma ya Repubulika y'Abaturage y'u Bushinwa ku bufatanye bwayo bw'agaciro no ku nkunga itanga kugira ngo uyu mushinga w'ibikorwa remezo ushyirwe mu bikorwa. Turanasaba abakoresha uyu muhanda, abahakorera n'abaturage batuye mu nkengero zawo gufatanya n'inzego bireba mu kubahiriza gahunda z'agateganyo zo kuyobora ibinyabiziga mu gihe cyose imirimo yo kubaka izaba ikomeje, kugira ngo twese dufatanyirize hamwe tuzagere ku nyungu zirambye z'iki gikorwaremezo.”

    Imirimo y'ingenzi izakorwa muri uyu mushinga irimo kubaka ibiraro binyura hejuru y'indi mihanda n'inzira zinyura munsi y'imihanda; kubaka no kuvugurura amasangano y'imihanda; imirimo yo gukomeza ubutaka bw'umuhanda hamwe no gushyiramo kaburimbo; kubaka ibiraro n'imiyoboro y'amazi inyura munsi y'umuhanda; gushyiraho amatara yo ku muhanda; no gushyiraho ibikorwaremezo bijyanye n'uburyo bwo gucunga no kuyobora ibinyabiziga.

    Uyu muhanda ureshya n'ibilometero 10,3 uzahabwa ibice bine. Ubusanzwe wari ufite ibice bibiri binyuramo ibinyabiziga bijya mu byerekezo binyuranye.

    Uzashyirwaho igice cyo hejuru mu rwego rwo kugabanya umuvundo uwugaragaramo. Ni igice kizaba kireshya na kilometero 1,3.

    Gahunda yo kuvugurura uyu muhanda yari imaze igihe kinini kuko muri Kamena 2019, ari bwo Guverinoma y'u Rwanda yagiranye n'iy'u Bushinwa amasezerano y'impano ya miliyoni 42,8$ yo kwifashisha mu kuyishyira mu bikorwa.

    RTDA yasobanuye ko kuvugurura no kwagura uyu muhanda ugahinduka umuhanda ufite ibisate bine by'ibinyabiziga, ibiraro binyura hejuru y'indi mihanda n'inzira zinyura munsi y'imihanda; hamwe no kubaka amasangano y'imihanda, bizongera ubushobozi bwawo bwo kwakira ibinyabiziga byinshi bihari kuri ubu, ndetse n'ibiziyongera mu gihe kizaza.

    Mu rwego rwo kwitegura itangira ry'imirimo y'uyu mushinga, Umujyi wa Kigali, RTDA na Polisi y'lgihugu, bagennye imihanda y'ingoboka izakoreshwa n'ibinyabiziga harimo imihanda ihuza cyangwa inyura hafi ya Giporoso, Sonatube, Kimironko, Zindiro, Mu nganda, Ndera, Gasogi, Kabuga, Kicukiro, Busanza, ndetse n'utundi duce tuyikikije.

    Gahunda zihariye zo kuyobora ibinyabiziga zishobora kuzajya zihinduka bitewe n'aho imirimo y'ubwubatsi igeze, ndetse n'imiterere y'urujya n'uruza rw'ibinyabiziga muri icyo gihe.

    Dore imihanda muzifashisha mu gihe cyo kuvugurura no kwagura igice cya mbere cy'umuhanda Prince House – Masaka uva kuri Prince-House ugera ku Cyamitsingi.
    —————-
    These are alternative routes available during the rehabilitation and expansion of the first section of the Prince… https://t.co/XMyTLKxGnR pic.twitter.com/vdVIhlicgT

    — Rwanda National Police (@Rwandapolice) August 30, 2026

    Izindi nkuru wasoma:

    Imirimo yabanjirije kubaka umuhanda Giporoso-Masaka irarimbanyije (Amafoto)

    Umuhanda Prince House-Giporoso-Masaka ugiye gutangira kwagurwa no kuvugururwa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/umuhanda-prince-house-giporoso-masaka-uzaba-urimo-ibiraro-bica-hejuru-y