Category: Uncategorized

  • Mu Rwanda hasohotse iteka rya Minisitiri risobanura ibyo guhinga urumogi #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Iteka rya Minisitiri ryasinywe na Minisitiri w’ubuzima, Dr. Daniel Ngamije, na Minisitiri w’Ubutabera akaba n’Intumwa ya Leta, Johnston Busingye, ku itariki 25 Kamena 2021, risobanura uko ubuhinzi bw’urumogi rugenewe gukorwamo imiti buzakorwa, ndetse n’ingamba zijyanye no kugenzura ko nta warukoresha mu buryo rutagenwe.

    Iteka rya Minisitiri no 003/MoH/2021 ryo ku wa 25/06/2021, ryerekeye urumogi n’ibikomoka ku rumogi, riteganya ibigo n’ahandi hantu hakorerwa ibikorwa bigamije ikoreshwa ry’urumogi cyangwa ibikomoka ku rumogi.

    Ibikorwa bijyanye no guhinga, gutunganya, gukwirakwiza no gukoresha urumogi bikorerwa mu bigo byigenga cyangwa ibigo bya Leta byabiherewe uburenganzira n’urwego rubifitiye ububasha kandi bigakorerwa aho ibyo bigo bikorera cyangwa ahandi hantu hemejwe n’urwego rubifitiye ububasha, nk’uko biteganywa n’ingingo ya 3 y’iryo teka rya Minisitiri.

    Ingingo ya 4 y’iryo teka igaragaza abemerewe uruhushya, “Umuntu wemerewe gukora ibikorwa biteganyijwe n’iri teka, ni umushoramari cyangwa undi muntu wese wiyemeje gukora igikorwa cyo guhinga, gutunganya, gutumiza cyangwa kohereza mu mahanga no gukoresha urumogi n’ibikomoka ku rumogi, agamije gusa ubuvuzi cyangwa ubushakashatsi”.

    Mu bwoko bw’impushya zitangwa harimo uruhushya rwo guhinga, icyemezo cyo gutumiza mu mahanga imbuto, uturemangingo ndangasano n’ibindi bice by’igihingwa biterwa, icyemezo cyo kohereza mu mahanga imbuto, uturemangingo ndangasano n’ibindi bice by’igihingwa biterwa.

    Hari kandi uruhushya rwo gutunganya urumogi n’ibikomoka ku rumogi, icyemezo cyo gutumiza mu mahanga urumogi n’ibikomoka ku rumogi, icyemezo cyo kohereza mu mahanga urumogi n’ibikomoka ku rumogi. Icyemezo cyo kwandikisha urumogi n’ibirukomokaho byatunganyijwe ndetse n’uruhushya rw’ubushakashatsi nk’uko bikubiye mu ngingo ya 5 y’iryo teka rya Minisitiri. Uruhushya ruteganywa muri iri teka, rumara igihe cy’imyaka itanu (5) ishobora kongerwa.

    Ingingo ya 18, 19 na 20 z’iryo teka, zisobanura ibijyanye n’ibihano bihabwa uwahawe uruhushya, nyuma ntiyubahirize ibiteganywa n’iryo teka. Mu bihano ahabwa harimo, guhagarika by’agatenyo uruhushya bikozwe n’urwego rubifitiye ububasha, mu gihe uwahawe uruhushya atubahirije ibitegangwa n’iryo teka, amategeko cyangwa amabwiriza bibigenga.

    Uwahagarikiwe uruhushya by’agateganyo, ashobora gutakambira urwego rubifitiye ubushobozi mu gihe kitarenze ukwezi kumwe, guhera igihe yamenyeshejwe icyemezo cyo guhagarika uruhushya by’agateganyo.

    Iryo teka riteganya ko urumogi n’ibikomoka ku rumogi bikoreshwa mu buvuzi igihe byanditswe n’umuganga w’inzobere gusa.

    Ibijyanye n’ingamba z’ibanze zirebana n’umutekano, ukora ibikorwa byerekeye urumogi n’ibikomoka ku rumogi, ngo aha Polisi y’u Rwanda gahunda y’umutekano kugira ngo iyemeze, iyo gahunda y’umutekano ngo iba igomba kuba igaragaza ko uwo ukora ibyo bikora azita ku ngamba zikurikira, hari ugushyiraho uruzitiro rw’ibice bibiri, kuba hari irondo rikorwa hagati y’ibyo bice bibiri by’urwo ruzitiro, gukoresha sosiyete itanga serivisi z’umutekano zitangwa n’abikorera yemewe, icunga umutekano wo hanze amasaha yose agize umunsi kandi mu minsi yose igize icyumweru.

    Hari kandi gushyiraho amatara y’umutekano, kamera zifashishwa mu kugenzura umutekano, iminara yifashishwa mu gucunga umutekano, uburyo bwo gutahura ibyinjiye mu buryo butemewe, icyumba cyo kugenzura itumanaho, ibimenyetso bimyasa n’ibindi nk’uko bikubiye mu ngingo ya 15 y’iryo teka rya Minisitiri.

    Ibijyanye no gukurikirana ko ibisabwa byubahirizwa n’ubufatanye mu gucunga umutekano, bizakorwa n’ukora ibikorwa byerekeye urumogi n’ibikomoka ku rumogi, sosiyete itanga serivisi z’umutekano, Polisi y’u Rwanda, Ingabo z’u Rwanda, inzego za Leta zishinzwe gutanga impushya n’ibyemezo n’inzego z’imitegekere y’igihugu zegerejwe abaturage.

    Bakurikirana ko ibisabwa mu rwego rw’umutekano byubahirizwa, bagahanahana amakuru kandi bagafatanya hagamijwe gucunga umutekano nk’uko biteganywa mu ngingo ya 17 y’iryo teka rya Minisitiri.

    U Rwanda nirutangira ubuhinzi bw’urumogi, ruzaba rwiyongereya ku bindi bihugu by’Afurika birimo Lesotho, Kenya, Zimbabwe, Maroc na Uganda, byo byatangiye kwinjiza amafaranga menshi aturuka kuri icyo gihingwa ngengabukungu.

  • Burna Boy akomeje kwanikira abandi bahanzi mu bihembo mpuzamahanga #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Burna Boy amaze kwerekana ko ari igihangange mu muziki wa Afurika
    Burna Boy amaze kwerekana ko ari igihangange mu muziki wa Afurika

    Ibaye inshuro ya gatatu yikurikiranya Burna Boy yegukana kimwe muri ibi bihembo bitangwa buri mwaka. Zimwe mu mpamvu zituma akomeje guhigika abandi ni uko ari umwe mu bahanzi bamaze kwigarurira abakunzi benshi ku isi, akaba umwe mu bakoze albums zakunzwe cyane, ndetse akaba yaranagurishije cyane ku isoko mpuzamahanga.

    Si ibyo gusa kuko n’akanama nkemurampaka gahitamo umuhanzi werekanye ubuhanga kurusha abandi, hakiyongeraho n’amajwi y’abafana.

    Mu kwezi kwa Werurwe 2021 Burna Boy yatwaye igihembo cya zahabu n’ishyirahamwe rikomeye ry’abanyamuziki bo muri Amerika rizwi nka RIAA (Recording Industry Association of America). Iki gihembo gihabwa umunyamuziki wakoze akanagurisha indirimbo nyinshi wenyine.

    N’ubwo Diamond Platnumz yatsinzwe agataha amara masa, yashimiwe cyane n’Abanyatanzaniya kubera ko yitabiriye itangwa ry’ibi bihembo yambaye kinyafurika afite ingabo n’icumu.

    Diamond yihanganishije abafana be, abizeza ko n’ubwo atahawe igihembo kuri iyi nshuro, azagitwara ubutaha.
    Yagize ati “Ni ishema kubona Tanzania ivugwa mu bihugu bifite abahanzi beza ku isi, ni ikintu cyo gushima Imana….Nizeye ko ikindi gihe igihembo tuzagitwara kandi mfite icyizere ejo n’ejobundi hari undi muhanzi uzahagararira neza igihugu.”

    BET Awards ni ibihembo bitangwa na televiziyo ikomeye ku isi iba muri Amerika yitwa Black Entertainment Television Network. Uyu mwaka umuhango wo gutanga ibyo bihembo wabereye i Los angeles muri Microsoft Theater bikaba bihabwa abirabura barushije abandi mu bikorwa bya muzika, filime, ibiganiro bya televiziyo n’imikino.


  • Amajyaruguru: PSF yatangije ubukangurambaga bwo gukebura abacuruzi batubahiriza amabwiriza yo kwirinda Covid-19 #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Bamwe mu bacuruzi berekana uko kandagira ukarabe zikoreshwa
    Bamwe mu bacuruzi berekana uko kandagira ukarabe zikoreshwa

    Mu gikorwa cyo gutangiza ubwo bukangurambaga, cyabereye mu Murenge wa Busogo mu Karere ka Musanse ku wa Mbere tariki 28 Kamena 2021, cyaranzwe no kugenzura uko abacururiza muri santere ya Byangabo, bubahiriza amabwiriza yo kwirinda Covid-19 cyo kimwe n’ababagana.

    Abakoraga ubugenzuzi biganjemo abayobozi, binjiraga muri buri duka, batunguwe no gusanga ayo mabwiriza hari benshi batayubahiriza. Amaduka menshi bagiye basanga atagira kandagira ukarabe n’iziyafite ba nyirayo badaheruka kuzishyiramo amazi n’isabuni, ngo bifashe abahagana kuhinjira babanje kwisukura intoki.

    Umwe mu bagaragaye yemerera abakiriya ko binjira mu iduka rye batabanje gukaraba intoki, n’uwo mucuruzi ubwe atambaye neza agapfukamunwa, yewe na kandagira ukarabe ibitse mu iduka idakoreshwa.

    Yagize ati “Narimo ndwana no gukinga iduka bwangu, kuko hari umuntu musanze nari ngiye kureba dufitanye gahunda. Ni yo mpamvu buriya n’agapfukamunwa kamanutse munsi y’akananwa, kakava mu mwanya wako, musanze koko nari nkambaye nabi!”

    Mu bugenzuzi bwakorewe mu maduka y
    Mu bugenzuzi bwakorewe mu maduka y’ubucuruzi, 85% byagaragaye ko batubahiriza amabwiriza y’ubwirinzi

    Asabwe kwerekana kandagira ukarabe y’iduka rye uko ikoreshwa, uyu mucuruzi byamutwaye umwanya utari munsi y’iminota itanu arwana na yo, yamunaniye gufunguka, kandi bigaragara ko ifite ivumbi nk’aho atanaheruka kuyikorsha.

    Ati “Mu bigaragara kandagira ukarabe ubwo nayibikaga ejobundi yarakoraga. Ariko ndabona ntari kumenya impamvu inaniranye mu buryo butunguranye. Buriya biransaba kuyijyana bongere bayikanike. Ndabikoraho bwangu”.

    Mu maduka y’ubucuruzi abarizwa muri santere ya Byangabo, yose abo bayobozi bakoreyemo igenzura, 85% by’abayakoreramo ntibari bubahirije ibisabwa mu kwirinda Covid-9, n’abagerageje kubikora, bwari mu uryo bwa nyirarureshywa; ku buryo hari n’abacuruzi babonye abo bayobozi bahageze, mu kwikeka amababa bahitamo gukinga imiryango y’amaduka, bakizwa n’amaguru.

    Ikibazo cy’abarenga ku mabwiriza yo kwirinda Covid-19, bagaragara mu masantere y’ubucuruzi n’amasoko, kimaze iminsi gihangayikishije inzego zitandukanye, ari na yo mpamvu Urugaga rw’Abikorera mu Ntara y’Amajyaruguru, rwatangije ubukangurambaga bugamije gukebura abacuruzi n’ababagana.

    Umuyobozi ukuriye PSF mu Ntara y’Amajyaruguru, Mukanyarwaya Donatha, yagize ati: “Biragaragara ko hari abacuruzi barimo kudohoka ku mabwiriza yo kwirinda Covid-19. Hamwe usanga kandagira ukarabe zidaheruka amazi n’isabuni. Hari n’amaduka n’amaresitora amwe n’amwe bigaragaramo umwanda, ukabona ko uretse no kwandura Covid-19 hari n’ibyago byinshi byo kuba abahagana bakwandura n’izindi ndwara. Ni yo mpamvu twashyizeho abakangurambaga b’Imboni za PSF, bagiye kudufasha iduka ku rindi, kujya bahwitura abacuruzi n’ababagana, kugira ngo bifashe abantu kwikebuka”.

    Mukanyarwaya Donatha ukuriye Urugaga rw
    Mukanyarwaya Donatha ukuriye Urugaga rw’Abikorera mu Ntara y’Amajyaruguru

    Uyu muyobozi yibukije abikorera kutajenjekera iki cyorezo gikomeje gukoma mu nkokora ibikorwa bitandukanye n’iby’abikorera bidasigaye.

    Ati “Abikorera murabizi neza ko iki cyorezo cyadukomye mu nkokora, twisanga mu bihombo bikabije, na n’iyi saha tukibaza uko tuzabyigobotora. None se ko ndeba hari naa bamwe mu bikorera bareberera iki cyorezo kikaba gikomeje kudushegesha, aho na twa tundi ducye twari dusigaranye, ntituyoyoka tutureba? Birasaba kugihagurukira nta n’umwe usigaye”.

    Yongeye ati “Hari abagiye batubona bakinga imiryango. Corona ntawe uyikingirana, kandi nta n’uwiruka ngo ayisige; yewe nta n’aho wayihungira hatari mu kuyirwanya abantu bivuye inyuma kandi bashyizemo umwete, kugeza ubwo izaranduka burundu”.

    Umukuru w’Intara y’Amajyaruguru, Dancille Nyirarugero, yibukije abaturage ko uburyo iki cyorezo gikomeje gukwirakwira kandi gihitana abantu, bihangayikishije. Bityo abasaba kwitwararika, by’umwihariko abacuruzi, kugira ngo batazisanga cyafashe indi ntera, yatuma hafatwa izindi ngamba, ziganisha no muri gahunda ya Guma mu rugo.

    Yagize ati “Icyo mbasaba ni uko mukurikiza ingamba zo kwirinda iki cyorezo mudakorera ku ijisho, ngo mujyeho mucunganwe n’uko agapfukamunwa mukambara neza ari uko ubuyobozi bubareba. Ko muhana intera hagati yanyu cyangwa mwirinze ingendo zitemewe kuko ubuyobozi bubareba. Ndagira ngo mbibutse ko ibyo bidakwiye.kwirinda Covid-9 mukwiye kumva ko atari urugamba duhuriyeho twese. Tubigize ibyacu, twagitsinda vuba, tugasubira mu buzima twahozemo”.

    Abazakora ubwo bukangurambaga bazajya bagaragara muri iyi myambaro
    Abazakora ubwo bukangurambaga bazajya bagaragara muri iyi myambaro

    Ubukangurambaga bugiye gukorwa n’Imboni za PSF mu kurwanya Covid-19 buzamara iminsi 15. Aho zigiye kujya zizenguruka mu ma Centre akomeye yo mu mirenge intandukanye mu Ntara y’Amajyaruguru, zireba niba ingamba zo gukumira Covid-9 zubahirizwa mu maduka no mu masoko.


  • Amajyepfo: Imiryango 241 y’abarokotse Jenoside yubakiwe amacumbi mu mwaka umwe(Amafoto) – #rwanda #RwOT

    Iyo miryango yubakiwe nyuma y’uko bigaragaraye ko hari abadafite aho kuba hashimishije abandi bakaba basembera, bituma uturere tubishyira mu igenamigambi ryatwo ndetse bisabirwa n’ingengo y’imari.

    Yose yubakiwe muri uyu mwaka w’imihigo wa 2020/2021. Mu Karere ka Huye hubatswe imidugudu yatujwemo imiryango 64 irimo 56 y’abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi. Ni inzu zubatswe mu buryo bw’ebyiri muri imwe zifite agaciro k’agera kuri miliyoni 813 Frw.

    Mu karere ka Nyamagabe hubakiwe imiryango 36, inzu zose zitwara amafaranga asaga miliyoni 599 muri Nyaruguru hubakirwa imiryango 17 mu nzu zatwaye hafi miliyoni 250 z’amafaranga y’u Rwanda.

    Mu Karere ka Gisagara imiryango 26 ni yo yubakiwe inzu mu midugudu inyuranye zatwaye asaga miliyoni 282 Frw naho mu Karere ka Nyanza hubakirwa imiryango 35 inzu zatwaye hafi miliyoni 466 Frw.

    Mu karere ka Ruhango hubatswe inzu zahawe imiryango 12 hamwe n’ibikoresho byo mu nzu, byose bitwara miliyoni 130 Frw.

    Mu Karere ka Muhanga hubakiwe imiryango 19 inzu zitwara asaga miliyoni 220 Frw. Hubatswe n’umudugudu w’icyitegererezo wa Cyankeri mu Murenge wa Kabacuzi watwaye asanga miliyoni 119 Frw naho mu Karere ka Kamonyi hubakiwe imiryango 40 mu mirenge itandukanye, inzu zatwaye asaga miliyoni 404 Frw.

    Izo nzu zagiye zubakwa mu buryo bw’ebyiri muri imwe kandi buri muryango uhabwa inzu ifite ubwiherero n’igikoni kandi hari n’ibigega bifata amazi. Abazitujwemo bahawe ibikoresho by’ibanze byo mu rugo birimo intebe n’ibitanda biriho matola ndetse banahabwa ibikoresho byo mu gikoni n’ibyo ku meza.

    Abagize iyo miryango yahawe inzu bavuga ko nubwo bari bamaze igihe kinini batagira aho kuba heza, bishimira kuba Leta itabatereranye ikaba yarabashakiye aho kuba heza habafasha gutuza no gutekereza neza.

    Kayitesi Denyse uri mu bahawe inzu mu Mudugudu wa Mbuye mu Karere ka Nyanza, yavuze ko ibyishimo afite atabona uko abivuga kuko bimeze nk’ibonekerwa.

    Ati “Twishimye, twarize rwose dufite ibyishimo byinshi. Ndashimira Leta yacu ariko by’umwihariko ndashimira Nyakubahwa Perezida wacu Paul Kagame ko yabonye ko nkwiriye kuva mu bwigunge nkagira aho kuba heza nka hano.”

    Mukarurinda Patricie wo mu Murenge wa Kigoma mu Karere ka Huye, avuga ko inzu yari yarubakiwe mu 1999 yashaje bituma ajya gucumbika mu Burasirazuba aho yacaga inshuro kugira ngo abone amafaranga y’ubukode.

    Ati “I Kibungo nagiyeyo mu 2017 mu kwezi kwa Cyenda, ni uko mu kwa mbere numva ngo batangiye kutwubakira, ejobundi numva umuyobozi w’umurenge arampamagaye ngo nze gutombora inzu.”

    Abatujwe mu Mudugudu wa Mbari uherereye mu Karere ka Kamonyi, nabo bavuga ko imibereho yabo yahindutse.

    Gatera Adrien yagize ati “Nari mbayeho nabi ncumbitse mu nzu yenda kungwaho. Bampaye inzu nziza irimo n’ibikoresho byose, ku buryo ubu mbayeho neza n’abana banjye.”

    Guverineri w’Intara y’Amajyepfo, Kayitesi Alice, asaba abahawe inzu bose kuzifata neza no kurushaho gutekereza byagutse icyo bakora kibateza imbere.

    Ati “Iterambere ry’igihugu cyacu twese tugomba kurihuriraho kandi tugatera imbere twese nta wusigaye inyuma, rero turabasaba kujya mufata neza ibikorwa mugezwaho no kubibungabunga nk’ibyanyu, guharanira ko bitakwangirika ariko kandi mukabibyaza umusaruro.”

    “Uwajyaga abyuka ajya gushaka aho akorera amafaranga ngo yishyure inzu, icyo gikorwa kindi yaheragaho nagihereho yiteze imbere kurushaho kandi birashoboka. Turashaka ko mutekereza byagutse tugatera intambwe igana imbere.”

    Usibye iyi miryango yubakiwe hatanzwe isoko, hari n’abandi barokotse Jenoside bubakirwa muri gahunda y’umuganda cyangwa bakaba bafite ubushobozi bakiyubakira ubuyobozi bukabaha amabati.

    Abarokotse Jenoside mu Karere ka Huye bishimiye inzu bahawe bavuga ko bazazifata neza

    Imwe mu miryango y’abarokotse Jenoside yubakiwe mu mirenge itandukanye y’Akarere ka Kamonyi muri uyu mwaka w’imihigo

    Izi nzu zubatswe muri uyu mwaka hagamijwe gufasha abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi gutura heza no kubaho neza

    Mu Karere ka Gisagara imiryango 26 ni yo yubakiwe inzu

    Muri uyu mwaka mu Karere ka Nyanza hubakiwe imiryango 35 y’Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi

    Zimwe mu nzu zubakiwe abarokotse Jenosida yakorewe Abatutsi mu Karere ka Nyamagabe

    Guverineri Kayitesi asaba abahawe inzu zo kubamo bose kuzifata neza no kurushaho gutekereza byagutse icyo bakora kibateza imbere

    Guverineri Kayitesi asaba abahawe inzu zo kubamo bose kuzifata neza no kurushaho gutekereza byagutse icyo bakora kibateza imbere

    Gatera Adrien wo mu Karere ka Kamonyi yishimira ko yahawe inzu nziza yo kubamo

    Ibyishimo ku miryango y’abarokotse Jenoside mu Karere ka Nyanza yahawe inzu zo kubamo

    Guverineri w’Intara y’Amajyepfo, Kayitesi Alice, asaba abahawe inzu zo kubamo bose kuzifata neza no kurushaho gutekereza byagutse icyo bakora kibateza imbere

    [email protected]


  • Rusizi: Umwarimu yafashwe asambana n’umunyeshuri yigisha – #rwanda #RwOT

    Bivugwa ko yabikoze kugira ngo azamuhe amanota meza mu isomo yigisha.

    Uyu mwarimu yaguwe gitumo arimo gusambanya uwo munyeshuri mu gihuru mu Murenge wa Kamembe, bikaba byarabaye mu ijoro ryo ku wa Gatanu tariki ya 25 Kamena 2021.

    Amakuru agera kuri IGIHE, avuga ko uyu mwarimu yafashwe na se w’umukobwa, wabonye umwana we asohotse mu rugo ntamushire amakenga akamukurikira.

    Uyu mwarimu wigisha imibare mu cyiciro rusange cy’amashuri yisumbuye, kuri ubu afungiye kuri sitasiyo ya RIB ya Kamembe.

    Umuvugizi w’umusigire w’Urwego rw’Ubugenzacyaha (RIB) Dr. Murangira B. Thierry, yabwiye IGIHE ko uyu mwarimu koko afunzwe akekwaho gusambanya umunyeshuri yigisha.

    Ati “ Nibyo arafunzwe. Yasambanyije umunyeshuri we avuga ko azamuha amanota ariko uwo munyeshuri arengeje imyaka 18, ari mu myaka y’ubukure. Igihano aba agomba guhanishwa kibarirwa mu byo bita ishimishamubiri.”

    Igitabo cy’amategeko agena ibyaha n’ibihano mu Rwanda kivuga ko uhamwe n’icyaha cy’ishimishamubiri iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa igifungo kiri hagati y’imyaka itanu n’irindwi, n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda ari hagati ya miliyoni imwe na miliyoni ebyiri.

    Ifoto igaragaza umujyi wa Kamembe muri Rusizi

  • Amajyaruguru: PSF n’Intara mu rugamba rwo kurwanya Covid-19 yakajije umurego – #rwanda #RwOT

    Muri ubu bukangurambaga buzibanda ku bacuruzi bakorera muri santere ziteye imbere bugere no kubabagana, hifashishijwe urubyiruko rw’abakorerabushake ba PSF bazakorera mu mirenge yose igize iyo Ntara bakangurira abacuruzi n’ababagana kurushaho kwitwararika no kubahiriza amabwiriza yo kwirinda Covid-19 kuko ariyo ntwaro yo kuyirandura muri iyi Ntara ikurikiye Umujyi wa Kigali mu kugira abanduye benshi muri iyi minsi.

    Ubwo hasurwaga Santere ya Byangabo yo mu Murenge wa Busogo iza ku isonga mu kugira abanduye benshi mu Ntara y’Amajyaruguru, Umuyobozi w’iyi Ntara Nyirarugero Dancille, yasabye abacuruzi kutirara na gato ahubwo bakarushaho gukomeza kubahiriza amabwiriza yo kwirinda Covid-19 ndetse bagafasha n’ababagana kuyubahiriza.

    Yagize ati” Murabyumva ko ku isi hose Covid-19 ihangayikishije, muri iyi Ntara uyu Murenge wa Busogo ni wo uza imbere, iryo si ishema kuko nta gihembo dutegerejemo. Mwibaze icyatumye tugaruka muri Guma mu Karere, ejo tudafashe ingamba twakwisanga muri Guma mu Rugo. Igisubizo cya Covid-19 nta handi kiri, ni twe tugifite”

    “Abacuruzi muzi neza kurusha abandi igihombo mwagiriye muri Guma mu Rugo, mugomba kubahiriza amabwiriza ndetse mukabikangurira n’ababagana mukarushaho kubahiriza ingamba zashyizweho abazirenzeho nkana bagahanwa.”

    Umuyobozi w’Urugaga rw’Abikorera (PSF) mu Ntara y’Amajyaruguru, Mukanyarwaya Donatha, yasabye abacuruzi kutadohoka mu kubahiriza amabwiriza kandi ko batazakomeza kurebera ku bayarengaho ahubwo bazajya babahana.

    Yagize ati “Twatangiye ubukangurambaga bwimbitse bwo kurwanya Covid-19 kuko ikomeje kwiyongera muri iyi Ntara, twasanze umubare munini batubahiriza amabwiriza yashyizweho, twakwiye kuba tuza hano twishimira ko iyi Santere ya Byangabo yateye imbere ariko si cyo cyatuzanye.”

    “Tugiye kwita ku ma santere akomeye ku buryo abacuruzi bazageraho akaba ari bo babigira ibyabo babyigishe n’ababagana kuko iki cyorezo gikomeje, yego abacuruzi nibo bahomba barabizi ubwo twari muri Guma mu rugo ari yo mpamvu tutifuza gusubirayo kubera uburangare, abatazubahiriza amabwiriza yatanzwe bo tuzabahana.”

    Bamwe mu bacuruzi n’abakorerabushake bazafatanya mu kwigisha no kugenzura niba amabwiriza yuvahirizwa, bemeza ko nibakomeza gufatanya nta kabuza bazagabanya ndetse bakanarandura ubwiyongere bw’iki cyorezo muri iyo Ntara.

    Ingabire Kevine ni umwe mu rubyiruko rw’abakorerabushake ba PSF biswe Imboni, yagize ati “Uru rugamba uko tugiye kururwana ni ukwigisha abacuruzi n’ababagana ku buryo bagomba kubahiriza amabwiriza yo kwirinda Covid-19, ariko n’abazayarengaho nkana hari ibihano bibateganyirijwe bazahabwa ariko nidufatanya tuzatsinda iki cyorezo.”

    Mukamuhire Emerance, umucuruzi muri Santere ya Byangabo, yagize ati” Usanga hari igihe abacuruzi twirara mu kubahiriza amabwiriza yo kwirinda Covid-19, ntitugenzure ubukarabiro cyangwa n’abatugana ntibubahirize amabwiriza ngo bari kwihuta ariko tugiye kurushaho kubyubahiriza kuko ibihe turimo birakomeye, ni urugamba mu rundi kandi tuzarutsinda.”

    Muri iyi gahunda y’ubukangurambaga buzamara ibyumweru bibiri, PSF izakoresha abakorerabushake 178 mu mirenge 89 yose igize Intara y’Amajyaruguru bwibanda ku bakora ubucuruzi n’ababagana ngo bubahirize amabwiriza yo kwirinda Covid-19.

    Umurenge wa Busogo bwatangirijwemo ni wo uza imbere mu Ntara y’Amajyaruguru mu kugira umubare munini w’abanduye Covid-19 kuko kugeza ku wa 27 Kamena 2021 wari umaze kugeza ku barwayi 234 kuva iki cyorezo cyagera mu Rwanda muri Werurwe 202 muri bo 170 bari bakiri kwitabwaho.

    Kuva tariki 14 kugeza ku wa 28 Kamena 2021,mu Ntara y’Amajyaruguru abantu bagera ku 1,878 bari bamaze kugaragaraho ubwandu bwa Covid-19.

    Ubukangurambaga bwo kurwanya Covid-19 mu ku bufatanye bw’Intara y’Amajyaruguru na PSF bwatangirijwe muri santere ya Byangabo

    Abayobozi batandukanye ubwo basuraga Santere ya Byangabo yo mu Murenge wa Busogo iza ku isonga mu kugira abanduye benshi mu Ntara y’Amajyaruguru

    Muri iyi gahunda PSF izakoresha abakorerabushake bazajya bakurikirana uko abacuruzi n’ababagana bubahiriza amabwiriza yo kurwanya covid-19

  • Gicumbi: Barinubira igihe bamaze badahabwa ibyangombwa by’ubutaka baguze – #rwanda #RwOT

    Abavuga ibi, ni abaguze ubutaka mu mpera z’umwaka wa 2020 ndetse no mu ntangiriro za 2021.

    Kayitesi Angelique yavuze ko bamaze amezi atandatu bakoresheje ihererekanya ry’ubutaka n’abo babuguze nabo ( Mutation), ariko ko bagitegereje icyangombwa batazi n’igihe bazakibonera bikabatera impungenge z’uko hari igihe bitinda bikabyara amakimbirane mu miryango yabaviramo no kubura ubutaka bwabo kandi baba barabwishyuye ku neza.

    Yagize ati “Twaguze isambu ya miliyoni dukoresha ihererekanya ry’ubutaka ku mukozi ushinzwe ubutaka ku murenge mu ntangiriro z’ukwezi kwa kabiri ariko ntabwo turabona ibyangombwa. Kuba waraguze ariko nta cyangombwa ufite bitugiraho ingaruka zo kuba tutari kububyaza umusaruro uko bikwiye nko kubufatiraho inguzanyo no kubaka ndetse bishobora no guteza impaka mu miryango. Turifuza ko badufasha tugahabwa ibyangombwa kuko ibyo dusabwa twarabikoze byose”.

    Tuyishime Jean Baptiste wo mu Murenge wa Muko na we yagize ati “Twaramenyekanishije ndetse turanishyura dukora n’ihererekanya ry’ubutaka turi ku murenge turabyohereza ku Karere ariko ibyangombwa ntibyari byasohoka, hashize amezi atatu. Ubundi mbere ntibyarenzaga iminsi 15, iyo tubajije baratubwira ngo dutegereze ntibyari byaza. Turifuza ko batanga serivisi zihuta natwe tukabona ibyangombwa byacu.”

    Umuyobozi w’Akarere ka Gicumbi, Ndayambaje Felix yemeye koko ko serivisi yo mu butaka imaze iminsi idindiye cyane kubera ko umukozi wakoragamo yari mu kiruhuko kuko yari yarabyaye noneho ubusabe bukababana bwinshi ariko ko ubu iki kibazo cyabonewe igisubizo kuko uyu mukozi yagarutse.

    Yagize ati “Umukozi wo ku Karere yari mu kiruhuko yarabye noneho n’uhasigaye ubusabe bumubana bwinshi ku buryo dosiye zari nyinshi cyane. Icyo twakoze nk’Akarere, twafashe abakozi batanu bashinzwe ubutaka mu mirenge baza kudufasha bamaze icyumweruu. Turizeza abaturage ko mu cyumweru tugiye gutangira iki kibazo kiraba cyakemutse bagahabwa ibyangombwa byabo”.

    Ubusanzwe mu Karere ka Gicumbi uwifuza guhererekanya ubutaka n’undi babisabira mu mirenge. Iyo bujuje ibisabwa ibyangombwa biboneka mu minsi 15 nyuma y’ubusabe.

    Ibiro by’Akarere ka Gicumbi mu ntara y’Amajyaruguru

  • Umukirisitu ufana Rayon, umunyonzi wakoreye ifaranga ku myaka 15; ibitangaje kuri Habarugira uyobora Cogebanque (video) – #rwanda #RwOT

    Habarugira ni umugabo ufite inararibonye ry’imyaka 14 mu buyobozi bukuru bw’ibigo by’imari ku Mugabane w’i Burayi, akaba umugabo wirwanyeho kuva mu bwana kugeza akuze, aho yanyuze mu buzima burimo amakosa nk’uko bigendekera urundi rubyiruko, ariko bukabamo n’amasomo n’amahame yatumye yizerwa mu kuyobora kimwe mu bigo by’imari bikomeye mu Rwanda.

    Ku ivuko rya Habarugira ni mu muryango wifashije udakize bya Mirenge, wamureze umutoza gukunda ishuri no gusenga, abamuzi mu Basaveri bakamwibukira ku muhate yagiraga mu bikorwa byo gufasha abatishoboye, aho yari afite imiryango itatu ashinzwe kwitaho buri munsi, akayisura akanayivomera amazi, ubundi akajyana na bagenzi guha umubyizi abakene, ibikorwa avuga ko byamuremyemo ubushake bwo gufasha abantu, akishimira ko bijyanye n’inshingano nshya yahawe muri Cogebanque.

    Mu ishuri, Habarugira yari umwana ushabutse utsinda neza, agakunda amasomo ya siyansi no gusoma ibitabo, akanga umugayo n’ubukene ku buryo ku myaka 15, yigiriye inama yo kwegura igare atangira kuzenguruka umujyi wose acuruza imigati, akabikora nta gahato kuko mu rugo hari ibyangombwa byose yakenera ariko ‘akiyumvamo inshingano zo gutangira gukora hakiri kare’.

    Yagize ati “Nabaye umuntu ukunda gukora kuva kera, nta kintu ntavuze ko nakora, ndibuka ko ndi umwana mfite imyaka 15, nacuruje umugati ku igare, kandi nta tegeko nari mfite ryo kubikora n’amafaranga nakuragamo ntabwo twayahahagamo mu rugo ariko nkumva bigayitse cyane ko mama yaba yagiye gukora nkirirwa mu rugo.”

    Amashuri abanza Habarugira yayigiye ku ishuri rya APAPER, ayisumbuye ayakomereza St André i Nyamirambo, nyuma ya Jenoside akomereza muri APACOPE, mbere yo kubona buruse akajya kwiga muri Kaminuza y’u Rwanda i Butare mu bijyanye n’imikorere y’amabanki.

    Mu 2005, Habarugira yakomereje amasomo ye muri Université Clermont Auvergne (UCA) yo mu Bufaransa, ahakura impamyabumenyi y’Icyiciro cya Gatatu mu bijyanye n’Iterambere Mpuzamahanga no Gutegura Imishinga yabonye mu 2006, ndetse n’indi yo mu bijyanye na siyansi yabonye mu 2007, mbere y’uko akomereza muri Kaminuza ya Vienna muri Autriche, aho yize iby’ubukungu.

    Nubwo yakoraga mu mahanga, Habarugira yakomeje gukurikira amakuru y’u Rwanda ndetse akagira inyota yo gutanga umusanzu mu iterambere ryarwo yabonaga, ku buryo igihe bamusabaga kuyobora Cogebanque, “Byari nko korosora uwabyukaga.”

    Yagize ati “Narishimye cyane, ni nk’uko borosoye uwabyukaga. Byarantunguye kuko numvaga nzataha ariko ibyo bimara imyaka, wajya kubona ukabona baragutekereje, utari unazi ko bagutekereza, byerekana ko iyi Leta ikurikirana Abanyarwanda bari hanze.”

    Imyitwarire myiza ni ishingiro rya byose

    Nubwo Habarugira amaze kugera kuri byinshi, urugendo rwe ntirwari nta makemwa ariko rwakomeje kugenda neza bitewe no kwiga kugira imyitwarire myiza (discipline).

    Yagize ati “Njya nibuka, hari ibintu bimwe na bimwe ntagiye ngiramo imyitwarire myiza. Nkaba mbona ko ibintu byo ku ruhande atari byo byigeze binkoma mu nkokora igihe cyose ntagize imyitwarire myiza… [uretse ko imyitwarire myiza] ari ikintu namaze kuzana mu nshingano zanjye.”

    Umuyobozi Mukuru wa Cogebanque, Habarugira Ngamije Guillaume, yatangiye izi nshingano mu mpera za Mata

    Uretse kwitwararika, Habarugira yanafashijwe no kugisha abantu inama, akabisobanura nk’intambwe y’ingenzi yafasha urubyiruko rwifuza kuzagira iterambere rirambye.

    Yagize ati “Gisha inama, kandi ugishe inama kuko uzi icyo ushaka. Ikindi ni ugucisha macye, iyo ucishije macye abantu babona uko bakugira inama.”

    Uyu muyobozi yavuze ko urubyiruko rw’ubu rufite amahirwe y’iterambere akomeye cyane kuko rufite igihugu kirwitayeho mu buryo bukomeye, avuga ko rudakwiye kuyapfusha ubusa, ahubwo rukwiye kuyakoresha rutegura ejo hazaza.

    Yagize ati “Urubyiruko rukwiye kwiga ikintu cyo kumva ko ibintu bikureba, cyane cyane niba uri muto ukaba ufite amahirwe yo kugira umuryango ukureberera, witakaza umwanya wawe, fata inshingano wige kwibeshaho nta gihunga ufite.”

    Umwihariko w’isura y’u Rwanda mu mahanga

    Mu 2000, iyo washakaga amashusho y’u Rwanda kuri murandasi, wabonaga ayiganjemo imirambo, impunzi n’abantu bakennye, bafite ibikomere n’ibindi nk’ibyo biteye ubwoba, kugeza ubwo n’Abanyarwanda bajyaga mu mahanga icyo gihe, bagorwaga no guhora bisobanura ku marorerwa ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Kuri ubu, iyo wanditse ijambo ‘Rwanda’ muri Google, ubona amafoto ya Kigali Convention Center, ay’inyubako z’ubucuruzi ziri mu Mujyi n’andi ya za pariki n’amahoteli meza agutera amatsiko yo gusura ahantu heza gutyo.

    Ubwo Habarugira yageraga mu Burayi, kimwe mu bibazo yabajijweho amakuru menshi ni Jenoside yakorewe Abatutsi, kuko ari cyo u Rwanda rwari ruzwiho. Nyuma y’imyaka 27, ubu imvugo yarahindutse, kuko abantu batagitangarira Abanyarwanda bitewe na Jenoside, ahubwo babatangarira bitewe n’uburyo barenze ayo mateka mabi bakubaka kimwe mu bihugu bitekanye ku Mugabane wa Afurika, bifite isuku, bitarangwamo ruswa kandi bigatera imbere ku muvuduko udasanzwe.

    Habarugira wabonye izo mpinduka zose kuva mu 2005 kugera ubu, avuga ko iyo Umunyarwanda ageze hanze, “Abantu baba bashaka kumva impamvu muri umwihariko [bibaza bati] kuki mufite umwihariko, kuki mudasanzwe?”

    Yasobanuye ko izi mpinduka zitaje nk’impanuka ahubwo ko zatewe n’ubuyobozi bwiza. Ati “Iterambere ryacu ntabwo ryabaye ku bw’amahirwe gusa, si ibintu byaje gutyo, [icy’ingenzi] ni ukumva impamvu y’iryo terambere… muri iki gihugu dufite ubuyobozi bwiza bureberera abaturage kandi bugatanga amahirwe ku bantu bose.”

    Ubwo yari akiri mu Burayi, imiterere y’akazi ka Habarugira yatumye akora ingendo mu bihugu byinshi bya Afurika, bigera kuri 24, ibyamufunguye amaso akabona amahirwe y’iterambere Abanyarwanda bafite.

    Yagize ati “Akanyoni katagurutse ntikamenya iyo bweze, iyo ujya ahandi ukabona umuhanda wa kirometero ebyiri, umara imyaka ine utari warangira, ibitaka biri ku ruhande byaramezemo ibyatsi, waza hano ugasanga ibintu byashyizwe mu ngengo y’imari bikorwa, ni ibintu byiza.”

    Umu-Rayon ku mutima, umukunzi wa NBA

    Habarugira ni umufana ukomeye w’umukino wa Basketball yanahoze akina mu Rwanda, aho akurikira abakinnyi barimo Joel Hans Embiid ukomoka muri Cameroon, agakinira Philadelphia 76ers, na Bradley Emmanuel Beal ubica bigacika muri Washington Wizards.

    Uretse basketball, Habarugira ni umukunzi w’umuziki aho muri iyi minsi ari kunyurwa na ‘Seka’ ya Niyo Bosco, akunze gucuranga iyo yeguye guitar ye.

    Yagize ati “Simbakurikira cyane [abahanzi], ariko nzi The Ben, muri ino minsi hari indirimbo numvise, indirimbo ya Niyo Bosco, yitwa ‘Seka’, iyo mbatuye guitar yanjye nibyo mba ndimo [kuyicuranga]. Ikintu kintangaza mu ndirimbo z’ubu, bavuga ibintu wumva n’ibindi mu ndirimbo z’Abanyamerika, ariko noneho bikaba biri mu ndirimbo mu magambo y’Ikinyarwanda, [utakeka ko] bivugwa iwacu.”

    Habarugira kandi ni umukunzi w’umukino wa tennis, agakina Skate aho ashobora kugenda kirometero 21. Ni umukunzi w’igare kuva mu buto bwe, agakunda indirimbo z’itsinda rya ‘Scorpions’ rikomeye mu Budage.

    Habarugira kandi ni umufana wa Rayon Sports, ibintu avuga ko akomora mu muryango we, agakunda kumarana umwanya n’umwana we. Ibintu avuga ko biri mu by’ibanze aha agaciro.

    Uyu muyobozi usanzwe ari Umukirisitu, yasobanuye ko gusenga bitabera mu idini, ati “Kuri njye, gusenga numva ko umuntu wese yabikora, ntabwo ari idini. Isengesho rya mbere ni ugukoresha ukuri, ntukore ikinyuranye n’icyo umutimanama wawe ukubwira.”

    Habarugira ni umugabo ufite ubushobozi bwo kuvuga indimi eshanu, zirimo Ikinyarwanda, Icyongereza, Igifaransa, Ikidage n’Igiswahili ndetse akaba anafite ubushobozi bwo gusoma no kumva Iki- Espagnole.

    Ikiganiro kirambuye n’Umuyobozi Mukuru wa Cogebanque ku buzima bwe bwihariye


  • COVID : Minisitiri Ngirente aragirana ikiganiro n’Abanyamakuru…Haba hitezwe ingamba nshya ? #rwanda #RwOT

    Ibiro bya Minisitiri w’Intebe byatangaje ko Minisitiri w’Intebe, Dr Edouard Ngirente agirana ikiganiro n’Abanyamakuru ku gicamunsi cyo kuri uyu wa Kabiri tariki 29 Kamena 2021.

    Iki kiganiro cya Minisitiri w’Intebe Dr Edouard Ngirente, kibaye mu gihe habura amasaha macye ngo icyumweru kimwe gishire mu Rwanda hari kubahirizwa ingamba nshya zo kwirinda icyorezo cya COVID-19.

    Izi ngamba zafatiwe mu nama y’Abaminisitiri yateranye ku wa Mbere w’icyumweru gishize tariki 21 Kamena 2021, yafatiwemo amabwiriza mashya yo kwirinda iki cyorezo.

    Amwe muri aya mabwiriza arimo guhagarika ingendo zihuza Umujyi wa Kigali n’Uturere ndetse n’Uturere n’utundi, hakabamo kwigiza imbere amasaha yo kugera mu rugo aho ubu byashyizwe saa moya z’umugoroba (19:00′).

    Aya mabwiriza azamara ibyumweru bibiri kandi yahagaritse imihango yose y’ubukwe yaba iyo gusezerana mu mategeko no mu nsengero.

    Ikiganiro Umukuru wa Guverinoma agiye kugirana n’Abanyamakuru kiratambuka ku bitangazamakuru by’Ikigo cy’Igihugu cy’Itangazamakuru kugira ngo kize gukurikirwa n’Abaturarwanda bose.

    Ni ikiganiro kandi kigiye kuba mu gihe imibare y’abakomeje gusangwamo ubwandu bwa COVID-19 ndetse n’abahitanwa na yo ikomeje gutumbagira.

    Nko mu minsi ibiri gusa ishize, abantu 1 498 basanzwe barwaye iki cyorezo mu gihe muri iyo minsi cyahitanye abantu 16 barimo uruhinja rw’iminsi itanu (5).

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/Amakuru-anyuranye/article/COVID-Minisitiri-Ngirente-aragirana-ikiganiro-n-Abanyamakuru-Haba-hitezwe-ingamba-nshya

  • Kayoza : Inzoka ya karundura yasanzwemo ihene yari imaze kumira bunguri #rwanda #RwOT

    Ni inzoka ubusanzwe ifite ingano nk’izikunze kugaragara muri film, abazi Film yitwa Anaconda barabyumva cyane.

    Iyi nzoka yagonzwe n’Umuturage witwa Mbarushimana Théophile usanzwe ari umuyobozi w’ikigo cy’amashuri abanza cya Mucucu, ubwo iyi nzoka yambukiranyaga ishotse nyuma yo kumira iriya hene.

    Uyu mugabo na we yabanje kugira igishyika kubera ubunini bw’iyi nzoka ariko abashumba baza kuhagoboka barayikubita ihita ivamo ihene yari imaze kumira.

    Umukozi wa Pariki y’Igihugu y’Akagera, akaba n’umwe mu bashinzwe kuyobora ba mukerarugendo, Ndagijimana Innocent yabwiye IGIHE ko iyi nzoka ari uruziramire.

    Yagize ati 'Ni uruziramire, ni inzoka ziba ahantu hashyuha cyane, ahantu hakonja nko mu Majyaruguru ntabwo zikunda kuhaba, kubera ko ahantu hashyuha hakunze kuboneka ibyo kurya byazo nk’udukwavu n’utundi dusimba duto, yamara kuturya ikajya kunywa amazi hafi y’ibiyaga, imigezi n’ibidendezi.'

    Ndagijimana yavuze ko muri Pariki y’Akagera kubera ziba zifite umutekano zikunze kuhaba cyane.

    Ubuyobozi bw’inzego z’ibanze muri kariya gace, ziri kubaririza niba hari umuturage waba wabuze ihene kugira ngo bamenye nyiri iriya hene bafomoje muri ruriya ruziramire.

    Photos : Igihe

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/Amakuru-anyuranye/article/Kayoza-Inzoka-ya-karundura-yasanzwemo-ihene-yari-imaze-kumira-bunguri