Category: Uncategorized
-
Musenyeri Edouard Sinayobye yahawe inkoni y'ubushumba bwa Diyoseze ya Cyangugu – #rwanda #RwOT
Ni inshingano Musenyeri Sinayobye yahawe kuri iyi tariki ya 25 Werurwe, umunsi wanahuriranye n'umunsi mukuru wa Bikira Mariya, ubwo yamenyeshwaga ko azabyara umwana w'umuhungu kandi akamusama ataryamanye n'umugabo.
Kuri uyu munsi, Musenyeri Sinayobye yasengewe ndetse anayobora igitambo cya Misa cya mbere nka Musenyeri. Mu rwego rwo gusohoza ubutumwa bwe, Musenyeri Sinayobye yavuze ko azagendera ku ntego igira iti 'Ubuvandimwe muri Kirisitu'.
Muri uyu muhango, abandi basenyeri bose ba Kiliziya Gatolika mu Rwanda bari bahari, ndetse yimitswe na Musenyeri Rukamba ukurikiye Inama y'Abepiskopi mu Rwanda.
Mu bandi basenyeri bari bahari harimo Cardinal Kambanda Arikiyepiskopi wa Kigali n'Umuyobozi wa Diyosezi ya Kibungo, Musenyeri Mgr. Andrzej Józwowicz, Intumwa ya Papa mu Rwanda, Musenyeri Filipo Rukamba, Umwepiskopi wa Butare na Perezida w'Inama y'Abepiskopi Gatolika mu Rwanda na Musenyeri Smaragde Mbonyintege, Umwepiskopi wa Kabgayi.
Hari kandi Musenyeri Servilien Nzakamwita, Umwepiskopi wa Byumba, Musenyeri Anaclet Mwumvaneza, Umwepiskopi wa Nyundo, Musenyeri Vincent Harolimana, Umwepisikopi wa Ruhengeri, Musenyeri Thaddée Ntihinyurwa, Arikiyepisikopi wa Kigali uri mu kiruhuko na Musenyeri Celestin Hakizimana, Umwepisikopi wa Gikongoro wanayoboraga Diyosezi ya Cyangugu.
Mu bandi bari bitabiriye uyu muhango barimo Padri Tumaini wari uhagarariye Diyosezi ya Bukavu yo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo. Hari kandi abapadiri benshi, biganjemo aba Diyosezi ya Cyangugu, Abihayimana batandukanye n'imbaga y'abalayiki yaje kwakira Umushumba mushya.
Minisitiri w'Ubutegetsi bw'Igihugu, Gatabazi Jean Marie Vianney, yari ahagarariye Leta, ndetse mu bandi bitabiriye uyu muhango harimo abasenateri, abadepite n'abayobozi b'uturere. Inzego zihagarariye amadini n'amatorero atandukanye na zo zari zihagarariye.
Muri uyu muhango, Musenyeri Sinayobye yahawe inyigisho na bagenzi be, arasabirwa, arambikwaho ibiganza, avugirwa isengesho ry'Iyeguriramana, ari na ryo rikuru rikorwa muri iyi mihango, rikaba ikimenyetso cy'uko uwari padiri ahindutse Musenyeri.
Abapadiri bo muri Diyoseze ya Cyangugu kandi bashimiye Musenyeri mushya wabo, bamusezeranya kuzamwubaha.
Musenyeri Sinayobye yavuze ko yishimiye kuba yahawe izi nshingano, ati “Banyambitse impeta, ubwo nkazagomba guhora nyambaye iteka, ni ikimenyetso cy'uko ngiranye isezerano ridahinyuka n'umuryango w'Imana wa Diyoseze ya Cyangugu. Iyo mpeta si ikimenyetso gusa, iherekejwe n'inema Imana iduhaye ngo njyewe n'uwo tugiranye isezerano, Diyoseze ya Cyangugu, tuzahore turi umwe muri Kirisitu”.
Yongeyeho ati “Diyoseze ya Cyangugu tugiranye isezerano, ni umugeni mwiza Imana yandambagirije, naramushimye. Mpamagariwe kuyikunda no kuyitangira nk'umubiri wanjye bwite. Ku bakirisitu ba Cyangugu, nanjye ndi umugeni Imana ibahaye”.
Byari ibyishimo ubwo Musenyeri Sinayobye yimikwaga
Musenyeri Sinayobye yubitse inda nk’ikimenyetso cy’uko yemeye inshingano yahawe
Musenyeri Sinayobye arahirira inshingano zo kuba umweposkopi
Ubwo Musenyeri Sinayobye yimikwaga
Minisitiri Gatabazi yitabiriye uyu muhango
Ubwo abasenyeri bageraga ahabereye imihango yo kwimika Musenyeri Sinayobye -
Ubushinjacyaha bwasobanuye amavu n’amavuko ya MRCD yari ihuriyemo amashyaka arimo irya Rukokoma #rwanda #RwOT
Muri uru rubanza, Ubushinjacyaha bukomeje gusobanura birambuye ibikorwa bigize ibyaha bikurikiranywe kuri bariya bantu bayobowe na Paul Rusesabagina ukekwaho ko ari we wateraga inkunga biriya bikorwa.
Ubushinjacyaha bwahereye ku cyaha cy’Iterabwoba kuva kuri uyu wa Kabiri, uyu munsi bwasobanuye ibijyanye n’ibitero byagabwe na MRCD-FLN byatangiye gukorwa muri 2018 mu bice binyuranye by’u Rwanda.
Buvuga ko ibi bitero byahitanye ubuzima bwa bamwe, bikangiza ibikorwa birimo ibyatwitswe n’imodoka ndetse no gushimuta bamwe mu bantu.
Buvuga ko ibi bitero byagiye byigambwa na Nsabimana Callixte Sankara ndetse na Paul Rusesabagina bagiye babitangaza mu binyamakuru binyuranye ndetse n’amatangazo bagiye basinya.
Byagabwe mu Turere twa Nyaruguru, Nyamagabe na Rusizi byagize ingaruka ku baturage zirimo kugira ubwoba.
Buvuga ko abaturage baterwa ubwoba, baba bahagarariye igice kinini cy’abandi baturage ku buryo abagizweho ingaruka na biriya bitero muri turiya Turere 'ariko abagabaga ibitero hari ubutumwa bashakaga gutanga ku bandi baturarwanda muri rusange.'
Ndetse ngo na nyuma ya buri gitero hari itangazo ryasohokaga ryasinyweho na Sankara cyangwa Rusesabagina ryabaga risobanura ibintu bireba Abaturarwanda bose.
Nko ku wa 19 Werurwe 2019, rya Sankara yasohoye itangazo rigenewe Abanyamakuru asaba Abanyarwanda 'Cyane cyane abatuye hafi y’imipaka y’Amajyepfo agana Iburengerazuba ndetse n’imipaka y’Amajyaruguru y’ishyamba rya Nyungwe, abahamagarira kwirinda kugenda nijoro cyane cyane Uturere turimo ibikorwa bya Gisirikare.'
Umushinjacyaha avuga ko iri tangazo rishaka kugaragaza ko haba ubutumwa burikubiyemo buba bugenewe abaturage barenze abatuye muri cya gice cyagabwemo ibikorwa by’ubugizi bwa nabi.
Na none tariki 21 Werurwe 2019, na none Sankara nk’umuvugizi wa FLN akaba na Visi Perezida wa Kabiri wa MRCD, yasohoye itangazo 'noneho yahamagariraga Abanyarwanda n’abanyamahanga kwirinda kujya muri cya gice cy’imirwano ndetse asaba n’abaturage kureka gukora amarondo y’ijoro.'
Hari kandi itangazo ryo ku wa 30 Mata 2019, Paul Rusesabagina ubwe yasohoye itangazo arigeneye Abanyamakuru na we ahamagarira Abanyarwanda n’abanyamahanga kutajya muri cya gice cyaberagamo imirwano.
Umushinjacyaha ati 'Nta kindi gice bitaga igice cy’imirwano, nta yindi ntambara cyangwa se ikindi kibazo cyari gihari ahubwo ni bya bikorwa twavugaga by’iterabwoba.'
Ubushinjacyaha buvuga ko hadashobora kubaho gutandukanye MRCD na FLN kuko yose ari imitwe y’Iterabwoba ndetse ko ibyakorwaga n’abarwanyi ba FLN byabaga ari amabwiriza yatanzwe College de Presidents yari igizwe n’abayobozi b’iriya mpuzamashyaka MRCD barimo Paul Rusesabagina wa PDR-Ihumure.
Buvuga ko iyi mitwe yombi (MRCD na FLN) igomba gufatwa nk’iy’iterabwoba kuko nubwo bavugaga ko bashaka kubohora u Rwanda ariko uburyo bashakaga kubikora, bigize biriya bikorwa by’iterabwoba.
Ku itariki 13 Mata 2019 hashingiwe ku bufatanye n’ibirwa bya Comores, hafashwe Nsabimana Callixte alias Sankara unemera ibyaha byose akaba yarasobanuye uruhare rwe n’urwa bagenzi be.
Ubushinjacyaha buvuga ko mu bantu yavuze ko bari bayoboye ibikorwa byabo ari uwari uyoboye FLN ari we Rusesabagina.
Uyu mutwe wa FLN kandi wanakoreye ibikorwa muri DRC ndetse kiriya gihugu gitangira kuwurwanya ari na bwo hafatwaga bamwe mu barwanyi bawo barimo Abanyarwanda na bo bari muri uru rubanza.
Buvuga ko ku itariki ya 30 Gicurasi 2019, hashingiwe ku buhamya bwa Sankara, Ubushinjacyaha bwasabye ubufatanye n’inzego z’iperereza mu Bubiligi, kugira ngo hasakwe kwa Rusesabagina n’undi witwa Munyemana Eric wari trésorier (Umucungamutungo) wa FLN n’undi witwa Ingabire Marie Claire.
Ku itariki ya 18 Ukwakira 2019, Paul Rusesabagina yabajijwe n’Ubugenzacyaha bw’u Buligi ndetse ko n’Ubushinjacyaha bw’u Rwanda bwari buhari ariko ahakana ibyaha byose.
Ku wa 21 Ukwakira 2019, Polisi y’u Bubiligi ni bwo yagiye gusaka ku rugo rutuwemo na Rusesabagina ndetse hafatirwa bimwe mu bikoresho bye birimo telephone ebyiri, mudasobwa ye ndetse na zimwe mu nyandiko yari afite.
Ubushinjacyaha bwagarutse ku bikorwa byakozwe mu iperereza no mu bigo byifashishwa mu kohererezanya amafaranga (MoneyGram na Western Union), bikagaragaraza ko hari amafaranga Rusesabagina yoherereje iriya mitwe.
Buvuga ko nyuma y’iryo perereza ryose, ku itariki 28 Kanama 2020 ari bwo Rusesabagina yafatiwe i Kigali.
Rukokoma yagarutsweho
Ubushinjacyaha bwagarutse ku buhamya bwa Lt Col Habiyaremy wafashwe atagera ku mugambi yari yatangiranye na Rusesabagina, bwavuze ko nyuma Rusesabagina yaje kumenya ko uwitwa General Ndagijimana Laurent alias Irategeka Wilson Lumbago yitandukanyije na FDLR-FOCA agashinga umutwe we wa CNRD-Ubwiyunge, Rusesabagina agahita yifuza gukorana na we kugira ngo ishyaka rye ribone igisirikare.
Umushinjacyaha uvuga ko igitekerezo nyamukuru cya Rusesabagina cyari ukugaba ibitero mu Rwanda, yumvikanye na Ndagijimana Laurent bakishyira hamwe bagakora umutwe umwe ari wo MRDC.
Iyi mpuzamashyaka yari uhuje CNRD-Ihumure na PDR-Ihumure ya Rusesabagina, yahise igira igisirikare cyari gisanzwe ari icya CNRD-Ihumure ya Ndagijimana.
Umushinjacyaha ati 'Ariko bakomeje gushaka amaboko kuko MRCD imaze gushingwa baje kwaguriramo RRM ya Nsabimana Callixte, MRCD iba igizwe ityo n’amashyaka atatu. Bemeza ko za ngabo za CNRD-Ihumure bazita ingabo za FLN.'
MRCD imaze kuvuga yanaje kwaguka, yongeramo ishyaka rya RDI Rwanda Rwiza 'iyoborwa na Twagiramungu Faustin bakunze kwita Rukokoma.'
Ubushinjacyaha buvuga ko imiyoborere ya MRCD yashingiraga ku kiswi College de Presidents yari igizwe na ba Perezida bane b’ariya mashyaka ane ariko bakayoborwa na Rusesabagina Paul.
Ni bwo batangiye gukora imigambi yabo irimo n’ibitero byagabwe muri turiya Turere dutatu (Nyaruguru, Nyamagabe na Rusizi) byanahitanye bamwe mu baturage, bigakomeretsa n’abandi ndetse bamwe bagafatwa bugwate.
Ubushinjacyaha bwamaze kugaragaza uko ibyaha byakozwe bukaba bugeze ku gutanga ibimenyetso kuri buri muntu, bukaba bwifuza kuzatangirira kuri Herman Nsengimana.
Urukiko rwahise rusubira urubanza kubera amasaha yari agiye, rurwimurira tariki 31 Werurwe 2021.
UKWEZI.RW
-
Yabahaye amafaranga yo kujya i Burundi: Lt Col Habiyaremye wa FDLR yavuye imuzi ibya Rusesabagina – #rwanda #RwOT
Ibi Habiyaremye yabigarutseho kuri uyu wa 25 Werurwe ubwo yari imbere y'abacamanza b'Urugereko rwihariye rw'Urukiko rukuru ruburanisha Ibyaha Mpuzamahanga n'ibyambukiranya Imipaka nk'umutangabuhamya watanzwe n'ubushinjacyaha mu rubanza Rusesabagina Paul areganwamo n'abandi bantu 20 bakurikiranyweho ibyaha birimo n'iby'iterabwoba.
Habiyaremye winjiye muri FAR mu 1991 ndetse nyuma akaza kuba mu mutwe w'iterabwoba wa FDRL, yavuze ko yamenye Rusesabagina mu 2006 binyuze mu biganiro bumvaga kuri radiyo.
Ati 'Mu 2006 nk'uko nakurikiranaga amakuru mu bitangazamakuru bitandukanye, numvaga radiyo, nagiye numva abanyepolitiki batandukanye numvamo na Paul Rusesabagina, numva ibyagiye bivugwa kuri radiyo, numva imigambi ye numva ari myiza numva hari aho yahurira n'ibyo nari ndimo.'
Yavuze ko yamenye Rusesabagina bakaza no kuvugana kuri telefone binyuze ku muntu wabaga mu Bubiligi waje kujya muri RDC bakabonana.
Ati 'Icyo gihe nari ntangiye no kubona uburyo nshobora kujya kuri telefone nkavugana n'abantu batandukanye, hari umuhungu wo mu Bubiligi twavuganye nibwo yaje kumbwira ku bya Paul Rusesabagina ambwira gahunda afite, numva iyo gahunda yaba ari nzima mwaka na nimero ye arayimpa, ayimpaye ndamuhamagara.'
'Naramuhamagaye ndamwibwira, mubwira uwo ndi we mubwira ko nyobora batayo, mubwira imigabo n'imigambi yacu, mubwira uko dutekereza, mubwira uko tubumva nk'abanyepolitike bari hanze badufasha kuko icyo gihe urumva twebwe iwacu muri FDLR hari hatangiye kuzamo utubazo duke tw'imbere.'
Yakomeje agira ati 'Icyo gihe hari hakenewe igisubizo kandi byari na ngombwa ukurikije gahunda yari ihari numva nawe hari icyo abyumvaho ndetse anambwira ko yanagerageje no kuvugana n'abayobozi ba FDRL ngo babe bafatanya baza kutagira ibyo bumvikanaho.'
Baje kuburana, bongera kubonana banoza umugambi
Kuva iki gihe ngo ibiganiro hagati Habiyaremye na Rusesabagina byabaye nk'aho bihagarara kuko aho uyu mugabo yabaga muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo telefoni ntizakoraga kubera ko nta 'network'.
Habiyaremye yavuze ko kuva mu 2006 atigeze yongera kuvugana na Rusesabagina ko ahubwo mu 2007 yagize ikibazo cy'uburwayi yaka uruhushya ajya kwivuriza muri Zambia.
Ati 'Mu 2007 naje kugira ikibazo cy'uburwayi naka uruhushya kugira ngo njye kwivuza hanze kuko aho nari ntabwo byari byoroshye bitewe n'uburwayi nari nagize, bampa uruhushya rw'umwaka ndasohoka njya kwivuza i Lusaka muri Zambia ubwo ni mu mpera za 2007, ngezeyo aho umuryango wanjye wari utuye nahasanze umuturanyi w'Umunyarwanda witwaga Nsengiyumva Appolinaire turamenyana nk'Umunyarwanda aza kuza gusurwa n'umuntu witwa Minani Innocent wari uvuye mu Bubiligi amumbwira nk'umuntu w'impunzi uba hanze.'
Habiyaremye yavuze ko kuganira na Minani aribyo byamubereye imbarutso yo kongera kuvugana na Rusesabagina.
Ati 'Twaganiraga ibya politike, ibya gisirikare [â¦] twabiganiriyeho aza gukomeza ku izina rya Paul Rusesabagina mubwira ko mu 2006 twari twaravuganye noneho tubiganiraho byimbitse nibwo twavuganye ampa nimero ze ndamuhamagara ndamwibwira urumva nimero ya mbere nari narayitaye kubera imirwano, twaravuganye numva aranyibutse tuvugana ku birebana n'aho nari ndi mu ishyamba.'
Ibiganiro uyu mugabo yagiranye na Rusesabagina kuri iyi nshuro byari bikomeye kuko ngo aribwo yamuhishuriye umugambi yari afite k'u Rwanda.
Ati 'Rusesabagina tuganira yambwiye ko afite ishyaka rya politike ko ariko bari mu biganiro kugira ngo barebe ko habaho imishyikirano na Leta y'u Rwanda ariko bakumva ko ntacyo byaba bitwaye imishyikirano igenze neza ariko ko iryo shyaka rifite n'ingabo zagaragaza imbaraga nabyo ntacyo byaba bitwaye ariko nanone ku rundi ruhande byananirana izo ngabo zikaba zafasha mu gushyira igitutu k'u Rwanda.'
'Niba ari ibyo bagabana bikagira uko biboneka ku bwinshi na none byananirana ikibazo kigakemuka hakoreshejwe imirwano. Ni ukuvuga abo bantu yari yancinze ko nabikurikirana cyane cyane nkareba muri FDRL kuko niho hari harimo ingabo zatojwe, zakoze imyitozo ihagije zinamenyereye urugamba no gushakisha n'ahandi hose hashoboka.'
'Ibyo twabyumvikanyeho mubwira ko bisaba ubushobozi bw'ibikoresho bya gisirikare byinshi kandi bihenze, bigasaba amafaranga kugira ngo abantu babashe gukora, babashe kugenda, babashe kubaho, babashe kubona imiti n'ibindi byose ambwira ko ibyo atari ikibazo ko bihari. Ndavuga nti niba bihari reka turebe icyo twakora tuve mu magambo tujye mu bikorwa.'
Yabahaye amafaranga yo kujya i Burundi gushaka ubufasha
Lt Col Habiyaremye yavuze ko ubwo yongeraga kuganira na Rusesabagina yatangiye kumwoherereza amafaranga arimo na 1000$ yamuhaye nyuma yo kumubwira ko arwaye.
Ati 'Mubwira ko naje ndwaye anyoherereza 1000$, ayanyujije kuri Nsengiyumva Appolinaire nk'umuturanyi twari tumaze kumenyana kandi nawe bari basanzwe baziranye njye sinashoboraga kujya kuyareba nari ntaramenya umujyi n'ururimi kandi ibyangombwa byanjye nanjye nabaga ntabyizeye neza cyane ko nakoreshaga ibyangombwa byo muri Congo bitandukanye bitewe n'aho ngiye.'
'Nakomeje kuvugana na Rusesabagina dupanga iby'akazi kuko ubwo twari twamaze kwinjira mu mukino neza, nibwo naje kumubwira ko n'ubundi ubushobozi bugikenewe aza kunyoherereza andi mafaranga ayanyujije ku witwa Umwari, icyo gihe yari 870$ n'andi 850$ yaje mu byiciro bitandukanye, nyuma y'aho gato aza kunyoherereza andi 400 â¬.'
Lt Col Habiyaremye yavuze ko mu gihe yaganiraga na Rusesabagina mu 2006 yaje kumuhuza na Col Nditurende Tharcisse icyo gihe wari ukiri muri FDLR.
Nyuma ngo Habiyaremye yaje kumenya ko Col Nditurende yiyomoye kuri FDLR abimenyesha Rusesabagina.
Iki gihe ngo Col Nditurende yari yabwiye Lt Col Habiyaremye ko afite gahunda yo kujya i Burundi guhura na Gen Adolphe Nshimirimana wari ukiriye iperereza ry'i Burundi kugira ngo amwake ubufasha mu bijyanye na gahunda ya gisirikare.
Ati 'Nabibwiye Paul Rusesabagina ambwira ko tugomba kujyana kugira ngo njye kumva ibiganiro byabo koko niba bishinga kandi twumve niba dusanze bifatika hari icyo twamusaba kudufasha, ubwo nyine niho twafashe gahunda yo kujya i Burundi, njye mpaguruka i Lusaka, Col Nditurende ahaguruka mu majyaruguru ya Kivu.'
Lt Col Habiyaremye yavuze ko bageze Dar es Salaam baje kubwira Rusesabagina ko bafite ikibazo cy'amafaranga kubera ko ahantu bagiye batahizeye bikaba bibasaba ubushobozi buhagije tumubwira ko atwoherereza amafaranga. Iki gihe ngo Rusesabagina yaboherereje 2000$.
Nyuma yo kubona aya mafaranga ngo bagiye i Burundi babonana na Gen Adolphe Nshimirimana bamusaba ubufasha mu by'ibikoresho bya gisirikare, iperereza ndetse banamugaragariza ko bashobora gukoresha u Burundi nk'ahantu bagaba ibitero k'u Rwanda baturutse.
Gen Adolphe Nshimirimana ngo nta gisubizo yabahaye ahubwo yababwiye ko agiye kubiganirizaho bagenzi be bakazakomeza kuvugana.
-
Crystal Telecom yiyandukuje ku Isoko ry’Imari n’imigabane ry’u Rwanda –
Crystal Telecom ni ikigo cyakoraga nk’umuyobora ufasha abanyamigabane bacyo gutunga imigabane mu kigo cya MTN Rwanda.
Iki kigo cyari gifite imigabane ingana na 20% muri MTN Rwanda, ari nayo cyagurishaga ku banyamigabane bacyo, gusa kuva mu mpera z’umwaka ushize, Inama Nkuru ya CTL yemeje ko icyo kigo giseswa, abari abanyamigabane bacyo bagahindurirwa bagahabwa imigabane mu kigo cya MTN Rwanda.
Kuri ubu rero iki kigo cyamaze kwandikira ubuyobozi bwa RSE gisaba kwiyandukuza kuri iryo soko, nyuma y’uko Inama Nkuru ya Crystal Telecom yemeje uwo mwanzuro.
Mu ibaruwa banditse, bavuze ko Inama Nkuru y’icyo kigo iherutse guterana ku wa 22 Werurwe uyu mwaka, yemeje imyanzuro irimo ko ibikorwa by’ubucuruzi bya CTL bihagaritswe, ndetse bakaba batanze uburenganzira ku kigo cya MTN Rwanda bwo kwiyandikisha kuri RSE.
Inama Nkuru ya CTL kandi yemeje ko abanyamigabane b’icyo kigo, bazaguranirwa bagahabwa imigabane mu kigo cya MTN Rwanda, bigakorwa umunyamigabane aguranirwa umugabane umwe ku wundi, bivuze ko umuntu wari ufite imigabane 500 muri CTL, azahabwa indi 500 muri MTN Rwanda.
Umwanzuro wa gatatu uvuga ko Inama Nkuru ya CTL yemeje ko umutungo uzasigara nyuma y’igurana, ndetse na nyuma yo kwishyura umwenda wose CTL ifitiye ibindi bigo bitandukanye, uzasaranganywa mu banyamigabane b’icyo kigo.
Umwanzuro wa kane usaba ko nyuma yo kwishyura imyenda yose ndetse no gusaranganya ibyasigaye ku bandi banyamigabane, ubuyobozi bwa RSE bugomba gukura CTL ku rutonde rw’ibigo byanditse kuri RSE.
RSE kandi yasabwe kumenyesha iki cyemezo ku bindi bigo birimo Ikigo Kigenzura Isoko ry’Imari mu Rwanda (CMA), Ikigo cy’Imisoro n’Amahoro (RRA), Ibiro byandika ibigo by’ubucuruzi mu Rwego rw’Igihugu rw’Iterambere (RDB) ndetse n’urundi rwego rwose rukeneye ayo makuru.
CTL kandi yasabye ko hatangwa uburenganzira ku banyamigabane bazaguranirwa bagahabwa iya MTN Rwanda, kugira ngo inzego zibishinzwe zirimo CMA zibimenyeshwe kandi zibyemeze.
Mu kiganiro na IGIHE, ubuyobozi bwa MTN Rwanda bwavuze ko butariyandikisha kuri RSE mu buryo bwuzuye, kuko “Igikorwa cyo kwandikisha ikigo ku Isoko ry’Imari n’Imigabane gitwara igihe, rero ibiganiro n’abafatanyabikorwa bacu biracyakomeje”.
MTN Rwanda iritegura kwandikisha imigabane yayo mu kigo kuri RSE nyuma y’uko iki kigo cyongereye 20% ku nyungu yacyo y’umwaka ushize, ndetse kikaba cyaragize abafatabuguzi barenga miliyoni esheshatu, barimo abarenga miliyoni 3,2 bakoresha serivise za mobile money.
Iza Irame, Umuyobozi wa Crystal Telecom iri mu nzira zo guseswa / Ifoto: New Times
-
Ni ryari uwahawe urukingo rwa mbere azabonera urwa kabiri? –
RBC yasabye abantu bose bahawe urukingo rwa Covid-19 kwitegura kuzahabwa urwa kabiri nyuma y’uko iminsi yagenwe irangiye, kuko iyo umuntu atewe inkingo ebyiri ari bwo aba yiyubatsemo ubudahangarwa buhagije.
Hagati aho, igihe bizatwara kugira ngo umuntu ahabwe urukingo rwa kabiri ntikiramenyekana neza. Mbere y’uko inkingo zitangira gutangwa, ubushakashatsi bwari bwerekanye ko umuntu wahawe urukingo rwa AstraZeneca, agomba guhabwa urwa kabiri mu minsi 28 nyuma yo guterwa urwa mbere, gusa ubushakashatsi bushya buherutse gusohoka mu kinyamakuru Lancet, bwerekanye ko umuntu ashobora guterwa urukingo rwa kabiri nyuma y’ibyumweru 12, bigatuma yubaka ubudahangarwa bwo kwirinda Covid-19 ku kigero cya 82%.
Nyuma y’iminsi 22 kugera kuri 90 umuntu ahawe urukingo rwa mbere rwa AstraZeneca, umubiri we wubaka ubudahangarwa bwo kurwanya Covid-19 ku kigero kiri hagati ya 60% na 76%, mu gihe umuntu uhawe inkingo ebyiri mu gihe kiri munsi y’ibyumweru bitandatu, umubiri we wubaka ubudahangarwa bwo guhangana na Covid-19 ku kigero cya 54% gusa.
Ibi kandi ni na ko bimeze ku rukingo rwa Pfizer-BioNTech, kuko ubushakashatsi bwa vuba bwerekana ko umuntu ashobora gutegereza akazaterwa urukingo rwa kabiri nyuma y’ibyumweru 12, aho kuba iminsi 21 nk’uko byari biteganyijwe mbere. Mu gihe cy’ibyumweru bine umuntu ahawe urukingo rumwe rwa Pfizer-BioNTech, umubiri we wubaka ubudahangarwa bwo kwirinda Covid-19 ku kigero kiri hagati ya 57% na 61%.
Kubera izi mpamvu rero, ntibiramenyekana neza igihe u Rwanda ruzatangira gutanga icyiciro cya kabiri cy’inkingo ku bantu bahawe urukingo rwa mbere. Birashoboka ko u Rwanda rwashingira ku bushakashatsi bwa mbere rugatanga urukingo rwa kabiri nyuma y’iminsi 21 ku bahawe urukingo rwa Pfizer-BioNTech, cyangwa iminsi 28 ku bahawe urukingo rwa AstraZeneca.
Icyamaze kumenyekana ni uko nyuma y’ubu bushakashatsi bushya, ibihugu byinshi biri guhitamo gushyira intera ndende hagati y’inkingo ebyiri, kugira ngo urukingo rwa mbere rubanze ruhabwe abantu benshi, maze urwa kabiri ruzatangwe nyuma kandi rwongera ubudahangarwa ku bantu baruhawe.
Inkingo zatanzwe muri iki cyiciro cya mbere mu Rwanda ni 342 960 zatanzwe muri gahunda ya Covax, zirimo 240 000 za AstraZeneca na 102 960 za Pfizer-BioNTech. Hari kandi inkingo 50 000 zatanzwe n’u Buhinde, mu gihe hari izindi nkingo 1 000 zari zaratanzwe mbere yazo zose.
U Rwanda ruteganya kuzakoresha miliyoni 124$ zo kugura inkingo, ndetse byitezwe ko mu minsi ya vuba ruzabona miliyoni 47$ zo kuba rwifashisha mu kugura inkingo zikenewe kugira ngo abaturage 60% bazakingirwe bitarenze umwaka utaha, bityo icyorezo cya Covid-19 kirandurwe burundu mu Rwanda.
Icyiciro cya mbere cy’ikingira cyarangiye mu Rwanda
-
Yabahaye amafaranga yo kujya i Burundi: Lt Col Habiyaremye wa FDLR yavuye imuzi ibya Rusesabagina –
Ibi Habiyaremye yabigarutseho kuri uyu wa 25 Werurwe ubwo yari imbere y’abacamanza b’Urugereko rwihariye rw’Urukiko rukuru ruburanisha Ibyaha Mpuzamahanga n’ibyambukiranya Imipaka nk’umutangabuhamya watanzwe n’ubushinjacyaha mu rubanza Rusesabagina Paul areganwamo n’abandi bantu 20 bakurikiranyweho ibyaha birimo n’iby’iterabwoba.
Habiyaremye winjiye muri FAR mu 1991 ndetse nyuma akaza kuba mu mutwe w’iterabwoba wa FDRL, yavuze ko yamenye Rusesabagina mu 2006 binyuze mu biganiro bumvaga kuri radiyo.
Ati “Mu 2006 nk’uko nakurikiranaga amakuru mu bitangazamakuru bitandukanye, numvaga radiyo, nagiye numva abanyepolitiki batandukanye numvamo na Paul Rusesabagina, numva ibyagiye bivugwa kuri radiyo, numva imigambi ye numva ari myiza numva hari aho yahurira n’ibyo nari ndimo.”
Yavuze ko yamenye Rusesabagina bakaza no kuvugana kuri telefone binyuze ku muntu wabaga mu Bubiligi waje kujya muri RDC bakabonana.
Ati “Icyo gihe nari ntangiye no kubona uburyo nshobora kujya kuri telefone nkavugana n’abantu batandukanye, hari umuhungu wo mu Bubiligi twavuganye nibwo yaje kumbwira ku bya Paul Rusesabagina ambwira gahunda afite, numva iyo gahunda yaba ari nzima mwaka na nimero ye arayimpa, ayimpaye ndamuhamagara.”
“Naramuhamagaye ndamwibwira, mubwira uwo ndi we mubwira ko nyobora batayo, mubwira imigabo n’imigambi yacu, mubwira uko dutekereza, mubwira uko tubumva nk’abanyepolitike bari hanze badufasha kuko icyo gihe urumva twebwe iwacu muri FDLR hari hatangiye kuzamo utubazo duke tw’imbere.”
Yakomeje agira ati “Icyo gihe hari hakenewe igisubizo kandi byari na ngombwa ukurikije gahunda yari ihari numva nawe hari icyo abyumvaho ndetse anambwira ko yanagerageje no kuvugana n’abayobozi ba FDRL ngo babe bafatanya baza kutagira ibyo bumvikanaho.”
Baje kuburana, bongera kubonana banoza umugambi
Kuva iki gihe ngo ibiganiro hagati Habiyaremye na Rusesabagina byabaye nk’aho bihagarara kuko aho uyu mugabo yabaga muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo telefoni ntizakoraga kubera ko nta “network”.
Habiyaremye yavuze ko kuva mu 2006 atigeze yongera kuvugana na Rusesabagina ko ahubwo mu 2007 yagize ikibazo cy’uburwayi yaka uruhushya ajya kwivuriza muri Zambia.
Ati “Mu 2007 naje kugira ikibazo cy’uburwayi naka uruhushya kugira ngo njye kwivuza hanze kuko aho nari ntabwo byari byoroshye bitewe n’uburwayi nari nagize, bampa uruhushya rw’umwaka ndasohoka njya kwivuza i Lusaka muri Zambia ubwo ni mu mpera za 2007, ngezeyo aho umuryango wanjye wari utuye nahasanze umuturanyi w’Umunyarwanda witwaga Nsengiyumva Appolinaire turamenyana nk’Umunyarwanda aza kuza gusurwa n’umuntu witwa Minani Innocent wari uvuye mu Bubiligi amumbwira nk’umuntu w’impunzi uba hanze.”
Habiyaremye yavuze ko kuganira na Minani aribyo byamubereye imbarutso yo kongera kuvugana na Rusesabagina.
Ati “Twaganiraga ibya politike, ibya gisirikare […] twabiganiriyeho aza gukomeza ku izina rya Paul Rusesabagina mubwira ko mu 2006 twari twaravuganye noneho tubiganiraho byimbitse nibwo twavuganye ampa nimero ze ndamuhamagara ndamwibwira urumva nimero ya mbere nari narayitaye kubera imirwano, twaravuganye numva aranyibutse tuvugana ku birebana n’aho nari ndi mu ishyamba.”
Ibiganiro uyu mugabo yagiranye na Rusesabagina kuri iyi nshuro byari bikomeye kuko ngo aribwo yamuhishuriye umugambi yari afite k’u Rwanda.
Ati “Rusesabagina tuganira yambwiye ko afite ishyaka rya politike ko ariko bari mu biganiro kugira ngo barebe ko habaho imishyikirano na Leta y’u Rwanda ariko bakumva ko ntacyo byaba bitwaye imishyikirano igenze neza ariko ko iryo shyaka rifite n’ingabo zagaragaza imbaraga nabyo ntacyo byaba bitwaye ariko nanone ku rundi ruhande byananirana izo ngabo zikaba zafasha mu gushyira igitutu k’u Rwanda.”
“Niba ari ibyo bagabana bikagira uko biboneka ku bwinshi na none byananirana ikibazo kigakemuka hakoreshejwe imirwano. Ni ukuvuga abo bantu yari yancinze ko nabikurikirana cyane cyane nkareba muri FDRL kuko niho hari harimo ingabo zatojwe, zakoze imyitozo ihagije zinamenyereye urugamba no gushakisha n’ahandi hose hashoboka.”
“Ibyo twabyumvikanyeho mubwira ko bisaba ubushobozi bw’ibikoresho bya gisirikare byinshi kandi bihenze, bigasaba amafaranga kugira ngo abantu babashe gukora, babashe kugenda, babashe kubaho, babashe kubona imiti n’ibindi byose ambwira ko ibyo atari ikibazo ko bihari. Ndavuga nti niba bihari reka turebe icyo twakora tuve mu magambo tujye mu bikorwa.”
Yabahaye amafaranga yo kujya i Burundi gushaka ubufasha
Lt Col Habiyaremye yavuze ko ubwo yongeraga kuganira na Rusesabagina yatangiye kumwoherereza amafaranga arimo na 1000$ yamuhaye nyuma yo kumubwira ko arwaye.
Ati “Mubwira ko naje ndwaye anyoherereza 1000$, ayanyujije kuri Nsengiyumva Appolinaire nk’umuturanyi twari tumaze kumenyana kandi nawe bari basanzwe baziranye njye sinashoboraga kujya kuyareba nari ntaramenya umujyi n’ururimi kandi ibyangombwa byanjye nanjye nabaga ntabyizeye neza cyane ko nakoreshaga ibyangombwa byo muri Congo bitandukanye bitewe n’aho ngiye.”
“Nakomeje kuvugana na Rusesabagina dupanga iby’akazi kuko ubwo twari twamaze kwinjira mu mukino neza, nibwo naje kumubwira ko n’ubundi ubushobozi bugikenewe aza kunyoherereza andi mafaranga ayanyujije ku witwa Umwari, icyo gihe yari 870$ n’andi 850$ yaje mu byiciro bitandukanye, nyuma y’aho gato aza kunyoherereza andi 400 €.”
Lt Col Habiyaremye yavuze ko mu gihe yaganiraga na Rusesabagina mu 2006 yaje kumuhuza na Col Nditurende Tharcisse icyo gihe wari ukiri muri FDLR.
Nyuma ngo Habiyaremye yaje kumenya ko Col Nditurende yiyomoye kuri FDLR abimenyesha Rusesabagina.
Iki gihe ngo Col Nditurende yari yabwiye Lt Col Habiyaremye ko afite gahunda yo kujya i Burundi guhura na Gen Adolphe Nshimirimana wari ukiriye iperereza ry’i Burundi kugira ngo amwake ubufasha mu bijyanye na gahunda ya gisirikare.
Ati “Nabibwiye Paul Rusesabagina ambwira ko tugomba kujyana kugira ngo njye kumva ibiganiro byabo koko niba bishinga kandi twumve niba dusanze bifatika hari icyo twamusaba kudufasha, ubwo nyine niho twafashe gahunda yo kujya i Burundi, njye mpaguruka i Lusaka, Col Nditurende ahaguruka mu majyaruguru ya Kivu.”
Lt Col Habiyaremye yavuze ko bageze Dar es Salaam baje kubwira Rusesabagina ko bafite ikibazo cy’amafaranga kubera ko ahantu bagiye batahizeye bikaba bibasaba ubushobozi buhagije tumubwira ko atwoherereza amafaranga. Iki gihe ngo Rusesabagina yaboherereje 2000$.
Nyuma yo kubona aya mafaranga ngo bagiye i Burundi babonana na Gen Adolphe Nshimirimana bamusaba ubufasha mu by’ibikoresho bya gisirikare, iperereza ndetse banamugaragariza ko bashobora gukoresha u Burundi nk’ahantu bagaba ibitero k’u Rwanda baturutse.
Gen Adolphe Nshimirimana ngo nta gisubizo yabahaye ahubwo yababwiye ko agiye kubiganirizaho bagenzi be bakazakomeza kuvugana.

-
Umukino we wa mbere mu ikipe y’igihugu nkuru, igitego cya mbere â Byiringiro Lague yavuze uwo yagituye #rwanda #RwOT
Nyuma yo gutsinda igitego cye cya mbere mu ikipe y’igihugu nkuru, Byringiro Lague yavuze ko yagituye nyina umubyara udahwema kumushyigikira umunsi ku munsi kugira ngo abe yagira icyo ageraho.
Ku munsi w’ejo ku wa Gatatu, Byiringiro Lague yakinaga umukino we wa mbere mu ikipe y’igihugu nkuru, hari mu mukino u Rwanda rwatsinzemo Mozambique 1-0 mu gushaka itike y’igikombe cy’Afurika cya 2021.
Yinjiye mu kibuga ku munota wa 46 asimbura Manzi Thierry biza no kumuhira atsinda igitego ku munota wa 69.
Hari nyuma y’akazi gakomeye kakozwe na Meddie Kagere wazamukanye umupira akinjira mu rubuga rw’amahina, agatanga umupira Mangwende ahita akoreraho Lague na we ahita arangiriza mu rushundura.
Mu kiganiro kigufi yahaye ikinyamakuru ISIMBI, Byiringiro Lague yavuze ko iki gitego yagituye nyina wamushyigikiye kuva ku itangiriro.
Ati'umuntu wa mbere nagituye ni mama wanjye, ntahwema kunshyigikira kuva ku itangiriro twari kumwe. Abandi ni abanyarwanda bose muri rusange.'
Byiringo Lague wari umukino we wa mbere mu ikipe y’igihugu nkuru (Amavubi Senior), ukaba umukino we we wa 11 mu ikipe y’igihugu, indi mikino 10 yakinnye harimo 4 yo mu batarengeje imyaka 20(Amavubi U20), 2 mu batarengeje imyaka 23(Amavubi U23) ibiri ya gishuti mu ikipe y’abakinnyi bakina imbere mu gihugu n’ibiri muri CHAN 2020(yari Equipe CHAN).
Byiringiro yinjiyemo asimbura agora cyane Mozambique
Yatsinze igitego cyahesheje u Rwanda amanota 3 -
LIVE : Ubushinjacyaha bwasobanuye ko ibikorwa by’iterabwoba bya FLN byari bigambiriye Abaturarwanda bose #rwanda #RwOT
UKO IBURANISHA RIRI KUGENDAâ¦.
Muri uru rubanza, Ubushinjacyaha bukomeje gusobanura birambuye ibikorwa bigize ibyaha bikurikiranywe kuri bariya bantu bayobowe na Paul Rusesabagina ukekwaho ko ari we wateraga inkunga biriya bikorwa.
Ubushinjacyaha bwahereye ku cyaha cy’Iterabwoba kuva kuri uyu wa Kabiri, uyu munsi bwasobanuye ibijyanye n’ibitero byagabwe na MRCD-FLN byatangiye gukorwa muri 2018 mu bice binyuranye by’u Rwanda.
Buvuga ko ibi bitero byahitanye ubuzima bwa bamwe, bikangiza ibikorwa birimo ibyatwitswe n’imodoka ndetse no gushimuta bamwe mu bantu.
Buvuga ko ibi bitero byagiye byigambwa na Nsabimana Callixte Sankara ndetse na Paul Rusesabagina bagiye babitangaza mu binyamakuru binyuranye ndetse n’amatangazo bagiye basinya.
Byagabwe mu Turere twa Nyaruguru, Nyamagabe na Rusizi byagize ingaruka ku baturage zirimo kugira ubwoba.
Buvuga ko abaturage baterwa ubwoba, baba bahagarariye igice kinini cy’abandi baturage ku buryo abagizweho ingaruka na biriya bitero muri turiya Turere 'ariko abagabaga ibitero hari ubutumwa bashakaga gutanga ku bandi baturarwanda muri rusange.'
Ndetse ngo na nyuma ya buri gitero hari itangazo ryasohokaga ryasinyweho na Sankara cyangwa Rusesabagina ryabaga risobanura ibintu bireba Abaturarwanda bose.
Nko ku wa 19 Werurwe 2019, rya Sankara yasohoye itangazo rigenewe Abanyamakuru asaba Abanyarwanda 'Cyane cyane abatuye hafi y’imipaka y’Amajyepfo agana Iburengerazuba ndetse n’imipaka y’Amajyaruguru y’ishyamba rya Nyungwe, abahamagarira kwirinda kugenda nijoro cyane cyane Uturere turimo ibikorwa bya Gisirikare.'
Umushinjacyaha avuga ko iri tangazo rishaka kugaragaza ko haba ubutumwa burikubiyemo buba bugenewe abaturage barenze abatuye muri cya gice cyagabwemo ibikorwa by’ubugizi bwa nabi.
Na none tariki 21 Werurwe 2019, na none Sankara nk’umuvugizi wa FLN akaba na Visi Perezida wa Kabiri wa MRCD, yasohoye itangazo 'noneho yahamagariraga Abanyarwanda n’abanyamahanga kwirinda kujya muri cya gice cy’imirwano ndetse asaba n’abaturage kureka gukora amarondo y’ijoro.'
Hari kandi itangazo ryo ku wa 30 Mata 2019, Paul Rusesabagina ubwe yasohoye itangazo arigeneye Abanyamakuru na we ahamagarira Abanyarwanda n’abanyamahanga kutajya muri cya gice cyaberagamo imirwano.
Umushinjacyaha ati 'Nta kindi gice bitaga igice cy’imirwano, nta yindi ntambara cyangwa se ikindi kibazo cyari gihari ahubwo ni bya bikorwa twavugaga by’iterabwoba.'
Ubushinjacyaha buvuga ko hadashobora kubaho gutandukanye MRCD na FLN kuko yose ari imitwe y’Iterabwoba ndetse ko ibyakorwaga n’abarwanyi ba FLN byabaga ari amabwiriza yatanzwe College de Presidents yari igizwe n’abayobozi b’iriya mpuzamashyaka MRCD barimo Paul Rusesabagina wa PDR-Ihumure.
Buvuga ko iyi mitwe yombi (MRCD na FLN) igomba gufatwa nk’iy’iterabwoba kuko nubwo bavugaga ko bashaka kubohora u Rwanda ariko uburyo bashakaga kubikora, bigize biriya bikorwa by’iterabwoba.
UKWEZI.RW