Category: Uncategorized

  • Mukeka Clémentine yakiriye Ambasaderi wa Indonesia ucyuye igihe mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Amb Ratlan Pardede wari ahagarariye igihugu cye mu Rwanda kuva mu 2017, akaba yari afite icyicaro i Dar es Salaam muri Tanzania. Kuri uyu wa 25 Kanama 2021, ni bwo yasezeye Minisitiri Mukeka.

    Abayobozi bombi bagiranye ibiganiro byagarutse ku mubano mwiza uri hagati y’ibihugu by’u Rwanda na Indonesia, banakomoza kuri gahunda zihari zo kwagura ubufatanye n’ubuhahirane mu rwego rw’ubukungu.

    Umubano wa Indonesia n’u Rwanda watangiye ubwo hashyirwagaho abahagarariye inyungu z’ibihugu byombi, uw’u Rwanda afite icyicaro muri Singapore mu gihe uwa Indonesia afite icyicaro muri Tanzania.

    Ni umubano waje gutanga umusaruro kuko bamwe mu Banyarwanda bagiye kwiga muri icyo gihugu bahamya ibyiza bahakuye.

    Indonesia yahaye abanyeshuri b’Abanyarwanda buruse mu myaka itandukanye ndetse kugeza ubu u Rwanda ni cyo gihugu cya mbere kibona izo buruse muri Afurika.

    Indonesia itera inkunga u Rwanda mu nzego zitandukanye harimo ingufu z’amashanyarazi, ubuhinzi, ubukerarugendo, uburezi n’ibindi.

    Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane, Mukeka Clémentine na Amb Ratlan bagiranye ibiganiro byihariye

    Mukeka Clémentine yashyikirije Amb Rotlan Pardede impano nyuma yo kumusezera

    source : https://ift.tt/3guoi3e

  • Ibyo twamenye kuri Dasso wanizwe n’uwari uragiye inka i Nyagatare – #rwanda #RwOT

    Dasso wari witwaje inkoni yahereye ku mwana wari hafi y’inka atangira kugerageza kumukubita, ariko nyuma aramureka asatira umukuru witwa “Safari” ngo abe ari we akubita.

    Mu majwi yumvikana muri ayo mashusho hari aho bavuga bati “Mugende mufate Safari’’; undi ati “Tugende kariya gasaza tugakubite.’’

    Ubwo Dasso yageraga kuri Safari bahise bafatana mu mashati ariko Dasso araganzwa ndetse yubikwa hasi kugeza ubwo yatangiye gutabaza.

    Amakuru yizewe agera kuri IGIHE ni uko ibyo byabereye mu Kagari ka Musenyi, Umurenge wa Karangazi ho muri Nyagatare mu byumweru bibiri bishize.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Akagari ka Musenyi, Twahirwa Gabriel, yahamije ko ibi byabaye ubwo hagenzurwaga aborozi baragira ku muhanda cyane ko muri Nyagatare hari gahunda yo kugenzura inka ziragirwa ku gasozi.

    Muri iryo genzura ni bwo inzego z’ibanze zahuye na Safari George uri mu kigero cy’imyaka 60 wari uragiye ize ku muhanda.

    Twahirwa yagize ati “Inka ziragirwa ku muhanda ziteza impanuka z’imodoka kenshi, rimwe na rimwe hakabonekamo n’impfu. Twari mu bukangurambaga ku bantu bazerereza amatungo.”

    Umu-Dasso warwanaga yari kumwe n’Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Agateganyo wa Karangazi, akaba ari na we wamukiranuye na Safari wari wariye karungu.

    Mu gitondo cyo ku wa 25 Kanama 2021, ubuyobozi bwa Nyagatare bwateye utwatsi iyo myitwarire, buvuga ko nubwo izo nzego ziri muri gahunda y’akarere bidakwiye gukorwa muri ubwo buryo.

    Bwanditse kuri Twitter buti “Nubwo Akarere kari mu bikorwa byo gufata amatungo azerera hanze y’inzuri, uburyo ibi byakozwemo binyuranyije n’imyitwarire ikwiye. Abagaragayeho imikorere mibi ku mpande zombi (haba abayobozi na ba nyir’inka) bakurikiranywe n’inzego z’ubutabera.”

    “Ubuyobozi bw’Akarere bwafashe ingamba ko imikorere mibi nk’iyi itazongera mu nzego zose ndetse no mu baturage.”

    Cyore! Ngaho da! Akumiro ni iki harya? pic.twitter.com/u1pzaruRUF

    — Eric BAGIRUWUBUSA (@Bagiruwubusa) August 24, 2021

    Turabashimiye kuri aya makuru. Nubwo Akarere kari mu bikorwa byo gufata amatungo azerera hanze y’inzuri, uburyo ibi byakozwemo binyuranyijwe n’imyitwarire ikwiye. Abagaragaweho imikorere mibi ku mpande zombi (haba abayobozi na ba nyir’inka) bakurikiranywe n’inzego z’ubutabera.

    — Nyagatare District (@NyagatareDistr) August 25, 2021

    Amakuru y’ibanze avuga ko Safari yatawe muri yombi akaba afungiye kuri Sitasiyo ya RIB ya Karangazi.

    IGIHE yagerageje kuvugana n’inzego zibishinzwe ndetse na Meya w’Akarere ka Nyagatare, Mushabe David Claudian, ariko ntiyitabye telefoni mu nshuro enye yahamagawe ndetse n’ubutumwa bugufi yandikiwe ntiyabusubije.

    Abakoresha imbuga nkoranyambaga bakomeje kugaragaza ko aho ibihe bigeze inzego zikora muri ubwo buryo zikwiye “gukosorwa” cyane ko byanduza isura y’u Rwanda nk’igihugu kimaze kumenyekanaho imiyoborere myiza no gushyira imbere uburenganzira bw’umuturage.

    Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu, Gatabazi Jean Marie Vianney, aherutse gutangaza ko abayobozi bagombye kugira uburyo bakemura ibibazo batagombye kujya mu mitsi n’abaturage.

    Yabasabye kudakoresha imbaraga z’umurengera igihe bashyira mu bikorwa gahunda za Leta cyangwa bagenzura iyubahirizwa ryazo.

    Umuturage wari uragiye inka yafashe Dasso arayiniga, iratabaza

    source : https://ift.tt/3zwMIkl

  • Ibitaravuzwe kuri Niyomwungere, ’umunyabitangaza’ wagejeje ’umutama’ Rusesabagina i Kigali – #rwanda #RwOT

    Ibijyanye na “Operation” byo byaravuzwe cyane, Bishop Niyomwungere Constantin asobanura neza uko “nk’umukozi w’Imana” yemeye kwitandukanya n’ikibi agashyikiriza inzego z’umutekano “umutama” akaba n’inshuti ye “Paul” nyuma yo kubona amarira yateye mu mitima ya benshi.

    Ntabwo ari benshi bari bamuzi mbere ndetse n’izina rye ryandikwaga nabi bamwe bati yitwa Niyomwungeri abandi bati ni Niyomwungere.

    N’ubu hari ibintu byinshi abantu batamumenyeho, byamuvuzweho ndetse bikimuvugwaho. Ikizwi na buri wese ni uko yamenyekaniye cyane mu Karere ka Muhanga, mu Murenge wa Nyamabuye ahazwi nko mu Ruvumera, aho afite itorero yashinze rizwi nka Goshen Holy Church.

    Twaganiriye na bamwe mu bamuzi, babanye na we, basenganye na we cyangwa se abo yasengeye. Ubuhamya bwabo kuri we buratangaje.

    Kimwe n’abandi bakozi b’Imana benshi muri iki gihe, Niyomwungere ngo ni umuntu wakundaga kwambara neza, akagira n’abantu bamugenda iruhande bameze nk’abarinzi gusa mu itorero babitaga abashinzwe “protocole” y’umukozi w’Imana.

    Mu baturage, abo bantu ngo bari abarinzi be bacunga ko isaha yambaraga “ihenze” nta muntu uyimwambura nubwo ari ibintu utabonera gihamya.

    Umwe mu bantu bo mu gace karimo uru rusengero rwe yabwiye IGIHE ati “Nigeze kumva bavuga ngo yatwaye umugore w’abandi ariko niba ari inkuru sinzi gusa ni abaturage bakunda kubivuga.” ku rundi ruhande hari undi watwongoreye atubwira ko “uyu mugore w’abana babiri yari yaratandukanye n’umugabo we”, aza kubengukwa n’uyu mukozi w’Imana nyuma.

    Niyomwungere ni mwene Nzubugize François na Iyamuremye Beathe. Yabonye izuba ku wa 17 Kamena 1976. Nyuma y’ihagarikwa rya Jenoside yakorerwaga Abatutsi, bivugwa ko Niyomwungere kimwe n’abandi Banyarwanda yatashye mu gihugu aturutse i Burundi kuko se yari yarahungiyeyo mu 1959.

    Mu 1994 akigera mu Rwanda ngo yatuye i Gitarama (Muhanga y’uyu munsi). Abamuzi barimo n’umushoferi wamutwaye imyaka irenga ibiri bavuga ko itorero rye ryashinzwe ahagana mu 2002.

    Iri torero ngo ryatangiye nta bayoboke rifite, ku buryo abantu ba mbere bakoraga umurimo w’Imana barimo abari za mayibobo i Muhanga yigishije bagahinduka.

    Hatangwa ingero z’abantu babaye abapasiteri nk’uwitwa Felix uherutse kwitaba Imana n’undi witwa Theo ukiri mu murimo muri iki gihe. Barafatanyije, bakora umurimo ukomeye barigisha muri Muhanga benshi barafashwa.

    Iyo yasengaga, ngo hari abantu bahungabanaga bafashwe n’imyuka mibi, bakajyanwa imbere ariko akabakiza mu buryo budasanzwe. Umwe mu bari mu rusengero Niyomwungere ari kwigisha yagize ati “Icyo gihe nari ndimo, aravuga ngo hari abazimu bicwa n’inkweto. Umuntu umwe ajya imbere, akora ku nkweto ye, niko Pasiteri yamubwiye.”

    Niyongana Gustave wari umushoferi wa Niyomwungere, yabwiye IGIHE ko yahuye n’uyu mugabo mu 2008 amukuye mu kinamba aho yakoraga akazi ko koza imodoka aramwikundira ahitamo kumugira umushoferi.

    Yahoze muri ADEPR

    Niyongana yavuze ko yamenye Niyomwungere asengera muri ADEPR- Gahogo, ariko nyuma aza gushinga itorero rye, ahanini ngo biturutse ku bibazo yagiranye n’abandi bapasiteri.

    Ati “Wenda sinasengeye muri ADEPR ariko nari nturiye aho yasengeraga, yari pasiteri, kugira ngo ajye kwimuka yitandukanyije na yo, nyuma yo kugirana amakimbirane n’abandi bapasiteri kubera ubushobozi bwe bwo kuba yasengera abantu bagakira, baramwanga, baramurwanya, bukeye arabasezerera arimuka. Yari afite abakirisitu bamukunda cyane.”

    Uyu mugabo yemeza ko Niyomwungere afite ubushobozi bwo gukora ibitangaza kuko hari n’ibyo yakoze yirebera.

    Ati “Ikintu muziho yasengeraga abantu, agasengera abafite ubumuga bakagenda, umurwayi agakira n’umuntu ufite ikibazo, iwe nta mahoro, akaba yagenda akamusengera icyo kibazo cye kikarangira […] igitangaza muziho ni uko yasengeye umuntu ufite imbago agahaguruka akazita, akagenda mbirora n’amaso yanjye.”

    Ibitangaza bya Niyomwungere bihamywa kandi n’umwe mu basengera mu idini rye witwa Ugirumurengera Augustin, uvuga ko yamukirije umugore uburwayi yari amaranye igihe ndetse guhera uwo munsi afata umwanzuro wo kwinjira muri iri torero.

    Ati “Nasengeraga mu Bahamya ba Yehova, nza kurwaza umugore imyaka itatu ari CHUK, nza kumva ko muri Goshen Holy Church basenga umuntu agatabarwa, mpageze uko babimbwiye ni ko nabibonye.”

    Ugirumurengera avuga ko umugore we yaje gukira ubu burwayi nyuma yo gusengerwa na Niyomwungere Constantin.

    Akenshi ngo inyigisho ze yazivaganga no gukangurira abakirisitu kwitabira gahunda za Leta zitandukanye zirimo mituweri na Ndi Umunyarwanda.

    Mu baganiriye na IGIHE bose nta n’umwe uzi aho uyu mugabo atuye kuko bamwe bavuga ko urugo rwe ruri mu karere ka Muhanga ahazwi nko ku Kagitarama, mu gihe abandi bavuga ko ruri i Ruli mu Murenge wa Shyogwe na wo ubarizwa muri aka Karere, gusa we yabwiye Urukiko ko aba muri Komini Forest mu Mujyi wa Bruxelles mu Bubiligi ariko agera mu Rwanda ku mpamvu z’akazi.

    Bigizwemo uruhare na Niyomwungere Constantin, Rusesabagina na bagenzi be bagejejwe imbere y’ubutabera kuri ubu hakaba hategerejwe isomwa ry’urubanza rwabo tariki 20 Nzeri 2021.

    Abazi Niyomwungere Constantin washinje Rusesabagina bavuga ko yahoze muri ADEPR aza kuyivamo

    source : https://ift.tt/3zvg1Du

  • Covid-19 yatumbagije inguzanyo z’u Rwanda; amaherezo azaba ayahe? – #rwanda #RwOT

    Iri hungabana ry’ubukungu, rijyanye n’igabanuka ry’ibyo u Rwanda rwohereza mu mahanga ndetse n’igabanuka ry’umusaruro w’igihugu muri rusange, ryatumye icyuho kiri mu ngengo y’imari kigera ku 8.7% by’umusaruro mbumbe w’ingengo y’imari muri uyu mwaka nubwo byitezwe ko kizagabanuka ku kigero cya 7.5% mu mwaka utaha ndetse kikagera kuri 5.1% mu 2023/2024.

    Mu rwego rwo kuziba iki cyuho, ndetse no gukomeza gushyira mu bikorwa imishinga y’iterambere, u Rwanda rwayobotse amasoko y’imbere no hanze y’igihugu, rushaka inguzanyo zikenewe cyane muri ibi bihe bikomereye ubukungu bwarwo.

    Kuva muri Kamena umwaka ushize kugera muri Kamena uyu mwaka, inguzanyo z’u Rwanda ziyongereyeho 12.2% by’umusaruro mbumbe w’igihugu, zigera kuri 76.2% zivuye kuri 63.9%. Muri rusange, inguzanyo z’u Rwanda zingana na miliyari 7687.3 Frw.

    Igice kinini cy’inguzanyo z’u Rwanda kigizwe n’inguzanyo ziciriritse, zingana na 86.2%, ziturutse ahanini mu bigo birimo nk’Ikigega Mpuzamahanga cy’Imari (IMF) na Banki y’Isi. Izi nguzanyo uzasanga ari iz’igihe kirekire, ndetse zishyurwa ku nyungu nto cyane, ishobora no kugera kuri 0%, nk’uko bimeze ku nguzanyo ya miliyoni 200$ u Rwanda ruherutse guhabwa na IMF izishyurwa ku nyungu ya 0%.

    Ku rundi ruhande, 13.8% by’inguzanyo z’u Rwanda, zatanzwe n’ibindi bigo birimo banki z’ubucuruzi n’izituruka ku isoko mpuzamahanga ry’impapuro mpeshamwenda, ari naho u Rwanda ruherutse gukura miliyoni 620$. Izi nguzanyo zikunze kuba zihenze, aho zishyurwa ku nyungu iri hejuru ya 5%, kandi zikaba ari iz’igihe gito, gikunze kuba imyaka 10.

    Igice kinini cy’inguzanyo z’u Rwanda ni izo ku rwego mpuzamahanga, zingana na miliyari 5933.2 Frw kugera muri Kamena uyu mwaka. Izi nguzanyo ziyongereyeho 27.9% ugereranyije na Kamena umwaka ushize. Muri izi nguzanyo, 75% byazo bigizwe n’inguzanyo ziciriritse, 13.8% bikaba inguzanyo zatanzwe n’ibigo by’ubucuruzi mu gihe izindi 11.2% zaturutse mu bandi bafatanyabikorwa.

    Kugera mu mpera z’umwaka ushize, inguzanyo zo hanze zanganaga na 32.7% by’umusaruro mbumbe w’igihugu ariko byitezwe ko uyu mwaka uzasiga zigeze kuri 37.4% byawo.

    Hari kandi inguzanyo zaturutse imbere mu gihugu, zikunze gutangwa binyuze mu mpapuro mpeshamwenda Leta ishyira hanze buri kwezi. Muri Kamena uyu mwaka, izi nguzanyo zari zimaze kugera kuri miliyari 1754 Frw, zivuye kuri miliyari 1305.6 Frw muri Kamena umwaka ushize, inyongera ya 31.4%.

    Muri rusange, 66.3% by’inguzanyo z’u Rwanda ni izizishyurwa mu gihe kirekire, mu gihe 33.7% byazo ari inguzanyo z’igihe kiringaniye cyangwa kigufi, mu gihe imibare yo kugera mu Ukuboza umwaka ushize, yerekana ko 50.4% by’inguzanyo z’u Rwanda zizishyurwa mu madolari, naho 25.3% zikishyurwa muri ma-Euro akoreshwa ku Mugabane w’u Burayi.

    Ibikorwa by’iterambere birimo inyubako ya Kigali Convention Center biri mu byazamuye inguzanyo u Rwanda rukura mu mahanga

    Ni irihe shingiro ry’icyizere cyo kwishyura?

    Kuva u Rwanda rwatangira guhangana n’icyorezo cya Covid-19, hirya no hino ku mbuga nkoranyambaga hakomeje kugaruka impungenge zijyanye n’ubushobozi bw’u Rwanda mu kwishyura inguzanyo bamwe batatinye kuvuga ko ari “umurengera”.

    Ibintu byarushijeho kujya habi ubwo u Rwanda rwamanurirwaga icyiciro, rukavanwa mu bihugu bifite ibyago bicye byo kunanirwa kwishyura umwenda, rugashyirwa mu bihugu bifite ibyago biringaniye.

    Ikigo cya Fitch Ratings gikora ubushakashatsi ku budahangarwa bw’ubukungu bw’ibihugu ku Isi, giherutse gushyira u Rwanda mu bihugu bifite inota rya ‘B+ Negative’, ruvuye mu bihugu bifite inota rya ‘B+ Stable’. Ibi bivuze ko nubwo ubukungu bw’u Rwanda bukomeje kwihagararaho, Leta ikwiye gushyiraho ingamba zizatuma bukomeza gutera gutera imbere mu minsi iri imbere, kuko hari ibyago bicye by’uko bushobora gukomwa mu nkokora.

    Iki kigo kandi cyanatanze inama, kivuga ko umwe mu miti u Rwanda rukwiye gufata ari ukubaka iterambere ridashingiye ku nguzanyo ndetse no kwirinda kongera izisanzwe zihari. Ibi kandi byanagarutsweho na Banki y’Isi, muri raporo y’isesengura ry’ubukungu bw’u Rwanda iherutse gushyira hanze.

    Minisitiri w’Imari n’Igenamigambi, Dr. Uzziel Ndagijimana, aherutse gutangaza ko kwiyongera kw’inguzanyo z’u Rwanda mu mwaka ushize kwari gufite ishingiro, kuko igihugu cyari gikeneye kuzanzamura ubukungu bwacyo mu gihe gito.

    Yagize ati “Umwenda w’u Rwanda wari usanzwe uri mu cyiciro cyo hasi, ariko kuva mu 2020, ubwo twahuraga n’icyorezo cya Covid-19, uwo mwenda warazamutse kandi biri ngombwa kugira ngo igihugu kibone amafaranga mu guhangana n’icyorezo, yaba mu buryo bw’ubuzima, ubukungu n’imibereho myiza.”

    Yongeyeho ati “Hari hakenewe amafaranga kugira ngo igihugu gihangane n’icyorezo, kandi mu gihe ubukungu bumeze nabi n’amafaranga yinjira aturutse imbere mu gihugu yagabanutse, birumvikana ko aho amafaranga agomba guturuka ari hanze.”

    Mu rwego rwo kurushaho kugenzura uburemere bw’inguzanyo z’u Rwanda ndetse no kwirinda ko zishobora kuzagera ku kigero kiri hejuru cyatuma Leta ibura ubushobozi bwo kuzishyura, mu 2016 hashyizweho ingamba zizatuma u Rwanda rukomeza gufata inguzanyo, ariko zitazagira ingaruka mbi ku bukungu bw’u Rwanda mu gihe kirekire.

    Icyo gihe Leta yiyemeje kujya ifata inguzanyo ziciriritse kandi z’igihe kirekire, zidashyira ubukungu bw’igihugu mu byago ibyo ari byo byose no kurushaho guteza imbere uburyo bwo kubona inguzanyo ziturutse imbere mu gihugu, aho kuba inguzanyo ziturutse hanze y’u Rwanda.

    Kugeza ubu, Leta ikomeje kongera inguzanyo zituruka imbere mu gihugu, zitangwa binyuze mu mpapuro mpeshamwenda. Buri kwezi, Leta ishyira izi mpapuro ku isoko ry’imari n’imigabane, ndetse rimwe na rimwe zishyirwa hanze kabiri mu kwezi.

    Mu mwaka ushize, Leta yashyize hanze impapuro mpeshamwenda inshuro 16. Izi mpapuro zikunze kuba zifite agaciro kari hagati ya miliyari 15 Frw na miliyari 20 Frw.

    Ubu buryo bwo kubona inguzanyo ziturutse imbere mu gihe bwitezweho kuzafasha Leta kugira ubushobozi bwo kubona inguzanyo mu buryo bworoshye, zishobora gushorwa mu mishinga yihutirwa kandi zikazishyurwa bitagoranye, na cyane ko zizishyurwa hifashishijwe amafaranga y’u Rwanda.

    Ubwitabire bw’abashoramari bifuza izi mpapuro nabwo butanga icyizere kuko buri hejuru ya 100%, ndetse n’abashoramari bato, batari ibigo by’imari nka banki, bakomeje kwiyongera, aho bugeze ku 9% by’inguzanyo u Rwanda rufite imbere mu gihugu.

    Ku rundi ruhande, ibipimo mpuzamahanga byifashishwa mu kureba ubushobozi bw’igihugu gifite mu kwishyura inguzanyo, byerekana ko u Rwanda rufite ubushobozi buhambaye bwo kwishyura inguzanyo rufite, kabone nubwo icyorezo gikomeje guca ibintu.

    Hari uburyo bubiri bukoreshwa mu kureba ubushobozi bw’igihugu mu kwishyura umwenda gifitiye amahanga. Ubwa mbere ni ubwo gufata umwenda wose w’igihugu, bakareba ingano yawo ugereranyije n’umusaruro mbumbe w’igihugu.

    Ubusanzwe ibihugu bifite imyenda, bigirwa inama yo kutaguza amafaranga ari hejuru ya 55% by’umusaruro mbumbe w’igihugu mu gihe waba ugiye kwishyurirwa rimwe. Muri iki cyiciro u Rwanda ruracyari kuri 32.7% kugera mu mpera z’umwaka ushize.

    Indi ngingo ya kabiri irebwaho, ni ukureba ingano y’amafaranga y’imyenda azishyurwa ku mwaka umwe, akagereranywa n’imisoro icyo gihugu cyinjiza kugira ngo harebwe ubushobozi bwo kwishyura umwenda nta bundi bufasha bukenewe.

    Ibihugu bigirwa inama yo kutishyura umwenda uri hejuru ya 21% by’umusoro winjizwa. U Rwanda rwari kuri 5%, uretse ko icyorezo cya Covid-19 cyatumye uyu mubare uzamuka ukagera ku 8%, ariko ntuzigera urenga 10% nk’uko Guverineri wa Banki Nkuru y’Igihugu, BNR, John Rwangombwa yabyemeje.

    Ibi kandi binajyana no kugabanya inguzanyo zihenze zikunze gutangwa na banki n’ibindi bigo by’ubucuruzi, aho mu mwaka ushize zagabanutse ku kigero cya 1.6% ari nawo murongo Leta yifuza gukomeza gukoreramo.

    Ni gute u Rwanda ruri kwishyura inguzanyo rufite?

    Amafaranga Leta yishyura ku nyungu yafashe hanze, yiyongereyeho 55.8% muri uyu mwaka w’ingengo y’imari, ugereranyije n’ayo yishyuraga mu myaka ibiri ishize mbere y’icyorezo cya Covid-19.

    Ibi ariko ntibyatewe n’ubwiyongere bw’inguzanyo u Rwanda ruherutse gufata mu mwaka ushize, ahubwo byatewe n’uko n’ubundi igihe cyo gusonerwa ku nguzanyo zimwe na zimwe rwari rwarafashe cyari giteganyijwe kurangira muri ibi bihe, uretse ko byahuriranye n’icyorezo cya Covid-19 bikaba ngombwa rwongera inguzanyo rukura hanze.

    Ibi kandi byanatewe n’uburyo ifaranga ry’u Rwanda ryataye agaciro cyane mu mwaka ushize, ugereranyije n’amafaranga y’amahanga rwafashemo inguzanyo.

    Mu mwaka ushize, ifaranga ry’u Rwanda ryataye agaciro ku kigero kiri hejuru ya 5%, kiri hejuru y’ikigenwa na BNR ndetse kikaba ari nacyo kiri hejuru ifaranga ry’u Rwanda ryatayeho agaciro kuva mu 2017.

    Mu mezi arindwi ya mbere y’uyu mwaka, iri faranga ryari rimaze guta agaciro ku kigero cya 1.8%, mu gihe byitezwe ko ritazata agaciro ku kigero kirenze 2.1% muri uyu mwaka.

    Ku bijyanye n’inguzanyo z’imbere mu gihugu, amafaranga u Rwanda rwishyura yiyongereyeho 37.6% mu myaka ibiri ishize, ava kuri miliyari 87.2 Frw mu 2018/2019 (mbere ya Covid-19), agera kuri miliyari 119.9 Frw buri mwaka.

    Inguzanyo z’amahanga zigize 17% by’ingengo y’imari y’u Rwanda izakoreshwa muri uyu mwaka, aho zizangana na miliyari 651.5 Frw, mu gihe inkunga zingana na 16%, mu gihe amafaranga aturutse imbere, arimo n’inguzanyo z’imbere mu gihugu, angana na 67%.

    Inzego zishinzwe ubukungu bw’u Rwanda, zitangaza ko myaka ibiri iri imbere, inguzanyo z’u Rwanda zizakomeza kwiyongera bitewe n’ibikorwa bya Leta byo gukomeza kuzahura ubukungu bwashegeshwe n’icyorezo cya Covid-19, ariko zikazatangira kugabanuka kuva mu 2024 kugera mu 2030, aho zizaba zingana na 65% by’ingengo y’imari.

    Leta ifite ingamba zo gukomeza gufata inguzanyo zizatuma ishobora kuzahura ubukungu bwagizweho ingaruka n’icyorezo cya Covid-19

    source : https://ift.tt/3Dlrfgf

  • #AfroBasket2021: Senegal yihereranye Uganda, Côte d’Ivoire na Nigeria zibona intsinzi (AMAFOTO) #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Umukino wa mbere wahuje ikipe y’igihugu ya Nigeria izwi nka D’Tigers ndetse n’ikipe y’igihugu ya Mali, umukino warangiye Nigeria ari yo itsinze ku manota 81 kuri 73.

    Umukino wa kabiri wagombaga gutangira ku i Saa Cyenda zuzuye wari guhuza Cameroun na Sudani y’Amajyepfo ntiwabaye, ni nyuma yo gusanga mu ikipe ya Cameroun harimo abakinnyi bane n’umutoza umwe banduye Coronavirus.

    Undi mukino watangiye i Saa kumi n’ebyiri zuzuye wahuje ikipe y’igihugu ya Senegal n’ikipe y’igihugu ya Uganda.

    Senegal na Uganda, ni umukino waranzwe n
    Senegal na Uganda, ni umukino waranzwe n’ubuhanga bwinshi

    Aya makipe yari afitemo abakinnyi bakomeye nka Ishmail WAINRIGHT wa Uganda uheruka gusinyira Toronto Raptors ikina NBA, mu gihe Senegal yari ifitemo Gorgui DIENG ukinira Atlanta Hawks (USA/NBA)‎, na Brancou BADIO ukinira FC Barcelona yo muri Espagne.

    Mu buryo butagoranye, ikipe ya Senegal yaje kwihererana Uganda iyitsinda ku manota 93 kuri 55. Muri uyu mukino Brancou BADIO ukinira FC Barcelona yo muri Espagne ni we watsinze amanota menshi (25).

    Umukino wasoje iy’uyu munsi, ni umukino wahuje ikipe y’igihugu ya Kenyay’umutoza Liz Mills wigeze no gutoza Patriots yahatanaga n’ikipe y’igihugu ya Cote d’Ivoire.

    Ni umukino utari woroshye aho uduce dutatu twa mbere amakipe yagendanaga ku manota, agace ka mbere karangira Cote d’Ivoire ifite amanota 26 kuri 24 ya Kenya, aka kabiri Cote d’Ivoire ifite amanota 39 kuri 39 ya Kenya, umukino uza kurangira Cote d’Ivoire itsinze uyu mukino n’amanota 84 kuri 70 ya Kenya.

    source : https://ift.tt/3zo5ha8

  • Umuyobozi wa Polisi ya Lesotho yashimye imyitozo itangirwa mu ishuri rya Polisi i Gishari #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Muri iryo shuri bakiriwe n’umuyobozi waryo, CP Robert Niyonshuti, yishimiye abashyitsi ku kuba bahisemo kuza gusura Polisi y’u Rwanda bakanahitamo gusura ishuri rya Polisi y’u Rwanda (PTS-Gishari), bakirebera imyitozo ihatangirwa.

    Yagize ati “Uru ruzinduko rwanyu rufite agaciro gakomeye kandi amasezerano y’ubufatanye mwasinyanye na Polisi y’u Rwanda ni ingenzi cyane. Azadufasha kungurana ubumenyi mu bapolisi bacu nk’uko mwaje gusura iri shuri ritanga amahugurwa atandukanye ku bapolisi”.

    CP Niyonshuti yeretse abashyitsi ibice bitandukanye bigize ishuri ry’amahugurwa ariko cyane cyane basuye ahatangirwa imyitozo yo kumasha (range ground), ndetse banasura abapolisi bari mu myitozo ibategura kujya mu butumwa bw’umuryango w’abibumbye bugamije kubungabunga amahoro (FPU).

    Ahakorerwa imyitozo yo kumasha basuye inzu ikorerwamo iyo myitozo ndetse banerekwa ahakorerwa imyitozo nk’iyo ariko noneho yo ikorerwa hanze. Aho hose habaga hari abapolisi bakora imyitozo ijyanye no kumasha (kurasa).

    Commissioner of Police Holomo Molibeli, yavuze ko Polisi y’u Rwanda yajyaga ayumva amateka yayo mu bikorwa byayo mu gihugu imbere ndetse no hanze y’u Rwanda, cyane cyane mu butumwa bw’umuryango w’abibumbye bwo kubungabunga amahoro, ariko kuri iyi nshuro yagize amahirwe yo kwibonera ahaturuka ibyo bigwi.

    Ati “Najyaga numva mu itangazamakuru n’ahandi hatandukanye abantu baganira ku bigwi bya Polisi y’u Rwanda, nanjyaga numva ukuntu bavugwaho ubunyamwuga, ikinyabupfura n’umurava bikantera amatsiko yo kubasura. Uyu munsi njye n’intumwa turi kumwe twagize amahirwe yo gusura ahatangirwa imyitozo itandukanye harimo n’abitegura kujya mu butumwa bw’umuryango w’abibumbye”.

    Umuyobozi wa Polisi ya Lesotho yakomeje avuga ko Polisi y’u Rwanda ari urwego afatiyeho ikitegererezo. Yavuze ko amasezerano y’ubufatanye Polisi y’u Rwanda yasinyanye n’iya Lesotho ku wa Kabiri tariki ya 24 Kanama 2021, akubiyemo ibijyanye no guhanahana ubumenyi binyuze mu mahugurwa. Yavuze ko ayo masezerano hari icyo azafasha impande zombi.

    Ku wa Kabiri tariki ya 24 Kanama 2021, ni bwo Umuyobozi wa Polisi ya Lesotho yatangiye gusura Polisi y’u Rwanda, aho ku kicaro gikuru cya Polisi y’u Rwanda ku Kacyiru yakiriwe na mugenzi we uyobora Polisi y’u Rwanda, IGP Dan Munyuza.

    source : https://ift.tt/3BaMBv0

  • Sobanukirwa byinshi ku guhurwa no gutwarira ku mugore utwite #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Uretse gutwarira kandi habaho no guhurwa ibyo kurya cyangwa ibyo kunywa, umwuka w’ikintu runaka wamugeraho akagira isesemi akaba yanaruka. Hari n’abahurwa abagabo babo, bakumva batakwegerana.

    Bamwe bavuga ko ari uburwayi abandi bakavuga ko ari ukubyishyiramo gusa, ndetse hari n’abavuga ko rimwe na rimwe umugore yitwaza ko atwite kugira ngo agere ku cyo yashakaga.

    Ese siyansi n’ubuvuzi bibivugaho iki?

    Gutwarira ikintu akenshi bituruka ku misemburo iba irimo gukorwa kandi igakorwa ari myinshi mu gihembwe cya mbere cyo gutwita ni ukuvuga mu mezi atatu ya mbere.

    Gusa hari ibivugwa ko burya utwarira icyo umubiri wawe ukeneye kurenza ibindi, ugahurwa ibyo umubiri wawe udakeneye. Ibi akenshi bivugwa ku biribwa n’ibinyobwa. Icyakora na none bivugwa ko umugore uhurwa umugabo we akenshi baba basanzwe batameranye neza cyangwa se atajya yishimira uko bakora imibonano.

    Ubushakashatsi bukomeza bwerekana ko abantu batabasha kubona indyo yuzuye uko bikwiye, umubiri ubwawo ubategeka icyo bagomba kuwuha mu batwite.

    Urugero, nk’igihe umubiri ukeneye vitamini C kugira ngo ugire ubudahangarwa, icyo gihe ku mugore utwite ho biba akarusho kuko aba agomba kugaburira abantu babiri (we n’umwana atwite). Ibi rero bituma ashobora gutwita ararikiye amafunguro akungahaye kuri iyo vitamini.

    Icyo wakora mu gihe watwariye ikintu

    Gerageza kutabyishyiramo cyane ngo wumve ko nutakibona inda ishobora kuvamo. Icyakora niba watwariye ikintu kandi kitagoye kukibona, urugero nk’amata, aho kuyanywa ku bwinshi wafata akarahure kayo gato, bikaba bihagije.

    Ikindi mu gihe wumva wifuza ikintu runaka, ugerageza gushaka icyo uhugiraho. (Urugero, kora urugendo n’amaguru ujya ahantu hatuma uhuga, kureba umukino ukunda, kujya muri korali kuririmbi n’ibindi ukunda).

    Muri iki gihe cy’iterambere, no kuganira n’abantu ku mbuga nkoranyambaga kimwe no gusoma ibitabo cyangwa amakuru kuri Interineti birafasha.

    Gusa niba urimo gutwarira ibintu bidasanzwe nko kurigata itafari, kurya ibitaka, akenshi biterwa n’uko umubiri wawe hari umunyu ngugu uba ubura, by’umwihariko ubutare. Ibyo bikosorwa no kurya ibikungahaye ku butare byaba ngombwa ugahabwa ibinini birimo ubutare.

    Icyo gukora mu gihe wahuzwe

    Guhurwa byo ni ikindi kintu kuko akenshi bijyana n’isesemi no kuruka. Icyo uba ugomba gukora, niba wahuzwe ikintu cy’ingenzi cyane, ushaka icyagisimbura bihuje intungamubiri. Niba wahuzwe ibishyimbo, warya amashaza.

    Cyokora mu gihe umuntu yahuzwe uwo bashakanye, bisaba ko bakosora ibitagenda neza hagati yabo byaba na ngombwa bakitabaza impuguke mu bumenyamuntu.

    source : https://ift.tt/3gyJ7dU

  • Umugabo yapfuye nyuma y'iminsi 2 gusa akoze ubukwe #rwanda #RwOT

    Umugabo witwa Dominic Ssemwogerere uzwi cyane muri Uganda kubera akazi ke k'ubuganga,yakoze ubukwe bw'igitangaza kuwa Gatandatu w'icyumweru gishize n'umukunzi we Josephine Namuju ariko ku munsi wakurikiyeho yakoze impanuka byarangiye imuhitanye.

    Ikinyamakuru The New Vision cyavuze ko Bwana Ssemwogerere, wari nyiri ibitaro byitwa Villa Maria Hospital biri I Masaka,yakoze impanuka ubwo yari atwaye impano babahaye mu bukwe mu rugo rwabo rushya.

    Uyu mugabo yahisemo gukoresha moto mu gihe abarimo umugore we bakoresheje imodoka bimukira mu rugo rushya.

    Uyu mugabo atwaye iyi moto mu muhanda,yagonze ikinogo imoto ye ita umuhanda igongana n'imodoka.

    Uyu muganga yahise ajyanwa kwa muganga mu bitaro byitwa Mulago ariko nyuma y'umunsi umwe yaje gushiramo umwuka.

    Source : https://umuryango.rw/ubuzima-115/imibereho/article/umugabo-yapfuye-nyuma-y-iminsi-2-gusa-akoze-ubukwe

  • Abanyeshuri 250 bo muri Afghanistan bahawe ubuhungiro mu Rwanda bahageze #rwanda #RwOT

    Abanyeshuri b'abakobwa 250 bakomoka muri Afghanistan bageze mu Rwanda aho bagiye gukomereza amasomo yabo mu gihe igihugu cyabo kirimo ibibazo by'umutekano muke byatewe no kongera gufata ubutegetsi kw'Aba-Taliban.

    Aba banyeshuri biga mu ishuri ribanza n'iryisumbuye ry'abakobwa ritegamiye kuri leta ryigisha ibijyanye n'imiyoborere (School of Leadership, Afghanistan, SOLA), ryigamo abanyeshuri bacumbikirwa mu kigo.

    Shabana Basij-Rasikh uri mu barishinze, ku wa kabiri yavuze ko abagera hafi kuri 250 barimo abanyeshuri, abakozi baryo n'abo mu miryango yabo, bari mu nzira berekeza mu Rwanda, banyuze muri Qatar, gutangira “igihembwe cy'amezi atandatu mu mahanga ku banyeshuri bacu bose”.

    Minisiteri y'uburezi mu Rwanda yatangaje ubutumwa kuri Twitter buha ikaze abo mu ishuri SOLA.

    Madamu Shabana yavuze ko yizeye ko baba bimukiye mu Rwanda by'igihe cy'amezi atandatu gusa, bakazasubira muri Afghanistan ibintu nibisubira mu buryo.

    Kuwa 15 Kanama 2021, nibwo Aba-Taliban bongeye gufata ubutegetsi bituma abaturage ba Afghanistan batangira guhunga ku bwinshi aho ku bufatanye n'ibindi bihugu bamwe bari kujyanwa mu by'agateganyo birimo u Rwanda na Uganda mu gihe bagitegereje ko babona ibihugu by'i Burayi na Amerika bizabakira.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/uburezi/article/abanyeshuri-250-bo-muri-afghanistan-bahawe-ubuhungiro-mu-rwanda-bahageze

  • Umugore yahuye n'uruva gusenya ku munsi we w'amavuko. – YEGOB #rwanda #RwOT

    Mu gihugu cya Ghna, hakomeje kuvugwa inkuru iteye agahinda cyane, y'umugore witwawitwa Dubigan Sabrina wahuye n'uruvagusenya Ku munsi w'amavuko we.

    Nkuko amakuru aturuka mu binyamakuru byo mu gihugu cya Ghana abivuga, uyu mugore yahuye n'ibibazo byo gupfusha abana batanu Bose yareraga bahiriye mu nzu Ku isabukuru ye.

    Amakuru atangwa n'ikinyamakuru kitwa Ghana news avuga ko uyu mubyeyi wari usanzwe urera aba abana 5 wenyine, yavuye murugo rwe agiye kuzana inshuti ze mu kirori k'isabukuru ye y'amavuko .Agarutse asanga inzu ye yaka umuriro yarimo abana be bose ukwari 5.

    Amakuru akomeza avuga ko umuriro watangiriye mu igorofa rya kabiri ry'inyubako iri mu burasirazuba bwa St Louis hakurya y'ikibuga cy'ishuri ribanza rya Annette Harris.

    Umukuru wa Polise wo muri ako gace yatangarije iki kinyamakuru dukesha iyi nkuru ko ubwo bazaga kuzima iyi nkongi basanze abana 4 bamaze kwitaba Imana , umwe wari usigaye ari muzima ajyanwa mubitaro ari naho yaguye.

    Source : https://yegob.rw/umugore-yahuye-nuruva-gusenya-ku-munsi-we-wamavuko/