Category: Uncategorized

  • Avuga ko yarenganye nyuma yo kwisanga muri ge… – #rwanda #RwOT

    Uyu mukambwe yakatiwe igifungo cya burundu mu 1953 azira kugira uruhare mu bujura no gukubita afatanije n'itsinda ry'abasore bari basinze i Philadelphia. Abantu babiri bapfuye bazize ibyo byaha. Ligon yavugaga ko n’ubwo yafunzwe, arengana kuko ko nta muntu yigeze yica.

    Ku wa kane Tariki 11 Gashyantare 2020, Joseph Ligon w’imyaka 83 yavuye muri gereza ya leta ya Pennsylvania nyuma yo kumara imyaka irenga 68 afunzwe. Mu myaka yose yamaze muri gereza, Ligon yanze gusaba kurekurwa. Mu mwaka wa 2012, Urukiko rw’Ikirenga rwemeje ko igihano cy’igifungo cya burundu cyahawe abana bato ari igihano cy’ubugome kandi kidasanzwe bityo kikaba kinyuranyije n’Itegeko Nshinga. Nyuma y'iki cyemezo, Pennsylvania yanze kugabanya igihano cy'igifungo cya burundu. 

    Ku myaka 35, Ligon yahawe amahirwe yo gusaba kurekurwa by’agateganyo, ariko yaranze. Bradley Bridge, wunganira rubanda wari uhagarariye Ligon nk’umwunganizi we kuva mu 2006, yagiye mu rukiko rw'ikirenga maze asaba ko umukiriya we yarekurwa. Itegeko Nshinga risaba ko igihano cyaba gito ku mwana muto. Mu Ugushyingo, Ubushinjacyaha Bukuru bw’akarere ka Philadelphia bwemeye icyifuzo cya Bridge maze butegeka Ligon yarekurwa iminsi 90 ariko nabwo aranga. 

    2017, Ligon urukiko rwanzuye ko afungwa imyaka 35, gusa yarayimaze ariko akomeza gufungwa, umwunganira mu mategeko akomeza gusiragira mu nkiko abaza impamvu umukiriya we yakomeje gufungwa birangira afunguwe ku myaka 83 y’amavuko ari umukambwe mu bakambwe.

    src: Thejjireport

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/103136/avuga-ko-yarenganye-nyuma-yo-kwisanga-muri-gereza-afite-imyaka-15-akarekurwa-afite-imyaka–103136.html

  • Umusore na mushiki we baciye agahigo ko kuba abantu ba mbere bagiye gushyingiranwa bavukana. – YEGOB #rwanda #RwOT

    Umusore na mushiki we bagiye gushyingiranwa babane nk'umugabo n'umugore nyuma yimyaka irenga 10 babiharanira byaranze.Uyu muhungu na mushiki we muri leta ya New Jersey muri America batsinze urubanza bari bamazemo hafi imyaka 10 na leta ndetse kuri ubu nyuma yuko urubanza rwabo rwari rugeze mu rukiko rw'ikirenga bakaba bamaze kubona uruhushya rubemerera kubana nk'umugabo n'umugore.

    James Banes w'imyaka 41 na mushiki we Victoria Banes w'imyaka 38 bahawe uruhushya n'umucamanza rukaba ari urubanza rwari rumaze imyaka 10. Aba bavuga ko babikoreye abarenga ama miliyoni babayeho mu bwoba kandi bakundana, aba iyo baza gutsindwa urubanza bari bafite ibyago ko bashobora gufungwa imyaka 15.

    Aba kandi mu byishimo byinshi bamaze gutsinda urubanza bifatiye ku gahanga ubutegetsi bavuga ko bwangije imisoro myinshi, mu manza z'amafuti zo kubarwanya. Benshi bumvise inkuru y'aba babiri bahise bemeza ko ari bo bantu ku isi bashize isoni kurusha abandi.James Banes aganira n'itangazamakuru nyuma y'urubanza yavuze ko kuba bagiye kubana kandi bava inda imwe atari ubwa mbere bibayeho ndetse byatangiye kera cyane, uyu avuga ko Adam na Eva aribo babikoze bwa mbere kandi ko iyo batabikora ikiremwamuntu kitari kubaho ngo bigere aho bigeze ubu.

    Muri leta ya New Jersey ubusanzwe hari hemewe gushyingiranwa hagati y'ababyara none ubu bamaze kwemerera n'abavukana mu nda imwe kuba babana muburyo bwemewe n'amategeko.

    Banes watsinze urubanza nawe akomeza yibaza impamvu umuntu ashobora kwemererwa kurongora mubyara we ariko ugasanga atemerewe mushiki we, yumva ko ari amafuti ndetse n'amategeko apfuye.Aba ngo bateganya gukora umuryango munini kandi wishimye bishingiye kuri ubu bwigenge bushya babonye.

    Like this:

    Like Loading…

    Source : https://yegob.rw/umusore-na-mushiki-we-baciye-agahigo-ko-kuba-abantu-ba-mbere-bagiye-gushyingiranwa-bavukana/

  • MINISPORTS yamaze kwemerera Mashami amasezerano, umupira usigaye mu kibuga cya FERWAFA #rwanda #RwOT

    Minisiteri ya Siporo yamaze kwemera guha umutoza Mashami amasezerano mashya nk’umutoza w’ikipe y’igihugu, hasigaye ko na FERWAFA ibiha umugisha.

    Amasezerano y’umutoza mukuru w’ikipe y’igihugu y’u Rwanda mu mupira w’amaguru ‘Amavubi’, Mashami Vincent wari umaze imyaka 2 n’igice ayitoza yarangiye ku wa 11 Gashyantare 2021.

    Kugeza ubu amastiko ni menshi ku bakunzi b’ikipe y’igihugu bibaza uzaragizwa iyi kipe niba Mashami Vincent yongererwa amasezerano cyangwa hashakwa undi.

    Mu kiganiro n’itangazamakuru, Mashami Vincent aherutse kuvuga ko yumva nta cyizere yifitiye cyo kuba yakongera kuragizwa iyi kipe nk’umutoza mukuru.
    Ati'Amahirwe menshi urakoze kuyampa, ariko icyo nakubwira ni uko nta mahirwe menshi mfite yo gukomeza aka kazi kuko sinjye ugatanga kandi si njye ukiha, wenda wowe ni ko ubibona ariko si ko njye mbibona.'

    Icyo gihe Guy Rurangayire umuyobozi wa siporo muri MINISPORTS, yavuze ko Mashami atari we mutoza kampara mu ikipe y’igihugu, bityo ko abantu bakwiye gutegereza byinshi bazabimenya mu minsi iri imbere.
    Ati' Mashami ntabwo ari kampara, nta n’ubwo ikipe y’Igihugu yamuzirikiweho, nibaza ko mushobora gutegereza, igihe nikigera umutoza azatangazwa, ari gushakwa.'

    N’ubwo yatangaje ibi, ISIMBI yamenye ko ku ruhande rwa MINISPORTS rwanyuzwe n’umusaruro wa Mashami Vincent ndetse ko biteguye kuba bamuha amasezerano, igisigaye ni uko na FERWAFA ibyemera.

    Biteganyijwe ko MINISPORTS na FERWAFA bazakora inama maze FERWAFA yamwemeza akaba yahita asinya, bikazaba nyuma yo gutanga raporo y’umusaruro we n’ubwo bigoye ko hari icyo yazahindura.

    Ni nabwo azahita ahamagara n’ikipe y’igihugu izakina umukino wa Mozambique na Cameroun mu gushaka itike y’igikombe cy’Afurika cya 2021, ni umukino uzaba mu kwezi gutaha.

    Nta gihindutse Mashami Vincent ni we uzayobora ikipe y’igihugu muri iyi mikino cyane ko yamaze gukingirwa icyorezo cya Coronavirus ari kumwe n’abakinnyi bakinnye CHAN 2020 akaba ari nabo azifashisha mu kwezi gutaha hakiyongeraho abakina hanze y’u Rwanda.

    Biteganyijwe ko tariki ya 28 Gashyantare ari bwo hazahamagarwa ikipe y’igihugu izakina umukino wa Mozambique na Cameroun mugushaka itike y’igikombe cy’Afurika, ni imikino yose izaba mu kwezi kwa Werurwe.

    Mashami biteganyijwe ko azongera kugirirwa icyizere agakomeza gutoza ikipe y’igihugu

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/minisports-yamaze-kwemerera-mashami-amasezerano-umupira-usigaye-mu-kibuga-cya-ferwafa

  • Yatwohererezaga ubutumwa budusaba intsinzi- Abakinnyi ba APR nyuma yo gusezera kuri Gen. Musemakweli #rwanda #RwOT

    Ni igikorwa cyabaye ku cyumweru tariki ya 14 Gashyantare, abakozi ba APR FC basezeye kuri Nyakwigendera Lt Gen Jacques Musemakweli wabaye umuyobozi w’ikipe guhera mu mwaka wa 2013 kugeza mu ntangiriro za 2021 witabye Imana tariki ya 12 Gashyantare 2021.

    Ni igikorwa cyabereye mu urugo iwe mu karere ka Kicukiro mu mujyi wa Kigali, kitabirwa n’umunyamabanga wa APR FC bwana Masabo Michel, abakinnyi 11, abatoza 4 ndetse n’abandi bakozi bashinzwe ubuzima bwa buri munsi bw’ikipe.

    Nyuma y’iki gikorwa, Kapiteni Manzi Thierry yatangaje ko amwibukira kuri byinshi birimo ubutumwa yohererezaga ikipe ndetse no kubibutsa kenshi gukomera kw’ikipe ya APR FC kugira ngo bifashe ikipe y’igihugu kwitwara neza ku ruhando mpuzamahanga.

    Yagize ati 'Nyakwigendera Lt Gen Jacques Musemakweli icyo ntazamwibagirirwaho ni uko igihe cyose yahoraga aharanira intsinzi ya APR FC mu mikino yose twakinnye, twaba turi kumwe ku kibuga ndetse n’iyo atarebaga umukino bitewe n’akazi. Buri gihe ubutumwa bwe butwongera imbaraga bwatugeragaho budusaba intsinzi kandi akenshi yarabonekaga…

    Muri rusange ikipe yose yaduteraga imbaraga atubwira ko byose bishoboka ntacyo tubuze byose twabigeraho, akadusaba gushyiramo imbaraga mu kazi kacu k’umupira w’amaguru tukazamura urwego rw’imikinire yacu ndetse yakundaga kungamo agira ati 'Ikipe ya APR FC igomba gukomera bigafasha ikipe y’igihugu kwitwara neza ku ruhando mpuzamahanga ibifashijwemo n’abakinnyi bavuye muri APR FC’.'

    Lt Gen Jacques Musemakweli yabaye umuyobozi wa APR FC guhera muri 2013 ubwo yasimburaga Maj Gen Alex Kagame wari ugiye gukomereza amasomo hanze y’u Rwanda.

    Mu ntangiriro z’umwaka wa 2021 ni bwo yasimbuwe kuri uwo mwanya na Maj Gen Mubarakh Muganga.

    Ivomo : Urubuga-APR

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/Imikino/article/Yatwohererezaga-ubutumwa-budusaba-intsinzi-Abakinnyi-ba-APR-nyuma-yo-gusezera-Gen-Musemakweli

  • #GumaMuRugo2021: Imyuka ihumanya ikirere yagabanutseho 14% i Kigali –

    Zimwe mu ngamba rwihaye muri icyo cyerekezo harimo kunoza uburyo bwo gutunganya ingufu, gukoresha inganda neza, gucunga imyanda, ubwikorezi ndetse n’ubuhinzi; bizatuma imyuka ihumanya ikirere igabanukaho toni miliyoni 4,6.

    Imyuka ihumanya ikirere ishobora kugabanuka bitewe n’impamvu zitandukanye zirimo no kuba ingendo nyinshi ziganjemo iz’ibinyabiziga zabaye nke cyangwa zigahagarikwa.

    Dufashe nk’urugero ubwo COVID-19 yatangazwaga bwa mbere mu Rwanda ku wa 14 Werurwe 2020, inzego zibishinzwe zashyizeho ingamba zo kwirinda icyo cyorezo, abantu basabwa guhana intera, gukaraba intoki, guhagarika ingendo zitari ngombwa n’ibikorwa byose bihuza imbaga birakumirwa.

    Ku wa 21 Werurwe 2020, ni bwo u Rwanda rwabimburiye ibindi bihugu muri Afurika gushyiraho Guma mu rugo nk’uburyo bwashobokaga bwo guhangana n’ikwirakwira rya COVID-19.

    Muri icyo gihe, Dr Kalisa Egide, Umwarimu akaba n’Umushakashatsi muri Kaminuza y’u Rwanda, Ishami ry’Ubumenyi n’Ikoranabuhanga mu birebana n’imyuka Ihumanya Ikirere, yagaragaje ko Guma Mu Rugo yagabanyije ihumana ry’ikirere cy’u Rwanda ku kigero cya 24% mu 2020.

    Iri gabanuka ry’imyuka ihumanya ikirere ryagaragaye no mu bindi bihugu byo ku Isi birimo u Bwongereza, u Buhinde n’u Bushinwa.

    Dr Kalisa yabwiye IGIHE ko imyuka ihumanya ikirere iri mu byugarije Isi, kuko nibura abasaga miliyoni zirindwi bapfa buri mwaka bazize indwara zirikomokaho.

    Yakomeje ati “Imyuka ihumanya ikirere ikomoka ku binyabiziga, ibicanwa, ishobora gutera indwara zirimo asthma ndetse na kanseri y’ibihaha. Usibye izo mpfu, inafite ingaruka ku bukungu bw’igihugu.’’

    Uyu mushakashatsi agaragaza ko “abana ni bo bugarijwe cyane n’iyi myuka kuko baba bafite ibihaha bitarakomera, bahumeka cyane kurusha abakuru n’indeshyo yabo ikaba yatuma imyuka isohoka mu modoka ibageraho vuba.’’

    Mu 2021, COVID-19 yakajije ubukana ndetse igeze mu Mujyi wa Kigali isya itanzitse, ku buryo byatumye abawutuye bashyirirwaho ingamba zikomeye zo kuguma mu ngo zabo keretse abatangaga serivisi mu bikorwa by’ingenzi byari byemerewe gukomeza gukora.

    Umwarimu akaba n’Umushakashatsi muri Kaminuza y’u Rwanda, Ishami ry’Ubumenyi n’Ikoranabuhanga mu birebana n’imyuka Ihumanya Ikirere, Dr Egide Kalisa, afata ibipimo byo kureba niba Guma mu Rugo ya 2021 yaragize ingaruka ku ihumana ry’ikirere

    Umujyi wa Kigali washyizwe muri Guma mu Rugo bitewe n’ubwiyongere bw’imibare y’abandura Coronavirus bwawubonekagamo ndetse yatanze umusaruro kuko ingamba zafashwe kuva tariki ya 19 Mutarama 2021 kugeza ku wa 7 Gashyantare 2021 zatanze umusaruro kuko ubwo yatangiraga, ku munsi handuraga 200, bagera ku bari hagati ya 50 na 60.

    Muri iyo minsi 20, Dr Kalisa yakoze ubushakashatsi areba niba Guma mu Rugo ya 2021 yaragize ingaruka ku ihumana ry’ikirere.

    Yakomeje ati “Narebye ibipimo by’utuvungukira tuva mu binyabutabire twitwa ‘Coarse particles (PM10)’ duterwa ahanini n’ibikorwa by’ubwubatsi n’imyotsi iva ku bicanwa ndetse n’utwitwa Nitrogen dioxide (NO2) tuva cyane ku myuka itumurwa n’imodoka. Nasanze muri Kigali twaragabanutse ku kigero cya 14% ugereranyije na mbere ya GumaMuRugo kuva ku wa 1 Mutarama 2021.’’

    Uyu mushakashatsi yavuze ko iyo witegereje umuvuduko w’iterambere u Rwanda ruriho n’izamuka ry’abaturage, byerekana ko imyuka ihumanya ikirere iziyongera cyane ndetse ishobora no kugira ingaruka za vuba mu gihe nta ngamba zikarishye zifashwe.

    Dr Kalisa yavuze ko COVID-19 yateje ingaruka nyinshi ku buzima bwa muntu n’ubukungu ariko ikwiye gusiga isomo ku kugabanya imyuka ihumanya ikirere.

    Ati “Byampaye ishusho ko kwirinda ingaruka ziterwa n’ihumana ry’ikirere bishoboka mu gihe twese twashyira ingufu mu kwirinda icyaritera, tunashishikariza imishinga itangiza ibidukikije.’’

    Ubushakashatsi bwakozwe n’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Kubungabunga Ibidukikije (REMA) mu 2017 bwagaragaje ko 95,2% y’imodoka ziri mu Rwanda zimaze imyaka irenga 10 zikozwe; 56,6 % ni iza mbere yo mu 1999 naho 77,2% zakozwe mbere ya 2000.

    Minisiteri y’Ubuzima igaragaza ko buri mwaka mu mavuriro hakirwa miliyoni eshatu z’abivuza indwara z’ubuhumekero barimo 13% bazitewe n’ihumana ry’ikirere.

    Ihindagurika ry’ingano y’imyuka ihumanya ikirere ku masaha ya mbere no mu gihe cya Guma mu rugo

    Utuvungukira tw’ikinyabutabire NO2 twagabanutse mu kirere ku kigero cya 13 % n’aho utw’ikinyabutabire bita PM10 twagabanutse ku kigero cya 14%

    Dr Kalisa Egide yavuze ko bikwiye guhuriza hamwe ingufu mu kwirinda ingaruka ziterwa n’ihumana ry’ikirere no gushyira imbaraga mu mishinga itangiza ibidukikije

    Imyuka ihumanya ikirere yagabanutseho 14% i Kigali mu gihe cya Guma mu rugo ya 2021

  • Gatsibo: Hari kugenzurwa ibyangijwe ku ishuri ryafunzwe ngo ryongere gukomorerwa –

    Ababyeyi barerera mu Kigo cy’ishuri cyafunzwe by’agateganyo Gakoni Adventist College, basabye inzego zibishinzwe kureba uburyo bafasha abana bagasubira ku mashuri.

    Ubuyobozi bw’Akarere ka Gatsibo bufatanyije na Minisiteri y’Uburezi bafunze by’agateganyo ikigo cy’amashuri yisumbuye cya Gakoni Adventist College ndetse abanyeshuri bagera kuri 15 bagatabwa muri yombi kuko bateje imyigaragambyo bakamena ibirahure kubera mugenzi wabo wari wirukanwe.

    Nyuma y’aho iri shuri rifunzwe ,ababyeyi barerera muri iki kigo basabye ubuyobozi bw’Akarere ka Gatsibo ko bwabafasha iri shuri rikongera rigafungurwa kugira ngo abana babo bongere basubire ku ishuri.

    Umuyobozi w’Akarere ka Gatsibo, Gasana Richard, yabwiye IGIHE ko hari gukorwa igenzurwa ry’ibyari byangijwe muri icyo kigo kugira ngo bibanze bisanwe.

    Ati “ Ngirango mwabonye itangazo rya Minisiteri y’uburezi rifunga iryo shuri by’agateganyo, numva hari ibyari byasabwe habanza kubanza gukorwa igenzura muri icyo kigo kuko hari ibyari byangijwe bigomba gusanwa.

    “Iby’abana bakurikiranwaga bo bari mu nzira z’ubutabire barimo barakurikiranywa ariko njye numva dufatanyije na Minisetiri y’uburezi hazongera hagasoka irindi tangazo ritwemerera gufungura kugira ngo abana bakomeze bige cyangwa se ritange undi murongo kuburyo natwe dutegereje itangazo rivuguruza irya mbere.”

    Yasabye ababyeyi kuba hafi y’abana babo bababwira uko bakwiriye kwitwara igihe bari ku mashuri birimo no kwirinda gukora ibyatuma birukanwa cyangwa se amasomo yabo ahagarara.

    Gakoni Adventist College ryafunzwe mu minsi ishize kubera imyigaragambyo abanyeshuri bakoze

  • Zari inshingano zanjye- Bamporiki avuga ku byo kujya kwa Idamange #rwanda #RwOT

    Hari amashusho yakomeje gucicikana ku mbuga nkoranyambaga agaragaza Idamange Iryamugwiza Yvonne avuga ko hari igihe Hon Bamporiki yazaga kumureba iwe ngo ashaka kumucecekesha (ni ko Idamange avuga muri ayo mashusho).

    Hon Bamporiki yagize icyo avuga kuri ayriya mashusho, avuga ko byari 'inshingano zanjye nk’umunyamategeko kandi nk’inshuti y’umuryango kumwibutsa ko ibyahari ariho akora bihanwa n’amategeko.'

    Muri ubu butumwa yanyujije kuri Twitter asubiza uwashyizeho ariya mashusho, Bamporiki akomeza agira ati 'Ibyo nabikoze nemye, bitabaye ibyo igihe namaze ku ishuri niga amategeko cyaba ari umumaro. Tuziranye kuva muri 2003.'

    Ubutumwa bwashyizweho n’ubu bwasubizwaga na Bamporiki, ntitwifuje ko butambuka kuko burimo imvugo zitajyanye n’ukuri ndetse n’amahame y’itangazamakuru.

    Idamange Iryamugwiza Yvonne watawe muri yombi ku mugoroba wo kuri uyu wa Mbere tariki 15 Gashyantare, akurikiranyweho ibyaha birimo guteza imvururu n’imidugararo muri rubanda.

    Ku mbuga nkoranyambaga kandi hakomeje gucicikana amafoto agaragaza imvururu zatewe n’uyu mugore ejo ubwo yajyaga gufatwa n’inzego.

    Ubwo yari amaze gutabwa muri yombi, Polisi y’u Rwanda yashyize hanze itangazo rivuga ko Idamange yarwanyije inzego ndetse agakubita icupa mu mutwe umwe mu bapoliri akamukomeretsa ku buryo yahise ajyanwa kuvurirwa ku bitaro bya Kacyiru.

    Kuva uyu mwaka watangira, Idamange yakunze gutambutsa ibiganiro kuri Youtube bigaruka ku bikorwa byo kwita ku bacitse ku icumu rya Jenoside yakorewe Abatutsi anenga uburyo bikorwamo ndetse ananenga ibikorwa byo gusura inzibutso zishyinguyemo inzerakarengane zishwe muri Jenoside.

    Ni ibiganiro atahwemye kubwirwa ko bipfobya Jenoside yakorewe Abatutsi ariko akomeza kuvuga ko agamije kuvuga ukuri kutavugwa na buri wese ndetse no kuvuganira abarengana.

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/3/article/Zari-inshingano-zanjye-Bamporiki-avuga-ku-byo-kujya-kwa-Idamange

  • Bitewe n' uburangare bw' ababyeyi Inkende zigiye kubamaraho abana bakiri impinja #rwanda #RwOT

    Mu gihugu cyo mu Buhinde inkende yibye abana babiri b'impanga umwe barayimutesha undi imijugunya mu mazi ahita ahasiga ubuzima.

    Ibi si ubwa mbere bibaye kuko umwaka ushize byabayeho kandi bikomeje kumenyerwa ko umugore urangaye gato afite uruhinja asanga inkende imutwaye.

    Umugore ukomoka mu gihugu cy'u Buhinde ari mu gahinda kenshi nyuma y'aho umwana we yibwe n'inkende zo mu ishyamba zamujyanye zimuta mu mazi abantu bamusanga yamaze gupfa.

    Uyu mwana w'umukobwa yari amaze iminsi 8 gusa avutse ari kumwe n'impanga ye ariko ntiyagize amahirwe yo kubaho kuko izi nkende zabasanze iwabo muri Thanjavur Palace zirabatwara ariko uyu umwe ziza kumuta mu mazi ahita apfa.

    Izi nkende zaciye mu rihumye umubyeyi w'aba bana zirabiba ahita avuza induru abaturage barazikurikira ku bisenge by'inzu barokora umwe ariko undi we inyamaswa imwe imuta mu mazi iri guhunga arapfa.

    Ikinyamakuru India Today dukesha iyi inkuru cyavuze ko izi nkende zibye aba bana zibasanze mu rugo iwabo baryamye ku buriri bwabo. Iki kinyamakuru cyagize kiti 'Nyina w'aba bana, Buvaneswari,yemeje ko izi nkende zinjiye mu nzu ye zifata aba bana basinziriye kuwa Gatandatu.

    Buvaneswari yavuze ko yatunguwe no kubona izi nkende ku gisenge cy'inzu ahita atangira kuvuza induru.Yaje kubura abana be bari baryamye ahita atabaza abaturanyi barahurura biruka kuri izi nkende babona umwana umwe ku gisenge cy'inzu.

    Hashize umwanya munini baje kubona undi mwana mu mazi ari hafi y'inzu y'uyu mugore.Abaganga bahise bahagera bemeza ko uyu mwana yapfuye.

    Umuyobozi wa polisi muri Thanjavur, Inspector S Chandramohan yabwiye The Times India ati 'Tukimara kumenya ibyabaye twahise tujya muri ako gace gushaka umwana wa kabiri.

    Twaje kumusanga mu cyuzi cy'urwo rugo.Twahise twohereza umurambo w'uwo mwana mu bitaro bya Leta.'

    Si ubwa mbere humvikanye inkuru y'inkende zibye umwana mu Buhinde kuko mu myaka 2 ishize hari iyibye umwana nabwo aboneka yapfuye,zamukomerekeje cyane.

    Uyu mwana wari umaze iminsi 16 avutse,inkende zamwibye nyina mu gace kitwa Talabasta mu burasirazuba bw'ubuhinde ashakishwa na polisi n'abaturage ibihumbi 2000 bo muri ako gace.

    Source : https://impanuro.rw/2021/02/16/bitewe-n-uburangare-bw-ababyeyi-inkende-zigiye-kubamaraho-abana-bakiri-impinja/

  • DR Congo: Ubwato bwari butwaye abantu basaga 700 bwarohamye hapfa abasaga 60… #rwanda #RwOT

    Abategetsi muri Repubulika ya Demokarasi ya Kongo bavuga ko abantu barenga 60 bapfuye baguye mu mazi nyuma yuko ubwato barimo bubirindutse bukarohama mu ruzi Congo.

    Abantu bagera kuri 300 barokowe, ariko abandi bishoboka ko bagera kuri 200 ntibizwi aho baherereye, nyuma y'iyo mpanuka.

    Abahaturiye bavuze ko ubwato bwagonze ibuye rinini mu burasirazuba bw'umurwa mukuru Kinshasa, ubwo bwari mu rugendo nijoro, kandi bibujijwe.

    Steve Mbikayi, Minisitiri wa DR Congo wo guhangana n'ibiza, yasabye ko ba nyir'ubwo bwato baregwa mu rukiko.

    Yanditse kuri Twitter ati: 'Ubwato bupakiye bwarengeje urugero, bugenda nijoro butwaye abagenzi barenga 700 bwarohamye i Mai-Ndombe! Imirambo 60 imaze kuboneka n'abarokotse 300!'.

    Akomeza ati' Twifatanyije n'imiryango yabuze abayo kandi turashaka ko hafatwa ibihano ku bantu bose babikozemo amakosa bo mu rwego rwo gutwara abantu n'ibintu'.

    Nkuko BBC dukesha iyi nkuru ibitangaza, muri iki gihugu hari imihanda micye, ndetse bimwe mu bikorwa byo gutwara abantu n'ibintu bikorerwa muri uru ruzi rwa Congo.

    Munyaneza Theogene / intyoza.com

    Source : http://www.intyoza.com/dr-congo-ubwato-bwari-butwaye-abantu-basaga-700-bwarohamye-hapfa-abasaga-60/

  • Hahishuwe inyandiko simusiga ku bufasha bwa Leta y’u Bufaransa mu mugambi wo gucikisha abajenosideri –

    U Bufaransa bwagize ijambo rikomeye cyane mu Rwanda ku butegetsi bwa Habyarimana Juvénal. Muri icyo gihe bwatanze inkunga ikomeye haba mu by’ubukungu n’ibya gisirikare.

    Guhera mu 1990 ubwo FPR Inkotanyi yatangiza urugamba rwo kwibohora, icyo gihugu cyakomeje gutanga inkunga ya gisirikare n’imyitozo ku Ngabo z’u Rwanda n’umutwe w’Interahamwe, byagize ruhare rukomeye muri Jenoside.

    U Bufaransa bushinjwa gutera inkunga Leta yateguye Jenoside yakorewe Abatutsi ikanayishyira mu bikorwa gusa iki gihugu nta na rimwe cyemeye uruhare rwayo.

    Nyuma y’igihe kirekire, ikinyamakuru Mediapart cyabonye inyandiko zishimangira ko ingabo z’u Bufaransa zari mu Rwanda nyuma ya Jenoside zafashije abajenosideri gutoroka bahungira mu mashyamba ya Zaïre, ubu ni muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.

    Ku wa 22 Kamena mu 1994, ni bwo Loni ibisabwe n’u Bufaransa yafashe umwanzuro No 929 ubwemerera kohereza ingabo zabwo mu Rwanda mu cyiswe “Opération Turquoise”, yafatwaga nk’igamije ibikorwa by’ubutabazi ku bari mu kaga.

    Izi ngabo zagiye muri “Zone Turquoise” yari igice kigizwe n’ahahoze Perefegitura za Cyangugu, Gikongoro na Kibuye ari naho hiciwe Abatutsi benshi nyuma yo gutabwa n’ingabo z’Abafaransa mu maboko y’Interahamwe.

    Abafaransa bageze mu Rwanda bitwaje intwaro zikomeye bisa n’aho biteguye kurwana inkundura. Bari bitwaje indege z’intambara zirenga 30 abasirikare 2500, kandi byari bizwi ko icyo gihugu cyari gifitanye umubano mwiza na leta yari iriho yaba iy’abatazi n’iyari yarayibanjirije zarimo zica Abatutsi umunsi ku wundi.

    Aho gutabara abari mu kaga, ingabo zoherejwe muri ‘Opération Turquoise’, zo zari zifite gahunda yo kugaba ibitero ku ngabo za APR zari zafashe Kigali, zinaharura inzira yo guhungisha ingabo zari zimaze gukora Jenoside.

    Inyandiko nshya ku ruhare rw’u Bufaransa mu gihe cya Jenoside yerekana ko itegeko ryo guhungisha abajenosideri kabombo ryatanzwe n’abayobozi b’iki gihugu, mu gihe byashobokaga ko batabwa muri yombi bakaryozwa ibyo bakoze.

    Iyo nyandiko yabonywe n’Umushakashatsi w’Umufaransa, François Graner [wanditse igitabo yise ‘Le Sabre de la Machette’, kivuga ku ruhare rw’u Bufaransa muri Jenoside akaba anabarizwa mu Muryango Survie uharanira ubutabera kuri Jenoside], uheruka kwemererwa kwinjira mu nyandiko zo ku butegetsi bwa François Mitterrand.

    Mediapart yatangaje ko iyo nyandiko yavuye mu Biro bya Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Bufaransa w’icyo gihe, Alain Juppé, ishimangira ko iki gihugu cyaretse abajenosideri barigendera ndetse yanasinyweho n’Umuyobozi w’Urwego rushinzwe Iperereza ryo hanze y’Igihugu, DGSE.

    U Bufaransa bwageze mu Rwanda mu mutaka wo kurinda abaturage birangira bwifatanyije n’abicaga Abatutsi

    -  Inyandiko yibazwaho yoherejwe yari ‘télégramme’

    Iyo nyandiko y’ibanga yo ku wa 15 Nyakanga 1994 ya Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga, yayoborwaga na Alain Juppé yohererejwe uwari Ambasaderi w’u Bufaransa mu Rwanda, Yannick Gérard.

    Ambasaderi Gérard yari yamaze kwandikira Guverinoma y’u Bufaransa asaba amabwiriza agomba kubahirizwa kugira ngo hatabwe muri yombi abayobozi yanditse muri télégramme agaragaza ko ‘bagize uruhare rukomeye muri Jenoside.’

    Abayobozi benshi bo muri Leta yakoze Jenoside barimo Perezida Théodore Sindikubwabo, bari mu gace kagenzurwaga n’Ingabo z’u Bufaransa hafi y’Umupaka w’icyari Zaïre. Yaje guhungira muri icyo gihugu muri Nyakanga 1994, afashijwe n’Ingabo z’u Bufaransa. Yapfuye mu 1998 ndetse yari atarabazwa ku byaha yakoze.

    Umwe mu bayobozi bakuru wabonye abo bajenosideri, yagize ati “Nta yandi mahitamo twari dufite, twirengagije ibibazo byari bihari usibye kubata muri yombi mu gihe hategerejwe ko inkiko mpuzamahanga zibyemerewe zibigaho.’’

    Igisubizo cya Guverinoma y’u Bufaransa cyari gitandukanye n’ubusabe bwa Ambasaderi Gérard.

    Muri télégramme yo ku wa 15 Nyakanga, yanditswe saa 18h22 igenerwa “Yannick Gérard” wenyine, Ibiro bya Minisitiri Juppé byategetse ko abajenosideri binyuze ‘mu bushake bwacu bava’ mu gace kagenzurwa n’Ingabo z’u Bufaransa.

    Ubwo butumwa bwasaga n’ububurira Ambasaderi Gérard kutivanga we ubwe mu bibazo by’abajenosideri.Iyo télégramme yari ifite umutwe usaba uwabugenewe ‘gutanga ubutumwa bwacu ariko mu buryo buziguye’.

    Igira iti “Ku rundi ruhande, ushobora gukoresha inzira zose zishoboka ukananyura mu Banyafurika muziranye, kugira ngo udahita wivamo.’’

    “Uzashimangire ko umuryango mpuzamahanga ndetse by’umwihariko Loni izagena mu gihe cya vuba, ikigomba gukurikiraho ku birebana n’aba bayobozi.’’

    Nguko uko abajenosideri bafashijwe gutorokera muri RDC, mu buryo bwari bwateguwe neza mu kuyobya uburari ku ruhare rw’u Bufaransa muri icyo gikorwa.

    Iyo nyandiko kandi yasinyweho n’Umuyobozi wa DGSE, Bernard Émié, wari Umujyanama wa Alain Juppé mbere yo kwinjira mu Ngoro y’Umukuru w’Igihugu, Élysée, ku butegetsi bwa Jacques Chirac.

    Mediapart yagerageje kuvugana na Alain Juppé na Bernard Émié ariko nta n’umwe wifuje kugira icyo abitangazaho.

    -  Uruhare rwa Juppé na Védrine muri Jenoside no gukingira ikibaba abayikoze

    Hari inyandiko zerekana ko hari ibiganiro byabayeho muri Gicurasi 1994, hagati ya Sindikubwabo Théodore na Christian Quesnot wabaye Umugaba w’ingabo wihariye wa Perezida Mitterand kuva mu 1991 kugeza mu 1995.

    Inyandiko yo ku wa 6 Gicurasi yanditswe bizwi na François Mitterrand, nyuma y’ibiganiro yagiranye na Perezida mushya wa Guverinoma y’abajenosideri, ivuga ko ubwicanyi bwatangiye mu kwezi gushize, ndetse ‘bamushimira’ byose ‘yakoreye u Rwanda.’

    Mu butumwa bwe asoza inyandiko, Général Quesnot, yemera ko bafashije no mu buryo buziguye abayobozi b’u Rwanda mu rugamba rwo guhangana na FPR Inkotanyi.

    Général Quesnot yavuze ko batinyaga igitekerezo cyo gushyiraho igihugu cy’Abatutsi gusa cyiswe “Tutsiland’’ ibyo yavuze ko biteye inkeke; iyo nyandiko yananyuze mu biganza bya Hubert Védrine wabaye Umuyobozi Mukuru mu Biro bya Perezida w’u Bufaransa hagati ya 1991 na 1995.

    Icyo gihe ariko dipolomasi na serivisi z’iperereza z’u Bufaransa zakomeje gukusanya ibimenyetso ku ruhare rwa Guverinoma y’inzibacyuho muri Jenoside.

    Inyandiko ya dipolomasi yo ku wa 10 Nyakanga 1994 ya Ambasaderi Gérard, yabonywe n’umushakashatsi François Graner, igaragaza ko hari “ubuhamya bushimangira uruhare ruhuriweho n’urwihariye rw’abayobozi b’i Gisenyi [bari muri Guverinoma yakoze Jenoside] mu bwicanyi.’’

    Uyu mudipolomate yongeyeho ko hashingiwe ku bundi buhamya, Perezida Sindikubwabo ubwe inshuro nyinshi ‘yategetse iyicwa ry’Abatutsi’, ndetse umwe mu baminisitiri yashishikarije ko habaho ubwicanyi bw’abagore n’abana.

    Nyuma y’iminsi itanu ni bwo Ambasaderi Gérard yasabye amabwiriza yo guta muri yombi abo bayobozi bakoze Jenoside ariko nta cyakozwe kuko abayobozi bakuru muri Guverinoma y’u Bufaransa batabyumvikanyeho.

    Inyandiko ziri mu bubiko bwa Élysée, zatangajwe na Reuters mu gitondo cyo ku wa 15 Nyakanga zari zifitwe umutwe ugaragaza ko “Paris yiteguye guta muri yombi abagize Guverinoma y’Inzibacyuho mu Rwanda’’, ikomeza iti “Bazafatwa nibagera mu maboko y’abasirikare b’Abafaransa bari mu bikorwa byo gutanga ubutabazi mu bikorwa bya Opération Turquoise.’’

    Nyuma y’imyaka ine, Jenoside ibaye mu 1998, ni bwo byatangajwe ko Mitterrand nta kibazo yari afite cyo ‘guta muri yombi abakoze Jenoside.’

    Yongeyeho ko “nticyari ikibazo cyanjye cyo kubareka bakajya mu buhungiro muri Zaïre.

    Ibi ni byo byabaye bitanzweho itegeko na Minisitiri we, Alain Juppé mu gihe mu Rwanda ibyo bikorwa [byo gucikisha abajenosideri] byari biyobowe na Lieutenant-Colonel Jacques Hogard, wayoboraga ingabo zari muri Turquoise i Cyangugu.

    Lieutenant-colonel Hogard yabihamije inshuro nyinshi mu biganiro yigeze kugirana n’umunyamakuru David Servenay n’umwanditsi Gabriel Périès, wanditse igitabo Une guerre noire (La Découverte).

    Muri iki gitabo, uyu musirikare abara inkuru ko yagiye kureba mugenzi we wo muri Zaïre ngo baganire ku bajenosideri yari yiteguye kurekura bakagenda.

    Ati “Ntimufunge imipaka, mubareke bagende, sinshaka ko mubuza aba bantu kugenda. Zaïre ni nini, bagomba kugenda.’’

    Kuva ku wa 16 Nyakanga, nyuma y’umunsi umwe, Ibiro bya Juppé byohereje télégramme, Lieutenant- Colonel Hogard yahuye na Perezida ngo amumenyesha ko we n’inkoramutima ze bagomba kugenda mu masaha 24.

    Nguko uko u Bufaransa bwaherekeje abayobozi bakuru bagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi, bubageza ku Mupaka wa Zaïre.

    Nyuma y’igihe kirekire kandi Guillaume Ancel wahoze ari Umusirikare Mukuru w’u Bufaransa wari mu Rwanda mu gihe cya Jenoside na we yabyanditse mu gitabo yise ‘Rwanda, la fin du silence, éditions Belles Lettres) avuga ko yabonye Lieutenant-Colonel Hogard inshuro nyinshi.

    Mu buhamya bwe yagize ati “Arabizi neza ko atari inshingano zacu gutanga ubutabera ariko guherekezanya ubwuzu abagize uruhare mu byemezo bidakwiye byaganishije ku bwicanyi, amaraso akaba abari ku gahanga biramurya. Yashoboraga kubahagarika, yashoboraga kuburizamo umugambi wabo ariko amabwiriza ye nta mahitamo yamuhaye.’’

    Inyandiko ya Minisiteri y’Ingabo mu Bufaransa yemeje ko abajenosideri bambutse umupaka w’u Rwanda na Zaïre ku wa 17 Nyakanga 1994. Icyo gihe banafashije ingabo za FAR kugumana intwaro ku buryo zazifashisha mu kwisuganyiriza kongera gutera igihugu.

    Ingabo z’u Bufaransa zishyirwa mu majwi mu bikorwa byo guha imyitozo intagondwa z’Abahutu zatije umurindi Jenosideyakorewe Abatutsi

    Hasohotse inyandiko nshya ishimangira uruhare rw’u Bufaransa mu gutorokesha abajenosideri berekeza mu mashyamba ya Zaïre, ubu ni muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo

    Perezida François Mitterrand yari yariyemeje gushyigikira Habyarimana Juvénal muri byose kuko bari inshuti magara