Category: Uncategorized

  • Bibonamo abasimbura ba Kimenyi Yves na Manzi Thierry, icyizere kiyongereye nyuma yo guhura na Jimmy Mulisa #rwanda #RwOT

    N’izibika zari amagi! Bamwe mu bana bo mu irerero rya Giti Kinyoni bahamya ko ari bo basimbura ba bamwe mu bakinnyi bakomeye hano mu Rwanda, ibi byose bakavuga ko icyizere cyiyongereye nyuma yo guhura n’umutoza Jimmy Mulisa urimo kugerageza gushaka impano za ruhago mu bana bo ku mihanda.

    Binyuze muri 'Umuri Foundation’ abereye umuyobozi, Jimmy Mulisa amaze iminsi mu gikorwa yise '6 Aside Street Football Tourunament 2021' aho ahura n’abana bo ku mihanda abenshi bakuriye mu buzima butari bwiza akabakoresha irushanwa ashakishamo impano zigomba kwitabwaho by’umwihariko.

    Nyuma yo gusura uduce twa Kinyinya na Nyagatovu, uyu munsi hari hatahiwe Giti Kinyoni, aha n’aho yahakuye abana 5 bahize abandi. Ni abana batoranywa n’abatoza babo basanzwe babatoza ndetse n’abo ubwabo bavuga abo babona baba bahize abandi.

    Umwe muri abo bana yitwa Tuyishimire Aboubakar, akaba ari umunyezamu w’imyaka 15 umaze imyaka 3 mu irerero rya Giti Kinyoni, avuga ko yifuza kuzatera ikirenge mu cya Kimenyi Yves kandi abona azabigeraho kuko kubona umuntu nka Jimmy Mulisa wakiniye ikipe y’igihugu aza kumuganiriza hari icyo bimufasha.

    Ati 'umupira nasanze ari impano yanjye, ndashaka kuzaba umunyezamu nanjye nzakinire Amavubi. Kubona Jimmy Mulisa hano, bidufasha kugira intego kuko tuba tubona uwakinnye umupira mu Mavubi tuba twarumvishije aza kutuganiriza, bituma tigira intego natwe ngo dukore cyane tuzatere ikirenge mu cye. Ndashaka kuzaba umunyezamu mere nka Kimenyi Yves, ni we cyitegererezo cyanjye.'

    Undi ni Nshumbusho Youssuf w’imyaka 14, akina mu mutima w’ubwugarizi, yifuza kuzaba umusimbura w’ahazaza wa Manzi Thierry, afite intego ko mu myaka 4 azaba akina mu cyiciro cya mbere.

    Ati 'mu myaka 3 cyangwa 4 nifuza kuzaba nkina mu cyiciro cya mbere, umukinnyi ndeberaho ni Manzi Thierry. Kubona Jimmy Mulisa hano biratunezeza bigatuma tugira intego yo kuba twazagira natwe aho tugera, nizeye ko umupira uzaba akazi kazantunga n’umuryango wanjye.'

    Umutoza Jimmy Mulisa wateguye iki gikorwa binyuze muri fondasiyo ye ya Umuri, yavuze ko yishimye cyane kubona abana bakiri bato bafite inyota yo gukina umupira w’amaguru, akaba yiyemeje kuzakomeza gukora ubuvigizi kugira ngo aba bana babone ubufasha bakwiye n’abataye amashuri babe bayasubiramo

    Ati 'Iyo mbonye ukuntu abana bitabiriye ibi bintu biranshimisha, impamvu nagiye muri iyi gahunda yo kureba ukuntu nafasha aba bana menye ibibazo byabo, menye ukuntu babayeho ariko nshakisha impano zabo, njyewe ndabizi ko mu mupira impano zuzuye.'

    'Hano hantu wabibonye twari tuzi ko hashobora kuza abana bageze kuri 50 ariko haje abagera kuri 200, bafite inyota yo gukina umupira babuze umuntu ubakurikira, ndishimye ni ugukomeza mbakorere ubuvugizi, mwabonye ko hari abafite ibibazo bitandukanye hari inzego umuntu ashobora kwegera kugira ngo zibafashe.'

    Iri rushanwa buri Centre mu bana baba baje kurushanwa batoranywamo 5 bitwaye neza, ku munsi w’ejo ku Cyumwerru iki gikorwa kizakomereza Kicukiro mu Gatenga ni mu gihe tariki ya 23 Ukuboza 2021 abana baza batoranyijwe bazakina final hashakwamo abazakurikiranwa by’umwihariko ndetse bamwe babone n’amahirwe yo kujya mu irerero rya Umuri Academy ya Jimmy Mulisa

    Aba nibo bana 5 bahize abandi muri Giti Kinyoni, Tuyishimire Aboubakar (ubanza iburyo) avuga ko afite intego yo gutera ikirenge mu cya Kimenyi Yves, Nshumbusho Youssuf (wa kabiri ibumoso), ngo azaba umusimbura wa Manzi Thierry

    Iyo irushanwa rirangiye Jimmy Mulisa afata umwanya akaganiriza aba bana

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/bibonamo-abasimbura-ba-kimenyi-yves-na-manzi-thierry-icyizere-kiyongereye-nyuma-yo-guhura-na-jimmy-mulisa

  • Madamu Jeannette Kagame avuga ko igihe kigeze ngo Afurika igire Abahanga Batanga ibisubizo mu bibazo biri mu Buvuzi #rwanda #RwOT

    Madamu wa Perezida wa Repubulika Jeannette Kagame asanga igihe kigeze ngo abanyafurika bagire abahanga n'abashakashatsi bafasha Afurika kubonera umuti ibibazo biyugarije by'umwihariko mu rwego rw'ubuvuzi.

    Ibi Madamu Jeannette Kagame yabigatutseho kuri uyu wa Gatandatu tariki 11 Ukuboza 2021, ubwo yagezaga ijambo ku bitabiriye umuhango wo gutanga igihembo kizwi nka Prix Galien Afrique, i Dakar muri Senegal.

    Ni umuhango witabiriwe na Perezida wa Senegal Macky Sall, na Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus uyobora Ishami ry'Umuryango w'Abibumbye ryita ku Buzima OMS.

    Madamu Jeannette Kagame yagaragaje ko u Rwanda rwihatiye guteza imbere ubumenyi bufasha guhanga ibishya, mu rwego rw'ubuzima no kwishakamo ibisubizo bifasha gukemura ibibazo byugarije Abanyarwanda.

    Yatanze urugero ku bushakashatsi bwerekanye uruhererekane rw'ihungabana ku bakomoka ku barokotse jenoside yakorewe abatutsi mu Rwanda mu 1994, ubushakashatsi bwafashije kuvura indwara zitandukanye bityo abarokotse jenoside n'ababakomokaho bakabasha kugira ubuzima bwiza badaheranwe n'amateka mabi.

    Madamu Jeannette Kagame kandi yavuze ko ubumenyi n'ubushakashatsi ari ishingiro ry'iterambere ry'ikoranabuhanga, bityo kugenda muri icyo cyerekezo bikazafasha Afurika kugera ku cyerekezo yifuza mu rwego rw'ubuzima, abazabaho mu binyejana bizaza bakazagira ubuzima bwiza.

    Yagize ati 'Ibihe nk'ibi ni byo bigena ahazaza tuzaraga abazadukomokaho, nituramuka twigiye ku mateka tukubakira iterambere ryacu ku bushakashatsi mu bumenyi.Tugomba gukomeza ubufatanye n'ubumwe twakomeje kugaragaza imbere y'icyorezo cya COVID19, kuko kubaho neza kwa buri wese ari ko kuzatuma abantu bose bamererwa neza.'

    Madamu Jeannette Kagame yerekanye ko Afurika idakwiye gusigara inyuma avuga ko kuba u Rwanda na Senegal byitegura kubaka inganda zikora inkingo bizafungura amayira aganisha Afurika ku kwihaza mu bumenyi no kwikorera imiti.

    Ati 'Kubera iki umugabane wacu wakomeza kwibasirwa n'ingaruka z'ibyorezo udashobora guhagarika kubera kubura ibikorwaremezo biteye imbere mu buvuzi? Kubera iki twakomeza gutega amaboko abafatanyabikorwa bacu bo hanze ngo tubone ibikoresho by'ubuvuzi n'ingorane bitera nk'uko twabibonye muri iki cyorezo cya COVID9?'

    Igihembo kizwi nka Prix Galien Afrique gitangwa mu rwego rwo gushimira abashakashatsi, abahanga n'ibigo byakoze ubushakashatsi mu rwego rw'ubuvuzi n'imiti bifasha guteza imbere urwego rw'ubuzima muri Afurika.

    The post Madamu Jeannette Kagame avuga ko igihe kigeze ngo Afurika igire Abahanga Batanga ibisubizo mu bibazo biri mu Buvuzi appeared first on FLASH RADIO&TV.

    Source : https://flash.rw/2021/12/11/madamu-jeannette-kagame-avuga-ko-igihe-kigeze-ngo-afurika-igire-abahanga-batanga-ibisubizo-mu-bibazo-biri-mu-buvuzi/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=madamu-jeannette-kagame-avuga-ko-igihe-kigeze-ngo-afurika-igire-abahanga-batanga-ibisubizo-mu-bibazo-biri-mu-buvuzi

  • Shaddyboo yibasiye umuntu wambitse Miss Ingabire Grace ikanzu aheruka guserukana muri Miss World[Amafoto] #rwanda #RwOT

    Abantu benshi bakoresha imbuga nkoranyambaga barimo na Shaddyboo bakomeje gukwirakwiza amshusho n'amafoto ya Miss Ingabire Grace ubwo yaserukaga mu birori byo kwerekana imideli gakondo mu marushanwa ya Miss World 2021 , aho benshi bakomeje kunenga uwa mwambitse.

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/article/shaddyboo-yibasiye-umuntu-wambitse-miss-ingabire-grace-ikanzu-aheruka

  • Rubavu: Umwe mu bakekwaho ubujura yishwe n’abanyerondo #rwanda #RwOT

    Ibi byabereye mu Mudugudu wa Gora, Umurenge wa Cyanzarwe mu Karere ka Rubavu mu masaha ya saa tanu z’ijoro, ubwo abari ku irondo bahagarikaga abakekwaho ubujura bari bashoreye intama ebyiri bakabarwanya ari bwo muri iyo mirwano umwe mu bari bashoreye izo ntama yapfuye.

    Umuvugizi w’Urwego rw’Ubugenzacyaha RIB, Dr Murangira B. Thierry yemeje aya makuru avuga ko batangiye iperereza.

    Yagize ati: “Aya makuru twayamenye ubu twatangiye iperereza kugira ngo hamenyekane uko byagenze.”

    Abari kumwe n’uwishwe bakomeje gushakishwa mu gihe umuturage wa watewe icyuma mu gatuza yajyanywe mu kigo nderabuzima cya Nyakiriba kugira ngo yitabweho.

    Polisi y’u Rwanda mu gitondo cyo kuri uyu wa gatandatu, yatangaje ko yafashe babiri barimo uwitwa Muvandimwe Innocent na Bapfakubyara Evariste bakekwaho gukubita no gukomeretsa Nahimana James na Nyiraneza Mariette ku itariki ya 9 Ukuboza 2021 mu Murenge wa Rubavu.

    Ikibazo cy’umutekano muke mu Mujyi wa Rubavu giterwa n’abiyita Abuzukuru ba Shitani kimaze igihe cyumvikana mu itangazamakuru, aho na bamwe mu Banyamakuru bakorera mu Karere ka Rubavu harimo abasagariwe bakamburwa ibyo bafite.

    Aba abaturage bahimbye 'Abuzukuru ba Shitana' bivugwa ko ari insoresore za ndanze ziba muri uyu Mujyi wa Rubavu, abatuye ibice byiganjemo uru rugomo bagiye bumvikana ko batewe impungenge no guhohoterwa kwa hato na hato.

    Mu minsi ishize habaye umukwabu wo gufata abibumbiye muri iri tsinda kubera umutekano mucye bakunze guteza mu Mujyi wa Rubavu ariko nyuma y’iminsi ibiri abari bafashwe bahise barekurwa.

    Source : https://imirasire.com/?Rubavu-Umwe-mu-bakekwaho-ubujura-yishwe-n-abanyerondo

  • MINISANTE iravuga ko nta bwandu bwa Omicron buragera mu Rwanda #rwanda #RwOT

    Umuvugizi wa Minisiteri y’Ubuzima, Julien Mahoro Niyingabira, avuga ko ibya Virusi ya Covid-19 yihinduranya bikiri mu bushakashatsi ngo hamenyekane ubukana bwayo n’ubwo bizwi ko yandura vuba kurusha izindi zayibanjirije, ariko ikaba itarembya cyane abayanduye.

    Mahoro avuga ko Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima (OMS) ari ryo rigena ingamba zikurikizwa mu kwirinda ubwoko bwa Covid-19 nka Omicron bwandura vuba, gusa ngo (OMS) na yo iracyakurikirana iby’iyo virusi, ari na yo mpamvu n’ibihugu birimo n’u Rwanda bitewe impungenge n’iyo virusi nshya yihinduranya kandi yandura ku muvuduko wo ku rwego rwo hejuru.

    Aho Omicron yagaragaye bwa mbere nta muntu irahitana

    Mu gihe Isi yose yahangayikishijwe n’ubwandu bwa Covid-19 bwihinduranyije bwiswe Omicron, mu gihugu cya Afurika y’Epfo aho yagaragaye bwa mbere nta muntu irahitana, kandi abayanduye ntabwo baremba cyane nk’uko byagendaga kuri Delta.

    Abakurikiranira hafi ibya Omicron bagaragaza ko ugereranyije imibare wasangaga mu gihe cya Delta abanduraga ku munsi bajyanwa mu bitaro bageraga ku 4,000 ku munsi, ariko abandura Omicron bajyanwa mu bitaro babarirwa mu 1,700 ku munsi, bivuze ko itarembya cyane abayanduye.

    Ubushakashatsi kandi bugaragaza ko Omicron isa nk’iyazimije izindi Virus nka delta kuko aho yagaragaye muri Afurika y’Epfo nta bundi bwandu buharangwa.

    Umwe mu baganga b’inzobere ku ndwara z’ibyorezo, Prof. Phillipe Froguel, avuga ko ku baturage 85% banduye Omicron, nta bimenyetso basanganwe nk’ibyari bisanzwe biboneka ku barwayi ba Covid-19, mu gihe bacye cyane ari bo usanga baribwa umutwe, kuruka no gucika intege, bivuze ko icyorezo kiri kugenda gicika intege.

    Agira ati, 'Niba Omicron itarembya cyane abantu baba abageze mu zabukuru cyangwa abikingije, ayo ni amakuru meza kuko ubudahangarwa bw’abantu batandukanye bubasha guhangana n’ubwandu, uko niko indwara z’ibyorezo zandurira mu mwuka zigenda zicika intege kugeza ubwo zizimira burundu'.

    Ingero zitangwa z’ibyorezo byagiye byaduka bigakendera ni nk’ibicurane byo muri Esipanye, hari nka Variyole na yo yigeze kwaduka mu myaka ya 1980 na yo ibonerwa urukingo iracika, hari kandi icyorezo cyadutse mu 2003 na cyo cyacitse.

    Izo ngero zitangwa ni zo zishingirwaho hemezwa ko Covid-19 ishobora gukendera mu bihe bya vuba kuko uko yihinduranya bigenda biyica intege nk’uko byegenze ku bicurane by’ingurube byigeze kwaduka.

    Source : https://imirasire.com/?MINISANTE-iravuga-ko-nta-bwandu-bwa-Omicron-buragera-mu-Rwanda

  • Umuzamu yamaze iminota cumi n'itanu wenyine mu kibuga atazi ko umukino wahagaritswe #rwanda #RwOT

    Mu mwaka w'1937, mu Bwongereza habereye umukino w'umupira w'amaguru wahuzaga ikipe ya Chelsea na Charlton Athletic, muri uwo mukino habayemo ikintu kidasanzwe kandi kinasekeje, aho umusifuzi yahagaritse umukino ku munota wa 60 abakinnyi bose bakava mu kibuga, naho Samuel Bartram wari umunyezamu w'ikipe ya Charlton Athletic  we akigumira mu kibuga arinze izamu ry'ikipe ye atazi ibyabaye.

    Byari ku munsi wa Noheli muri uwo mwaka nyine w'1937 nibwo amakipe yombi yahuriye ku kibuga cy'ikipe ya Chelsea; Stamford Brigde, ubwo umukino wari urimbanije mu gice cya kabiri cy'umukino, kuri stade no mu kibuga by'umwihariko hatangiye kubudika igihu kugeza ubwo umusifuzi afashe icyemezo cyo guhagarika umukino ku munota wa 60 ushyira uwa 61 w'umukino.

    Inkuru dukesha urubuga rwa futbolretro ivuga ko abakinnyi bose n'abasifuzi bahise bava mu kibuga berekeza mu rwambariro, Sam Bartram we ngo ntiyigeze yumva ifirimbi y'umusifuzi ihagarika uwo mukino kubera urusaku rw'abafana bari bari inyuma ye kandi ntiyashoboraga no kureba mu ntambwe nyinshi imbere bitewe n'igihu gikomeye cyari cyabuditse mu kibuga.

    Samuel Bartram

    Ubwo umukino wahagarikwaga, kubera ko we yari amaze kohereza ishoti imbere ngo yiyumvishaga ko bagenzi be bari barimo gukinira mu rubuga rw'ikipe ya Chelsea, mbese yumvaga ikipe bahanganye yasumbirijwe cyane ku buryo itabashaga kugera imbere y'izamu ryabo.

    Kubera ikizere cy'uko bagenzi be bari imbere bashaka kubona igitego cya kabiri dore ko kugeza kuri uwo munota amakipe yombi yanganyaga igitego kimwe kuri kimwe, ngo yabonaga amashusho asa n'atagaragara neza imbere mu kibuga ubwo nyine agakomeza kwibwira ko ari bagenzi be.

    Kera kabaye ngo yagiye kubona abona ishusho y'umuntu ugenda aza amusanga, amugeze imbere ku buryo abasha kumenya uwo ari we, ngo yasanze ari umupolisi wo kuri stade, aramubaza ati 'Urakora iki aha kandi abandi bagiye? ati umukino umaze iminota 15 uhagaritswe.'

    Ayo ni amagambo ye yiyandikiye mu nyandiko ivuga ku buzima bwe, yakomeje avuga ati 'Ubwo nahise nimyiza imoso nerekeza mu rwambariro n'agahinda kenshi, siniyumvishaga ukuntu bagenzi bange bashobora kunyibagirwa kandi nitanga uko nshoboye kugirango ikipe yacu ibashe gutsinda, nageze mu rwambariro nsanga abandi bakinnyi bamaze koga no kwambara indi myenda maze batangira kumpa urw'amenyo.'

    Samuel Bartram yavutse mu mwaka w'1914, yitaba Imana mu mwaka w'1981. Yakiniye ikipe imwe gusa nk'uwabigize umwuga ari yo ya Charlton Athletic.

    Musinga.C

     

     

    The post Umuzamu yamaze iminota cumi n'itanu wenyine mu kibuga atazi ko umukino wahagaritswe appeared first on IRIBA NEWS.

    Source : https://iribanews.rw/2021/12/11/umuzamu-yamaze-iminota-cumi-nitanu-wenyine-mu-kibuga-atazi-ko-umukino-wahagaritswe/

  • Ingabo za Uganda na RDC zigambye kurimbura inkambi za ADF #rwanda #RwOT

    Igisirikare cya Uganda n'igisirikare cya Repubulika ya Demokarasi ya Congo bivuga ko inkambi enye z'umutwe w'inyeshyamba za Allied Democratic Forces (ADF) zashenywe mu bitero by'indege hamwe n'iby'imbunda za rutura byagabwe ku itariki ya 30 y'ukwezi kwa cumi na kumwe uyu mwaka.

    Itangazo ry'igisirikare cya Uganda n'icya DR Congo rivuga ko intagondwa 34 zo mu mutwe wa ADF zafashwe naho Abanye-Congo 31 bari barafunzwe n'uwo mutwe bararekurwa.

    Nta cyo umutwe wa ADF wari watangaza ku mugaragaro kuri ibi bivugwa n'ingabo za Uganda n'iza DR Congo.

    Ingabo z'ibihugu byombi zivuga ko ubu zatangiye gufungura imihanda yo mu turere two mu nkengero z'umujyi wa Beni, aho byemezwa ko izo nyeshyamba zifite ibirindiro.

    Igisirikare cya Uganda cyagiye mu burasirazuba bwa DR Congo ku butumire bwa leta y'icyo gihugu, muri gahunda yo guhashya inyeshyamba za ADF zivugwaho gukorana n'umutwe wiyita leta ya kisilamu (IS), nyuma y'urukurikirane rw'ibitero by'ibisasu i Kampala no hafi yayo mu byumweru bishize.

    Uganda yegeka ibi bitero ku ntagondwa za ADF. Polisi ya Uganda yavuze ko zashyizeho amatsinda yihishe mu gihugu kandi ko zirimo gushakisha abo kujya muri uwo mutwe.

    Umutwe wa IS wigambye bitatu muri ibyo bitero, birimo n'ibisasu bibiri byatewe hagati mu murwa mukuru Kampala ku itariki ya 16 y'ukwezi kwa 11.

    Umutwe wa ADF, mbere washingiwe muri Uganda, umaze imyaka irenga makumyabiri ukorera mu burasirazuba bwa DR Congo.

    BBC

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/umutekano/article/ingabo-za-uganda-na-rdc-zigambye-kurimbura-inkambi-za-adf

  • Samuel Eto'o yatorewe kuba Perezida wa Fecafoot #rwanda #RwOT

    Umunyabigwi mu mupira w'amaguru, Samuel Eto'o Fils yatorewe kuyobora ishyirahamwe ry'umupira w'amaguru muri Kameruni Fecafoot cyane ko yahabwaga amahirwe menshi.

    Eto'o w'imyaka 40 y'amavuko,yatorewe uyu mwanya atsinze Seydou Mbombouo Njoya wayoboraga iri shyirahamwe kuva muri 2018.

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/samuel-eto-o-yatorewe-kuba-perezida-wananiwe-fecafoot

  • Utarakingiwe Covid-19 ntiyemerewe gukandagiza ikirenge muri Ghana #rwanda #RwOT

    Ghana irimo gushyiraho zimwe mu ngamba za mbere zikaze cyane ku isi zijyanye n'ingendo muri iki gihe cy'icyorezo cya Covid, ibuza umuntu mukuru wese utarakingiwe kwinjira muri icyo gihugu guhera ku wa mbere.

    Nta mahitamo ahari yo kwishyira mu kato.

    Abanya-Ghana n'abafite ibyangombwa byo gutura muri Ghana bari mu mahanga ntibarebwa n'izo ngamba mu gihe cy'ibyumweru bibiri, ariko bizaba ngombwa ko bakingirwa Covid bakigera ku kibuga cy'indege.

    BBC yatangaje ko abategetsi bavuga ko bahangayikishijwe no kuba abanduye bakwiyongera cyane mu gihe cy'iminsi mikuru yo mu mpera y'umwaka.

    Ibindi bihugu byinshi byirinze kubuza ingendo burundu ku batarakingiwe babigeramo, urugero ni nk'ibihugu bigize umuryango w'Ubumwe bw'Uburayi (EU/UE) na Leta Zunze Ubumwe z'Amerika.

    Imipaka ya Ghana yo ku butaka no mu mazi irafunze ku bagenzi kuva ingamba zo kwirinda Covid zashyirwaho bwa mbere mu ntangiriro y'iki cyorezo.

    Hamwe n'izo ngamba nshya, abategetsi ba Ghana bazanakomeza gusaba ko abagera mu gihugu bagaragaza icyemezo cya PCR cyuko nta Covid bafite.

    Abanya-Ghana bose bava mu gihugu cyabo n'indege na bo bagomba kuba barakingiwe byuzuye.

    Ibi bivuze ko Umunya-Ghana ubu utarakingirwa ariko agakingirirwa ku kibuga cy'indege byamusaba gutegereza kugeza abonye urukingo rwa kabiri, mbere yuko ashobora kwinjira mu ndege agakora urugendo, keretse abonye urwa Johnson & Johnson rutangwa inshuro imwe.

    Umugore urimo gukingirwa muri Ghana

    Ishami ry'umuryango w'abibumbye ryita ku buzima (OMS/WHO) ritanga inama yuko habaho igihe cy'ibyumweru biri hagati y'umunani na 12 hagati yo gufata doze ya mbere na doze ya kabiri y'urukingo rwa AstraZeneca, ndetse n'iminsi iri hagati ya 21 na 28 hagati ya doze ya mbere n'iya kabiri y'urukingo rwa Pfizer. Inkingo za Moderna na Sputnik V na zo zisaba ko hatangwa doze ebyiri zazo kugira ngo umubiri ugire ubwirinzi bwuzuye.

    Gukingira bigiye kongerwa

    Abategetsi bo muri Ghana batewe impungenge n'icyiciro gishya cy'ubwandu butewe n'ubwoko bushya bwa Covid yihinduranyije bwa Omicron mu bagenzi baturutse mu mahanga.

    Mu itangazo, Patrick Kuma-Aboagye ukuriye ikigo cy'ibikorwa by'ubuvuzi mu gihugu cya Ghana Health Service, yagize ati:

    'Ubwiyongere bwitezwe mu gihe cy'iminsi mikuru busaba ko hagira ibikorwa mu buryo bwihutirwa mu kwirinda kwiyongera cyane kw'abanduye Covid-19 muri Ghana'.

    Yavuze ko mu byumweru bibiri bishize, abasanzwemo Covid ku kibuga mpuzamahanga cy'indege gikoreshwa cyane muri Ghana cya Kotoka, bihariye hafi 60% by'abanduye Covid bashya bose babonetse mu gihugu.

    Izi ngamba nshya zo kwirinda Covid zakiriwe mu buryo butandukanye mu Banya-Ghana, bamwe barazishyigikiye mu gihe abandi bavuga ko abantu bakwiye kugira uburenganzira bwo guhitamo, nkuko bivugwa n'umunyamakuru wa BBC Favour Nunoo uri mu murwa mukuru Accra.

    Mu gihe mu gihugu muri rusange hari umubare muto w'abanduye Covid, Abanya-Ghana benshi ntibahangayikishijwe cyane n'iki cyorezo, rero ntibiyumvamo ko bategetswe kwikingiza, nkuko umunyamakuru wacu akomeza abivuga.

    Abatageze ku 10% by'abaturage ba Ghana ni bo kugeza ubu bamaze gukingirwa — ku ruhande rumwe bitewe n'inkingo zari zidahagije mu gihugu kugeza mu gihe cya vuba aha gishize.

    Avugana n'ikiganiro cyo kuri radio cya BBC Focus on Africa, Bwana Kuma-Aboagye yamaganye impungenge z'abatashaka kwikingiza.

    Yagize ati: 'Nufata icyemezo cyo kuza, ubwo bivuze ko ushaka gukingirwa'.

    Yongeyeho ko mu nkubiri iherutse y'ubwandu bwa Covid, abarenga 90% by'abanduye bikaba ngombwa ko bashyirwa mu bitaro bari abatarakingiwe.

    Mu kwezi kwa mbere abategetsi muri Ghana barateganya kongera ibikorwa byo gukingira abaturage, ku bakozi ba leta, abanyeshuri n'abakora mu bikorwa by'ubuvuzi bikaba itegeko kwikingiza, nkuko bitangazwa n'ibiro ntaramakuru Reuters.

    Inyandiko z'inzira zuko umuntu yakingiwe (vaccine passports) zizanasabwa kugira ngo umuntu yinjire ahateranira abantu benshi nko mu tubyiniro no ku bibuga by'imikino.

    Kuva iki cyorezo cyatangira, Ghana imaze gutangaza abantu 131,246 banduye Covid n'abo yishe bagera ku 1,228.

    iriba.news@gmail.com

    The post Utarakingiwe Covid-19 ntiyemerewe gukandagiza ikirenge muri Ghana appeared first on IRIBA NEWS.

    Source : https://iribanews.rw/2021/12/11/utarakingiwe-covid-19-ntiyemerewe-gukandagiza-ikirenge-muri-ghana/

  • Liverpool yahishuye inama ikomeye yagiriwe na Jurgen Klopp #rwanda #RwOT

    Umutoza wa Aston Villa,Steven Gerrard yatangaje ko umutoza Jurgen Klopp yamuhaye inama nziza yo gutoza mu buryo bwe aho kwigana abandi.

    Mbere y'urugendo rwa mbere rwa Gerrard ku kibuga cya Liverpool nk'umutoza wa Villa, uyu mugabo w'imyaka 41 avuga ko 'azashimira iteka' Klopp kuri iyo nama nziza yamuhaye.

    Gerrard yagize ati: “Inama nziza namukuyeho ni 'Toranya ikipe yawe ariko ubikore mu buryo bwawe.

    “Genda wimenyereze kandi witoze uko ushaka ko ikipe yawe ikina, imikinire ushaka gukoresha, genda ugabanye amakosa imbere ya kamera…..nzaguha inkunga yose ukeneye igihe ushaka.” “

    Uwahoze ari kapiteni wa Liverpool yongeyeho ati: “Izi ni inama za zahabu, kuri njye, Umukinnyi wavuye mu mwuga muremure wo gukina afite intego zo kujya gutoza no kuyobora ikipe.”

    Icyamamare I Anfield n'Ubwongereza Gerrard ari kwitwara neza muri Aston Villa kugeza ubu.

    Villa yatsinze imikino itatu muri ine yatojwe na Gerrard.Umukino wonyine yatsinzwe muri shampiyona n'uwa Man City.

    Uyu mukinnyi ukomoka mu Bwongereza yasezeye nk'intwari muri iyi kipe y'IMerseyside.

    Gerrard yakinye imikino 710 muri The Reds,n'uwa gatatu mu mateka yayo. Yatsinze ibitego 186, bimushyira muri batanu ba mbere b'ibihe byose.

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/liverpool-yahishuye-inama-idasanzwe-yagiriwe-na-jurgen-klopp