Mu ijoro ryo ku wa Kabiri tariki 16 Mata 2024, Nibwo Imvura yaguye mu ijoro ryo ku itariki 16 Mata 2024,ahitwa mu Rurenda mu Kagari ka Matyazo, Umurenge wa Ngoma mu Karere ka Huye, haguye imvura nyinshi yasize inzu igwiriye umugore n'umwana bahita bapfa.
Amakuru avuga ko ubwo iyo mvura yagwaga,yatumye inzu banyakwigendera barimo itangira kwangirika maze icyumba cyari gicometse nabi ku kindi na fondasiyo idakomeye, yinjiwemo n'amazi ituma icyo cyumba kigwa.
Uyu mubyeyi witwa Francine Mukandekezi w'imyaka 35 hamwe n'umwana we w'umuhungu w'imyaka ibiri, ni bo bari baraye muri icyo cyumba, kandi nta bufasha babashije kubona ngo wenda babe babasha kurokoka iyo mpanuka, kuko n'ababonye ko bagwiriwe n'inzu babibonye mu gitondo. Inzu ibagwira nta wabyumvise.
Â
Umugabo we ukora muri salon de coiffure (ubwogoshero) mu mujyi i Huye, utari waraye mu rugo, hamwe n'umwana wabo mukuru wari waraye mu kindi cyumba bo bararokotse.
Â
Abaturanyi n'inshuti bageze aho icyo cyumba cy'inzu cyaguye, bavuga ko urebye cyagushijwe n'uko kitafatishijwe neza ku nzu yari yubatswe mbere, ariko ko bishoboka ko n'amazi yinjiriye muri fondasiyo idakomeye yagize uruhare mu gutuma kigwa.
Umukino wakiniwe muri muri iyi nyubako, aho kuwerekana byateguwe n'uyu Muryango mu rwego rwo Kwibuka ku nshuro ya 30 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Uyu muhango wari ifite insanganyamatsiko yo kurwanya imvugo zibiba urwango no gutangaza amakuru y'ibinyoma mu kuyobya rubanda.
Ni igikorwa cyitabiriwe n'abadipolomate batandukanye ndetse n'abandi bagize imiryango itandukanye y'abanyarwanda baba hanze y'u Rwanda.
Uyu mukino umaze gukinwa inshuro zirenga 200 mu bice bitandukanye by'Isi, yaba muri Aziya, Amerika, u Burayi na Afurika. Mu Rwanda werekanwe bwa mbere mu mwaka ushize.
Muri uyu mukino, humvikanishwa itangazo ryavugiwe kuri RTLM rimenyesha abaturage ko indege ya Habyarimana yahanuwe. Havugwamo uburyo Interahamwe zishe abantu mu Gitega, uko zagiye zihohotera abagore mu bice bya Butare n'ahandi.
RTLM yari ifite ibiganiro bikundwa n'urubyiruko kubera uburyo yakoraga, kuko yacurangaga imiziki igezweho yose, guhera kuri Zouk, Rumba, injyana zo muri Amerika, indirimbo z'Imana n'izindi.
Abakinnyi ba Hate Radio ni Ntarindwa Diogène ukina ari Kantano Habimana; Umunya-Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Bwanga Pili Pili Kagabo ukina ari Valérie Bemeriki n'abandi.
Umukino utangizwa n'indirimbo za Rumba, DJ agaha ikaze abakurikiye radio, hanyuma abanyamakuru bagahita batangira bavuga amakuru agezweho.
Ayo makuru aba yibanda ku buryo gutsemba Abatutsi biri gukorwa hirya no hino. Bavugamo ko ngo i Gitarama, mu Kivuruga n'ahandi, Inkotanyi zatsinzwe, ko ngo hari n'aho zateye igisasu aho guhitana abantu, kigahitana imbwa eshatu.
Bibasira kandi itangazamakuru rivuga ibihabanye n'umurongo wa RTLM, urugero nka RFI yavugaga ko hari ubwicanyi buri gukorerwa mu Rwanda, ko ndetse Umujyi wa Kigali utari nyabagendwa.
Bose uko aba ari batatu muri studio, bahuriza hamwe mu kuvuga ko RFI ari “radio y'amafuti” iri gukwirakwiza “ibinyoma by'Inkotanyi”.
Bakomeza bavuga ko Radio Muhabura ya FPR Inkotanyi, ari “Radio Shitani” kuko ngo yavuze ko hari ahantu Interahamwe zishe abantu.
Uburyo uyu mukino ukinwa, byakozwe hashingiye ku bushakashatsi bwimbitse bw'ibyaberaga muri Studio za RTLM, ku buryo abakinnyi bagerageza gukora ibyakorwaga icyo gihe.
Muri studio habaga harimo telemusi y'icyayi, umutobe, inzoga, n'ubunyobwa ku buryo abanyamakuru bakoraga banywa. Usibye ibyo kunywa bisanzwe, babaga batumura n'urumogi kandi bakabivuga kuri radio.
Abanyamakuru bavuga ko abantu batanywa urumogi, ari “Abanazi”, kandi bagahamagara abari hirya no hino mu gihugu babasaba kujyana urumogi kuri RTLM.
Hari aho bigera bagacuranga indirimbo ya Bikindi Simon yitwa “Nanga Abahutu”, bakavuga ko irimo ibibazo byose igihugu gifite. Bavuga ko Abatutsi bafite ubugome burenze ukwemera, ko ari impyisi nk'izindi.
Radio Télévision Libre des Mille Collines (RTLM) yatangiye kuvuga ku wa 8 Nyakanga 1993. Mu banyamigabane bayo bakuru harimo na Félicien Kabuga, magingo aya ukomeje kuburanishwa n'Urwego rwasigaranye Imirimo y'Inkiko Mpuzamahanga Mpanabyaha, i La Haye mu Buholandi.
Mbere y’uko uyu mukino ukinwa hatanzwe ikiganiro
Mu nyubako ya OIF hari hubatswe icyumba kimeze nka studio za radio
Muri Studio za RTLM habaga harimo umusirikare waherezaga abanyamakuru ibyo bakeneye
Hano Eric Ngangare aba ari umu-DJ witwa Joseph Gatsikira wacurangaga indirimbo zigezweho gusa ubundi abanyamakuru bakazibyina banakangurira abahutu kwica abatutsi
Muri uyu mukino abanyamakuru bajya impaka cyane cyane bumvisha abantu ko kwica abatutsi ari ukwikiza umwanzi
Ntarindwa Diogène akina ari Kantano Habimana
Sebastien Foucault akina ari Georges Ruggiu
Ntarindwa Diogène akina ari Kantano wamenyekanye cyane nk’umwe mu banyamakuru bakongeje urwango mu buryo bukomeye yifashishije RTLM
Hano Eric Ngangare aba ari umu-DJ witwa Joseph Gatsikira wacurangaga indirimbo zigezweho gusa ubundi abanyamakuru bakazibyina banakangurira abahutu kwica abatutsi
Mu nyubako ya OIF hari hubatswe icyumba kimeze nka studio za radio
Umunyamabanga Mukuru w'Umuryango w'Ibihugu bikoresha ururimi rw'Igifaransa (OIF), Mushikiwabo Louise ari mu bakurikiye uyu mukino
Andi matsinda abiri ni RWAFPU I-10 rigizwe n'abapolisi 140 bayobowe na SSP Jean Claude Munyeragwe n'itsinda RWAPSUI-9 rigizwe n'abapolisi 140 bayobowe na SSP Ildephonse Rutagambwa, azakorera mu Murwa mukuru Bangui.
Ubwo yabahaga impanuro, DIGP Sano yabasabye gushyira imbere akazi bubahiriza inshingano zabo, kuba maso no gukurikiza inyigisho bahawe kugira ngo babashe kugasohoza neza uko bikwiye.
Yagize ati “Akazi mugiyemo ni akazi ko gucungira umutekano abaturage mubarinda guhohoterwa. Murasabwa guhora muri maso mugakora mushingiye kubyo mwize no gufatanya n'abaturage mu bikorwa by'umutekano n'ibyo guteza imbere imibereho myiza yabo, mubana neza nabo kugira ngo babashe kubaha amakuru y'ibishobora guteza umutekano mucye kuko bizabafasha kuzuza inshingano zanyu neza.'
DIGP Sano yabibukije ko bagomba kuzirikana ko bagiye bahagarariye igihugu, abasaba kuzitwara neza bakagera ikirenge mu cya bagenzi babo bagiye gusimbura.
Ati 'Mugomba guhora muzirikana ko muhagarariye Polisi y'u Rwanda n'igihugu cyabohereje kandi ko kibitezeho ko mugira intego mukazagaruka mwemye mu ruhando rw'amahanga kandi hari urugero rwiza rwa bagenzi banyu bababanjirije, mugomba gukurikiza no kurushaho guteza imbere.'
Ati 'Muzakomeze kugendera ku ndangagaciro z'u Rwanda murangwa n'imyitwarire myiza, ubunyamwuga, gukorera hamwe musenyera umugozi umwe, kubahana no gukorana neza n'izindi nzego zitandukanye.'
Yabashishikarije kuzarangwa n'isuku haba ku mubiri, aho bakorera n'ahandi no gufata neza ibikoresho bazaba bifashisha mu kazi kugira ngo bibafashe kuzuza inshingano zabo neza.
Muri izi mpanuro kandi DIGP Sano, yasabye abapolisi bagiye mu butumwa gukorana neza n'abo mu bindi bihugu bazahurirayo, bakubaha umuco n'imigenzo y'abaturage ba Centrafrique n'ab'ahandi, bagakomera ku muco nyarwanda ariko birinda gutesha agaciro no kunena imico y'ahandi.
Kuri ubu, u Rwanda rufite imitwe ine y'abapolisi bari mu butumwa bw'amahoro muri Centrafrique, irimo itatu (RWAFPUs) yose hamwe igizwe n'abapolisi 500, ifite inshingano zirimo izo kurinda abaturage b'abasivili bari mu nkambi, kurinda ibikorwaremezo no guherekeza abakozi n'ibikoresho by'umuryango w'Abibumbye.
Ku munsi w'ejo nibwo abapolisi bagize umutwe RWAFPUII-9 bazahagurukana i Kigali n'icyiciro cya mbere cy'Itsinda RWAFPUI-10 berekeza mu gihugu cya Centrafrique, mu gihe icyiciro kizaba gisigaye n'abagize umutwe wa RWAPSUI-9 bazerekeza muri iki gihugu mu kwezi gutaha kwa Gicurasi.
Mu masomo bahawe harimo ay'ubwirinzi, kurwanya iterabwoba n'ibindi byaha, ubumenyi ku mategeko, ubumenyi ku ntwaro n'ibiturika, gukumira no kurwanya inkongi, akarasisi n'inshingano, ubumenyi ku gusaka, no gutanga serivisi inoze.
Bahuguriwe kandi gukora raporo ku byabaye birimo n'ibyaha, gukunda igihugu n'imyitwarire ndetse n'indangagaciro, gutanga ubuvuzi bw'ibanze, amategeko ngendamyitwarire ndetse no kwita ku isuku n'isukura.
Ubwo yari mu gikorwa cyo gusoza ayo mahugurwa mu Murenge wa Ndera mu Karere ka Gasabo kuri uyu wa 18 Mata 2024, Umuyobozi Mukuru ushinzwe Amahugurwa mu Ishami rya Polisi y'Igihugu rishinzwe Umutekano w'Ibikorwaremezo n'Ibigo Byigenga bicunga Umutekano, SP Bernard Gatete, yabukije abasoje amahugurwa ko akazi bagiye kujyamo gasaba kurangwa n'ikinyabupfura cyinshi.
Ati ''Kirazira ku muntu ushinzwe umutekano kurya ruswa. [â¦] kirazira ku muntu ushinzwe umutekano kurangara. Iyo uri mu kazi ikiba cyakujyanye ni akazi, ntabwo ari ukuvugira kuri telefoni, gushyira 'ecouteurs' mu matwi, kujya kuri radio ngo usabe indirimbo kuri radio, si ukumva 'YouTube', ni ugushyira umutima ku kazi.''
Aya mahugurwa yasojwe none abayitabiriye bayatangiye ari 105 barimo abasore 87 n'abakobwa 18, gusa ku bw'impamvu zitandukanye abasore batatu ntibabasha kuyarangiza.
Habumugisha Jean D'Amour uri mu basoje aya mahugurwa akaba yanahawe igihembo cy'uwagize amanota menshi kurusha bagenzi be, yavuze ko icyabimushoboje ari ukugira ikinyabupfura, asaba na bagenzi be kuzagikomezanya mu kazi bazakora kuko ari cyo cya mbere kizakababashisha.
Ati ''Ni ibintu biba bigoye cyane kuba wahiga abantu 101, ariko byose nabishobojwe n'ikinyabupfura ndetse no kubaha abarezi bacu batuyobora. Nta kintu wageraho udafite ikinyabupfura. [â¦] inama nabagira ni ukugira ikinyabupfura ni cyo gihatse byose. Imyitwarire myiza haba mu bantu mukorana muri rusange, ndetse no mu bandi bantu muri rusange. Ntabwo umutekano tugiye kuwucungira abo dushinzwe gusa, tugiye kuwucungira n'Abaturarwanda muri rusange.''
Zaninka Léontine ni umukobwa uri mu basoje aya mahugurwa. Aganira na IGIHE yanenze abavuga ko abakobwa bajya muri uyu mwuga baba bagiye kwicuruza, avuga ko we azawukora neza nk'uko yabitojwe.
Ati ''Hari benshi baje kuduca intege cyane tugiye ku maposita gukora imenyerezamwuga, baduca intege cyane ngo umuntu ugiye muri aka kazi ngo aba ari indaya, baduca intege cyane ko tutazabishobora, ariko njyewe nk'intego nihaye nk'umukobwa wavuye mu cyaro mfite icyo naje gushaka, ndumva mfite intego yuko ngomba kwiteza imbere.''
Umuyobozi Mukuru w'Agateganyo mu Kigo Dicel Security Company Ltd, Karekezi S. Straton, yasabye abasoje aya mahugurwa kuzahagararira neza iki kigo, akazi bagiye koherezwamo bakagakorana ikinyabupfura bagaragaje ubwo bari bari mu myitozo.
Ati ''Muzerekane ko muri abanyamwuga, muzakomereze aho, kuko mugiye kujya mu kazi mugiye gukorana n'abakiliya, mazakomeze mube abambasaderi ba Dicel kuko ni yo myitozo mwakoze kugira ngo mukore inshingano zanyu neza.''
Ikigo Dicel Security Ltd gicunga umutekano, kiri mu bikomeye mu Rwanda bimaze kuba ubukombe muri uyu mwuga, aho gifite umwihariko ko mu gukora akazi kinyamwuga.
Cyashyizeho n'ishami rishinzwe gukurikirana abakiliya umunsi ku wundi, abarikoramo bakaba barashyiriweho imodoka zibajyana aho abakiliya b'iki kigo bakorera umunsi ku wundi, ku buryo abagira ikibazo giturutse ku mukozi bahawe bahita bafashwa kugikemura.
Abacunga umutekano bo muri Dicel Security Ltd kandi bashyiriweho abakozi bashinzwe kubakemurira vuba ibibazo bashobora kugira bari mu kazi. Hanagendewe ku kuba ikiguzi cy'imibereho kiri kwiyongera umunsi ku wundi, iki kigo kirateganya ko uko kigenda gitera imbere ari nako kizagenda kizamura imibereho myiza yabashinzwe gucunga umutekano.
Ikigo cya Dicel company Ltd kandi cyaboneyeho kumenyesha abasore n'inkumi babyifuza kandi bafite ubuzima buzira umuze ko kizatangira andi mahugurwa mu kwezi Gicurasi , bityo kikaba gisaba abifuza akazi ko gucunga umutekano ko bakwihutira kugeza ibyangombwa byabo ku biro byaho gikorera mu Karere ka Kicukiro, Umurenge wa Kagarama cyangwa bagahamara kuri nimero itishyuzwa ya 3024 kugira ngo ayo mahirwe atazabacika.
Ndetse nundi waba ushaka serivise zo gucungirwa umutekano yahamara kuri iyo nimero itishyurwa.
Bahawe amahugurwa arimo n’ay’ubwirinzi
Bakoze akarasisi ka gisirikare mu kwerekana amwe mu masomo bahawe
Habumugisha yahawe igihembo cy'uwagize amanota menshi kurusha bagenzi be
Niyokwizerwa Anoiritte yahembwe muri batatu ba mbere bitwaye neza
Zidane wanditse amateka yo kuba umutoza wa mbere mu mateka watwaye ibikombe 2 bya Uefa Champions League byikurikiranya, yaguzwe umutoza mukuru wa Bayern Munich yo mu Budage.
Bayern Munich ni imwe mu makipe yambara Visit Rwanda nk'umuterankunga wayo, hiyongeraho na Arsenal ndetse na Paris Saint-Germain.
Umuyobozi w'Akarere ka Kamonyi, Dr Nahayo Sylvere kuri uyu wa 19 Mata 2024 yifatanije n'Abanyakayenzi hamwe n'inshuti zabo Kwibuka ku nshuro ya 30 Jenoside yakorewe Abatutsi. Yababwiye ko 'KWIBUKA' bikwiye kubera Abanyarwanda inzira nziza yo kurushaho gutekereza ku mibanire yabo myiza. Yasabye buri wese kurushaho gushyira imbere ibimuhuza na mugenzi we nk'Abanyarwanda kuko' UBUMWE BWACU NIZO MBARAGA ZACU'.
Meya Dr Nahayo, yabanje gushimira Ingabo zari iza RPF-Inkotanyi(R.P.A) kuba zarahagaritse Jenoside amahanga arebera, Uyu munsi hakaba hari ababasha gutanga ubuhamya bw'uko barokotse kandi bikozwe n'Inkotanyi.
Habanje gushyirwa indabo ahari ikimenyetso cy'amateka, hafi n'isoko rya Kayenzi. Aha hari icyobo cyajugunywemo Abatutsi batari bake nyuma yo kubica urupfu rubi, hari nz'abajugunywagamo batarapfa.
Avuga ko Abateguye bakanashyira mu bikorwa umugambi wa Jenoside icyo bari bagambiriye kwari Ugutsemba Abatutsi ku buryo ntawe uzasigara, ariko Imana hamwe n'Ingabo zari iza FPR-Inkotanyi zirangajwe imbere na Nyakubahwa Perezida wa Repubulika, Paul Kagame bahagarika Jenoside.
Ahamya ko ibi bivugwa atari amagambo kuko hari ibihamya ariko kandi ko bishingirwa no ku buhamya buba bwatanzwe hirya no hino ku barokotse, aho abenshi basoza ubuhamya bwabo bagira bati' Nuko Inkotanyi mbona ndazibonye'. Akomeza avuga ko kuhaba kw'Inkotanyi, kugoboka Abatutsi bahigwaga, bicwaga byagaruriye benshi Ubuzima.
Asaba buri munyarwanda kurushaho gushyira imbaraga mu kwigira ku mateka ariko kandi no gusuzuma aho u Rwanda rugeze rwiyubaka, akanarushaho gufata ingamba zo gukomeza kubaka Ubumwe bw'Abanyarwanda no gukumira icyo aricyo cyose cyabuhungabanya.
Meya Dr Nahayo Sylvere, yagize kandi ati' Turi hano twibuka, nagira ngo nsabe mwese muri hano kuzirikana ko Kwibuka nk'uku bikwiye kutubera Inzira nziza yo kongera gutekereza. Gutekereza uko Igihugu cyacu gikwiye gukomeza kwiyubaka. Bitubere umwanya mwiza wo kongera gutekereza imibanire yacu nk'Abanyarwanda. Ikwiye kuba imibanire ituganisha aheza'.
Avuga ko Abarokotse Jenoside biteguye gutanga Imbabazi mu gihe hari uteye intambwe azisaba. Ashimira Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi ko babaye Intwari kugeza no ku rwego batanga imbabazi no kubatarazisabye. Ati' Ni Ubutwari bukomeye tubashimira cyane. Mwarakoze, kandi ni kimwe mu bibasha gutuma twubaka Igihugu cyacu, ni kimwe mu bibasha gutuma tugeze aho Igihugu cyacu kigeze uyu munsi'.
Umunota wo Kwibuka, bakiri Mataba.
Abaje Kwibuka, basabwe kurushaho kurwanya Ingengabitekerezo ya Jenoside no kuyikumira, guhangana n'abapfobya bari hirya no hino ndetse bakomeje guhakana Jenoside baba abari mu Gihugu ndetse n'abari hanze.
Yagize ati' Guhangana n'Ingengabitekerezo ya Jenoside birareba buri wese kugira ngo dukomeze guhangana na yo'. Akomeza ashishikariza cyane Urubyiruko gukoresha imbuga Nkoranyambaga, aho benshi mu bari hanze y' Igihugu bahifashisha nk'inzira iborohera mu kuhanyuza ubutumwa bwabo bashaka kugoreka Amateka y'Igihugu. Yasabye Urubyiruko by'umwihariko gufata iya mbere mu kuvuguruza abo bashaka kugoreka Amateka, bashaka gupfobya no guhakana Jenoside.
Ahamya ko abagoreka aya mateka babikora babishaka. Ati' Bayagoreka nkana kuko barayazi ariko nti bashaka kuvugisha ukuri'. Yakomeje ashima Abanyakayenzi ko mu rwego rwo kudaheranwa n'agahinda no kuzirikana Abarokotse Jenoside cyane cyane Abatishoboye, ko muri iyi minsi Ijana(100Days) bashyigikiye gahunda 'UBUDAHERANWA' yatangijwe nk'Akarere. Yabasabye gukomeza kwegera Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, kubasura, kubahumuriza, kubageraho aho bari bakabihanganisha, babibutsa ko Ibyabaye bitazongera, ariko kandi bakarushaho kuba hafi y'abafite Intege nke.
Meya Dr Nahayo Sylvere, yunamiye kandi ashyira indabo ahari ikimenyetso cy'amateka hafi n'isoko.
Dr Nahayo Sylvere, Yasabye buri wese kwimakaza umuco w'Amahoro, kwamagana ibikorwa byose ndetse n'amagambo agaragaramo Ingengabitekerezo ya Jenoside kandi bikagirwamo uruhare na buri wese. Yibukije ko KWIBUKA ari ngombwa kandi bizakorwa igihe cyose. Yongeye gusaba buri wese by'umwihariko urubyiruko kwisunga urufatiro rwiza ruhari rw'imiyoborere myiza y'Igihugu akabyaza umusaruro ayo mahirwe ahari yo kugira Igihugu cyiza, gifite imiyoborere itarangwamo Amacakubiri bityo buri wese agakora yiteza imbere. Yijeje Abanyakayenzi n'Abanyakamonyi muri rusange ko nk'Ubuyobozi bw'Akarere buzakomeza gukora ibishoboka byose mu guharanira ko imibereho y'Abarokotse Jenoside irushaho kuba myiza, guharanira Ubumwe n'Iterambere rirambye.
Amwe mu mafoto yaranze Kwibuka i Kayenzi, byabanjirijwe n'urugendo ruto rwavuye ku Biro by'Umurenge berekeza ahari ikimenyetso cy'amateka i Mataba mu nsi y'isoko, bahavuye bakomereza i Kirwa, mbere y'uko bajya ahateguwe kubera igikorwa cyo Kwibuka.
Â
Bavuye Mataba berekeje i Kirwa.
Bavuye aha i Kirwa, berekeje ku kibuga kiri hafi ahateguriwe kubera gahunda yo Kwibuka.Â
Andi matsinda abiri ni RWAFPU I-10 rigizwe n'abapolisi 140 bayobowe na SSP Jean Claude Munyeragwe n'itsinda RWAPSUI-9 rigizwe n'abapolisi 140 bayobowe na SSP Ildephonse Rutagambwa, azakorera mu Murwa mukuru Bangui.
Ubwo yabahaga impanuro, DIGP Sano yabasabye gushyira imbere akazi bubahiriza inshingano zabo, kuba maso no gukurikiza inyigisho bahawe kugira ngo babashe kugasohoza neza uko bikwiye.
Yagize ati “Akazi mugiyemo ni akazi ko gucungira umutekano abaturage mubarinda guhohoterwa. Murasabwa guhora muri maso mugakora mushingiye kubyo mwize no gufatanya n'abaturage mu bikorwa by'umutekano n'ibyo guteza imbere imibereho myiza yabo, mubana neza nabo kugira ngo babashe kubaha amakuru y'ibishobora guteza umutekano mucye kuko bizabafasha kuzuza inshingano zanyu neza.'
DIGP Sano yabibukije ko bagomba kuzirikana ko bagiye bahagarariye igihugu, abasaba kuzitwara neza bakagera ikirenge mu cya bagenzi babo bagiye gusimbura.
Ati 'Mugomba guhora muzirikana ko muhagarariye Polisi y'u Rwanda n'igihugu cyabohereje kandi ko kibitezeho ko mugira intego mukazagaruka mwemye mu ruhando rw'amahanga kandi hari urugero rwiza rwa bagenzi banyu bababanjirije, mugomba gukurikiza no kurushaho guteza imbere.'
Ati 'Muzakomeze kugendera ku ndangagaciro z'u Rwanda murangwa n'imyitwarire myiza, ubunyamwuga, gukorera hamwe musenyera umugozi umwe, kubahana no gukorana neza n'izindi nzego zitandukanye.'
Yabashishikarije kuzarangwa n'isuku haba ku mubiri, aho bakorera n'ahandi no gufata neza ibikoresho bazaba bifashisha mu kazi kugira ngo bibafashe kuzuza inshingano zabo neza.
Muri izi mpanuro kandi DIGP Sano, yasabye abapolisi bagiye mu butumwa gukorana neza n'abo mu bindi bihugu bazahurirayo, bakubaha umuco n'imigenzo y'abaturage ba Centrafrique n'ab'ahandi, bagakomera ku muco nyarwanda ariko birinda gutesha agaciro no kunena imico y'ahandi.
Kuri ubu, u Rwanda rufite imitwe ine y'abapolisi bari mu butumwa bw'amahoro muri Centrafrique, irimo itatu (RWAFPUs) yose hamwe igizwe n'abapolisi 500, ifite inshingano zirimo izo kurinda abaturage b'abasivili bari mu nkambi, kurinda ibikorwaremezo no guherekeza abakozi n'ibikoresho by'umuryango w'Abibumbye.
Ku munsi w'ejo nibwo abapolisi bagize umutwe RWAFPUII-9 bazahagurukana i Kigali n'icyiciro cya mbere cy'Itsinda RWAFPUI-10 berekeza mu gihugu cya Centrafrique, mu gihe icyiciro kizaba gisigaye n'abagize umutwe wa RWAPSUI-9 bazerekeza muri iki gihugu mu kwezi gutaha kwa Gicurasi.
Iki gikorwa cyabereye mu murenge wa Ndera mu karere ka Gasabo kuri uyu wa 18 Mata 2024. Abacyitabiriye bayatangiye ari 105 barimo abasore 87 n'abakobwa 18, gusa ku bw'impamvu zitandukanye batatu ntibabashije kuyarangiza.
Mu masomo bahawe harimo ay'ubwirinzi, kurwanya iterabwoba n'ibindi byaha, ubumenyi ku mategeko, ubumenyi ku ntwaro n'ibiturika, gukumira no kurwanya inkongi, akarasisi, ubumenyi ku gusaka no gutanga serivisi inoze.
Bahuguriwe kandi gukora raporo ku byabaye birimo n'ibyaha, gukunda igihugu n'imyitwarire ndetse n'indangagaciro, gutanga ubuvuzi bw'ibanze, amategeko ngendamyitwarire ndetse no kwita ku isuku n'isukura.
Umuyobozi Mukuru ushinzwe amahugurwa mu ishami rya Polisi y'u Rwanda rishinzwe umutekano w'ibikorwaremezo n'ibigo byigenga bicunga umutekano, SP Bernard Gatete, yibukije abarangije amahugurwa ko akazi bagiyemo gasaba kurangwa n'ikinyabupfura cyinshi.
Ati ''Kirazira ku muntu ushinzwe umutekano kurya ruswa. Kirazira ku muntu ushinzwe umutekano kurangara. Iyo uri mu kazi, ikiba cyakujyanye ni akazi, ntabwo ari ukuvugira kuri telefoni, gushyira 'ecouteurs' mu matwi, kujya kuri radio ngo usabe indirimbo kuri radio, si ukumva 'YouTube'; ni ugushyira umutima ku kazi.''
Habumugisha Jean d'Amour wahawe igihembo cy'uwagize amanota menshi, yavuze ko icyabimushoboje ari ukugira ikinyabupfura, asaba na bagenzi be kuzagikomezanya mu kazi bazakora kuko ari cyo cya mbere kizakababashisha.
Ati ''Ni ibintu biba bigoye cyane kuba wahiga abantu 102, ariko byose nabishobojwe n'ikinyabupfura ndetse no kubaha abarezi bacu batuyobora. Nta kintu wageraho udafite ikinyabupfura. Inama nabagira ni ukugira ikinyabupfura, ni cyo gihatse byose.'
'Imyitwarire myiza haba mu bantu mukorana muri rusange, ndetse no mu bandi bantu muri rusange. Ntabwo umutekano tugiye kuwucungira abo dushinzwe gusa, tugiye kuwucungira n'Abaturarwanda muri rusange.''
Zaninka Léontine yanenze abavuga ko abakobwa bajya muri uyu mwuga baba bagiye kwicuruza, avuga ko we azawukora neza nk'uko yabitojwe kuko anafite inshingano agomba kuzuza zo gutunga umuryango we.
Ati ''Hari benshi baje kuduca intege cyane, tugiye ku maposita gukora imenyerezamwuga, baduca intege cyane ngo umuntu ugiye muri aka kazi aba ari indaya, baduca intege cyane ko tutazabishobora, ariko njyewe nk'intego nihaye nk'umukobwa wavuye mu cyaro mfite icyo naje gushaka, ndumva mfite intego yuko ngomba kwiteza imbere.''
Umuyobozi Mukuru w'agateganyo muri Dicel Security Company Ltd, Karekezi S. Straton, yasabye abarangije aya mahugurwa kuzahagararira neza iki kigo, akazi bagiye koherezwamo bakagakorana ikinyabupfura bagaragaje ubwo bari bari mu mahugurwa.
Ati ''Muzerekane ko muri abanyamwuga, muzakomereze aho kuko mugiye kujya mu kazi, mugiye gukorana n'abakiliya, muzakomeze mube abambasaderi ba Dicel kuko ni yo myitozo mwakoze kugira ngo mukore inshingano zanyu neza.''
Dicel Security Ltd iri mu bigo bikomeye mu Rwanda bimaze kuba ubukombe muri uyu mwuga. Imaze gushyira ku isoko ry'umurimo abacunga umutekano 1790, kongeraho 102 barangije amahugurwa none.
Iki kigo gifite umwihariko wo gukora akazi kinyamwuga. Yashyizeho n'ishami rishinzwe gukurikirana abakiliya umunsi ku wundi, abarikoramo bakaba barashyiriweho imodoka zibajyana aho abakiliya b'iki kigo bakorera umunsi ku wundi, ku buryo abagira ikibazo giturutse ku mukozi bahawe bahita bafashwa kugikemura.
Abacunga umutekano bo muri Dicel kandi bashyiriweho abakozi bashinzwe kubakemurira vuba ibibazo bashobora kugira bari mu kazi. Hanagendewe ku kuba ikiguzi cy'imibereho kiri kwiyongera umunsi ku wundi, iki kigo giteganya ko nibura mu mezi atatu ari imbere kizakora uko gishoboye, kikongera umushahara w'abacunga umutekano bacyo kugira ngo babashe kubaho mu buzima bujyanye n'igihe.
Bahawe amahugurwa arimo n’ay’ubwirinzi
Bakoze akarasisi ka gisirikare mu kwerekana amwe mu masomo bahawe
Habumugisha yahawe igihembo cy'uwagize amanota menshi kurusha bagenzi be
Niyokwizerwa Anoiritte yahembwe muri batatu ba mbere bitwaye neza