Category: Uncategorized

  • Perezida Kagame yahishuye impamvu u Rwanda rwohereje igitaraganya “Special Force” muri Centrafrique #rwanda #RwOT

    Perezida Kagame yagarutse ku mpamvu yatumye u Rwanda rwohereza ingabo zidasanzwe muri Centrafriue kandi rusanzwe rufiteyo izindi nyinshi.

    Perezida Kagame yavuze ko u Rwanda rushakaga ko ubutumwa bwo kugarura amahoro muri iki gihugu bwihuta ariyo mpamvu rutarindira UN.

    Yagize ati “Ingabo zoherejwe muri biriya byiciro bitandukanye zifite inshingano zimwe, zifite inshingano zimwe ariko zisohoza mu buryo butandukanye. Dufite ingabo zavuye mu Rwanda ziri mu butumwa bw'Umuryango w'Abibumbye zimazeyo imyaka myinshi.

    Ku rundi ruhande abandi basirikare twohereje hariya binyuze mu masezerano ibihugu byombi bifitanye, boherejwe mu buryo bwo kongerera imbaraga zari zatanzwe mbere.

    Navuga ko mu guhangana n'ibibazo tugomba gukemura aba basirikare boherejwe mu byiciro bibiri, umutwe umwe ushobora kwihuta kurusha undi. Hari amabwiriza atandukanye agenga uwo muvuduko ariko aya mategeko n'ayo ajya gusa ni nk'uko mwese mwakwemeranya ko mugiye gukora ikintu ndetse mukabibona mu buryo bumwe ariko umwe akaba abasha kwihuta kurusha undi.”

    Perezida Kagame yavuze ko Kohereza ingabo zisohoza inshingano vuba byakozwe hakoreshejwe ubushishozi kuko gutegereza ingabo za UN byari gutinda.

    Ati “Hari ukumva uburyo ibintu byihutirwa ubwo twafataga umwanzuro wo kohereza abasirikare binyuze mu bufatanye ibihugu byombi bifitanye. Buri umwe yatekerezaga ko nidutegereza ziriya ngabo zindi bishobora gufata igihe kinini cyo kugera ku ntego ugereranyije n'ishyirwa mu bikorwa ryari rikenewe mu bijyanye n'igihe.'

    'Centrafrique yari igiye kwinjira mu matora, iyi mitwe yari ifite imbaraga kandi isatira umurwa mukuru. Yego abasirikare bari mu butumwa bw'Umuryango w'Abibumbye bari bariyo, ndabizi neza ko batashakaga ko ibi biba, ko inyeshyamba zigarurira umujyi wa Bangui zikabuza amatora kuba, wenda hari ibyo bari bakiga murabizi rimwe na rimwe ibintu byo mu biro bigira ingaruka ku myanzuro, ndakeka ko ibi aribyo byabaye.'

    U Rwanda ni kimwe mu bihugu byagize uruhare runini mu butumwa bw'Amahoro bw'Umuryango Abibumbye muri Santarafurika (MINUSCA) kuva mu 2014, by'umwihariko rukaba ruherutse no kohereza itsinda ry'ingabo zishinzwe kunganira ibikorwa byo kugarura umutekano muri iki gihugu binyuze mu bufatanye bw'ibihugu byombi.

    Mu minsi mike ishize, Ubuyobozi bw'Ingabo z'u Rwanda (RDF) bwatangiye kohereza Batayo y'inyongera y'abasirikare 750 mu butumwa bwa MINUSCA.

    Perezida w'u Rwanda, Paul Kagame na mugenzi we wa Centrafrique, Faustin-Archange Touadéra, bakurikiranye isinywa ry'amasezerano ane nk'igihamya cyo gushimangira umubano mwiza usanzwe uhuriweho n'ibihugu byombi.

    Amasezerano yashyizweho umukono kuri uyu wa Kane, tariki ya 5 Kanama 2021 yibanze cyane ku bufatanye mu bucukuzi bw'amabuye y'agaciro; iterambere ry'ubwikorezi; kubungabunga umutekano ndetse n'iterambere mu by'ubukungu.

    Nyuma yo gushyira umukono kuri aya masezerano, Perezida w'u Rwanda, Paul Kagame na Faustin-Archange Touadéra bashimangiye ko ibihugu byombi bimaze kubaka umubano uhamye.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/politiki/article/perezida-kagame-yahishuye-impamvu-u-rwanda-rwohereje-igitaraganya-special-force

  • #COVID19: Mu Rwanda abantu 10 bitabye Imana, abahawe doze ya mbere y’urukingo ni 44,584 #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Abantu 10 bitabye Imana kubera icyo cyorezo, bituma umubare w’abamaze gupfa bose uba 890. Abitabye Imana ni bagore 4 n’abagabo 2.

    Iyo Minisiteri yatangaje kandi ko ku wa Kane abasezerewe mu bitaro ari 12 mu gihe ababyinjiyemo bashya ari 20, abarembye ni ni 37.

  • Ntibisanzwe! Uruhinja rwavutse rutwite abana b' impanga_ inkuru irambuye #rwanda #RwOT

    Biragoye kwiyumvisha ko uruhinja barusangana umwana mu nda, kandi narwo aribwo rukivuka, gusa ibi byabayeho ubwo uwo mwana w'umukobwa bamusanganaga insoro (fetus) ebyiri mu nda. Ibi byabereye mu gihugu cya Israel.

    Inkuru dukesha ikinyamakuru Jerusalem Post, kivuga ko umwana w'umukobwa wavukiye mu bitaro bya Assuta muri Ashdod yasangannywe insoro ebyiri zapfuye mu nda.

    Akivuka abaganga batunguwe no kubona inda y'urwo ruhinja ibyimbye bidasanzwe, ibi bituma abaganga bakeka ko mu nda y'urwo ruhinja haba harimo ikintu kidasanzwe.

    Ibyo byatumye inzobere z'abaganga ziterana kugira ngo bamenye ikibazo uwo mwana yaba afite bituma bakora ibizamini bya X-ray na Ultrasound, nyuma y'ibyo bizamini abaganga basanze insoro ebyiri mu nda y'urwo ruhinja bahita bapanga operasiyo yo guhita barubaga ngo baruzivanemo, ubundi ibi bibaho ku muntu 1 mu bantu 500,000.

    Umuganga muri ibyo bitaro bya Assuta,Omer Globus avuga ko batunguwe no gusanga uruhinja rutwite impanga.

    Yagize ati:'Twatunguwe no kubona uruhinja ruvukanye insoro mu nda gusa twahise turubaga turuvanamo izo nsoro, ubu rumeze neza.'

    Source : https://impanuro.rw/2021/08/05/ntibisanzwe-uruhinja-rwavutse-rutwite-abana-b-impanga_-inkuru-irambuye/

  • Yaka yavuze ibyamubayeho nyuma yo gusomana na Shaddyboo – YEGOB #rwanda #RwOT

    Yaka Mwana wamamaye hano mu Rwanda muri filime zitandukanye yavuze ibyamubayeho nyuma yo gutandukana na Shaddyboo mu kiganiro banasomaniyemo.

    Nkuko Yaka yabitangaje yavuze ko nyuma yo gutandukana na Shaddyboo yagiye kubonana n'indyaa nyuma aza kugira ibyago byo kwibwa amadolari 100 yari yahawe na Muchomante wari kumwe na Shaddyboo ubwo bakoranaga ikiganiro. Shaddyboo yavuze ko atazi uwamuteye umwaku kubera ko yibera aya madolari agitandukana na Shaddyboo akaba akeka ko ari Shaddyboo wamuteye umwaku.

    Yaka asomana na Shaddyboo

    Source : https://yegob.rw/yaka-yavuze-ibyamubayeho-nyuma-yo-gusomana-na-shaddyboo/

  • Inzozi zo kugura Messi ku makipe arimo n'ayo mu Rwanda zigiye kuba impamo – YEGOB #rwanda #RwOT

    Mu minota mike ishize Ubuyobozi bwa FC Barcelone bubinyujije ku mbuga nkoranyambaga zabwo arizo Facebook, Twitter na instagram bumaze gutangaza ko Rutahizamu Lionel Messi atazakomezanya n'iyi kipe.

    Nkuko byagaragaye mu itangazo ryashyizwe hanze n'ubuyobozi bwa FC Barcelone, impamvu nyamukuru yo kudakomezanya na Messi mu mwaka w'imikino utaha ni ukubera amikoro make. Ubuyobozi bwasoje bwisegura ku bafana ndetse n'abakunzi ba Barça muri rusange ku bwo kudakomezanya na Messi.

    Lionel Messi atandukanye na FC Barcelone nyuma yo kuyikinira imikino 778, akayitsindira ibitego 672, agatanga passe 268 zavuyemo ibitego ndetse akanayifasha gutwara ibikombe 35.

    Aha twasoza tuvuga ko inzozi z'amakipe arimo n'ayo mu Rwanda zo kugura Messi zaba zigiye kuba impamo.

    Source : https://yegob.rw/inzozi-zo-kugura-messi-ku-makipe-arimo-nayo-mu-rwanda-zigiye-kuba-impamo/

  • Dore ibimenyetso biranga umukobwa wakubaka urugo rugakomera – YEGOB #rwanda #RwOT

    Burya uko umukobwa yaba ameze kose ashobora gukunda na we agakundwa cyangwa se ntakundwe, biterwa n'umubona uko amwiyumvamo.

    Gusa nk'uko bikunze kugaragara, hari ibintu biza ku isonga cyane ku buryo umukobwa ubyujuje cyane cyane muri iki gihe, usanga aba yifuzwa cyane n'abasore benshi kugirango ngo bamugire umugore, kuburyo adashobora kugumirwa.

    Muri rusange n'ubwo abasore badakunda kimwe, hari ibyo benshi bahuriraho kandi by'ingenzi biranga umukobwa ushobora kuvamo mutima w'urugo nk'uko bakunze kubivuga.

    Ibi rero ni bimwe mu biranga umukobwa muzima ushobora kubaka urugo rugakomera

    1.Umukobwa ufite ubwiza karemano

    Ni kenshi usanga abakobwa cg abagore bibanda ku bintu bakwisiga mu rwego rwo kongera ubwiza bwabo ku mubiri. Nyamara burya abagabo benshi usanga bakururwa cyane n'umukobwa wifitiye ubwiza karemano, kuko aba azi ko ubwo bwiza iteka azabuhorana.

    Si byiza cyane rero kwishyiraho ibintu birenze ku isura yawe kuko abakobwa ni beza ku kigero gikurura abagabo kabone n'ubwo baba batisize ibyo bintu.

    2.Umukobwa utagira ishyari

    Umukobwa ugira ishyari akenshi usanga arangwa no kugira umushiha kandi no kubana n'abandi biramugora cyane kuko aba yumva abafitiye ishyari. Umukobwa utagira iyi ngeso arakundwa cyane kuko abasore bumvako iyo umukobwa nta shyari agira aba anyurwa n'ibyo afite. Bigatuma rero bumvako igihe bazaba bari kumwe bazaba batuje bakanyurwa n'ibyo batunze.

    3.Ntukabe nyambere igihe cyose guhamagara umuhungu

    Kuri iyi ngingo twababwira ko atari bibi rwose guhamagara umuhungu, ariko wibigira akamenyero ngo uhore umuhamagara kandi ubona we ataguhamagara.

    Burya akenshi iyo ubona umusore atakwandikira cyangwa se ngo aguhamagare, ashobora kuba atakwiyumvamo cyangwa hari ibyo akigenzura.

    4.Umukobwa ushikama ku wo ari we

    Burya umukobwa udahindagurika ngo ahore ahinduka buri kanya, yishimirwa n'abasore cyane kuko imico agaragaza muri icyo gihe iba itanga icyizere.

    Si byiza rero ngo niba uri umukobwa usamarire akaje kose ngo wumve ko ugomba kwitwara nka runaka kuko imyitwarire y'abantu iratandukanye cyane, wazabura ibyo ufata n'ibyo ureka ugahinduka injajwa.

    5.Umukobwa usabana n'inshuti

    Iyo umukobwa azi gusabana n'inshuti ariko akirinda gusamara, bituma akenshi akundwa n'abasore ku buryo bumva bifuje kumugira umugore. Baba bazi ko azabasha kubakirira abashyitsi neza, bagafata inshuti zabo neza ntibabace ku muryango ahubwo urugo rwabo rukibera nyabagendwa.

    Source : https://yegob.rw/dore-ibimenyetso-biranga-umukobwa-wakubaka-urugo-rugakomera/

  • Huye: Abaturage bagaragaje imbogamizi zituma banga kwizigamira muri 'Ejo Heza' #rwanda #RwOT

    Ni mu gihe ubuyobozi bw' akarere bwo buvuga ko abaturage bakwiye kugira umuco wo kwizigama bakagana iyi gahunda kuko hari n'uburyo bwateganijwe bwo kuguza binyuze muri gahunda ya ejo heza. (by Iradukunda Yves)

    Iyo uganiriye na bamwe mu baturage hirya no hino mu bice by'igihugu bakubwira ko gahunda ya Ejo heza ari nziza kuko kwizigama bigirira akamaro nyirabyo mu gihe runaka.

    Gusa ahari bamwe na bamwe bo bavuga ko bitewe n'ubushobozi bwabo bucye ndetse no kudasobanukirwa neza imikorere y'iyi gahunda, ukongeraho no kuba batazi igihe inyungu yayo izabagarukira hari abahitamo kutayitabira bagasaba ko babisobanurirwa urwo rujijo bafite rugashira.

    Umwe yagize ati'ejo heza ntayo nzi ariko bayimbwiye nayimenya.kuko ntamuhuza dufite uduhagararira gahunda ya ejo heza ,turayumva ariko ntayo turajyamo.'

    Aba baturage bakomeza bavuga ko kuba batayibamo biterwa n'ubushobozi buke bafite aho bagira bati' kujya muri ejo heza bisaba ko umuntu aba yifite ku gafaranga ,umuntu aba yagiye ku ndege hakaba nubwo ukabura, ntabwo waba ubonye Magana atanu(500 FRW)ngo ubure kuyagura ubugari bw'abana ngo uyajyane muri ejo heza'.

    Sibyo gusa kandi kuko bakomeza bavuga ko badashobora kuyikemuza tumwe mu tubazo bahura natwo twaburimunsi,nkuko bakomeza babyivugira bati ' nanone umuntu ntagira ikibazo ngo y'amafaranga ayaguze abe yamukemurira ibibazo ahuye nabyo byakokanya.'

    Umuyobozi w'akarere ka Huye Ange Sebutege avuga ko gahunda ya Ejo heza ari nziza kuri buri wese, akanavuga kandi ko hari uburyo umuturage ashobora gusabamo inguzanyo mu gihe ahuye n'ikibazo cyihutirwa ndetse akanashikariza abaturage kwitabira iyi gahunda kuko ari imwe muzizabafasha mu gihe kiri imbere haba kuri bo ndetse n'imiryango yabo.

    Yagize ati 'Gahunda ya ejo heza ni ugutekereza ko muri ubwo bushobozi buke umuntu agenda abona ,mu gihe buzaba butakibasha kuboneka cyangwa mu gihe umuntu atazaba abasha gukora azabaho gute?,kandi iyi gahunda ntikuraho n'izindi abaturage bahura nazo zo kwizigama nk'ibimina, amatsinda kuko ariyo yabafasha gukemura ibyo bibazo bya hato na hato.

    Ikindi, umusanzu yatanze urunguka ,hari nubwo iyo babikeneye amafaranga ashobora kuyasabiraho inguzanyo ,kuyasaba agirango akemure n'ibindi bibazo afite ariko ibyo byose bigakorwa binyuze muri cya cyigega cya Ejo heza. kuzigama ntabwo aricyo wasaguye ahubwo nicyo wigomwe kugirango. kizagufashe mugihe kiri imbere.'

    Kwizigamira binyuze muri Gahunda ya Ejo Heza ni gahunda yashizweho na Leta y'u Rwanda mu mwaka wa 2018 igamije kuzamura igipimo cy'ubwiteganyirize mu gihugu no kuzamura ubukungu bwacyo. Iyi gahunda ikaba ireba buri muturarwanda wese yaba uhembwa umushahara wa Leta, uwikorera ndetse n'abana bari munsi y'imyaka 16 bakazigamirwa kuri konti bashyiriweho n'ababyeyi cyangwa se abishingizi babo.

    Inkuru ya IRADUKUNDA YVES

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubuzima/article/huye-abaturage-bakanguriwe-kwizigamira-muri

  • Nyuma y’imyaka 21 Lionel Messi yatandukanye FC Barcelona #rwanda #RwOT

    Rutahizamu w’umunya-Argentine wakiniraga ikipe ya FC Barcelona muri Espagne, Lionel Messi ntazakomezanya n’iyi kipe bitewe n’imiterere y’amategeko mashya agenga shampiyona y’iki gihugu yashyizeho amafaranga ntarengwa ku mishahara y’amakipe (financial and structural obstacles).

    Ikipe ya FC Barcelona ibinyujije mu itangazo yashyize ku mbuga nkoranyambaga zayo yatangaje ko yaba Messi ndetse na FC Barcelona bari bamaze kumvikana ku ngingo yo kongera amasezerano ariko bagongwa n’ingingo zamwe mu mategeko ya shampiyona y’iki gihugu ibasaba kugira amafaranga batarenza, ahanini yashyizweho bitewe n’ibihe Isi irimo bya Coronavirus, akaba ari mu rwego rwo kwirinda gusesagura.

    Yagize iti 'Nubwo FC Barcelona na Lionel Messi bari bamaze kumvikana kandi impande zombi zishaka gusinya amasezerano mashya, ibi ntibyaba bitewe n’inzitizi z’amafaranga kubera imiterere y’amategeko ya shampiyona (Spanish Liga regulations).'

    'Kubera ibyo, Messi ntabwo azaguma muri FC Barcelona. Impande zombi zibabajwe n’uko ibyifuzo by’umukinnyi n’ikipe bitabashije kugerwaho. FC Barcelona irashimira cyane uyu mukinnyi uruhare yagize mu kuzamura iyi kipe kandi imwifuriza ahazaza heza mu buzima bwe bwite ndetse no mu mwuga we.'

    Lionel Messi w’imyaka 34, yari amaze imyaka 21 muri iyi kipe kuko yayigezemo mu 2000 mu bana kugeza azamuwe mu ikipe nkuru muri 2003.

    Amasezerano ye na FC Barcelona yarangiye tariki ya 30 Kamena 2021, bakaba bari bamaze igihe baganira ngo barebe ko yakongera amasezerano kugera n’aho yari yemeye ko umushahara we ugabanywamo 2 ugererenyije n’ayo yari asanzwe ahembwa ariko nabwo ntibyahura n’imiterere mishya y’ingengo y’imishahara igenga La Liga.

    Muri FC Barcelona y’abana yayikiniye imikino 32 ayitsindira ibitego 11, ikipe nkuru yayikiniye imikino 520 ayitsindira ibitego 474.

    Uyu rutahizamu ufite Ballon d’Or 6, byavuzwe ko ashobora kwerekeza mu ikipe ya Paris Saint Germain mu Bufaransa agasangayo Neymar bahoze bakinana, cyangwa akaba yajya mu Bwongereza muri Manchester City.

    Lionel Messi yamaze gutandukana na FC Barcelona

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/nyuma-y-imyaka-21-lionel-messi-yatandukanye-fc-barcelona

  • Ntewe ishema no guhagararira igihugu cyamby… – #rwanda #RwOT

    Umuratwa Anitha Kate wegukanye ikamba rya Miss Supranational Rwanda 2021 yahagurutse ku Kibuga Mpuzamahanga cy'Indege cya Kigali kiri i Kanombe ku mugoroba wo kuri uyu wa Gatatu tariki 4 Kanama 2021. Aherutse kubwira INYARWANDA ko afite acyizere cyo guhesha ishema igihugu uko bikwiye.

    Kugeza ubu Miss Umuratwa yamaze kugera muri Pologne aho yitabiriye irushanwa rya Miss Supranational International 2021, irushanwa azahuriramo n'abakobwa barenga 30 baturutse mu bihugu bitandukanye by'isi.

    Mu kiganiro kigufi yagiranye na InyaRwanda yavuze ko urugendo rwagenze neza ndetse ko yishimiye guhagararira igihugu cyamubyaye kandi ko azagihagararira uko bikwiye. Yagize ati: “Urugendo rwagenze neza rwose, kandi niteguye neza guhagararira igihugu cyanjye cyambyaye uko bikwiye.''

    Gutora Umuratwa Anitha Kate ni ukujya muri Apple Store cyangwa Google Playstore ugashaka application ya Miss Supranational ukareba ahanditse u Rwanda ukamuha amahirwe. Bisaba kandi gukomeza gukurikira ibizajya bishyirwa kuri iyi application, kuko hari n'amashusho yo mu matsinda azajya anyuzwaho abakobwa bari mu bikorwa bitandukanye.

    Bisaba kandi gutanga ibitekerezo (comments) no gukunda (like) ku butumwa bw’uyu mukobwa kuri urwo rubuga. Uyu mwaka iri rushanwa rigiye kuba ku nshuro ya 12 aho rizahuriza hamwe abakobwa barenga 60 ariko ubu abamaze kwemeza ko bazitabira baragera kuri 38.

    Mu bazitabira harimo uwo muri Peru, Kenya, u Buhinde, Argentine, Suriname, Slovakia, Ghana, u Buyapani, Panama, Canada, Iceland, Namibia, Espagne, Brésil, Nepal, Croatia, u Bushinwa, Bahamas, u Bwongereza n'abandi.

    Miss Supranational International izatangira tariki 5 kugeza ku wa 21 Kanama 2021 aho hazamenyekana umukobwa uzasimbura Umunya-Thailand, Antonia Porsild wambitswe iri kamba mu 2019 ariko agakomeza kuryambara kubera ko umwaka ushize irushanwa ritigeze riba.

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/108345/ntewe-ishema-no-guhagararira-igihugu-cyambyaye-miss-umuratwa-anitha-yageze-muri-pologne-am-108345.html

  • Burera: Intandaro yo gushwana hagati y’Akarere na rwiyemezamirimo wubatse igorofa kagategeka ko isenywa – #rwanda #RwOT

    Iyo gorofa yari imaze gutwara miliyoni 30 Frw, yayubakaga mu Mudugudu wa Ryaruhirima, Akagari ka Nyamugari mu Murenge wa Nemba mu Karere ka Burera.

    Dushimirimana yatangiye kubaka iyo gorofa mu mpera za 2020 ariko iza guhagarikwa n’Ubuyobozi bw’Akarere ka Burera buvuga ko yubatse mu buryo bunyuranyije n’amategeko.

    Ubuyobozi bw’Akarere ka Burera bwatangaje ko Dushimirimana yubatse nta ruhushya afite, byongeye yubaka ahantu hari hateganyijwe kunyuzwa umuhanda kandi ari mu manegeka, nubwo rwiyemezamirimo we abihakana avuga ko yubatse ahateganyijwe kubakwa.

    Umuyobozi w’Akarere ka Burera, Uwanyirigira Marie Chantal, yagize ati “Icya mbere yubatse nta cyangombwa afite, ntabwo tuzi impamvu atigeze asaba icyangombwa, ikindi yubatse mu mbago z’umuhanda ahari gucishwa umuhanda wa kaburimbo. Yahagaritswe n’Ubuyobozi bw’Umurenge ku itariki 12 Werurwe yanga guhagarara.”

    Yavuze ko nyuma yo guhagarika Dushimirimana no kumuca amande ya 50.000 Frw, banamusabye gukuraho ibyo yari amaze kubaka ntiyabikora.

    Ati “Bamusabye ko ahagarara agakuraho n’ibyo yubatse kuko yubatse binyuranyije n’amategeko kandi nta muntu wubaka atasabye uburenganzira. Yewe n’itsinda ry’akarere, abakozi ba One Stop Center n’umukozi wa RTDA, bagiyeyo baraganira bakora raporo na we ubwe ayisinyaho ariho komite nyobozi yahise ifata umwanzuro.”

    Rwiyemezamirimo Dushimirimana ntiyemera ko yubatse ahatemewe ngo kuko iyo biba bimeze gutyo atari kubona icyangombwa cy’ihererekanyabutaka ry’aho hantu kuko yahaguze n’abandi mu mpera za 2020, agatangira kubaka mu Ugushyingo nubwo ihererekanya ry’ubwo butaka ryakozwe muri Gashyantare 2021 imirimo irimbanyije.

    Icyakora uyu mukobwa, yemera ko yatangiye kubaka igorofa rye nta cyangombwa cyo kubaka arabona, gusa aho yari agiye kubaka ngo ni ahagenewe imyubakire.

    Yagize ati “Iyo umuntu yubatse nta cyangombwa itegeko riteganya ko acibwa amande agahabwa icyangombwa, ntekereza ko kuba baranciye amande bari bafite uburenganzira bwo kuba baza bakayikuraho iyo koko babona ko nubatse ahantu hatemewe. Kuba naravuye mu kwezi kwa gatatu bikaza kugera mu kwa gatandatu, ndahamya ko bari bazi neza ko nta kibazo.”

    Dushimirimana avuga atubatse mu manegeka kuko icyangombwa cy’ubutaka cy’aho kigaragaza ko hagenewe guturwa, byongeye hakaba hari n’izindi nyubako zahubatswe vuba aha.

    Yavuze kandi ko aho yubatse iyo gorofa hari hasanzwe izindi yasenye, we akavuga ko hashobora kuba hari ibindi biyihishe inyuma.

    Akarere kamushinja kubaka ahantu hari imbago z’ahazagurirwa umuhanda uri munsi y’iyo nyubako ukanashyirwamo kaburimbo.

    Dushimirimana we avuga ko inyubako ye iri kure y’umuhanda kandi ngo iyo haza kubaho ko uzahubakwa, ihererekanyabutaka ntiryari gukunda.

    Itegeko rigenga imihanda mu Rwanda rivuga ko ubutaka bweguriwe imihanda ya Leta n’iy’Uturere, urwego rwa mbere bubarwa hafashwe metero 22 uhereye muri kimwe cya kabiri cy’umuhanda ku mihanda yo mu rwego rwa mbere na metero 12 ku mihanda yo mu rwego rwa kabiri ari na rwo uyu wo muri Burera uzaba ubarizwamo.

    IGIHE yageze aho iyi nzu ya Dushimirimana yari yubatse. Mu bipimo byifashishije metero, byagaragaye ko nibura yubatse muri metero 27,5 uvuye ku ruhande rwa ruguru y’umuhanda.

    Munsi yayo kandi hari abandi bantu bahafite izindi nzu batigeze babarirwa mu bazahabwa ingurane kubera umuhanda.

    Dushimirimana yakomeje agira ati “Nahise njya kwishakira amakuru muri RTDA, nti ‘Ese iyo umuntu yubatse mu mbago z’umuhanda mubibwirwa n’iki? Bati, ‘icya mbere aho hantu haba haratanzwe ingurane, aba ari ku rutonde rw’abigeze guteganywa bazabaguranira’. Nuko nzana n’umwirondoro w’abantu naguze na bo ngo ndebe niba bari no ku rutonde rw’abo bazagura na bo ndababura.”

    Amakuru yo mu Kigo cy’Igihugu cy’Imicungire n’Imikoreshereze y’Ubutaka agaragaza ko iki kibanza gifite UPI 11086 giherereye mu Mudugudu wa Ryaruhirima mu Kagari ka Nyamugari mu Murenge wa Nemba giherereye ahagenewe guturwa.

    Nyuma yo kwandikirwa n’akarere asabwa gusenya ibyo yubatse, Dushimirimana yahise yitabaza izindi nzego zirimo Intara n’abadepite bahagarariye urubyiruko mu nteko.

    Ati “No muri sisiteme ubwabyo bahita babikwereka. Ikindi kimenyetso ni uko hari inzu zigera ku munani ziri munsi yanjye zitizigeze zihabwa ingurane, ni gute bagomba guhita kuri izo zose bakaza ku yanjye ya cyenda izo batarazibaruye?”

    Impuguke mu igenagaciro ku mitungo itimukanwa, Niyonsega Jean Paul umaze igihe muri uyu mwuga kuko awukora kuva mu 2012, yabwiye IGIHE ko ubusanzwe iyo havutse ikibazo nk’iki gikemurwa hakurikijwe amabwiriza asanzwe.

    Yagize ati “Ubundi hari ibintu bibiri bibaho, icya mbere hari ukuba ku gishushanyo mbonera hateganyirijwe kubakwa, icyo gihe uwubatse adafite uruhushya acibwa amande akaka ibyangombwa. Icya kabiri iyo hatateganyirijwe kubakwa arahagarikwa agacibwa amande agakuraho ibikorwa bye.”

    Dushimirimana avuga ko impamvu yatumye asabwa gusenya ibyo yubatse, ari ubwumvikane buke afitanye n’abayobora akarere.

    Ati “Ikintu mbona nazize ni ukutumvikana kwa komite nyobozi. Hari inama twajyaga dukorana nkaba narababwiye ukuri kwa kundi muba muri gusasa inzobe. Ikindi ni amashyari.”

    Nubwo Dushimirimana avuga ibyo, Meya wa Burera we ahamya ko nta kibazo afitanye n’uyu rwiyemezamirimo kandi n’iyo cyaba gihari hari izindi nzego bireba zabikemura.

    Yavuze ko ibyo yazize ari ukutubahiriza amategeko agenga imyubakire, akubaka igorofa ahatemewe nta n’ibyangombwa yabanje gusaba.

    Ati “None se hari ibibazo dufitanye ko ari njye uhagarariye akarere? Ayo ni amatiku. Hari n’akarengane, hari inzego zishinzwe gukurikirana ibyo by’akarengane, ibihuha byo yabijyana muri RIB wenda ni yo yabisesengura ariko njye ibyo by’ibihuha ntabwo tubigenderaho. Tugendera ku bintu byanditse kandi n’abatekenisiye batangamo inama.”

    Meya Uwanyirigira akomeza avuga ati “Yubatse nta ruhushya. Murabizi itegeko risaba ko ushaka kubaka abanza gusaba uruhushya, noneho n’inzu ye ugiye kureba, urwego irimo tugiye mu byiciro by’imyubakire urasanga ko hari n’ibindi yakwiye kuba yujuje. Icya kabiri arubaka mu mbago z’umuhanda, icya gatatu inzu ye iri mu manegeka kandi ntabwo twareba umuturage yubaka inzu ishobora no kuzateza ibibazo.”

    Umuyobozi w’Inama Njyanama y’Akarere ka Burera, Izamuhaye Jean Claude, aherutse kuvuga ko iki kibazo bacyakiriye kandi boherejeyo komisiyo ngo igikurikirane ikazatanga igisubizo mu gihe cya vuba.

    Rwiyemezamirimo wasabwe n’Akarere ka Burera yavuze ko iyi nyubako yari imaze gutwara miliyoni 30 Frw

    Ubuyobozi bw’Akarere ka Burera buvuga ko iyi nyubako iri mu manegeka ndetse ikaba ikwiye gusenywa kuko iri mu mbago z’umuhanda

    Dushimirimana ashinjwa gutangira kubaka iyi nyubako adafite ibyangombwa