Category: Uncategorized

  • Abapolisi 33 bo mu bihugu bya Afurika basoje amahugurwa bakoreraga mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Ni amahugurwa yari amaze ibyumweru bibiri abera mu Ishuri rya Polisi ry'Amahugurwa (PTS) riherereye i Gishari mu Karere ka Rwamagana.

    Yasojwe n'Umuyobozi Mukuru Wungirije wa Polisi y'u Rwanda ushinzwe ubutegetsi n'abakozi, DCG Jeanne Chantal Ujeneza washimiye abayagizemo uruhare ku bwitange bagaragaje mu gihe bahugurwaga.

    Ni amahugurwa yateguwe ku bufatanye bwa Polisi y'u Rwanda n'Umutwe w'Ingabo z'Afurika y'Iburasirazuba zihora ziteguye gutabara aho rukomeye (EASF).

    Yateguwe hagamijwe guteza imbere urwego rw'ubufatanye mu bikorwa byo kuzuza inshingano z'Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe (AU).

    Mu gihe cy'amahugurwa abo bapolisi bakoze n'urugendoshuri rugamije kubongerera ubumenyi mu byaranze amateka y'u Rwanda.

    Ku wa 31 Kanama 2023 basuye Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali ruri ku Gisozi n'Ingoro y'Amateka y'Urugamba rwo Guhagarika Jenoside iherereye ku Kimihurura.

    Icyo gihe basobanuriwe byinshi kuri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, uko yateguwe, ikanashyirwa mu bikorwa n'ubutegetsi bwariho bwari bwaramunzwe na politike y'ivangura.

    Abo bapolisi banasobanuriwe uburyo Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 yahagaritswe n'ingabo zari iza RPA, nyuma politiki ishingiye ku bumwe bw'Abanyarwanda igahabwa intebe.

    Muri Nyakanga 2023 na bwo abapolisi bagize ba EASF basoje amahugurwa bari bamazemo iminsi itanu abera mu Murenge wa Kagarama mu Karere ka Kicukiro.

    Yari agamije kongera no kuzamura ubumenyi, ubushobozi n'imikorere ku bapolisi bo mu bihugu bigize EASF.

    Icyo gihe hanarebewe hamwe imbogamizi abagize EASF bahura na zo mu bikorwa bitandukanye bashinzwe haba mu butumwa bwo kugarura amahoro n'ahandi hose bitabajwe.

    EASF ikomeje gukarishya ubumenyi bw'abasirikare n'abapolisi bayo kuko no muri Kanama 2024 abasirikare 23 ba EASF bakoreye mu Rwanda amahugurwa agamije kubongerera ubumenyi.

    Yari amahugurwa ya gisirikare azwi nka 'Force Headquarters Staff Officers Training of Trainers: FHQ SO ToT', azabafasha guhugura bagenzi babo.

    Yari yitabiriwe n'abo mu bihugu nk'u Rwanda, Djibouti, Ethiopia, Kenya, Somalia, n'abo ku cyicaro cya EASF.

    Umuyobozi Mukuru Wungirije wa Polisi y'u Rwanda ushinzwe ubutegetsi n'abakozi, DCG Jeanne Chantal Ujeneza yashimiye abapolisi 33 bo mu bihugu bya Afurika bamaze ibyumweru bibiri bahugurirwa mu Rwanda

    DCG Jeanne Chantal Ujeneza yashimiye abagize uruhare mu mahugurwa amaze ibyumweru bibiri abera i Gishari

    Abapolisi 33 bo mu bihugu bya Afurika basoje amahugurwa bakoreraga mu Rwanda

    Amafoto: Polisi y'u Rwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abapolisi-33-bo-mu-bihugu-bya-afurika-basoje-amahugurwa-bakoreraga-mu-rwanda

  • Rwamagana: Abaturage barashinja Gitifu w'Umurenge kubaziza kuvugisha itangazamakuru – #rwanda #RwOT

    Aba baturage ni abatuye mu Mudugudu wa Kibaza babwiye BTN ko hari serivise zirimo nka Girinka no guhabwa imbabura bahabwa ari uko babanje guha ruswa y'amafaranga ubuyobozi bw'umudugudu.

    Ibi ngo byiyongeraho andi mafaranga y'irondo bakwa n'abayobozi mu mudugudu kandi ntibayahererwe inyemezabwishyu ndetse n'iryo rondo ridakora.

    Aya makuru abaturage bamaze kuyatanga, bavuga ko ari bwo Umuyobozi w'Umurenge wa Fumbwe, Muhirwa David yaje akababwira ko abavuganye n'itangazamakuru nta serivise bazongera guhabwa kuko babikoze nta we bamenyesheje.

    Umwe yagize ati 'Gitifu w'Umurenge ari mu nteko y'abaturage yaratubwiye ngo tubanze tumubwire amazina y'abahamagaye abanyamakuru'.

    Undi yakomeje ati 'Babajije umugore uvuga ko yahawe inka ayiguze, ahagurutse ngo agire icyo avuga Gitifu ati 'wagiye guhamagara itangazamakuru wabibwiwe na nde? ibyo bintu ni nde ubizi?' icara hariya uzajye kubaza uwo mwaguze iyo nka. Gitifu yamubwiye ko atazongere kubona inka kuko yasuzuguye abayobozi ukajya guhamagara itangazamakuru kereka nibongera gukora urutonde rw'abazihabwa'.

    Undi yongeyeho ati 'Gitifu w'Umurenge yaje mu nteko y'abaturage aravuga ngo wa munyamakuru wanyu ari hehe ngo tumuhe na 'megabytes? Yaravuze ngo uwo munyamakuru aho ari hose naze abihuze neza ariko ntiyari ahari. Yabwiye uwo waguze inka wari ugiye kubaza ikibazo ngo kuva yarahamagaye itangazamakuru azajye kukibaza ku karere. Turibaza niba kuvugana n'itangazamakuru ari icyaha'.

    Uyu Munyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Fumbwe ushyiwa mu majwi, yahakanye yivuye inyuma ibivugwa n'aba baturage.

    Ati 'Banampamagaye bamwe muri iki gitondo, nababwiye ngo uwabibabwiye ni ushaka kuzamura umwuka mubi. Niba hari ushaka serivise naze nyimuhe n'ubu ngubu'.

    Ubushakashatsi bw'Umuryango Urwanya Ruswa n'Akarengane, 'Transparency International Rwanda' bwasohotse mu 2020 bwagaragaje ko hakiri icyuho gikomeye mu gutanga amakuru kuri ruswa n'akarengane aho nko mu 2019, abantu batanze amakuru kuri ruswa bari 339 gusa, mu gihe ibindi bibazo byakiriwe n'uyu muryago byose hamwe byari 6342.

    Ubwoba ni bwo bwaje ku isonga mu bituma abaturage badatanga amakuru kuri ruswa aho abagera kuri 86,8% mu bakoreweho ubushakashatsi batigeze batanga amakuru kuri ruswa mu 2019.

    Uyu muryango wagaragaje ko hari ibibazo wagiye ukurikirana bigaragaza ko hari abaturage batanze amakuru ya ruswa bikabagiraho ingaruka mbi, cyane cyane bikozwe n'inzego z'ibanze.

    Abaturage barashinja ubuyobozi bw’Umurenge wa Fumbwe kubikaniza bubaziza kuvugisha itangazamakuru


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rwamagana-abaturage-barashinja-gitifu-w-umurenge-kubaziza-kuvugisha

  • Marina bitunguranye yarwariye muri Nigeria yisanga mu bitaro #rwanda #RwOT

    Umuhanzikazi Nyarwanda Marina Deborah arembeye i Abuja muri Nigeria aho bamusanzemo Malaria.

    Marina wari umaze iminsi muri Ghana mu bikorwa bya Muzika yakomereje muri Nigeria ari naho yaje kurwarira.

    Uyu muhanzikazi avuga ko na we atazi uburyo yageze kwa muganga kuko nyuma y’iminsi 2 ageze muri iki gihugu yisanze mu bitaro.

    Kwa muganga bakaba bamusanzemo Malaria, bamuhaye imiti ndetse akaba yizeye ko mu gihe cya vuba ari buze kuba ameze neza.

    Arwaye nyuma yo gusohorera indirimbo muri Ghana yise ‘Mon Bebe’ yaje nyuma yiyo yise ‘Avec Toi’.

    Marina Deborah arembeye muri Nigeria

    Source : http://isimbi.rw/imyidagaduro/article/marina-bitunguranye-yarwariye-muri-nigeria-yisanga-mu-bitaro

  • Umutare Gaby na Manzi bizihiye abitabiriye ig… – #rwanda #RwOT

    Ni ku nshuro ya mbere iki gitaramo cyiswe 'East Africa Festival' cyabereye muri kiriya gihugu, kandi ni ubwa mbere cyari kiririmbyemo abahanzi bo mu Rwanda.

    Cyahuje abahanzi bo muri biriya bihugu, ndetse n'abandi basanzwe bahakorera umuziki. Manzi DBest yabwiye InyaRwanda ko bishimiye uko iki gitaramo cyagenze, ahanini binaturutse ku mubare munini w'urubyiruko witabiriye.

    Ati 'Navuga ko ari igitaramo kidasanzwe kuri njye na Umutare Gaby. Kandi ni ubwa mbere abanyarwanda bataramiwe ni umuhanzi w'umunyarwanda, kandi ubwitabire bwari hejuru cyane. 

    Ikindi, ni uko abafana batugaragarije y'uko badukunda, badushyigikiye, kandi bazi ibikorwa byacu, bazi imiziki yacu, kandi ko biteguye kuzakomeza kudushyigikira.'

    Akomeza ati 'Twagaragaje y'uko 'Diaspora' ari ikindi gihugu, ari urundi Rwanda, ko hasigaye hava imiziki myiza nk'indi yose iva mu gihugu. Kandi twishimiye uburyo urubyiruko rwumvise y'uko imiziki yacu bazakomeza kudufasha kuyisangiza n'abandi.'

    Manzi avuga ko guhurira ku rubyiniro na Umutare Gaby byamwongereye imbaraga, kandi abona ko ari ibintu bishoboka mu muziki we. Ati 'Natangiye umuziki Gaby Umutare andi hafi, kandi n'uyu munsi yakomeje kunshyigikira. Rero, guhurira mu gitaramo nawe byaranshimishije cyane.'

    Uyu muhanzi muri iki gitaramo yaririmbye indirimbo nka 'Umugati', 'Your Side' yakoranye na Afrique, 'So Funny' ndetse n'indirimbo yise 'Juru' aherutse gushyira hanze, 'Ndimoneza' yakoranye n'abarimo Jowest, Khalfan, Papa Cyangwe, The Nature na Manick Yani n'izindi. 

    Yavuze ko nyuma y'iki gitaramo, ari kwitegura gushyira hanze Extended Play (EP) ye ya mbere, ndetse ari kwitegura kuba yakorera ibitaramo bitandukanye mu Rwanda.

    Muri iki gitaramo cyabaye ku wa 31 Kanama 2024 muri Queenslanda muri Brisbane, umujyi utuwe n'Abanyarwanda, Umutare Gaby yitaye cyane ku ndirimbo ze zakunzwe mu bihe bitandukanye. Yamenyekanye mu ndirimbo zirimo nka Juru, Umuntu, Urangora, Ntawundi, Ntunkangure, Messa Kamwe n'izindi zinyuranye.

    Kandi iki gitaramo cyabaye umwanya mwiza kuri uyu muhanzi, kuko yari amaze hafi imyaka irindwi adataramira abakunzi be.

    Abitabiriye iki gitaramo bagize n'umwanya wo kwizihiza Umuganura ndetse no kwibohora. Cyanaranzwe n'umuziki wubakiye ku njyana ya Afrobeat, Amapiano, Drill, Dancehall, RnB, Afrogako n'izindi zinyuranye.

    Cyanaririmbyemo abandi bahanzi barimo Joy Key ndetse na Aidan T-Kay wahoze mu itsinda rya Two 4Real yari ahuriyemo na DJ Pius.

    Manzi DBest yaherukaga kuririmba mu bitaramo bikomeye byatumye ahurira ku rubyiniro n'abarimo Harmonize, Koffi Olomide, Jose Chameleone n'abandi. 


    Umutare Gaby yataramiye abakunzi be nyuma y’imyaka irindwi yari ishize 


    Umutare yitaye cyane ku kuririmba nyinshi mu ndirimbo ze zakunzwe 


    Manzi DBest yavuze ko beretswe urukundo muri iki gitaramo 


    Manzi avuga ko bateguye iki gitaramo bagamije kwizihiza intsinzi ya Perezida Kagame 


    Bamwe mu bitabiriye iki gitaramo bifatanyije naManzi Dbest







    INCAMAKE Y’UKO IKI GITARAMO CYO KWIZIHIZA INTSINZI CYAGENZE

    “>

    KANDA HANO UREBE AMASHUSHO Y’INDIRIMBO ‘JURU’ YA MANZI DBEST

    “>

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/146623/umutare-gaby-na-manzi-bizihiye-abitabiriye-igitaramo-cyahujwe-no-kwizihiza-intsinzi-ya-per-146623.html

  • Afite gahunda ze niba ntisangamo ntacyo bimbwiye – Hakizimana Muhadjiri ku mutoza w’Amavubi wavuze ko atazamura urwego #rwanda #RwOT

    Hakizimana Muhadjiri yavuze ko kuba umutoza w’ikipe y’igihugu Amavubi yaravuze ko atazamura urwego agahora akina ibintu bimwe nta kintu bimubwiye kuko afite gahunda ze, kuba atisangamo si ikosa rye.

    Ni nyuma y’uko ahamagaye abakinnyi 36 azifashisha mu mikino 2 yo gushaka itike y’igikombe cy’Afurika cya 2025 ya Libya na Nigeria ariko Hakizimana Muhadjiri ntagaragaremo benshi bakibaza impamvu.

    Umutoza Frank Spittler yavuze ko impamvu atahamagaye Muhadjiri kuri iyi nshuro ari uko ari umukinnyi abona uhora akina ibintu bimwe.

    Ati “Mvuze kuri Muhandjiri ntabwo azamura urwego, iyo murebye aba akora ibintu bimwe ahora akora, ndamuzi namuhamagaye inshuro 2 rero ndashaka kugerageza abandi bakinnyi bakina mu gihugu imbere kuri uyu mwanya.”

    Yakomeje avuga ko atirukanywe mu ikipe y’igihugu Amavubi burundu ariko na none basanze ari umukinnyi wihariye ukenera abakinnyi bagenzi be gukora akazi atarimo akora neza 100%.

    Ati “Ntibivuze ko akuwe mu ikipe, ni umukinnyi nzi, urimo gukora akazi neza ari kumwe natwe, sinamuhamagaye kuko niba hari uwo mpamagaye hari ugomba gusohoka nta kibi kuri Muhadjiri. “

    “Ndakeka imwe mu nama twakoze twabivuzeho, Muhadjiri ni umukinnyi wihariye, uba ukeneye rimwe na rimwe abakinnyi bamuri irihuhande kuba bamufasha gukora ibyo atarimo gukoraho 100%.”

    Mu kiganiro Hakizimana Muhadjiri yahaye ikinyamakuru ISIMBI, yavuze ko kuba atarahamagawe nta kibazo yabigizeho ndetse ko nta n’icyo byamutwaye kuko abantu bose batajya mu ikipe y’igihugu.

    Ati “nta kibazo, nta kintu biba bimbwiye kubera ko iyo uri mu ikipe y’igihugu cyawe biba ari byiza ariko utarimo haba harimo n’abandi ntabwo twese twakinira ikipe y’igihugu hari n’abandi bayikiniye ubu batakiyikinira, njye ntacyo bintwaye.”

    Ku kuba umutoza avuga ko ahora akina ibintu bimwe, yavuze ko nabyo ntacyo bimibwiye kuko afite gahunda ze ahubwo akaba atumva impamvu yinjira mu bye mu gihe abona bidahuye n’ibyo yifuza.

    Ati “Buri mutoza wese avuga ibyo yishakiye, we ni ko abibona ariko nta kintu bimbwiye ibyo avuga kuko afite gahunda ze, niba ntisangamo ntabwo ari ngombwa ko yinjira mu byanjye cyane kuko n’ubundi ntabwo nisanga mu bintu bye, sinzi impamvu akunda kubyinjiramo cyane.”

    “Njye ntacyo biba bimbwiye kuko imyaka nkinnye n’ibyo avuga, twese ntabwo twanganya ni yo mpamvu ikipe ari abakinnyi 11, ubwo nyine iyo umuntu atabikora abandi baramufasha ni ko umupira uteye.”

    Hakizimana Muhadjiri yavuze ko we ku giti cye ahari igihe cyose igihugu cyamwibarutse kizamwitabaza ari ko mu gihe ubu babona ntacyo yafasha nta kibazo abibonamo kuko hari abandi bazabikora.

    Hakizimana Muhadjiri yavuze ko kuba umutoza w’ikipe y’igihugu avuga ko atazamura urwego ntacyo bimutwaye

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/afite-gahunda-ze-niba-ntisangamo-ntacyo-bimbwiye-hakizimana-muhadjiri-ku-mutoza-w-amavubi-wavuze-ko-atazamura-urwego

  • U Rwanda rwaba rukeneye banki 'yihariye' y'ubuhinzi? – #rwanda #RwOT

    Muri gahunda ya Guverinoma yo kwihutisha iterambere, NST2, byitezwe ko uru rwego ruzajya ruzamuka ku kigero cya 6% ku mwaka, umusaruro ukaziyongeraho 50% mu myaka itanu iri imbere.

    Kugira ngo ibi bigerweho, birasaba imbaraga z'inzego zose, kuva kuri Leta n'abikorera ndetse n'abandi bafatanyabikorwa. Birasaba kandi gushaka ibisubizo ku bibazo uruhuri bikiri muri uru rwego byiganjemo ibishingiye ku ihindagurika ry'ikirere, kubona igishoro ku bahinzi n'ibindi.

    None ni gute ibi bibazo byabonerwa ibisubizo? Hari abatekereza ko gushyiraho banki yihariye, ishinzwe kufasha uru rwego gutera imbere, bishobora kurufasha kugera ku ntego ziteganyijwe, nk'uko hariho Umwalimu SACCO ishinzwe gufasha abarimu.

    Banki nk'izi zisanzweho mu bihugu bya Afurika nka Nigeria na Kenya, ari naho zagize uruhare rufatika mu guteza imbere urwego rw'ubuhinzi muri rusange.

    Iyi banki yaba igisubizo?

    Mu gushaka gusubiza iki kibazo, IGIHE yaganiriye n'abahanga mu by'ubuhinzi ndetse n'abashakashatsi mu rwego rw'ubuhinzi bakomoka mu bihugu izi banki zagizemo uruhare rufatika nka Nigeria na kenya ndetse no mu Rwanda.

    Kuri Jean Paul Ndagijimana, Umuyobozi wa AGRA, Ishami ry'u Rwanda, asanga gushyiraho banki yihariye ishinzwe ubuhinzi bidahagije mu gukemura ibibazo biri mu buhinzi.

    Ati 'Ntabwo ari cyo gisubizo kirambye, n'ibihugu byinshi ntabwo bigira banki z'ubuhinzi, ahubwo ni igikenewe ni ukureba uburyo banki zihari ubu zikorana n'abahinzi. Kuko nk'ubu urebye, 6% by'inguzanyo zose zitangwa nizo zijya mu buhinzi, bigaragara ko hari ikintu kitagenda neza.'

    Yavuze ko ubufatanye bwa Leta n'abikorera ari byo bikenewe, ati 'Birasaba gufatanya n'abikorera bari mu buhinzi na banki zibaha inguzanyo, twese hamwe tukareba uburyo twakoroshya ibyo bintu, kuko buri ruhande rufite uburyo rwifuza ko ibintu bigendamo kugira ngo intego ihuriweho igerweho.'

    Iki gitekerezo agihuriyeho na Michael Misiko, Umuyobozi wa The Nature Conservancy muri Afurika, uyu ukaba Umuryango ushinzwe kurengera ibiti n'amazi hagamijwe kubibungabunga.

    Misiko ni Umunya-Kenya uzobereye mu buhinzi ndetse akaba yarabaye mu Rwanda igihe kinini kuva mu 2003, aho yazengurutse mu bice byinshi by'igihugu agenzura ibijyanye n'ubuhinzi.

    Nawe yemera ko iyi banki idashobora gukemura ibibazo byose biri mu buhinzi, icyakora akavuga ko ishobora gukoreshwa nk'umusemburo wo gutangira kubikemura, ifashijwe n'izindi nzego.

    Yavuze ko kugira ngo iyi banki itange umusaruro ukenewe, inshingano zayo zidakwiriye kugarukira ku gutanga inguzanyo gusa, ahubwo zikwiriye kwaguka zikagera no ku bindi bibazo bibangamiye ubuhinzi.

    Ati 'Banki nk'izo ntizikwiriye gusa kureba ku kibazo cy'inguzanyo ku bahinzi, ahubwo zikwiriye no kureba ku bindi byose abahinzi bakeneye kugira ngo batange umusaruro. Ibyo bishobora kuba kubafasha kubaka ibikorwaremezo, kubafasha kugira ubumenyi n'ibindi bituma ubuhinzi bwabo muri rusange butanga umusaruro.'

    Yongeyeho ko 'Banki ubwayo si igisubizo ku bibazo byose biri mu buhinzi, ariko banki ishobora gukoreshwa mu gushaka ibisubizo ku bibazo byinshi biri mu buhinzi. Gutanga amafaranga gusa wirengagije ubumenyi bw'abayakoresha ntacyo byahindura, cyangwa inzira inyuramo umusaruro, cyangwa kubona amasoko bakeneye.'

    Ibyago by'igihombo ni imbogamizi ikomeye ku buhinzi

    Kuri Ndagijimana, avuga ko nubwo iyi banki itakwirirwa ijyaho, Leta ikwiriye kwita ku gushaka igisubizo ku kibazo cy'ibyago biri mu rwego rw'ubuhinzi, kuko ari nabyo bituma banki z'ubucuruzi zirugendera kure.

    Ati 'Igikenewe ni ukugabanya ibyago biri mu rwego rw'ubuhinzi. Ubuhinzi bugendera ku kirere, kandi ikirere kirahindagurika. Leta y'u Rwanda yagize neza gushyiraho ubwishingizi mu rwego rw'ubuhinzi.'

    Yavuze ko hanakwiriye ubufatanye bwa leta na banki, kugira ngo inguzanyo zihabwa abahinzi zigabanyirizwe inyungu ku kigero gifatika.

    Ati 'Ikindi cy'ingenzi ni ukugabanya inyungu zishyirwa ku nguzanyo zijya mu buhinzi, ntabwo umuntu ugiye gucuruza n'umuntu ugiye mu buhinzi bakwiriye gutanga inyungu zingana ku nguzanyo za banki.'

    Ibi kandi nabyo bikwiriye kujyanwa n'imyishyurire, igomba kuba ijyanye n'imiterere y'urwego rw'ubuhinzi, aho kuba uburyo banki zisanzwe zishyuzamo inguzanyo. Banki zikunze kwishyuza inguzanyo nyuma y'igihe runaka gihoraho, gusa ntibijyanye n'ubuhinzi kuko umusaruro uboneka mu gihe kimwe, biryo kwishyura mu buryo buhoraho bikaba bishobora kugorana.

    Ati 'Ikindi ni imyishyurire. Banki iyo iguhaye amafaranga uhita utangira kwishyura, ariko umuhinzi yeza nyuma y'igihe runaka. Ibyo byose tubikemuye byadufasha.'

    Uyu muyobozi yavuze ko imikorere ya BDF nayo ikwiriye kuvugururwa, ku buryo uruhare rwayo rushobora gufasha abahinzi benshi kubona inguzanyo bakishingirwa.

    Ku rundi ruhande, Dr. Mel Oluoch ukomoka muri Nigeria, asanga ari ingenzi cyane ko leta za Afurika zigabanya gukoresha amafaranga ya banki z'imbere mu bihugu, kuko bituma banki z'ubucuruzi zisigarana amafaranga make, ntizite ku gushora ku nzego nk'ubuhinzi zikirimo ibyago byinshi byo guhomba.

    Ati 'Leta za Afurika ziri kugaragaza ubushake bwo kubona amafaranga aturutse muri banki z'imbere mu gihugu binyuze mu kugurisha impapuro mpeshamwenda. Iri ni ishoramari ryiza kuri banki ryunguka neza kandi inyungu nini.'

    Yongeyeho ati 'Ikibazo ni uko iyo banki zishoyemo amafaranga menshi muri izo mpapuro, bituma zitakaza ubushobozi bwo gushora mu yindi mishinga irimo ijyanye n'ubuhinzi kuko ibyago byo guhomba ari byinshi.'

    Yavuze ko leta ikwiriye gushishikariza banki z'ubucuruzi gushaka ibisubizo biri mu bibazo by'ubukungu bw'ibihugu bya Afurika, ubuhinzi bukaba mu by'ibanze.

    Impaka ku ikenerwa rya banki y’ubuhinzi mu Rwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/u-rwanda-rwaba-rukeneye-banki-yihariye-y-ubuhinzi

  • Abagera kuri 25% mu rubyiruko rw'u Rwanda banywa ibiyobyabwenge – #rwanda #RwOT

    Ibiyobyabwenge bikunda gukoreshwa n'urubyiruko birimo ibisindisha, itabi n'urumogi n'ibindi banywa bikabagiraho ingaruka zikomeye.

    Raporo y'Urwego rw'Ubucamanza mu 2023/2024 igaragaza ko ibyaha byo gukora ibikorwa byerekeranye n'ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw'imiti ikoreshwa nka byo byageze mu nkiko ari 5,413.

    Umuyobozi w'Agashami gashinzwe ubuvuzi bw'indwara zo mu mutwe mu Kigo cy'Igihugu cy'Ubuzima (RBC), Dr Iyamuremye Jean Damascène ubwo yaganirizaga urubyiruko ku buzima bwo mu mutwe kuri uyu wa 6 Nzeri 2024, yagaragaje ko ibiyobyabwenge biri mu bituma abantu bagira ibibazo byo mu mutwe, ariko hakaba n'abo byangiza ku rugero rwo hejuru.

    Ati 'Urubyiruko rwacu cyane cyane hari ibimenyetso bigaragara ko ubuzima bwabo bwo mu mutwe bubangamiwe, kugeza ubu tumaze kubona ko hafi 25% by'urubyiruko banywa ibiyobyabwenge. Ndetse nababwira ko 52% batubwiye ko basogongera ku kiyobyabwenge icyo aricyo cyose nibura rimwe mu kwezi.'

    Ibyavuye mu ibarura rusange rya 2022 bigaragaza ko urubyiruko umubare w'urubyiruko rufite munsi y'imyaka 30 ugera kuri 65,3%.

    Dr Iyamuremye yavuze ko igihe umuntu afite ibibazo byo mu mutwe bigaragarira ku kutikunda no kudakunda abandi.

    Yahamije ko abantu biyahura muri iki gihe bigajemo urubyiruko kuko abarenga 46% by'abiyahura baba bafite imyaka itarenze 25.

    Ati 'Hari imibare turimo kubona irimo kwiyongera y'abantu biyahura kandi abantu biyahura akenshi ni abantu baba barihebye, baba bariyanze muri abo bantu rero umubare munini, hafi 46% usanga ari abafite imyaka itarengeje 25. Ugomba kugira ubuzima bwo mu mutwe ndetse ukirinda ibintu byose byatuma ubura ubuzima bwo mu mutwe ukagira ibibazo byo mu mutwe.'

    Yasabye urubyiruko n'abandi bose ko uwiyumvamo ikibazo cyo mu mutwe yajya yegera inzego z'ubuzima zimwegereye kuko umuntu iyo aganirijwe ibibazo byo mu mutwe bihita bikira.

    Dr Iyamuremye yahamije ko no mu banyeshuri bo mu mashuri yisumbuye aho biga baba mu bigo, ibibazo byo mu mutwe birushaho kwiyongera ku buryo ubu na ho hari gushyirwa imbaraga mu gushakira igisubizo ubuzima bwabo bwo mu mutwe.

    Kugeza ubu hamaze guhugurwa abantu 580 bafasha abo mu mashuri ku byerekeye ubuzima bwo mu mutwe, ariko gahunda ihari ni ugukomeza guhugura ku buryo mu myaka ibiri iri imbere, kuva ku mashuri y'incuke kugeza muri kaminuza hazaba hari abantu babiri bafasha mu buzima bwo mu mutwe.

    Minisiteri y'Urubyiruko n'Iterambere ry'Ubuhanzi yasabye urubyiruko guharanira kugira ubuzima bwiza bwo mu mutwe kuko ari byo bifasha kugera ku ntego za buri munsi zirimo kwiteza imbere no guteza imbere igihugu.

    Urubyiruko rurenga 25% banywa ibiyobyabwenge


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abagera-kuri-25-mu-rubyiruko-rw-u-rwanda-banywa-ibiyobyabwenge

  • Karongi: Abaturage barasaba guhabwa umuriro w'amashanyarazi ufite imbaraga – #rwanda #RwOT

    Abafite iki kibazo ni abatuye mu Umudugudu wa Matyazo, Akagari ka Burunga Umurenge wa Bwishyura.

    Mu 2013 nibwo aba baturage bishyize hamwe ari imiryango 30 bakusanya amafaranga bayaha REG kugira ngo ibafashe kuva mu icurabundi.

    Niko byagenze umuriro barawukuruye baracana ariko REG ikomeza kugenda irahuriraho indi miryango bituma umuriro wari ugenewe gucanira imiryango 30 usaranganywa imiryango 150 biwuca intege.

    Ntawuvugundi Felicien yabwiye IGIHE ko impamvu bishyize hamwe bakegeranya ubushobozi ari uko bari barambiwe kuba mu kizima no gukora ingendo ndende bajya gushakira serivisi ahari umuriro.

    Ati 'Twagira ngo abana bacu bajye babona uko basubiramo amasomo nijoro, tubone uko ducomeka telefoni cyangwa dutere ipasi tujye mu bandi dukeye none ntibigikunda, nijoro narajeho telefoni bwakeye irimo 5%'.

    Nsengimana Paul ufite inzu y'ubwogoshi mu isantere ya Matyazo avuga ko nyuma y'aho umuriro ucitse intege amaze guhomba ibihumbi birenga 240 Frw.

    Ati 'Kubera ko umuriro ari muke imashini irapanuka. Aho simbaze abakiliya baza bagasubirayo ntabogoshe kubera nta muriro dufite'.

    Niyibihe Boniface yagurishije inka kugira ngo abone ibihumbi 200 Frw yishyire hamwe n'abandi REG ibahe umuriro none umuriro wabaye muke n'insinga ziryamye mu rutoki kuko REG itagisimbuza amapoto yashaje.

    Ati 'Icyo dusaba REG ni uko yaza ikegura insinga ziryamye mu ntoki kuko zanaduteza impanuka, ikindi ikanongera umuriro tukagira umuriro ubasha guhagurutsa icyuma gisya.”

    Umuyobozi w'Agateganyo wa REG ishami rya Karongi, Steven Gakwandi yabwiye IGIHE ko bamaze kugenzura utuce twose dufite ikibazo cy'umuriro muke.

    Ati 'Hari umushinga watangiye gushyirwa mu bikorwa witwa RUEP wongera umuriro ahantu hose hari ikibazo cy'umuriro muke. Abo baturage icyo twababwira ni uko uwo mushinga utazarangira ikibazo cyabo kidakemutse.”

    Mu karere ka Karongi kwegereza abaturage amashanyarazi bigeze kuri 80%.

    Ubuke bw’umuriro bahawe uvugwaho kwangiza imashini zogosha

    Mu Karere ka Karongi abatuye mu Matyazo bayahe REG amafaranga ibaha umuriro udashobora gucomeka telefoni


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/karongi-abaturage-bahaye-reg-amafaranga-ibaha-umuriro-w-intica-ntikize

  • Umujyi wa Kigali uri kongera parikingi z'abamotari – #rwanda #RwOT

    Ubwo bari bongeye guhura ngo baganire ku ngamba zo gukaza umutekano wo mu muhanda no gukumira impanuka ku wa 4 Nzeri 2024, banaganiriye ku bijyanye na parikingi bari bemerewe ko bagiye kubakirwa.

    Umuyobozi w'Umujyi wa Kigali, Dusengiyumva Samuel, yavuze ko ibyo bemeranyijwe batangiye kubishyira mu bikorwa aho kugeza ubu bamaze kubaka parikingi umunani kandi ko hari n'izindi eshanu zizubakwa.

    Ati 'Ubwo twaherukanaga hari ibyo twemeje byo kububakira parikingi, ubu twatangiye kubishyira mu bikorwa, tumaze kubaka parikingi umunani ariko mu mwaka w'ingengo y'imari watangiye muri Nyakanga tuzubaka izindi eshanu kandi ntabwo bizarangirira aho gusa ahubwo hazagenda hubakwa n'izindi.'

    Yakomeje avuga ko hari na gahunda yo gushyiraho parikingi za moto ahantu hari inyubako zihurirwamo n'abantu benshi.

    Bamwe mu bakora umwuga wo gutwara moto bavuga ko izo parikingi zidahagije kuko ahaparikwa moto nyinshi zitarenga 20 kandi ko moto ziri mu mujyi wa Kigali ari nyinshi.

    Mpinganzima jean Bosco, ukora umwuga wo gutwara abagenzi kuri moto mu Mujyi wa kigali yagize ati 'Parikingi zihari ntabwo zihagije kuko iparikwamo moto nyinshi ntirenza 20, izo rero ntacyo zamara kuko abamotari babarizwa mu Mujyi wa Kigali ni benshi.'

    Parikingi umunani zubakiwe abamotari, harimo iri kuri Kaminuza ya Kigali, i Nyamirambo kuri RP, i Nyanza Kicukiro, Kimirinko, Kanombe aho imidoka zikatira, i Remera, i Kabuga n'ahahoze hitwa KBC. Eshanu muri zo ni izubatswe naho izindi eshatu zaravuguruwe.

    Umuyobozi w'Umujyi wa Kigali, Dusengiyumva Samuel, yavuze ko ibyo bemeranyijwe batangiye kubishyira mu bikorwa aho kugeza ubu bamaze kubaka parikingi umunani

    Umujyi wa Kigali ugiye kongera parikingi z’abamotari


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/umujyi-wa-kigali-uri-kongera-parikingi-z-abamotari