Category: Uncategorized

  • U Buhinde: Amayeri yakoreshejwe n'umugabo wishe umugore we amurishije inzoka y'inshira #rwanda #RwOT

    Mu cyumweru gishize, umugabo wo mu Buhinde yakatiwe igihano cy'imbonekarimwe cyo gufungwa burundu kabiri kubera kwica umugore we amurumishije inzoka y'inshira (cobra). Abanyamakuru Soutik Biswas na Ashraf Padanna barakubwira inkuru y'uko byagenze kugeza habayeho ubwo bwicanyi buteye ubwoba.

    Mu kwezi kwa kane mu mwaka ushize, Suraj Kumar w'imyaka 28 yarishye ama-rupee 7,000 (agera ku 95,000 mu mafaranga y'u Rwanda) ku nzoka y'inshira ifite ibintu mu maso bimeze nk'indorerwamo (amadarubindi), iyi ni imwe mu nzoka z'ubumara bukaze cyane ku isi.

    Mu Buhinde, gucuruza inzoka ntibyemewe n'amategeko, rero Suraj yaguze iyo nzoka mu buryo bwa rwihishwa ayiguze n'uzifata, witwa Suresh Kumar, muri leta ya Kerala yo mu majyepfo y'igihugu.

    Suraj yaciye umwobo mu cyo kuyitwaramo cya plastike kugira ngo akayaga kayigereho, afata iyo nshira ayishyiramo, nuko yerekeza imuhira.

    Iminsi 13 nyuma yaho, icyo yayishyizemo yagishyize mu gikapu, nuko ashyira nzira agenda n'amaguru buhoro buhoro yerekeza kwa sebukwe, batuye mu ntera ya kilometero hafi 44 uvuye iwe, aho umugore we Uthra yari arimo koroherwa nyuma yuko inzoka imurumye mu buryo bw'amayobera.

    Suraj na Uthra bari bamaze imyaka ibiri bamenyanye, bahujwe n'umuranga. Se wa Suraj yatwaraga ikinyabiziga cy'imitende itatu kimeze nka moto gitwara imizigo, naho nyina yari umugore usanzwe ukora imirimo yo mu rugo.

    Uthra, wari muto kuri Suraj ho imyaka itatu akaba yari anafite ibibazo by'ubumuga butuma agorwa no kwiga, yari uwo mu muryango wifashije kurushaho — se yacuruzaga ibintu by'amapine naho nyina we yari yarahoze ari umuyobozi w'ishuri usigaye ari mu kiruhuko cy'izabukuru.

    Ubwo bombi bashakanaga, Suraj yemeye inkwano itanzwe n'ababyeyi ba Uthra y'amagarama (g) 768 ya zahabu (ugendeye ku giciro cy'ubu, ifite agaciro k'amadolari y'Amerika 32,000, cyangwa miliyoni 32 mu mafaranga y'u Rwanda), hamwe n'imodoka yo mu bwoko bwa Suzuki sedan ndetse n'ama-rupee 400,000 (angana na miliyoni 5 mu mafaranga y'u Rwanda) bamuhereje mu ntoki (cash).

    Inzoka y'inshira yo mu Buhinde ifite ibintu mu maso bimeze nk'indorerwamo (amadarubindi)

    Inzoka y'inshira ifite ibintu mu maso bimeze nk'indorerwamo (amadarubindi) ni imwe mu nzoka z'ubumara bwinshi cyane ku isi

    Buri kwezi, yanahabwaga n'ababyeyi b'umukobwa (kwa sebukwe) ama-rupee 8,000 (angana n'amafaranga 108,000 y'u Rwanda) yo 'kwita ku mukobwa wabo', nkuko byavuzwe n'abakora iperereza.

    Inzu y'ababyeyi be ni yo Uthra yasubiye kubamo nyuma yuko asezerewe mu bitaro, aho yari yavuwe kurumwa n'inzoka. Kurumwa na yo byari byatumye amara mu bitaro iminsi 52 binasaba ko abagwa gatatu mu buryo bubabaje kugira ngo akire ukuguru yari yamurumyeho.

    Yari yarumwe n'impiri (yo mu bwoko bwa Russell's viper) — inzoka y'ubumara bwinshi cyane ifite ibara risa n'igitaka, iyi nzoka y'ubu bwoko ikaba buri mwaka yica abantu babarirwa mu bihumbi mu Buhinde.

    Nuko mu ijoro ryo ku itariki ya 6 y'ukwezi kwa gatanu, nkuko abakora iperereza babivuga, ubwo Uthra yari aryamye arimo kondoka (gutora agatege), yemera ikirahure cy'umutobe w'imbuto yari aherejwe na Suraj, uwo mutobe wari urimo n'ibisinziriza.

    Ubwo urwo ruvange rwari rumaze gutuma ata ubwenge, Suraj yasohoye icyo yari atwayemo ya nzoka y'inshira, aragicurika, arekurira iyo nzoka ireshya na metero 1,5 ku mugore we wari usinziriye.

    Ariko aho kugira ngo imurume, iyo nzoka iranyonyomba irigendera. Suraj arayiterura ayijugunya n'ingufu nyinshi kuri Uthra, ariko nanone yongera kwinyonyombera.

    Suraj agerageza bwa gatatu — afata iyo nzoka kuri icyo kirango cyayo cyo mu mutwe no mu maso akandira umutwe wayo iruhande rw'ukuboko kw'ibumoso kwa Uthra.

    Iyo nshira yumvaga isagariwe, ikoresheje amenyo atyaye y'imbere mu kanwa kayo, imuruma kabiri. Nuko iromboka ijya ku gatara (ameza mato yo gushyiraho ibikoresho bitandukanye byo mu nzu) irahaguma ijoro ryose.

    Mavish Kumar, umuhanga mu bumenyi bw'inzoka n'ibikururanda, agira ati: 'Inshira ntiziryana keretse uzishotoye, Suraj byasabye ko ayifata mu mutwe akayihatira kuruma umugore we'.

    Suraj yogeje cya kirahure cy'umutobe, avunagura inkoni yari yakoresheje ngo abone uko akoresha iyo nzoka ndetse anasiba amakuru yo guhamagara kuri telefone ngendanwa yari kumuhamya icyaha, nkuko abakora iperereza babivuga.

    Ubwo nyina wa Uthra yinjiraga mu cyumba mu gitondo cyo ku munsi wakurikiyeho, yabwiye polisi ko yabonye umukobwa we aryamye ku gitanda 'umunwa we wasamye, n'akaboko k'ibumoso ke karegera [gatendera] ku ruhande rumwe'.

    Yavuze ko Suraj na we yari ari muri icyo cyumba.

    Manimekhala Vijayan yabajije umukwe we ati: 'Kuki utigeze ureba niba yakangutse?'

    Suraj abwira nyirabukwe ati: 'Sinashakaga kubangamira ibitotsi bye'.

    Icyumba Suraj na Uthra baryamyemo mu nzu y'iwabo mu ijoro icyaha cyakorewemo, mu mujyi wa Anchal. Uthra yari aryamye ku gitanda cy'ibumoso.

    Uthra yasinziririye ku gitanda cy'ibumoso muri iki cyumba yiciwemo

    Umuryango we wihutiye kujyana Uthra ku bitaro, aho abaganga batangaje ko yapfuye arozwe bahamagaza polisi.

    Raporo y'icyateye urupfu rwe yasanze ahantu habiri hari ibikomere bito (bitinjira imbere cyane mu mubiri), bitandukanyijwe n'intera itageze kuri santimetero (cm) 2,5, ku gice cy'akaboko ke k'ibumoso cyo kuva mu nkokora ugana ku kiganza.

    Ibizamini by'amaraso n'inyama zo mu nda byahishuye ko harimo ubumara bw'inshira ndetse n'ibiyobyabwenge bisinziriza. Ubumara bw'inshira bushobora kwica mu gihe cy'amasaha bugagaje imitsi yo mu rwungano rw'ubuhumekero.

    Ishingiye ku kirego cyatanzwe n'ababyeyi ba Uthra, polisi yataye muri yombi Suraj ku itariki ya 24 y'ukwezi kwa gatanu, bijyanye n'urupfu rudasanzwe rw'umugore we. Nyuma y'iperereza ryamaze iminsi 78 n'ibirego biri ku mapaji (impapuro) arenga 1,000, urubanza ruratangira.

    Abantu barenga 90, barimo n'abahanga mu bumenyi bw'inzoka hamwe n'abaganga, batanze ubuhamya. Ubushinjacyaha bwashingiye ku makuru ya Suraj yo guhamagara kuri telefone, ibijyanye n'uko yakoresheje internet, ndetse n'inshira yapfuye yataburuwe mu busitani bw'inyuma y'urugo, igipfunyika cy'ibiyobyabwenge bisinziriza cyari mu modoka y'umuryango ndetse na gihamya yuko atazanye inzoka imwe ahubwo inzoka ebyiri.

    Abakora iperereza bavuze ko Suraj yari yanaguze inzoka y'impiri yari imaze amezi irumye Uthra, mbere yuko apfa.

    Suresh, wafashe iyo nzoka, yigaramye (yahindutse/yavuyemo) Suraj yemera ko ari we wamugurishije izo nzoka zombi. Umuhanga mu bumenyi bw'inzoka yabwiye urukiko ko bidashoboka cyane ko iyo nshira yari kuba yinjiye mu cyumba bari baryamyemo inyuze mu idirishya rizamuye.

    Aho icyaha cyabereye harongeye haranakorwa mu buryo bwo kuhigana ngo bahasuzume, bakoresha inshira nzima, umuntu wita ku nzoka, ndetse n'igikorano cyo kwigana umurambo w'uwo mugore gishyirwa ku gitanda.

    Mavish Kumar yagize ati: 'Inshira ntizikora cyane nijoro. Buri gihe ubwo twayigushaga ku murambo w'umuhimbano uryamye ugaramye, yaranyonyombaga hasi ikajya ahantu hijimye ho mu cyumba'.

    'Ndetse nubwo twari dushotoye iyo nshira, ntiyagerageje kuruma'.

    Nuko afata mu ijosi ry'inshira 'ayihatira' kuruma ku gice cy'inkoko gishumitse ku kuboko ko muri plastike ko kuri wa murambo muhimbano. Intera iri hagati y'aho yarumye yanganaga n'iyari ku kuboko kwa Uthra.

    Umucamanza M Manoj, avuga ku iyicwa ry'uwo mugore, yagize ati: 'Uku ni ukwica umugore kwa shitani [shetani] kandi guteye ubwoba bwinshi cyane'. Umucamanza Manoj yakatiye Suraj gufungwa burundu, avuga ko yari yaracuze umugambi wo kwica Uthra no 'kubihisha nk'urupfu rw'impanuka rutewe no kurumwa n'inshira'.

    Nkuko abakora iperereza babivuga, uko kurumwa n'inshira kwaviriyemo uwo mugore urupfu kwari ukwa gatatu — si ukwa kabiri — Suraj yari agerageje kwicamo umugore we mu mezi ane yari ashize.

    Suraj, wakoraga muri banki yo muri ako gace akazi ko kwibutsa abarengeje igihe cyo kwishyura imyenda (amadeni), yahuye na Suresh ufata inzoka mu kwezi kwa kabiri mu mwaka ushize, amuzanira inzoka y'impiri ku ma-rupee 10,000 (angana n'amafaranga y'u Rwanda 136,000).

    Ajyana iyo nzoka mu rugo ayitwaye mu cyo kuyitwaramo cyo muri plastike, ayihisha mu kirundo cy'inkwi cyo mu nzu ntoya yo mu rugo.

    Nuko ku itariki ya 27 y'ukwezi kwa kabiri, Suraj arekurira iyo nzoka ku ibaraza ryo ku gice cya mbere uvuye hasi cy'inzu ye, nkuko abakora iperereza babivuze, asaba umugore we kuzamuka hejuru akajya kumushakira telefone ye igendanwa.

    Uthra abona iyo mpiri yizingazingiye hasi ku makaro ahita avuza inzogera itabaza, nkuko nyina yabibwiye polisi. Suraj arazamuka, aterura ya nzoka akoresheje inkoni, ava mu nzu. Ayisubiza muri cya kintu cyo kuyishyiramo.

    Mu ijoro ryo ku itariki ya 2 y'ukwezi kwa gatatu, Suraj arongera aragerageza. Afata ifunguro ryo kwikuza (dessert) ry'umugore we arisiga ibiyobyabwenge bisinziriza, arekurira ya mpiri mu cyumba bararamo igihe umugore we yari asinziriye.

    Kuri iyi nshuro, ni ko abakora iperereza bavuze, iyo nzoka yaramurumye. Uthra yakangutse aboroga kubera ububabare, kurumwa ku kuguru kwe, nuko Suraj ajugunya iyo nzoka ayinyujije mu idirishya.

    Vijayasenan Vidhyadharan, se wa Uthra, yagize ati: 'Kurumwa n'inzoka bibaho cyane muri [leta ya] Kerala, rero hano ntitwigeze ducyeka ikindi kintu'. (Buri mwaka mu Buhinde, abantu bagera hafi ku 60,000 bapfa bazize kurumwa n'inzoka).

    Iryo joro byasabye amasaha arenga abiri kugira ngo agezwe ku bitaro byagombaga kumuha ubuvuzi yari acyeneye cyane. Uthra yari arimo aboroga kubera kubyimba no kuva amaraso.

    Nyuma yuko abazwe gatatu agashyirwaho undi mubiri, yasubiye mu rugo rw'ababyeyi be mu nzu y'amagorofa abiri iri mu cyaro kirimo ibiti n'ibyatsi bitohagiye mu karere ka Kollam, kugira ngo aruhuke.

    Suraj yagumanye n'umwana we w'umuhungu ndetse n'ababyeyi be mu rugo ruri mu karere ka Pathanamthitta. Ariko yari yamaze gutangira gucura undi mugambi.

    Anoop Krishna, umwe mu bakora iperereza, yagize ati: 'Mu gihe umugore we yari ari mu bitaro, Suraj yari arimo ajagajaga kuri internet ashakisha ibijyanye no kwita ku nzoka aniga ibijyanye n'ubumara bw'inzoka'.

    Abakora iperereza bavuga ko Suraj yatangiye gucura umugambi wo kwica umugore we kuva umwana we w'umuhungu witwa Dhruv yavuka mu mwaka wa 2019.

    Amakuru y'uko yakoreshaga internet yahishuye ko yashakishije ubumara bw'inzoka ndetse akareba za videwo z'inzoka kuri YouTube, harimo na shene y'umuntu uzwi cyane muri ako gace wita ku nzoka. Imwe muri za videwo zarebwe cyane z'uwo muntu wita ku nzoka, ijyanye n’'impiri mbi cyane kandi y'amahane menshi'.

    Polisi yasanze icyo gutwaramo Suraj yari yazanyemo inzoka yo kwica Uthra, ubwo yakusanyaga ibimenyetso

    Polisi yasanze icyo gutwaramo cya plastike Suraj yari yashyizemo inshira yishe umugore we

    Amakuru avuga ko Suraj yabwiye inshuti ze ko umugore we 'akurikiranwa n'umuvumo w'inzoka' mu nzozi ze, muri zo bikaba 'biteganyijwe ko azapfa azize kurumwa n'inzoka'.

    Mu by'ukuri, Suraj yari yariyemeje kwica umugore we, akiba amafaranga ye, ubundi agashaka undi mugore, nkuko abakora iperereza babivuze.

    Apukuttan Ashok, umupolisi uyoboye abakoze iperereza kuri iyo dosiye, yagize ati: 'Yabiteguye kugeza no ku kantu gato anabigeraho mu kugerageza kwa gatatu'.

    Mohanraj Gopalakrishnan, umushinjacyaha uhagarariye rubanda, yavuze ko iyi dosiye ari 'intambwe ikomeye itewe mu maperereza ya polisi mu Buhinde, aho abashinjacyaha bashoboye kugaragaza mu buryo budasubirwaho ko inyamaswa yifashishijwe nk'intwaro yo gukoresha ubwicanyi'.

    Suraj yahawe igihano cy'imbonekarimwe cyo gufungwa burundu kabiri kubera icyo cyaha. Nkuko Gopalakrishnan abivuga, ntiyagaragaje ko yicuza ibyo yakoze.

    Inkuru bifitanye isano :https://iribanews.rw/2021/10/13/u-buhinde-umugabo-yahamwe-nicyaha-cyo-kwica-umugore-we-amurishije-inzoka-yinshira/

    SRC:BBC 

    The post U Buhinde: Amayeri yakoreshejwe n'umugabo wishe umugore we amurishije inzoka y'inshira appeared first on IRIBA NEWS.

    Source : https://iribanews.rw/2021/10/20/u-buhinde-amayeri-yakoreshejwe-numugabo-wishe-umugore-we-amurishije-inzoka-yinshira/

  • Umuraperi Fireman mu gahinda gakomeye #rwanda #RwOT

    Uwimana Francis wamamaye muri muzika nyarwanda nka Fireman, ari mu gahinda gakomeye nyuma yo gupfusha nyina azize indwara ya kanseri.

    Abinyujije kuri WhatsApp Status, Fireman yagaragaje agahinda atewe no kubura uyu mubyeyi aho ahamya ko iyo bitaza kuba we atari kuba ari uwo ari we uyu munsi.

    Yagize ati “iyo bitaba wowe ntabwo nari kuba ndi Francis uyu, n’ubwo ntaraba uwo wifuje ko mba ariko ntarirarenga. ruhukira mu mahoro mama.”

    Uyu mubyeyi ni we wareze Fireman kuva akiri muto ababyeyi be bamaze kwitaba Imana, yakuze azi ko ari we nyina.

    Yitabye Imana ku wa Mbere w’iki Cyumweru tariki ya 18 Ukwakira, bikaba biteganyijwe ko azasezerwaho bwa nyuma ku munsi w’ejo ari nabwo azashyingurwa mu irimbi rya Rusororo.

    Umubyeyi wa Fireman witabye Imana

    Fireman ari mu gahinda

    Source : http://isimbi.rw/imyidagaduro/article/umuraperi-fireman-mu-gahinda-gakomeye

  • Platini yatumiwe muri Sierra Leone #rwanda #RwOT

    Umuhanzi Nyarwanda umwe mu bakunzwe cyane muri iyi minsi, Nemeye Platini [Platini P] yatumiwe kuzaririmba muri Sierra Leone, mu iserukiramuco rya Eco Fest.

    NK’uko bigaragara kuri gahunda y’iri serukiramuco, rizaba mu mu kwezi gutaha k’Ugushyingo 2021, tariki ya 26 na 27 aho byitezwe ko uyu muhanzi we azaririmba ku munsi wa mbere w’iri serukiramuco, ni ukuvuga tariki ya 26.

    Uyu muhanzi akaba azahurira muri iri serukiramuco n’umuhanzi ukomoka muri Uganda, Eddy Kenzo na we uzaririmbamo.

    Platini ubu uri kubarizwa muri Nigeria aho yagiye kumenyekanisha indirimbo ye 'Shumuleta’, byitezwe ko mu gushyingo azaba n’ubundi ari muri Nigeria mu itangwa ry’ibihembo bya 'AFRIMA’ aho azava ahita yerekeza muri Sierra Leone.

    Yatumiwe muri Sierra Leone

    Platini nyuma ya Nigeria, azahita akomereza Sierra Leone

    Source : http://isimbi.rw/imyidagaduro/article/platini-yatumiwe-muri-sierra-leone

  • Ingengabihe ya shampiyona yasohotse, Rayon Sports na APR FC zizacakirana ku munsi wa 4 wa shampiyona #rwanda #RwOT

    Ingengabihe ya shampiyona y’icyiciro cya mbere mu mupira w’amaguru mu Rwanda umwaka w’imikino 2021-22 yamaze gusohoka, umukino w’abakeba APR FC na Rayon Sports uzaba ku munsi wa kane w’iyi shampiyona tariki ya 23 Ugushyingo 2021.

    Uyu munsi, FERWAFA yatangaje gahunda y’igice kibanza cya shampiyona (phase aller) aho imikino izatangira tariki ya 30 Ukwakira 2021 igasozwa tariki ya 16 Mutarama 2022.

    Umusi wa mbere wa shampiyona, umukino ukomeye ni uwo Rayon Sports izakiramo Mukura VS. Kuri uyu munsi wa mbere kani Kiyovu Sports izakira Mukura VS, Espoir FC yakire AS Kigali, Marines FC yakire Gasogi United, ni imikino izaba tariki ya 30 Ukwakira, umunsi wa mbere uzakomeza bukeye bwaho, APR FC yakire Gicumbi, Musanze FC yakire Bugesera FC, Etoile del’Est yakire Police FC ni mu gihe Etincelles izakira Rutsiro FC.

    Indi mikino ikomeye harimo nk’umukino w’umunsi wa 2 wa shampiyona uzakinwa tariki 2 Ugusnyingo, AS Kigali yakira Kiyovu Sports. Ku munsi wa 3 uzakinwa tariki ya 19 Ugushyingo, Kiyovu Sports izakina na Police FC.

    Umunsi wa kane wa shampiyona uzakinwa tariki ya 23 Ugushyingo, niho hateganyijwe umukino uba utegererejwe n’abantu benshi mu Rwanda, umukino w’abakeba bakomeye mu Rwanda uhuza APR FC na Rayon Sports. Ni APR FC izawakira.

    Ku munsi wa 5 wa shampiyona nibwo AS Kigali izakira Police FC, bizaba ari tariki ya 28 Ugushyingo. Kiyovu Sports na Rayon Sports zizahura ku munsi wa 7 wa shampiyona, ni tariki ya 5 Ukuboza 2020.

    Tariki ya 18 Ukuboza, ku munsi wa 9 wa shampiyona, hazaba hatahiwe AS Kigali na Rayon Sports. Tariki ya 22 Ukuboza, Rayon Sports izacakirana na Police FC ku munsi wa 10 wa shampiyona.

    Tariki ya 4 Mutarama 2021, Kiyovu Spprts izakira APR FC mu mukino w’umunsi wa 12. Ku munsi wa 14 wa shampiyona, bizaba ari tariki ya 11 Mutarama, AS Kigali izakira APR FC.

    Reba ingengabihe yose hano

    APR FC na Rayon Sports zizahura ku munsi wa 4 wa shampiyona

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/ingengabihe-ya-shampiyona-yasohotse-rayon-sports-na-apr-fc-zizacakirana-ku-munsi-wa-4-wa-shampiyona

  • MINALOC yakomoreye abana kugaruka mu nsengero mu mabwiriza mashya yasohoye #rwanda #RwOT

    Minisiteri y'Ubutegetsi bw'Igihugu yasohoye amabwiriza mashya agenga imikoreshereze y'insengero muri ibi bihe byo kwirinda COVID-19, yemerera abana bose kwitabira amateraniro ariko bakaba baherekejwe n'abantu bakuru.

    Aya mabwiriza mashya agenga insengero MINALOC yashyizwe ahagaragara kuri uyu wa 20 Ukwakira 2021, asimbura ayari yatangajwe ku wa 2 Mata 2021 ndetse akaba ashobora kuvugururwa igihe cyose bibaye ngombwa nk'uko Minaloc ibivuga.

    Bimwe mu bishya byatangajwe nukoabana bose bemerewe kwitabira amateraniro ariko mu gihe bari kumwe n'ababyeyi cyangwa abandi bantu bakuru.

    Ikindi ni uko imihango yose y'idini cyangwa itorero yemewe uretse umwihariko washyizwe ku muhango w'umubatizo wo mu mazi menshi aho ababatizwa, ubatiza n'abamufasha bagomba kuba bipimishije Covid-19 mu masaha atarenze 72 mbere y'umubatizo.

    Insengero zemerewe gukora mu Rwanda zizakomeza gukora ariko zikakira abantu batarenze 50% y'ubushobozi bwazo.

    Amadirishya n'inzugi by'ahasengerwa bigomba kuba bifunguye kugira ngo hinjiremo umwuka uhagije kandi hagati y'iteraniro n'irindi hagomba kujyamo umwanya uhagije, ungana n'isaha imwe kugira ngo habanze gukorwa isuku mbere y'uko irindi teraniro rikorwa.

    Minisiteri y'Ubutegetsi bw'Igihugu yatangaje ko uburenganzira bwo gufungura insengero buzakomeza gutangwa n'ubuyobozi bw'Uturere nyuma y'aho igenzura rihuriweho n'inzego z'ibanze, iz'umutekano, abahagarariye amadini n'amatorero ryemeje ko insengero zasabye ubwo burenganzira zujuje ibisabwa.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubuzima/article/minaloc-yakomoreye-abana-kujya-mu-nsengero-mu-mabwiriza-mashya-yasohoye

  • U Rwanda rugiye kohereza mu kirere Satelite zirenga 300.000 #rwanda #RwOT

    Bikubiye mu itangazo rya RSA rivuga ko kuri uyu wa Kabiri tariki 19 Ukwakira iki kigo cyashyikirije Ikigo Mpuzamahanga cy’Itumanaho mu by’ikoranabuhanga ITU (International Telecommunication Union) buriya busabe bwo kohereza ariya matsinda abiri ari yo Cinnamon-217 na Cinnamon-937.

    Aya matsinda agizwe n’ibyogajuru 327 000 bizoherezwa n’u Rwanda mu isanzure mu birometero hagati ya 550 na 643 uturutse ku mubumbe w’Isi.

    Ibi byogajuru bizaba bikurikiye icyo u Rwanda ruherutse kohereza cya Rwasat-1 kimaze imyaka ibiri mu isanzure gitanga amakuru ajyanye n’ubutaka bw’u Rwanda yifashishwa mu buhinzi n’ubworozi ndetse n’ikindi cyiswe 'Icyerekezo’ cyoherejwe kugira ngo kijye gitanga umuyoboro wa murandasi ku banyeshuri bo ku kirwa cya Nkombo kiri mu kiyaga cya Kivu.

    Francis Ngabo uyobora RSA, , yavuze ko ubusabe u Rwanda rwahaye ITU ari ingirakamaro kuko bizatanga amahirwe yo kohereza ibindi byogajuru mu isanzure bizagira uruhare mu iterambere ry’u Rwanda.

    Yagize ati 'Gutanga ibi byangombwa muri ITU ni ingenzi kugira ngo twandikishe imiyoboro ya satellite n’aho zizaba ziri (mu isanzure) ndetse tunazigame amahirwe yo kuzohereza ibindi byogajuru mu bihe bizaza.”

    Akomeza agira ati “Ibi kandi biri muri gahunda ya Guverinoma y’u Rwanda yo gushyira ingufu mu bijyanye n’isanzure nk’uburyo bushya bwo guteza imbere igihugu.'

    Ngabo yakomeje avuga ko bitewe n’ikoranabuhanga rimaze kugerwaho, u Rwanda rufite gahunda yo gukora imishinga itandukanye izatanga serivisi nyinshi z’ingirakamaro mu bijyanye n’isanzure ku buryo u Rwanda ruzaba igicumbi cy’ibijyanye n’isanzure muri Afurika.

    Ibi byose biri muri gahunda u Rwanda rwihaye yo guteza imbere igihugu binyuze mu kwagura ibikorwaremezo, ikoranabuhanga, uburezi ndetse no korohereza abashoramari mu bikorwa bitandukanye.

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/Amakuru-anyuranye/article/U-Rwanda-rugiye-kohereza-mu-kirere-Satelite-zirenga-300-000

  • U Rwanda rurashaka kohereza ibyogajuru bibiri mu isanzure #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Umuyobozi mukuru wa RSA, Francis Ngabo, yavuze ko ubu busabe bujyanye na gahunda ya Guverinoma y’u Rwanda yo kwagurira ibikorwa by’iterambere mu isanzure.

    U rwego rw’ibijyanye n’isanzure kugeza ubu rufite agaciro ka miliyali zirenga 400 z’Amadolari ya Amerika, ibyerekeranye n’ibyogajuru bikaba byihariye 74% nk’igice cy’ingenzi mu bikorwa byo mu isanzure by’u Rwanda.

    U Rwanda rukomeje kwagura ibikorwa byorohereza abashoramari haba bikorwa remezo, ikoranabuhanga, uburezi, no gushyiraho uburyo bunoze bwo kugenzura niba ibikorwa byujuje ubuziranenge kandi bikorwa uko bikwiye.

    Urwego rwerekeranye n’ibyo mu isanzure ruratanga amahirwe menshi ku iterambere ry’u Rwanda, ikaba ari yo mpamvu ikigo cy’u Rwanda gishinzwe ibijyanye n’isanzure gifite gahunda yo kuruteza imbere no kurubyaza umusaruro mu myaka iri imbere.

    Mu gihe iterambere ry’urwego rw’ibijyanye n’isanzure mu Rwanda rukiri mu ntangiriro, gutanga ubu busabe muri ITU birerekana intambwe ishimishije u Rwanda rukomeje gutera.

    Hari icyizere ko iterambere ikigo cy’u Rwanda gishinzwe ibijyanye n’isanzure (RSA) cyifuza kugeza ku Rwanda rizagerwaho ku bufatanye n’abafatanyabikorwa b’imbere mu Rwanda, abo mu Karere, n’abo ku rwego mpuzamahanga.

    source : https://ift.tt/3plmlvm

  • Abasaga miliyoni 100 muri Afurika bugarijwe n’ingaruka z’imihindagurikire y’ikirere – Ubushakashatsi #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Raporo nshya y’Umuryango w’Abibumbye, ivuga ko abantu basaga miliyoni 100 “bari mu bukene bukabije” hirya no hino muri Afurika, kandi bakaba batewe ubwoba n’ubwiyongere bw’imihindagurikire y’ikirere bushobora no gutuma ibibuye by’urubura ‘glaciers’ bikeya Afurika yari isigaranye bishonga mu myaka makumyabiri iri imbere.

    Iyo raporo yasohotse ejo ku wa Kabiri tariki 19 Ukwakira 2021, yagaragaje ko abantu bagera kuri Miliyari 1.3 ku Mugabane wa Afurika, barimo guhura n’ingaruka zikomeye ziterwa n’ubushyuhe bukabije bukomeza kuzamuka kandi mu buryo bwihuse ugereranyije n’uko bimeze ku si muri rusange, mu gihe ibihugu 54 bigize Umugabane w’Afurika bisohora umwuka uhumanya ikirere utagera no kuri 4 % by’umwuka uhumanya ikirere wo ku isi yose.

    Josefa Leonel Correia Sacko, Komiseri ushinzwe ubukungu bw’icyaro n’ubuhinzi muri Komisiyo y’Ubumwe bwa Afurika, yagize ati “Kugeza mu 2030, biteganyijwe ko ugereranyije, abantu bagera kuri miliyoni 118 bari mu bukene bukabije bazahura n’ibibazo by’amapfa, imyuzure n’ubushyuhe bukabije muri Afurika, mu gihe nta ngamba zihamye zo gushaka umuti w’icyo kibazo zishyizweho ”.

    Iyo raporo ya ‘WMO’ isobanura ko abantu bari mu bukene bukabije, ari abatungwa n’atagera ku Idolari 1.90 ku munsi.

    Sacko ati “Muri Afurika yo munsi y’ubutayu bwa Sahara, imihindagurikire y’ikirere ishobora kuzagabanya umusaruro mbumbe ku kigero cya 3% mu mwaka wa 2050”.

    Ati “Uretse kuba ibintu bigaragarira amaso bigenda birushaho kuba bibi, hari n’umubare w’abagerwaho n’ingaruka zikomeye z’imihindagurikire y’ikirere ugenda uzamuka”.

    Umunyamabanga mukuru wa ‘WMO’ Petteri Taalas, yavuze ko ibipimo by’ubushyuhe byari biriho umwaka ushize, byakomeje kuzamuka muri Afurika, ibyo bikazabyara ibiza birimo imyuzure, inkangu, amapfa, kandi ibyo ngo ni byo biranga imihindagurikire y’ikirere.

    Iyo raporo ivuga ko urugero rw’ubushyuhe mu myaka 30 uhereye mu 1991-2020, ruri hejuru cyane ugereranyije n’uko byari bimeze mu myaka 30 uhereye mu 1961-1990, kandi ibyo bimeze bityo mu turere twose twa Afurika.

    Muri iyo raporo kandi byavuzwe ko gushonga kw’ibibuye by’urubura biba hejuru ya Mount Kilimanjaro, Mount Kenya na Rwenzori yo muri Uganda, ari ibimenyetso by’impinduka zihuse zigiye kuzabaho.

    Ibibuye by
    Ibibuye by’urubura byo kuri Kilimanjaro ngo birimo gushonga byihuta ku buryo bihangayikishije

    Iyo raporo igira iti “Uko ibyo bibuye by’urubura bimeze muri iki gihe, bigaragara ko gushonga kwabyo kwihuta kurusha iby’ahandi ku isi. Niba ibi bikomeje, bizatuma ibyo bibuye by’urubura bizaba byarashonze burundu, bitarenze umwaka wa 2040”.

    Irongera ati “Mount Kenya iteganyijwe gushonga mu myaka icumi mbere y’aho, ibyo bikazatuma uwo ufatwa nk’umusozi wa mbere utakaje urubura rwawo rwose, bitewe n’ingaruka z’ibikorwa bya muntu bitera imihindagurikire y’ikirere.”

    N’ubwo ibyo bibuye by’urubura bigira uruhare ruto mu kongera ingano y’amazi, ariko ngo muri Afurika bigira akamaro gakomeye mu bijyanye n’ubukerarugendo, ndetse no mu bya Siyansi.


    source : https://ift.tt/3DVOXiM

  • Kamonyi: Ikamyo yagonze abarimu babiri, ihitana umwe – #rwanda #RwOT

    Iyo mpanuka yabereye mu Mudugudu wa Nyarusange mu Kagari ka Karengera mu gitondo tariki ya 19 Ukwakira 2021.

    Ikamyo yari mu muhanda Kigali- Huye ivuye muri Uganda yerekeza muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ni yo yagonze abo barimu bari bagiye kwigisha kuri GS Wimana mu Kagari ka Kivumu.

    Amakuru y’ibanze agera ku IGIHE avuga ko iyo kamyo yataye umuhanda ihita igonga abo barimu babiri, ihitana Sebanani Callixte w’imyaka 29 y’amavuko naho mugenzi we witwa Kirabo lnidy w’imyaka 25 y’amavuko arakomereka cyane.

    Sebanani akomoka mu Karere ka Nyaruguru naho Kirabo akomoka mu Karere ka Kayonza.
    Umuyobozi w’agateganyo w’Akarere ka Kamonyi, Tuyizere Thaddée, yavuze ko amakuru y’ibanze agaragaza ko impanuka yatewe no gutwara nabi k’umushoferi kandi akimara kugonga yahise ayisohokamo arahunga aburirwa irengero.

    Yagize ati “Umushoferi yahise atoroka, bigaragara ko impanuka yatewe n’imiyoborere mibi y’umushoferi.”

    Uwakomeretse yajyanywe kuvurirwa mu Kigo Nderabuzima cya Musambira.

    Iyi mpanuka yabereye mu Murenge wa Musambira mu Karere ka Kamonyi

    Impanuka y’ikamyo yishe umwarimu ikomeretsa mugenzi we bikomeye

    source : https://ift.tt/3jjqo7z

  • Platini P yatumiwe mu gitaramo gikomeye muri Sierra Leone #rwanda #RwOT

    Impapuro zamamaza iri serukiramuco zigaragaza ko Platini azaririmba ku munsi wa mbere wa Eco Fest ni ukuvuga tariki 26 Ugushyingo 2021.

    Platini byitezwe ko mu mpera za Ugushyingo azaba ari muri Nigeria yitabiriye itangwa ry'ibihembo bya 'AFRIMA'. Azavayo akomereza muri Sierra Leone.

    Ati 'Nkurikije uko gahunda zipanze, n'uburyo ndi kuvugana n'ikipe dukorana, nimva mu itangwa ry'ibihembo bya AFRIMA ntabwo nzahita ntaha mu Rwanda, ahubwo nzabanza kujya muri Sierra Leone.'

    Platini P agiye guhurira ku rubyiniro n'abahanzi bakomeye muri afurika nka Eddy Kenzo nkuko umuyobozi w'ikinyamakuru cyateguye icyo gitaramo yamaze kubitangaza nubwo andi mazina atarajya hanze.

    Ecofest Music Festival kigiye kuba ku nshuro ya gatatu kuva mu 2018 ubwo cyatangizwaga ku mugaragaro usibye ko umwaka wa 2020 kitabaye kubera Covid-19.

    Kuri iyi nshuro ya Kane iki gitaramo cya Ecofest Music Festival kigiye kubera mu mujyi wa Freetown mu gihugu cya Sierra Leone. Gifite insanganyamatsiko igira iti'Rejuvenation ' mu Kinyarwanda kiza twabigereranya no 'Kwiyuburura '.

    Dore icyo wamenya kuri Ecofest Music Festival Edition 4 Platini agiye kuririmbamo

    Ecofest Music Festival ni igitaramo cyatangijwe mu 2018 gitangizwa n'umwavoka akaba na rwiyemezamirimo witwa Abubakar 'Kabaka' Turay ukomoka muri Sierra Leone.

    Iki gitaramo Ecofest Music Festival gihuza abahanzi bakomoka mu bihugu bitandukanye bya Afurika. Ku nshuro ya mbere mu 2018 cyabereye mu mujyi wa Freetown umurwa mukuru wa Sierra Leone naho mu 2019 kiba ku nshuro ya kabiri. Bwa mbere mu kwa Kane kibera mu gihugu cya Gambia naho mu kwa 11 gisubira mu mujyi wa Freetown muri Sierra Leone.

    Amakuru azwi ahamya ko iki gitaramo kizitabirwa n'abafana barenga ibihumbi 30 kuri stade yitwa Sierra Leone National Stadium. Iiki gitaramo kizaririmbwamo n'abahanzi baturutse mu bihugu nka Kenya , Rwanda , Nigeria , Ghana , Gambia , Senegal , Ivory Coast , Uganda Liberia , DRC ,Guinea na Sierra Leone izakira iki gitaramo.

    Reba Shumuleta Indirimbo nshya ya Platini P.

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/article/platini-p-yatumiwe-mu-gitarmo-gikomeye-muri-sierra-leone