Author: webrwanda

  • Donald Trump yatangaje ko natangira inshingano zo kuyobora Amerika azahagarika intambara y'Uburusiya na Ukraine. #rwanda #RwOT

    Ubutegetsi bwa Biden uri gusoza manda ye muri Amerika, bumaze iminsi bushyira imbaraga mu gufasha Ukraine haba mu ntwaro n'ibindi, kugira ngo intambara hagati ya Ukraine n'u Burusiya ikomeze.

    Leta Zunze Ubumwe za Amerika zasabye Ukraine kugabanya imyaka isabwa ngo umuntu yemererwe kwinjira mu gisirikare, ikava kuri 25 ikagera kuri 18.

    Ni mu gihe Amerika iri kwitegura koherereza Ukraine indi nkunga y'intwaro za miliyoni $725.

    Impamvu ni uko ubutegetsi bwa Joe Biden bwifuza ko Ukraine igira abasirikare benshi ku rugamba, kandi bikaba bitashoboka mu gihe hatagabanyijwe ibituma benshi babura amahirwe yo kwinjira mu gisirikare.

    Mu myaka itatu intambara imaze, Ukraine imaze gutakaza hafi 20% by'ubutaka yahoranye, ninako kandi Russia iri gukomeza kwikubira imitungo ya Ukraine.

    Donald Trump watsindiye kuyobora Amerika, yatangaje ko najya ku butegetsi icyo azashyira imbere ari uguhagarika iyo ntambara.

    Source : https://kasukumedia.com/donald-trump-yatangaje-ko-natangira-inshingano-zo-kuyobora-amerika-azahagarika-intambara-yuburusiya-na-ukraine/

  • Kamonyi: Ukekwaho kwica umugore we yafatiwe i Nyagatare – #rwanda #RwOT

    Ni nyuma y'inkuru IGIHE yabagejejeho ku wa 24 Ugushyingo uyu mwaka, yavugaga ko mu Karere ka Kamonyi, Umurenge wa Runda, Akagari ka Gihara, Umudugudu wa Rukaragata, umugore witwa Mukandayisenga Françoise w'imyaka 32, bikekwa ko yishwe n'umugabo we witwa Tuyizere na we w'imyaka 28, amuteye icyuma, we agahita acika.

    Amakuru yavaga mu baturanyi n'abo mu muryango wabo, yavugaga ko uyu muryango wabanaga mu makimbirane, ari nabyo byaje kuvamo urupfu.

    Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda mu Ntara y'Amajyepfo, SP Emmanuel Habiyaremye, yabwiye IGIHE ko kuri uyu wa 28 Ugushyingo 2024, ukekwaho kwica Mukandayisenga Alphonsine wo mu Karere ka Kamonyi, Umurenge Runda, Akagari ka Gihara, Umudugudu wa Rukaragata yatawe muri yombi ageze mu Karere ka Nyagatare.

    Ati 'Bigaragara ko yashakaga gutorokera mu gihugu cy'abaturanyi.''

    Kugeza ubu, Tuyizere yamaze kugarurwa mu Ntara y'Amajyepfo, akaba afungiye kuri Sitasiyo ya Polisi ya Gacurabwenge, mu Karere ka Kamonyi kugira ngo ashyikirizwe RIB.

    Nyakwigendera Mukandayisenga Françoise, yashyinguwe ku wa 25 Ugushyingo 2024.

    Indi nkuru bifitanye isano:

    https://mobile.igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kamonyi-arahigishwa-uruhindu-nyuma-yo-gukekwaho-kwica-umugore-we-amuteye-icyuma

    Mukandayisenga Alphonsine, bikekwa ko yishwe n’uwari umugabo we, amuteye icyuma


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kamonyi-ukekwaho-kwica-umugore-we-yafatiwe-i-nyagatare

  • U Rwanda rukeneye miliyari 6,5$ mu kubaka ubukungu burengera ibidukikije – #rwanda #RwOT

    Ni gahunda igamije guhindura u Rwanda igihugu gifite ubukungu buhangana n'imihindagurikire y'ibihe kandi bubungabunga urusobe rw'ibinyabuzima.

    Iteganya uburyo bwo gushaka inkunga no gushora imari mu mishinga irengera ibidukikije.

    Biteganywa ko ingengo y'imari yayo ari miliyari 11$, azafasha mu gushyira mu bikorwa intego u Rwanda rwihaye mu kurengera ibidukikije no kugabanya imyuka ihumanya ziri mu mujyo w'amasezerano y'i Paris ku byerekeye imihindagurikire y'ikirere [Nationally Determined Contributions- NDCs], kugeza mu 2030.

    Magingo aya hamaze kuboneka miliyari 4,5$ yagenewe ibikorwa byo kuva mu 2020 kugeza mu 2025. Haracyakenewe miliyari 6,5$ azakoreshwa kugeza mu 2030.

    Umusingi w'iyi gahunda, ni uguharanira ko buri shoramari rikozwe, ryaba irya Leta cyangwa iry'abikorera, riba rihuye n'iyi ntego yo kubaka ubukungu butangiza ibidukikije kandi rigabanya imyuka ihumanye yoherezwa mu kirere.

    Izibanda ku ngingo eshanu z'ingenzi: kongera ishoramari mu mishinga idahumanya ikirere kandi irwanya ingaruka z'imihindagurikire yacyo, imikoreshereze ihamye y'amafaranga ya leta mu bikorwa birengera ibidukikije, gukangurira abikorera gushora imari mu mishinga ibungabunga ibidukikije, korohereza abikorera bashora imari yabo muri iyi mishinga no kunoza uburyo bwo gukurikirana no kugenzura iryo shoramari.

    Mu bizitabwaho harimo no kongera ishoramari mu mishinga idahumanya ikirere kandi irwanya ingaruka z'imihindagurikire yacyo

    Ni muri urwo rwego muri MINECOFIN, hashyizweho Ishami rishinzwe kugenzura amafaranga yagenewe ibikorwa byo kubungabunga ikirere 'Climate Finance Department'.

    Rizajya rigenzura imikoreshereze y'inkunga, ritegure imishinga, kandi rishyire mu bikorwa gahunda zijyanye no gushaka ubushobozi bwo gushyigikira ibikorwa bijyanye n'ibidukikije.

    Biteganyijwe ko hagati ya 2024-2026 iri shami rizatangira ibikorwa ku mugaragaro.

    Ubuhinzi bwihariye 33% by'umusaruro mbumbe w'igihugu kandi bukorwamo n'abaturage bagera kuri 70%, nabwo buzitabwaho muri iyi gahunda. Biteganyijwe ko hazahindurwa uburyo bwo guhinga bigatangira gukorwa mu buryo burengera ibidukikije aho bizasaba ishoramari ryihariye rya miliyari $6,5 kugera mu 2050, miliyari $5,6 zikava mu bikorera.

    Urwego rw'ubukerarugendo rwinjije miliyoni $455 mu 2022, na rwo ruri mu zizibandwaho aho hazagurwa ibikorwa byo guteza imbere ubukerarugendo bushingiye ku bidukikije.

    Iyi gahunda kandi iri mu murongo w'Icyerekezo 2050, aho u Rwanda rwifuza kuba rufite izamuka ry'ubukungu n'iterambere bijyana n'inzira y'imikoreshereze n'imicungire y'umutungo kamere mu buryo burambye, hubakwa ubushobozi bwo guhangana n'ingaruka z'imihindagurikire y'ikirere.

    Kugera mu 2030, u Rwanda rwifuza kuzaba rwaragabanyije ku rugero rwa 38% by'umwuka wangiza ikirere rwoherezayo.

    Leta y'u Rwanda iteganya ko amafaranga akenewe azaturuka mu bikorwa bitandukanye, birimo inkunga z'amahanga ndetse n'ibikorwa by'ishoramari rishyirwa mu kurengera ibidukikije.

    Muri iyi gahunda urwego rw’ubuhinzi narwo ruzitabwaho

    Ubukerarugendo bufatwa nk’inkingi ikomeye y’ubukungu bw’u Rwanda

    U Rwanda ruhagaze he?

    Mu 2016 u Rwanda rwemeje amasezerano y'i Paris ku byerekeye imihindagurikire y'ikirere. Akubiyemo ingamba zo kugabanya izamuka ry'ubushyuhe ku Isi rikaguma munsi ya dogere celsius 2 nk'uko byari bimeze mu bihe bya mbere y'inganda, no gukomeza gukaza ingamba mu kugabanya ubwo bushyuhe ku buryo butarenga dogere celsius 1,5.

    Harimo ingamba zo kongera ubushobozi bwo guhangana n'ingaruka mbi z'imihindagurikire y'ibihe n'izo kugira iterambere ry'ubukungu riri mu mujyo wo kugabanya imyuka ihumanya ikirere kandi rishobora guhangana na yo.

    Ubu hafi 5,4% [angana na miliyoni 217,6 z'amadolari y'Amerika buri mwaka hashingiwe ku ngengo y'imari ya 2023/2024] agenerwa urwego rw'ibidukikije, cyane cyane mu bijyanye no guhangana n'imihindagurikire y'ikirere na gahunda zo kurengera ibidukikije.

    Ibi bivuze izamuka rya 2,1% ry'amafaranga agenerwa uru rwego ugereranyije n'imyaka yo hagati ya 2008-2012.

    Bimwe mu bikorwa bishorwamo amafaranga menshi harimo gutunganya ibishanga by’ubuhinzi

    Iyi gahunda ya CNFS yuzuzanya neza n'intego z'u Rwanda zatumye hashyirwaho Ikigega cya Fonerwa, kuri ubu kimaze gukusanya miliyoni 300$, yashowe mu mishinga inyuranye irengera ibidukikije.

    Mu 2023, u Rwanda rwamuritse uburyo bw'imikorere y'isoko rya 'carbon market' mu gihugu.

    'Carbon market' ni uburyo bumeze nk'isoko risanzwe, aho Leta zitanga impushya [permits] ku bigo by'ubucuruzi bigira uruhare mu kohereza umwuka wangiza ikirere.

    Impushya ikigo cyahawe, ziba zingana n'ingano y'umwuka kitagomba kurenza, cyakenera kuwurenza, kikagura izindi mpushya ku bindi bigo by'ubucuruzi, ariko byabindi biba bifite impushya zirenze ibyo zikeneye bitewe n'uko byohereza umwuka wangiza ikirere muke ugereranyije n'uwo byemerewe.

    Rwabaye igihugu cya mbere mbere muri Afurika gikoze igikorwa nk'icyo.

    U Rwanda kandi rwashyizeho urutonde rw'ibikwiye kugenderwaho mu gushora mu bikorwa birengera ibidukikije [Green Taxonomy], mu murongo wo kurushaho kunoza no koroshya uburyo bwo gushora imari muri uru rwego.

    Iyi gahunda izatuma u Rwanda rukomeza kuba urugero rwiza mu kubungabunga ibidukikije mu Karere ndetse no muri Afurika yose.

    Ntiwavuga ibimaze kugerwaho ngo wirengagize ko mu minsi yashize ku nshuro ya mbere, ku isoko ry'u Rwanda hagezeho impapuro mpeshamwenda zigamije kurengera ibidukikije zizwi nka “Green bonds”. Zari iza sosiyete itunganya amazi ya Prime Energy.

    Ikindi ni uko Guverinoma y'u Rwanda izahagarika kwandika moto zikoreshwa na lisansi zitwara abagenzi mu Mujyi wa Kigali muri Mutarama 2025, hakazajya handikwa izikoreshwa n'amashanyarazi gusa, mu rwego rwo guteza imbere gahunda zibungabunga ikirere.

    Ibi bikiyongera ku cyemezo Guverinoma y'u Rwanda yafashe muri Kanama 2024, cyo kongera igihe ubworoherezwe ku batumiza imodoka na moto bikoresha amashanyarazi, kugira ngo bikomeze kwishyura amahoro ku bicuruzwa byinjira mu gihugu ku gipimo cya zeru.

    Imodoka na moto bikoresha amashanyarazi byishyura amahoro ku bicuruzwa byinjira mu gihugu ku gipimo cya zeru

    Hari ibimaze gukorwa..

    Mu biganiro byabaye ku wa 27 Ugushyingo 2024, mu nama yigaga k'uko ibikorwa by'imari byarushaho kwegerezwa abaturage, Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Imari n'Igenamigambi Ushinzwe Imari ya Leta, Richard Tusabe, yabwiye IGIHE ko muri miliyoni 4,5$ yabonetse yashowe mu gukumira ingaruka z'imihindagurikire y'ibihe no gushyira mu bikorwa imishinga ijyanye no kurengera ibidukikije.

    Ati 'Natanga urugero nko muri Pariki y'Ibirunga aho nk'amazi aturuka mu Birunga harebwe ni gute hashorwa imari kugira ngo aganishwe aho atari bwangize ibikorwa by'iterambere bihari, atabangamira abaturage bafite ibyo bahakorera bibatunze.'

    Yavuze ko mu ishoramari ryakozwe hari n'iryakorewe mu bishanga binyuranye bikorerwamo ubuhinzi kugira ngo bube bunoze bityo ibishanga bibungabungwe.

    Hari iryo gutunganya ibishanga birimo bitanu byo mu Mujyi wa Kigali ku buryo bugezweho rya miliyoni 80$, rizasiga bigizwe nka Pariki ya Nyandungu iherereye mu Karere ka Gasabo.

    Tusabe ati 'Ibyo byose bishingira ko twakoze isuzuma mu gihugu hose, tukareba ahantu hateye impungenge kurusha ahandi, haba habangamiwe n'ingaruka z'imihindagurikire y'ikirere.'

    Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi Ushinzwe Imari ya Leta, Richard Tusabe, yavuze ko muri miliyoni 4,5$ yabonetse yashowe mu gukumira ingaruka z'imihindagurikire y'ibihe no gushyira mu bikorwa imishinga ijyanye no kurengera ibidukikije

    Umunyamakuru Eugene Anangwe ni we wari umuhuza w’amagambo

    Habaye ibiganiro bigaruka ku ngingo zinyuranye zirimo kurebera hamwe ibyakorwa ngo bidukikije bikomeze bisigasirwe kandi haharanirwa iterambere rirambye

    Hagaragajwe ko hakwiye ubufatanye bw’abantu batandukanye kugira ngo ibikubiye muri gahunda ya CNFS bizagerweho mu gihe cyagenwe

    Ibi biganiro byari byitabiriwe n’abantu b’ingeri zitandukanye

    Amafoto ya IGIHE: Ingabire Nicole


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hari-miliyari-6-5-zigikenewe-urugendo-rw-u-rwanda-mu-kubaka-ubukungu-burengera

  • UCL2024-25: Liverpool yihimuye kuri Real Madr… – #rwanda #RwOT

    Ni mu mikino yakinwe kuri uyu wa Gatatu taliki ya 27 Ugushyingo 2024. Umukino wari utegerejwe na benshi ni uwo Liverpool yari yakiriyemo Real Madrid kuri Anfield.

    Uyu mukino watangiye Liverpool ariyo iri hejuru ndetse ku munota wa 4 yashoboraga kuba yabonye igitego ku ishoti ryari rirekuwe na Darwin Nunez maze Raul Asensio agiye kwitsinda umupira ugarukira mu murongo.

    Umukino wakomeje Liverpool ikomeza kubona uburyo imbere y’izamu gusa kububyaza amahirwe bikaba ibibazo.  Real Madrid nayo yagiye inyuzamo ikagerageza gusatira binyuze kuri Kylian Mbappé ariko ba myugariro ba Liverpool bakamubuza gutambuka.

    Ku munota wa 24 Liverpool yongeye kurata igitego ku mupira Darwin Nunez yari abonye imbere y’izamu ashyizeho ukuguru Thibaut Courtois aratabara.

    Amakipe yombi yakomeje kubona amahirwe imbere y’izamu gusa kugira uwayabyaza umusaruro bikaba ikibazo.

    Igice cya mbere cyarangiye ari 0-0. Mu gice cya kabiri Liverpool yaje isatira gusa umunyezamu wa Real Madrid akaba ibamba akuramo imipira iremereye.

    Ku munota wa 52 Alexis Mac Allister yaje gufungura amazamu ku mupira yahawe na Conor Bradley. Nyuma yaho Real Madrid yaje kubona penariti ku ikosa ryari rikorewe Lucas Vasquez maze iterwa na Kylian Mbappé ariko umunyezamu wa Liverpool ayikuramo.

    Ku munota wa 70 Liverpool nayo yabonye penariti ku ikosa Ferland Mendy yakoreye Mohamed Salah aba ari nawe uyitera ariko ayitera ruguru y’izamu.

    Kuwa 77 ikipe ya Liverpool yabonye igitego cya 2 gitsinzwe na Cody Gakpo ku mupira yahawe na Mohamed Salah. Umukino warangiye Real Madrid itsinzwe ibitego 2-0.

    Kuva muri 2009 ni bwo bwa mbere ikipe ya Liverpool itsinze Real Madrid mu mikino ya UEFA Champions League.

    Mu yindi mikino yakinwe ikipe ya FK Crevena Zvezda yo muri Serbia yatsinze VFB Stuttgart yo mu Budage ibitego 5-1, Sturm Graz yo muri Australia itsinda Girona yo muri Espagne 1-0, AS Monaco yo mu Bufaransa itsindwa Benfica yo muri Portugal ibitego 3-2 naho Aston Villa yo mu Bwongereza inganya Juventus yo mu Butaliyani 0-0.

    Ikipe ya Bologna yo mu Butaliyani yatsinzwe na Lille yo mu Bufaransa ibitego 2-1, Celtic yo muri Scotland inganya na Club Brugge yo mu Bubiligi 1-1, Dinamo Zagreb yo muri Croatia itsindwa na Borussia Dortmund yo mu Budage ibitego 3-9 naho PSV Eindhoven yo mu Buhorandi itsinda Shakhtar Donetsk yo muri Ukraine ibitego 3-2.

    Nyuma yuko imikino yo ku munsi wa gatanu irangiye, Liverpool yakomeje kuba ku mwanya wa mbere n’amanota 15, Inter iba kuwa kabiri n’amanota 13 naho FC Barcelona ikaba iri kuwa 3 n’amanota 12.

    Alexis Mac Allister yishimira igitego cya mbere cya Liverpool yatsinze 

    Kylian Mbappé yongeye kwibazwaho nyuma yo kurata penariti 

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/149019/uefa-champions-league-liverpool-yihimuye-kuri-real-madrid-nyuma-yimyaka-15-mbappe-yongera–149019.html

  • Kamonyi-Rukoma: Ukekwaho kwica umusore w'imyaka 24 yatawe muri yombi #rwanda #RwOT

    Ahagana ku i saa munani zo kuri uyu wa Gatatu tariki ya 27 Ugushyingo 2024 nibwo mu Mudugudu wa Kabande, Akagari ka Remera, Umurenge wa Rukoma ho mu Karere ka Kamonyi mu ishyamba riri hepfo y'Ibitaro bya Remera Rukoma hafi y'irimbi habonywe umurambo w'umusore witwa Sibomana Emmanuel w'imyaka 24 y'amavuko wari amaze kwicwa. Nyuma gato y'uko inzego zitandukanye zihageze mu ikusanyamakuru n'ubutabazi, umwe mu bakekwaho ubu bwicanyi yatawe muri yombi ku bufatanye bwa Polisi n'Abaturage.

    Amakuru intyoza.com ikesha bamwe mu baturage b'Umurenge wa Rukoma ni uko umusore umwe mu bakekwaho kwica Sibomana Emmanuel yamaze gutabwa muri yombi, aho yahise ajyanwa kuri Sitasiyo ya Polisi na RIB ya Rukoma.

    Itabwa muri yombi rye, ryaturutse ku makuru yatanzwe n'abaturage bamukekaga maze ubwo uyu ukekwa yari ku igare atwaye icupa ririmo inzoga amanuka mu muhunda yerekeza Gishyeshye ugana i Ngamba akubitana n'Inkeragutabara, nk'uwikekaga ubwoba buramutaha ava ku igare yariho ariruka ariko bamutibikaho baramufata bamushyikiriza Polisi.

    Amakuru intyoza.com yasanze i Rukoma mu masaha y'ijoro ubwo uyu ukekwa yari amaze gufatwa ni uko yagaragaraga nk'ucyeye avuye mu rugo guhindura imyenda kuko iyo abaturage bamubonanye ava ahasanzwe umurambo siyo yari yambaye ari ku igare.

    Andi makuru kandi, avuga ko nyuma y'uko bamufashe bagiye kumusaka iwe basangayo inkota yasaga nk'aho igitose bigaragara ko yanyujijweho amazi, yogejwe!, bahasanga kandi n'imyenda abaturage bavugaga ko bamubonanye, iyo hejuru yamaze kuyimesa, ipantaro ariyo itameshwe.

    Abaturage, babwiye intyoza.com ko mu kumufata yavuze abandi bantu bari kumwe mu kwica nyakwigendera, aho aba batabashije guhita bafatwa. Uwafashwe kandi, amakuru ahari ni uko amaze igihe gito afunguwe.

    Ahagana ku i saa kumi n'ebyiri z'umugoroba, Umuyobozi w'Akarere ka Kamonyi Dr Nahayo Sylvere ari kumwe n'Ukuriye Polisi mu karere, SP Furaha hamwe n'Umukozi wa RIB Sitasiyo ya Rukoma, baganiriye ndetse bahumuriza abaturage, ariko kandi banabasaba kwirinda icyo aricyo cyose cyabajyana mu gukora ibyangwa n'Amategeko.

    Yaba Dr Nahayo Sylvere, Umuyobozi w'Akarere ka Kamonyi ndetse n'Umuyobozi wa Polisi muri aka karere, basabye abaturage kwirinda ibikorwa bigayitse by'ubwicanyi n'ibindi byose bitemewe n'amategeko, ariko kandi babasaba ko buri wese aharanira kuba ijisho rya mugenzi we, bagatangira amakuru ku gihe kandi vuba hagamijwe gukumira icyaha no gufata abakekwaho kubikora.

    Umurenge wa Rukoma, ni hamwe muhabarizwa ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro, hakaba kandi hamwe mu hakunze kurangwa ibikorwa by'urugomo n'amakimbirane bitandukanye rimwe na rimwe bigera no kuvutsanya Ubuzima.

    Munyaneza Théogène

    Source : https://www.intyoza.com/2024/11/28/kamonyi-rukoma-ukekwaho-kwica-umusore-wimyaka-24-yatawe-muri-yombi/

  • Abarezi ibihumbi 29 bamaze guhugurirwa kwita ku bafite ubumuga – #rwanda #RwOT

    Ni imibare yatangajwe ubwo Minisiteri y'Uburezi, MINEDUC yatangizaga ku mugaragararo gahunda ngarukamwaka y'ibiganiro bigamije kurebera hamwe ingamba zatuma abafite ubumuga bisanga muri porogaramu y'uburezi bw'u Rwanda.

    Imibare ya MINEDUC igaragaza ko abanyeshuri 38.937 bafite ubumuga bari mu bigo by'amashuri bitandukanye. Abahungu ni 17.322 mu gihe abakobwa ari 21.615.

    Muri abo barimo 12.811 bafite ubumuga bw'ingingo cyangwa ubu bugaragara, 7856 bagorwa no kwiga, 5043 batabona, 2603 batumva, abafite ibibazo byo gukora cyangwa bafite miterere itandukanye nk'ubugufi bukabije n'ibindi bangana na 1763.

    Abafite ibibazo byo kuvuga ni 3645, abafite ubumuga bukomatanyije ni 4311, ubafite ubwo mu mutwe ni 909 n'abafite autism bangana na 102.

    Mu barezi 29.448 bamaze guhabwa ubumenyi bubafasha kwita ku bafite ubumuga by'umwihariko, barimo abarimu 15.569 n'abayobozi mu bigo by'amashuru bangana na 13.879.

    Mu guteza imbere gahunda yo kwita ku bafite ubumuga mu buryo bw'amashuri MINEDUC yatanze gahunda y'ibyo kigomba kuba cyujuje kugira ngo cyakire abafite ubumuga.

    Ubu ibigo by'amashuri 850 bya leta bifite ubwiherero bufasha abafite ubumuga kwiherera batabangamiwe, mu gihe ibifashwa na Leta bibufite ari 1032, naho iby'abikorera bikaba 262.

    Nubwo u Rwanda rukomeje guteza imbere abafite ubumuga, haracyari icyuho gikomeye cyo kumenya ubumuga bwa nyabwo abana bafite, n'aho bagerageje hakitabwa ku bugaragara gusa, abafite ubutagaragara ntibamenyekane bikwiriye.

    Minisitiri w'Uburezi, Joseph Nsengimana, yavuze ko bari gutegura umushinga uzafasha mu kumenya abanyeshuri bafite ubwo bumuga butagaragara hakamenyekana n'uburyo bafashwa.

    Ati 'Ni yo gahunda turimo kugira ngo tumenye abo bana, aho bari uko bangana n'uburyo twabitaho kugira ngo hongerewe n'ibigo bibitaho. Turi kubikoraho, hari Komisiyo ihuriwemo n'abo muri za minisiteri zitandukanye ziri kwiga kuri iyo gahunda n'uburyo yashyirwa mu bikorwa ngo twite ku bafite ubumuga bo mu gihugu hose.'

    Mu guhangana n'ibyo bibazo byo kutamenya urugero rw'ubumuga umunyeshuri afite, MINEDUC yaguze imashini zipima urugero rw'ubumuga abantu bafite bwaba ubwo kutavuga, kutabona ubundi bagakorerwa ibibafasha, mu buryo butandukanye bijyanye n'urwego rw'ubumuga.

    Furaha Jean Marie Vianney w'imyaka 52 afite ubumuga bukomatanyije bwo kutumva, kutavuga no kutabona.

    Icyakora nubwo yahuye n'izo ngorane zose ni umwarimu mu kigo cyo mu Mujyi wa Kigali.

    Furaha agaragaza ko bakomeje guhura n'imbogamizi z'ihezwa agasaba ko byakwitabwaho kugira ngo na bo bisange mu bandi.

    Ati 'Abana baracyahishwa, ntibajyanwa gukina, ntibavuzwa uko bikwiriye, inyubako nyinshi ntiziboroheye kuzigendamo, ntibazi ururimi rw'amarenga, ikirenze ibyo bikaba ibyo kwiga kuko ubu nta bigo byigisha abafite ubumuga bwo kutavuga, kutabona no kutumva bihari.'

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Inama y'Igihugu y'Abantu bafite ubumuga mu Rwanda (NCPD), Emmanuel Ndayisaba, yavuze ko batangiye gahunda yo gutangiza ikigo muri buri ntara gishobora kwakira byibuze abafite ubumuga bose.

    Ati 'Niba hari gahunda yo gufasha abana kwiga ahegereye iwabo ariko uwo byananiye kuko ikigo kimwegereye kitamufasha, habe hari ikigo cya leta kimufasha, acumbikirwe atungwe, afite n'abakozi babizobereye.'

    Ndayisaba yavuze ko ingengo y'imari y'uyu mwaka izarangira hamaze gukorwa inyigo. Ubu bamaze kuganira n'abantu batandukanye bazabafasha muri iyo gahunda.

    Mu Majyaruguru bamaze kuganira n'ikigo cy'Abapadiri cyitwa Paruwasi Nyinawimana cyo mu Karere ka Gicumbi, Icya Gatagara giherereye i Gikondo mu Mujyi wa Kigali, n'icya Gahini mu Burasirazuba, Ndayisaba akavuga ko bitarenze mu myaka itatu gahunda izaba yakunze.

    Umuyobozi w'Ikigo cy'Igihugu Gishinzwe Uburezi Bwibanze, Dr. Nelson Mbarushimana (iburyo) na Minisitiri w’Uburezi, Joseph Nsengimana ubwo bari bageze ahagombaga kuganirirwa uko uburezi bw’abafite ubumuga bwatezwa imbere

    Umuyobozi w’Umujyi wa Kigali, Dusengiyumva Samuel yakira abari bagiye kuganira ku guteza imbere uburezi bw’abafite ubumuga mu nama yabereye i Kigali

    Umuyobozi w'Ikigo cy'Igihugu Gishinzwe Uburezi Bwibanze, Dr. Nelson Mbarushimana (ibumoso) akurikiye ikiganiro kigaragaza ibigomba kwitabwaho mu kwimakaza uburezi budaheza

    Umuyobozi wa USAID mu Rwanda, Keisha Effiom (ibumoso) na Minisitiri w’Uburezi, Joseph Nsengimana mu bakurikiye ibiganiro byagarukaga ku guhangana n’imbogamizi ziri mu guteza imbere uburezi bw’abafite ubumuga

    Umuyobozi Mukuru ushinzwe Politiki n’Igenamigambi muri Minisiteri y’Uburezi, Rose Baguma (ubanza iburyo) mu bitabiriye inama yiga kuguteza imbere uburezi bw’abafite ubumuga iri kubera i Kigali

    Umuyobozi Mukuru w'Ikigo cy'Igihugu gishinzwe Ibizamini n'Ubugenzuzi bw'Amashuri, NESA, Dr Bahati Bernard (ibumoso) n’Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Inama y'Igihugu y'Abantu bafite ubumuga mu Rwanda (NCPD), Emmanuel Ndayisaba mu bitabiriye inama yiga ku guteza imbere uburezi bw’abafite ubumuga

    Umuyobozi w'Ikigo cy'Igihugu Gishinzwe Uburezi Bwibanze, Dr. Nelson Mbarushimana yerekanye uburyo u Rwanda rukomeje gukataza mu guteza imbere uburezi budaheza

    Abanyeshuri bafite ubumuga butandukanye bitabiriye inama yigaga ku guteza imbere uburezi bwabo

    Furaha Jean Marie Vianney (iburyo) ufite ubumuga bwo kutumva, kutavuha no kutabona yasabye ubuvugizi ku guca ihezwa rikorerwa abafite ubumuga by’umwihariko ubukomatanyije

    Minisitiri w’Uburezi, Joseph Nsengimana yavuze ko bari gutegura umushinga uzafasha kumenya abanyeshuri bafite ubumuga butagaragara

    Mu nama yigaga ku guteza imbere uburezi bw’abafite ubumuga hanamuritswe zimwe mu mfashanyigisho zifashishwa mu guteza imbere uburezi bw’ibanze

    Abayobozi banamurikiwe bimwe mu bikorwa bigirwamo uruhare n’imiryango iteza imbere abafite ubumuga bijyanye no guteza imbere uburezi bwabo

    Niyonzima Jean de Dieu ufite ubumuga bwo kutabona ndetse wabaye uwa gatanu mu bizamini bya leta bisoza icyiciro rusange yagaragaje imbogamizi abafite ubumuga bahura na zo mu kwiga

    Mutesi Scovia ni we wayoboye ibiganiro byagarukaga ku guteza imbere uburezi bw’abafite ubumuga

    Abayobozi batandukanye bafite aho bahuriye n’uburezi bahuriye i Kigali mu nama igamije guteza imbere uburezi bw’abafite ubumuga

    Amafoto: Habyarimana Raoul


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abo-mu-burezi-ibihumbi-29-bamaze-guhugurirwa-kwita-ku-bafite-ubumuga

  • Impunzi zigiye kujya zivuriza kuri Mutuelle – #rwanda #RwOT

    Inkambi zose ziri mu Rwanda zirimo ibikorwa remezo by'ubuvuzi ku buryo urwaye ashobora kwivuriza ku kigo nderabuzima gifite ibikoresho n'abaganga, bimwe bikiri mu maboko y'Ishami ry'Umuryango w'Abibumbye ryita ku mpunzi, mu gihe ibindi byamaze gushyikirizwa Minisiteri y'Ubuzima.

    Mu biganiro Minisitiri Maj Gen (Rtd) Albert Murasira yagiranye n'Abasenateri bagize Komisiyo y'Ububanyi n'Amahanga, Ubutwererane n'Umutekano muri SENA kuri uyu wa 27 Ugushyingo 2024, yagaragaje ko hari gutegurwa gahunda yo gushyira impunzi zose mu bwisungane mu kwivuza ku bukoreshwa n'abaturage b'u Rwanda.

    Minisitiri Murasira yavuze ko iyo gahunda barimo kuyisuzuma ku bufatanye na Minisiteri y'Imari n'Igenamigambi (MINICOFIN) ndetse n'Ishami ry'Umuryango w'Abibumbye ryita ku Mpunzi (HCR), hagamijwe kureba amafaranga impunzi izajya yishyura buri mwaka.

    Yagize ati 'Impunzi ziba mu mijyi zose ziba muri Mituweli ariko n'Ishami ry'Umuryango w'Abibumbye ryita ku Mpunzi ribibafashamo, bishobotse mu mwaka utaha kuri gahunda, impunzi zose zigomba kujya zivuriza kuri Mutuelle.'

    Imibare ya Minema igaragaza ko impunzi 9808 ziba mu mijyi zifashwa kwishyura ubwishingizi mu gihe babisabye mu gihe ababa mu nkambi bavurwa ku buntu.

    Ati 'N'aho baba [impunzi] basanzwe bivuriza mu nkambi bavurirwa ku buntu ugasanga n'Abanyarwanda iyo bagiyeyo na bo babavura, na bo hari igihe badatanga Mutuelle bavuga ko baturanye n'inkambi bazakomeza kwivuza.'

    Yahamije ko mu gihe iyi gahunda yatangira gushyirwa mu bikorwa yazorohereza HCR mu kuvuza impunzi.

    Uretse inkingo abenshi bahawe, impunzi zirenga ibihumbi 75 zasuzumwe hepatite B, mu gihe abarenga ibihumbi 89 basuzumwe hepatite C.

    Imibare igaragaza ko u Rwanda rufite impunzi zirenga ibihumbi 135, zirimo izo mu nkambi ya Mahama icumbikiye ibihumbi 68.115. Izindi nkambi zirimo abantu benshi harimo Kiziba icumbikiye 14,350, iya Kigeme irimo 14,868, Mugombwa irimo 11,980 na ho mu nkambi ya Nyabiheke harimo 11,480.

    Minisitiri Maj Gen (Rtd) Albert Murasira yagaragaje ko impunzi zigiye kujya zivurirwa kuri Mituweli


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hagiye-gukorwa-impinduka-mu-buvuzi-buhabwa-impunzi-zikoreshe-mituweli

  • Equity Bank yasobanuriye abafite amavuriro inyungu ziri muri serivise yabageneye – #rwanda #RwOT

    Icyo gikorwa cyabereye i Kigali kuri uyu wa 26 Ugushyingo 2024 aho iyo banki yabanje gusobanurira abafite ibigo by'ubuvuzi uko izo nguzanyo ziteye.

    Izo nguzanyo zikubiye muri gahunda Equity Bank Rwanda yatangije mu Ukwakira 2024 yo korohereza abashoramari mu by'ubuvuzi kugera kuri serivisi z'imari hagamijwe kawaguka no kunoza serivisi zitangwa.

    Umuyobozi ushinzwe ubucuruzi buto n'ubuciriritse muri Equity Bank Rwanda, Havugimana Jean yavuze ko kubona serivise z'imari ku bikorera bakora ubuvuzi bikiri hasi bitewe n'imbogamizi zirimo ari zo iyo banki yashatse gukuraho.

    Ati 'Mu rwego rw'ubuzima hakenerwamo ibikoresho bihenze nk'amamashini.Twabageneye inguzanyo iri ku rwunguko ruto rwa 16% kandi n'ingwate basabwa itandukanye na kumwe banki zisaba ingwate iri hejuru y'inguzanyo bahawe.Twe twaragabanyije niba dutanze nk'inguzanyo y'ibihumbi 100 Frw twemera ingwate y'ibihumbi 80 Frw'.

    Havugimana yakomeje avuga ko hari n'inguzanyo batanga zidasaba ingwate nk'izo kugura imashini zo mu buvuzi aho iyo banki izifatira ubwishingizi ku buryo niyo yagira ikibazo bitahombya nyirayo kugira ngo azakomeze ayishyure.

    Yavuze ko kandi muri izo nguzanyo zigenewe abafite ibigo byu'buvuzi harimo n'izo batanga mu gihe bategereje ko ubwishingizi bw'abakiriya bubishyura.

    Ati 'Abafite ibigo by'ubuvuzi hari aho bibafata amezi bategereje ko ibigo by'ubwishingizi bibishyura. Icyo gihe rero akazi gasa n'agahagarara ugasanga kugura imiti no guhemba abakozi birabagoye. Rero batuzanira inyemezabwishyu tukabaha ayo mafaranga noneho bazabishyura na twe bakabona kutwishyura ariko akazi katahagaze'.

    Yongeyeho ko hari n'inguzanyo ijyanye no kongera imiti mu mavuriro ku buryo abakiriya babona iyo bakeneye yose, inguzanyo yo kubafasha kugira inzu y'aho bakorera ubuvuzi n'izindi zitandukanye.

    Ukuriye ishami rishinzwe ibicururuzwa muri Equity Bank Rwanda, Mukarutesi Joyce yagarutse ku nguzanyo zashyizweho muri gahunda y'iyi banki ya 'Ecosystem' igamije gufasha abakora ubucuruzi kwagura ibikorwa byabo.

    Ati 'Muri iyo gahunda dutanga inguzanyo ku bigo binini bikaguka, bigacururuza byinshi bikabasha no gufasha abacuruzi bato bikorana.Izo nguzanyo kandi zifasha abafite ubucuruzi buto kubona ubushobozi bwo kurangura byinshi ubucuruzi bwabo bukazamuka.Ibyo bifasha rero abacuruzi baba abanini n'abaciriritse gutera intambwe ifatika kuri buri wese ukoramo'.

    Umwe mu bafite ikigo by'ubuvuzi wari witabiriye icyo gikorwa yavuze ko bishimiye kuba Equity Bank yarafashe iya mbere ikegera abafite amavuriro yigenga ngo bakorane kuko hari hakirimo icyuho.

    Ati 'Abikorera mu rwego rw'ubuzima haracyarimo ikibazo kuko nko kwishyurwa amafaranga y'ubwishingizi bica mu nzira nyinshi bigafata nk'amezi abiri cyangwa atatu ndetse n'ibiciro dukoreraho ugasanga biri hasi'.

    Izo mbogamizi yagarutseho yavuze ko zishobora gukemuka mu gihe habayeho gukorana n'ibigo by'imari ariko avuga ko urwunguko ku nguzanyo rukiri hejuru na none.

    Kuri icyo cy'urwunguko, Equity Bank yasobanuye ko izakomeza gukorana n'abandi bafatanyabikorwa mu kureba uko ku bafite amavuriro yigenga rwakomeza kumanuka.

    Abafite ibigo by’ubuvuzi basobanuriwe uburyo bashobora kubona inguzanyo muri Equity Bank ku nyungu nto cyane

    Umuyobozi w'ishoramari rizanira impinduka umuryango mugari muri Equity Bank Rwanda, Kirezi Alice, yasobanuye ibyiza byo gukorana na Equity Bank

    Abafite amavuriro banyuzwe n’izo nguzanyo nshya Equity Bank yagennye


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/equity-bank-yasobanuriye-abafite-amavuriro-inyungu-ziri-muri-serivise

  • Mu mukino w'ikirarane, APR FC yatsinze Bugesera FC 2-0 ifata umwanya wa Gatandatu wa shampiyona y'u Rwanda #rwanda #RwOT

    Ikipe ya APR FC yatsinze Bugesera FC ibitego 2-0 mu mukino w'ikirarane cy'umunsi wa kabiri wa Rwanda Premier League, ni Umukino wakiniwe kuri Pele Stadium kuri uyu wa gatatu tariki ya 27 Ugushyingo 2024.

    APR FC yatangiye umukino nk'ikeneye amanota atatu, aho ku munota wa mbere gusa yashoboraga kubona igitego ariko amahirwe aba make.

    APR FC yakomeje gushaka igitego mu buryo bwose bushoboka, iza kukibona ku munota wa 39 gitsinzwe na Mahamadou Lamine Bah.

    Bugesera FC yakomeje gushaka kwishyura igitego ariko APR FC yari yihagazeho, igice cya mbere kirangira ari igitego 1-0.

    Igice cya kabiri gitangira na bwo APR FC ntiyadohotse, bihumira ku murari ubwo Umutoza yakuragamo Mahamadou Lamine Bah akinjiza Thadeo Lwanga.

    Aha ikipe yahise ikora urukuta hagati, ikomeza kurusha Bugesera FC bigaragara.

    Ntibyatinze Umutoza Darco Novic yongeye gukora impinduka, akuramo Dushimimana Olivier 'Muzungu' na Mamadou Sy yinjiza Tuyisenge Arsene na Chidiebere.

    Aha Bugesera FC yarushijeho kugorwa, kugeza ubwo Tuyisenge Arsene yaherezwaga umupira neza mu rubuga rw'amahina maze Umunyezamu wa Bugesera FC amushyira hasi, maze Umusifuzi Abdoul Twagirumukiza ahita atanga penaliti.

    Iyo penaliti yahise iterwa neza na Ramadhan Niyibizi arayinjiza kiba igitego cya kabiri cyabonetse ku munota wa 79.

    Mu buryo bwo kuruhura bamwe mu bakinnyi no kurushaho gushimangira Intsinzi, Umutoza yongeye gukora impinduka akuramo Byiringiro Gilbert na Mugisha Gilbert yinjiza Dieudonne 'Nzotanga' na Odibo.

    Byakomeje kugora Bugesera FC kuba yakwishyura igitego na kimwe n'ubwo yabigerageje kenshi kugeza ubwo umukino warangiraga bikiri ibitego 2-0.

    APR FC izagaruka mu kibuga kuri uyu wa gatandatu tariki ya 30/11/2024 ikina na AS Kigali umukino w'umunsi wa 11 wa Rwanda Premier League.

    The post Mu mukino w'ikirarane, APR FC yatsinze Bugesera FC 2-0 ifata umwanya wa Gatandatu wa shampiyona y'u Rwanda appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/mu-mukino-wikirarane-apr-fc-yatsinze-bugesera-fc-2-0-ifata-umwanya-wa-gatandatu-wa-shampiyona-yu-rwanda/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=mu-mukino-wikirarane-apr-fc-yatsinze-bugesera-fc-2-0-ifata-umwanya-wa-gatandatu-wa-shampiyona-yu-rwanda

  • MTN na NCBA Bank batangije Tubirimo na Mokas… – #rwanda #RwOT

    Iyi gahunda igamije gushimira abakoresha Mokash mu Rwanda ku bw’ubudahemuka bwabo no gutesa imbere umuco wo kwizihamira yatangiye kuri uyu wa Gatatu tariki ya 27 Ugushyingo 2024, ikazaheza ku ya 20 Ukuboza 2024.

    Mu bihembo bizatsindirwa harimo Miliyoni 1 y’amafaranga y’u Rwanda izajya itangwa buri Cyumweru  n’igihembo Nyamukuru cya Miliyoni 5 z’Amanyarwanda ku bantu babiri. 

    Abakiriya bahisemo gutangira kuzigama no kuguza binyuze muri Mokash bahita bemererwa kuba batsindira ibi bihembo. Abazagama bakoresheje Mokash bahabwa inyungu ya 7 % ku mwaka.

    Byongeyeho kandi, abakiriya bashobora gukoresha uburyo bwo kuzigama ako kanya kugira ngo bazamure amafaranga bizigamira ndetse bagere no ku ntego zabo.

    Umuyobozi mukuru wa Mobile Money Rwanda Ltd, Chantal Kagame, yatangaje ko yishimiye iyi gahunda yo guha Noheli Abanyarwanda.

    Ati “Twishimiye bidasanzwe gutanga Noheli dutangiza gahunda ya TubiriMo na Mokash mu rwego rwo gushimira abakiriya bacu duha agaciro.

    Iyi gahunda irenze gutanga ibihembo gusa,iijyanye no guteza imbere umuco wo kuzigama no kugira ngo Abanyarwanda bagire amafaranga . 

    Mu guha agaciro icyizere abakiriya bacu badufitiye, twiyemeje guteza imbere imikorere myiza y’amafaranga izabafasha gutegura ejo hazaza habo ndetse no kugera ku ntsinzi zabo z’igihe kirekire” .

    Umuyobozi mukuru wa NCBA Bank Rwanda,Nicholas Musyoka yavuze ko bishimiye gutangiza iyi gahunda igamije kongerera ubushobozi abakoresha Mokash.

    Yagize ati ” Twishimiye gutangiza iyi gahunda, igamije kongerera ubushobozi abakoresha Mokash cyane cyane urubyiruko n'abagore. 

    Mokash itanga uburyo bworoshye bwo kubona inguzanyo ziciriritse zigihe gito kugeza ku 500.000 Frw ndetse n’inyungu zitaganwa ku bizigamira , bigatanga amahirwe yo kuzamuka kw’amafaranga”.

    Yakomeje agira ati” Iyi gahunda irenze ubukangurambaga; ni urugendo rwo kongerera ubushobozi amafaranga. Mu kwitabira, abakoresha Mokash ntabwo bongera umutekano w’amafaranga yabo gusa ahubwo banagira amahirwe yo gutsindira ibihembo bishimishije.  

    Ibyo twiyemeje ni ugukomeza gufasha abakiriya bacu kugera ku byo bifuza. Reka Mokash ibe amahitamo yawe mu gukemura ibibazo by’amafaranga”.

    Abari kwinjira muri MoKash binyuze muri ubu bukangurambaga banyura ku *182*13# bagakurikiza amabwiriza.

    Igihembo Nyamukuru ni Miliyoni 5 Frw

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/149015/mtn-na-ncba-bank-batangije-tubirimo-na-mokash-izatuma-abayikoresha-bahabwa-miliyoni-5-frw–149015.html