Author: webrwanda

  • Rubavu: Abakekwaho ubujura 12 batawe muri yombi – #rwanda #RwOT

    Aba bajura n'abateza urugomo bafashwe muri operasiyo yateguwe na Polisi y'u Rwanda ku bufatanye n'izindi nzego zishinzwe umutekano, mu ijoro ryo ku wa kabiri, tariki 25 Werurwe 2025.

    Umuvugizi wa Polisi mu Ntara y'Iburengerazuba, SP. Karekezi Twizere Bonaventure, yatangarije IGIHE ko batangije igikorwa cyo gukumira no gufata abantu babangamira umutekano w'abaturage.

    Ati 'Ku bufatanye n'izindi nzego, twatangije igikorwa cyo gukumira no gufata abantu babangamira umutekano w'abashoferi batwaye imizigo ndetse n'abashumba bateza urugomo, bakambura abantu telefoni mu bice bitandukanye by'umurenge wa Nyakiliba.'

    Yakomeje agira ati 'Ku ikubitiro ry'iki gikorwa, hafashwe abantu 12, aho barindwi bazira kubangamira abashoferi bapakurura imizigo ku modoka zigenda, naho batanu ni abashumba bateza urugomo mu baturage.'

    Abo bose barimo gukurikiranwa kugira ngo barebe niba bari mu bari basanzwe bazwiho urugomo cyangwa insubiracyaha, bityo bashyikirizwe ubutabera.

    Ahamya kandi ko abandi bazasanga ari inzererezi bazajyanwa mu Kigo Ngororamuco cy'ibanze kizwi nka Transit Center kugira ngo bagororwe.

    SP. Karekezi yavuze ko iki gikorwa gikomeje, kuko hari abandi bagishakishwa, cyane ko bigaragara ko hari urubyiruko rwinshi rushobora kuba ruri muri iyi myitwarire mibi ishingiye ku burangare n'ubunebwe, aho bashaka kubaho batavunitse.

    Yaboneyeho gukangurira buri wese kwirinda ibikorwa bibangamira ituze ry'abaturage no gushishikariza urubyiruko gushakira imibereho mu nzira zemewe n'amategeko.

    Abajura 12 bibaga terefoni z’abaturage bakanabangamira umutekano w'abashoferi batwaye imizigo batawe muri yombi

    Umuvugizi wa Polisi mu ntara y'Iburengerazuba, SP. Karekezi Twizere Bonaventure yasabye urubyiruko gushakira ubuzima mu nzira zemewe n’amategeko


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rubavu-abajura-12-babangamiraga-umutekano-w-abaturage-batawe-muri-yombi

  • Rubavu: Yafatanywe ibilo 19 by'urumogi yari akuye muri RDC – #rwanda #RwOT

    Umuvugizi wa Polisi mu Ntara y'Iburengerazuba, SP Bonaventure Twizere Karekezi, yavuze ko rwafatanywe umusore w'imyaka 19 y'amavuko, mu Mudugudu wa Ruhara, Akagari ka Kageshi mu Murenge wa Busasamana, ahagana Saa Saba n'igice z'amanywa, biturutse ku makuru yatanzwe n'abaturage.

    Ati 'Abaturage bahaye amakuru Polisi ko hari abasore babiri bambutse umupaka baturutse mu gihugu cya Repubulika iharanira Demokarasi ya Congo, bifashishije inzira zitemewe, umwe muri bo ahetse igikapu, utari ufite igikapu ababonye ahita yiruka, byatumye bagira amakenga batanga amakuru, abapolisi barebye mu gikapu cy'uwo musore basangamo imifuka ibiri irimo urumogi niko guhita atabwa muri yombi.”

    Amaze gufatwa yemeye ko urumogi bafatanywe ari ibilo 19, bari bavanye mu gihugu cy'abaturanyi, ariko ko atari urwe, ahubwo ari ikiraka cyo kurwikorera yari yahawe na mugenzi we bari bari kumwe watorotse, kandi ko atari azi aho bari barujyanye.

    SP Karekezi yaburiye abakomeje kwishora mu bucuruzi bw'ibiyobyabwenge ko bakwiye kubizibukira bagakora ibyemewe kuko bahagurukiwe, ibikorwa byo kubafata bizakomeza ku bufatanye n'izindi nzego n'abaturage, bagashyikirizwa ubutabera.

    Yashimiye abaturage bamaze gusobanukirwa ingaruka z'ibiyobyabwenge ku muryango nyarwanda, batangira amakuru ku gihe agatuma ibikorwa byo kubikwirakwiza biburizwamo, aboneraho kubashishikariza gukomeza uwo muco mwiza wo kugira uruhare mu kwicungira umutekano, buri wese aba ijisho rya mugenzi we, bagakumira ibyaha bitaraba kandi batangira amakuru ku gihe kandi vuba.

    Uwafashwe yashyikirijwe Urwego rw'ubugenzacyaha (RIB) kuri Sitasiyo ya Busasamana kugira ngo hakomeze iperereza mu gihe hagishakishwa mugenzi we watorotse kugira ngo nawe afatwe.

    Mu Rwanda urumogi rushyirwa mu cyiciro cy'ibiyobyabwenge bihambaye, aho uhamijwe n'urukiko ibikorwa byo kubikora, kubihinga, kubihindura, kubitunda, kubibika, kubiha undi cyangwa kubigurisha mu gihugu, ahanishwa igifungo cya burundu n'ihazabu y'amafaranga y'u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000 FRW).


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rubavu-yafatanywe-ibilo-19-by-urumogi-yari-akuye-muri-rdc

  • Minisitiri Nduhungirehe yihanangirije u Bwongereza: 'Nta mabwiriza budukwiriye' #rwanda #RwOT

    Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga n'Ubutwererane, Ambasaderi Olivier Nduhungirehe, yagaragaje ko u Bwongereza budakwiye guha u Rwanda amabwiriza y'icyo rukwiye gukora, cyane cyane ku bijyanye n'igisirikare n'ubusugire bw'igihugu.

    Ibi yabivuze nk'igisubizo ku kibazo cy'umunyamakuru wamwibukije ko mu kanama k'Umuryango w'Abibumbye gashinzwe umutekano, Ambasaderi James Kariuki w'u Bwongereza yasabye u Rwanda gukura ingabo zarwo mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC).

    Minisitiri Nduhungirehe yavuze ko u Rwanda ari igihugu cyigenga kandi gifite uburenganzira bwo kugira ingamba zacyo ku bijyanye n'umutekano wacyo. Yagize ati: 'U Rwanda si intara y'u Bwongereza, nta bwo bagomba kudutegeka icyo tugomba gukora.'

    Mu bihe bya vuba, umubano w'u Rwanda n'u Bwongereza washegeshwe n'ibibazo bishingiye ku mutekano w'akarere, cyane cyane ku kibazo cya M23 n'uruhare rw'ibihugu bitandukanye mu bibazo biri mu burasirazuba bwa RDC.

    Leta y'u Rwanda yakomeje gushimangira ko ikibazo cy'umutekano muri Congo kidashingiye ku Rwanda, ahubwo ari ingaruka z'imiyoborere mibi no kutubahiriza amasezerano mpuzamahanga.

    Minisitiri Nduhungirehe yasobanuye ko u Rwanda rwemera ubusabe bw'inama mpuzamahanga ndetse no kwitabira ibiganiro bigamije amahoro, ariko ko bidakwiye kuba urwitwazo rwo kurenganya igihugu cyabo.

    Yongeyeho ati: 'Ibibazo bya Congo bifite imizi miremire, ni inshingano za Leta yayo kubikemura aho gushaka ababigira ibyabo.'

    U Bwongereza bwakomeje kugaragaza ko bushyigikiye ubutaka bwa RDC, ariko Leta y'u Rwanda isanga ibi bitagomba kuba urwitwazo rwo gushyira igitutu ku gihugu cyayo.

    Ibi byanagarutsweho na Perezida Paul Kagame mu bihe byashize, aho yavuze ko u Rwanda rudashobora kwemera kwibasirwa n'ibitero bivuye muri Congo, ngo ruhitemo kwituramira.

    Mu gihe ibihugu bikomeye ku isi bikomeje kugira uruhare mu bibazo by'akarere k'Ibiyaga Bigari, u Rwanda rwatangaje ko ruzakomeza gutanga umusanzu warwo mu gushaka amahoro, ariko rudategekwa n'amahanga ibikwiye gukorwa mu bijyanye n'umutekano wabo.

    Minisitiri Nduhungirehe yasobanuye ko u Rwanda rwemera ubusabe bw'inama mpuzamahanga ndetse no kwitabira ibiganiro bigamije amahoro, ariko ko bidakwiye kuba urwitwazo rwo kurenganya igihugu cyabo.

    Source : https://kasukumedia.com/minisitiri-nduhungirehe-yihanangirije-u-bwongereza-nta-mabwiriza-budukwiriye/

  • Ibihugu 10 bya Afurika byaguze intwaro nyinsh… – #rwanda #RwOT

    Mu nkuru y'uyu munsi, Business Insider Africa igaragaza ibihugu 10 bya Afurika byaguze intwaro nyinshi mu Burusiya. Iyi mibare yatanzwe n’Ubushakashatsi bwa Grey Report niyo iza ku isonga muri uru rutonde. Ibihugu 10 bya Afurika byaguze intwaro nyinshi mu Burusiya.

    1. Algeria yaguze intwaro 12,333

    2. Misiri yaguze intwaro 4,823

    3. Sudani yatumijeyo intwaro 989

    4. Angola yaguzeyo intwaro 652

    5. Uganda yatumijeyo intwaro 642

    6. Etiyopiya yaguzeyo intwaro 615

    7. Nigeria yatumijeyo intwaro 314

    8. Maroke yaguzeyo intwaro 156

    9. Eritrea yatumijeyo intwaro 130

    10. Libya yaguzeyo intwaro 90

    Nubwo umubano w'ubukungu hagati y’u Burusiya n'ibihugu bya Afurika utari ku rwego ruhambaye ugereranyije n’uw’ibindi bihugu nka Leta Zunze Ubumwe z'Amerika cyangwa Ubushinwa, abasesenguzi bavuze ko uretse mu bukungu, Uburusiya bufite imbaraga zikomeye mu bya politiki ku mugabane wa Afurika.

    Hari kandi amasezerano menshi yo gufatanya mu bya gisirikare hagati y’Uburusiya n'ibihugu bya Afurika. Ibi bisanzwe binyura mu gushyira ingabo za Wagner mu bihugu bimwe bya Afurika, nk’uko raporo ya Grey Zone ibivuga.

    Mu gihe intambara y'Uburusiya yateye muri Ukraine imyaka itatu ishize, bigaragara ko ishyirwa mu bikorwa ry'ubucuruzi bw'intwaro ryazahaye, aho ubushakashatsi bw’Ikigo cy’Ubushakashatsi ku Mbaraga za Gisirikare (SIPRI) bugaragaza ko intwaro Uburusiya bwohereza ku bindi bihugu byagabanutse ku kigero cya 50% hagati ya 2019 na 2023 ugereranyije n'imyaka yashize.

    Ariko, nubwo ibicuruzwa by'intwaro ziva mu Burusiya byagabanutse, ibihugu bimwe bya Afurika biracyafite intwaro nyinshi zitangwa n’ Uburusiya. Ibi bihugu bifitanye amasezerano y'imikoranire mu bya gisirikare, cyane cyane mu bijyanye n'umutekano.

    Ibihugu byinshi byagiye byinjira mu masezerano n’Uburusiya aho hagati yabo hasinywe amasezerano yo gukorana mu bya gisirikare. Ibi bisanzwe bijyana n’ikigero cyo kohereza ingabo za Wagner mu bihugu bimwe na bimwe bya Afurika. Uru ni urugero rw'uburyo Uburusiya bukomeza kubaka ububasha bwa politiki n'ubugenzuzi bw'igisirikare ku mugabane wa Afurika.

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/153985/ibihugu-10-bya-afurika-byaguze-intwaro-nyinshi-cyane-mu-burusiya-153985.html

  • MTN yashyizeho ishimwe ku bazagura telefoni ‘… – #rwanda #RwOT

    Byatangajwe kuri uyu wa Kane tariki 27 Werurwe 2025, ni nyuma y'uko Sosiyete icuruza telefoni ya Tecno ikoze umuhango wo gushyira ku isoko izi telefoni watambutse imbona nkubone kuri Televiziyo Rwanda. 

    Izi telefoni zose zifite ubushobozi buhanitse mu gufotora, aho zifite camera ya megapixel 50 ifite Optical Image Stabilization (OIS) ituma amafoto afatwa neza kandi atajegajega.

    CAMON 40: Iyi telefoni ifite ekarani ya inch 6.78 ya AMOLED ifite 'refresh rate ya 120Hz', processor ya MediaTek Helio G100 Ultimate, RAM ya 8GB, na storage ya 256GB. Ifite camera y'imbere ya megapixel 32, naho battery yayo ifite ubushobozi bwa 5200mAh ishobora kwinjira umuriro mu gihe cya vuba, kuko ifite 'charge' ya 45W.

    CAMON 40 Pro: Iyi modeli ifite ibirango bisa n'ibya CAMON 40, ariko ikarusha kuba ifite camera y'imbere ya megapixel 50 ifite 'autofocus', ndetse ikaba inafite ubushobozi bwo gufata amashusho meza kurushaho.

    Umuyobozi ushinzwe ibya telefone zigezweho muri MTN Rwanda, Edwin Vita, yavuze ko atari ubwa mbere bakoranye na Tecno mu gufasha abaturage gutunga 'Smart Phones', ariko ko kuri iyi nshuro bashyizeho umwihariko ndetse bongeraho amashimwe anyuranye.

    Ati: 'Tecno bazanye telefini nziza. Ni ukuvuga ngo umukiriya uzajya agura Camon 40 cyangwa se Camon 40 Pro azajya abona 15GB za internet zimara amezi atatu, n'iminota 300 yo guhamagara na Sms 300 z'ubuntu.'

    Yavuze ko 'Mu gihe ya minota 300 yashize, umuntu uzajya ugura ama-inite akoresheje Mobile Money azajya abona inyongera ya 20% y'amafaranga yaguze 'airtime' abinyujije kuri Mobile Money.'

    Edwin Vita yavuze ko bagiye no gufasha abakiriya babo kubasha kugura izi telefoni mu byiciro. Ati 'Ni ukuvuga ngo mu cyumweru gitaha tuzabisobanura neza mu itangazamakuru, abazakenera ibindi bisobanura bashobora kuza kuri MTN cyangwa se ku iduka rya Tecno aho agiye kugura iyo telefoni, bakaba bamusobanurira uko izakora.'

    Uyu muyobozi yavuze ko bazafasha abakiriya babo binyuze muri gahunda ya 'Macye Macye' kandi bishimira umusaruro iyi gahunda yatanze. Ati 'Abantu benshi babashije gutunga 'Smart Phones'. Harimo ibyiciro bibiri byafashije cyane, abari batunze telefoni zizwi nka gatoroshi babashije kujya kuri 'Smart Phone', ariko hari n'abandi bari basanzwe mu buzima nta telefoni bafite, icyo gihe rero nawe abasha gutunga telefoni hakiri kare.'

    Yanavuze ko iyi gahunda yafashije umubare munini w'abaturage kuva ku murongo wa 2G na 3G bajya ku murongo wa 4G. 

    Ubushobozi bwa Software: Izi telefoni zose zikoresha Android 15 hamwe na HiOS 15, kandi TECNO yasezeranyije kuzigeza ku mavugurura y'imikorere kugeza kuri Android 18, ndetse no kuzihabwa 'updates' z'umutekano mu gihe cy'imyaka itanu.

    Ibindi biranga: Izi telefoni zifite ubushobozi bwa AI butuma gufotora biba byiza kurushaho, harimo na FlashSnap mode ifasha gufata amafoto yihuse kandi meza. Zifite kandi ubudahangarwa ku mazi n'umukungugu (IP68/IP69), hamwe na 'Gorilla Glass' 7i irinda ekarani kwangirika.

    Telefoni za TECNO CAMON 40 Series zizananye udushya twinshi mu ikoranabuhanga, cyane cyane mu bijyanye no gufotora no gukoresha ubwenge bw'ubukorano (AI), bikaba bizifasha guhaza ibyifuzo by'abakunzi ba telefoni zigezweho.

    Umukozi ushinzwe Iyamamazabikorwa muri Tecno Rwanda, Mucyo Eddie yabwiye itangazamakuru ko bagendeye ku byifuzo by'abakiriya mu ikorwa ry'iyi telefoni, kandi bajyanisha n'aho Isi igeze.

    Ati 'Mu magambo macye ni Telefoni twazanye bigendanye n'aho isi igeze, ndetse n'aho tekolonijii igeze. Hari ubwenge buhangano bwaje buzwi nka 'AI' ndetse ifite n'ubushobozi bwo kujya mu mazi ntigire icyo iba ibizwi nka 'Water Proof' aho ifite ubushobozi bwo kuba itakwinjira mu mazi, murumva ko twatekereje ku bakiriya.'

    Akomeza ati 'Camon 40 yo ntabwo ari 'Water Proof'. Camon 40 iragura 329,000 Frw, ni mu gihe Camon 40 Pro yo igura 359,000, ariko hari uburyo twashyizeho dukoranye na MTN ku buryo ushobora kwishyura iyi telefoni mu byiciro, wakishyura amafaranga yose, cyangwa ukishyura mu byiciro. Zose ifite ububiko bwa 256GB na RAM 8 ishobora kongerwa.'

    Umuyobozi ushinzwe ibya telefone zigezweho muri MTN Rwanda, Edwin Vita, yatangaje ko bashyizeho internet ingana 15GB mu gihe cy'amezi atatu ku bakiriya bazagura telefoni ya Camon 40


    Edwin Vita yanavuze ko bashyizeho amainite 300 yo guhamagara, ndetse banashyizeho ijanisha rya 20% ku muntu uzakoresha uburyo bwa Mobile Money agura amainite akoresheje iyi telefoni
    Kuri uyu wa Gatatu tariki 27 Werurwe 2025, nibwo Tecno yashyize ku isoko telefoni ya Camon 40 na Camon 40 Pro

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/153968/mtn-yashyizeho-ishimwe-ku-bazagura-telefoni-camon-40-series-yashyizwe-ku-isoko-na-tecno-am-153968.html

  • Bill Gates yatangaje ko nta mwarimu cyangwa u… – #rwanda #RwOT

    Bill Gates yatangaje ko iterambere mu bwenge bw'ubukorano (Artificial Intelligence) rizagabanya cyane uruhare rw'abantu mu mirimo myinshi ya gakondo nko mu buvuzi no mu burezi kandi izo mpinduka zikomeye zishobora kuba mu gihe kitarenze imyaka 10.

    Mu kiganiro aherutse kugirana n'umunyarwenya Jimmy Fallon kuri NBC mu kiganiro 'The Tonight Show,' Bill Gates washinze Microsoft, yavuze ku hazaza aho abantu batazaba bagikenewe mu bintu byinshi kuko ikoranabuhanga rya AI rizajya rikora imirimo isaba ubumenyi bwihariye bw'abantu.

    Bill Gates yasobanuye ko muri iki gihe, hakenewe abaganga benshi b'inzobere n'abarimu benshi b'indashyikirwa ariko na none bigorana mu kubona abo barimu cyangwa abaganga.

    Ariko mu myaka icumi iri imbere, 'inama nziza z'ubuvuzi n’inyigisho nziza' bizaba biboneka ku buntu kandi bisakare hose, nk'uko Gates yabitangaje.

    Bill Gates aherutse gusobanura byinshi kuri iyi ntego nshya yise 'ubwenge bw'ubuntu' mu kiganiro yagiranye n'umwarimu wa Harvard, Arthur Brooks agaruka ku byiza bya AI n'ingaruka bizasigira abantu.

    Yavuze ko ikoranabuhanga rya AI rizagenda ryigarurira ubuzima bw'abantu, rigahindura cyane inzego zitandukanye uhereye ku buvuzi n'isesengura ry'indwara kugeza ku burezi aho abarimu b'ubwenge bw'ubukorano bazaboneka ku bwinshi abandi bagasubira ku isuka.

    'Ibi ni ibintu bihambaye cyane, ndetse binasaba kwitonda kuko biri gukorwa vuba cyane kandi nta mupaka bifite,' Gates abwira Brooks.

    Mu gihe bamwe babona AI nk'igikoresho kiza kiganisha abantu ku iterambere, abandi basesenguzi ndetse yewe barimo na Elon Musk washyize imbaraga muri AI, basanga ari urupfu abantu bari kwikorera bazi ko rugiye kubarinda urupfu kandi ari rwo rubategereje.

     
    Bill Gates yatangaje ko nta muganga cyangwa umwarimu uzaba ugikenewe mu myaka 10 iri imbere


    Bill Gates yatangaje ko urebye umuvuduko AI iriho, nta muganga cyangwa umwarimu uzaba ugikenewe mu myaka 10 iri imbere

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/153989/bill-gates-yatangaje-ko-nta-mwarimu-cyangwa-umuganga-uzaba-ugikenewe-mu-myaka-10-iri-imber-153989.html

  • Harabura iki ngo u Rwanda rwihaze ku mbuto n… – #rwanda #RwOT

    Ubukangurambaga bwa ‘Zamukana Ubuziranenge’ buri gukorwa na RSB ku bufatanye na MINAGRI na NCDA bwakomereje mu Karere ka Rubavu kuri uyu wa Kane, tariki ya 27 Werurwe 2025. 

    Bwibanze ku kongera ubumenyi ku buziranenge bw'imbuto n'imboga mu rwego rwo gukomeza guteza imbere uru rwego no kugabanya ibyo u Rwanda rutumiza mu mahanga. Abacuruzi, abagemura amahoteli na resitora bakanguriwe gukurikiza amabwiriza y’ubuziranenge kugira ngo barusheho kubona isoko rinini kandi rihamye.

    Iterambere ry’ubuhinzi bw’imboga n’imbuto

    U Rwanda rwateje imbere ubukerarugendo n'amahoteli, bikaba byaraguye isoko ry'imboga n'imbuto.

    Nubwo umusaruro w’imbuto n’imboga wiyongereye, haracyakenewe ishoramari rihagije kugira ngo hamenyekane uburyo bwo kugabanya ibitumizwa mu mahanga.


    Umuyobozi wungirije wa Kivu Serena Hotel, Leon Munyeshuri yagize ati: “Igihugu cyacu cyateje imbere ubukerarugendo n’amahoteli. Dufite isoko ryagutse rwose. Mbere byaragoranaga kubona umusaruro uhagije w’imbuto n’imboga, ariko ubu uraboneka. Hakenewe gukomeza gushora imari kugira ngo tugabanye ibitumizwa mu mahanga.” 


    Ku ruhande rwe, Karigirwa Rehema, uranguza imboga n’imbuto kuri Kivu Serena Hotel, yavuze ko ubuziranenge ari ingenzi cyane mu bucuruzi bwe. Ati: “Ngemurira hoteli z'inyenyeri 4 na 5 imbuto n'imboga, kandi badusaba ko tubaha ibyujuje ubuziranenge. Gahunda ya Kwihaza iziye igihe kuko dukenera guhugurirwa ibisabwa.”


    Rwabutogo Jeanne, umuyobozi w'abagore bakora ubucuruzi bwambukiranya imipaka, yashimangiye ko gahunda ya Kwihaza ari ingenzi kuko igamije gufasha abacuruzi kubona umusaruro uhagije mu Rwanda. 

    Yagize ati: 'Turishimira imbaraga Leta ikomeje gushyira mu kongera umusaruro w’imboga n’imbuto. Ubu imbuto zera mu Rwanda tubasha kuzibona iyo ari igihe cy’umwero wazo, ariko hari izindi tugikenera gutumiza hanze.'


    Hakizimana Bella Naivasha, umukozi wa RSB, yavuze ko kutita ku buziranenge bw'imbuto n'imboga bigira ingaruka zikomeye ku buzima bw'abantu. 

    Ati: 'Ibyo dukora mu ruhererekane rw'ibiribwa bigamije kubungabunga umusaruro kuva mu murima kugera ku muguzi wa nyuma, harimo n'abashaka kuwongerera agaciro.' Yongeyeho ko imbuto n'imboga ari ibiribwa bikungahaye ku ntungamubiri, ariko bishobora kwangirika vuba iyo bititaweho neza.


    Kabanguka Nathan ukora mu ishami rishinzwe imirire, isuku n'isukura muri NCDA, yavuze ko imboga n'imbuto ari ingenzi cyane ku buzima, kuko zirinda indwara kandi iyo zifite ubuziranenge ziba nk'umuti. 

    Yagize ati: “Ubumenyi bujyanye no kurya imboga n'imbuto bugenda buzamuka, ariko ntiburagera 100%. Turacyashishikariza umuryango nyarwanda, cyane cyane abana, abadamu batwite n'abonsa, kwihata imboga n'imbuto kuko bifasha kurinda indwara zitera imirire mibi.”

    Yanagaragaje ko kwinjiza imboga n'imbuto mu ifunguro rya buri munsi ari ingenzi, kuko zifitiye umubiri akamaro kurusha ibindi biribwa bisanzwe.

    Gahunda ya Kwihaza n’iterambere ry’ubuhinzi mu Rwanda


    Gahunda ya Kwihaza, yatangijwe na Minisiteri y'Ubuhinzi n'Ubworozi (MINAGRI) ku bufatanye n'Umuryango w'Ubumwe bw'u Burayi (EU), LuxDev na Enabel, igamije guteza imbere ubuhinzi bw'imbuto, imboga n'ubworozi bw'amafi.

    Iki gikorwa kigamije kongerera ubushobozi abahinzi bato binyuze mu mahugurwa no gushyiraho ibigo by'ubushakashatsi bizafasha kongera umusaruro no kuwuhuza n'amabwiriza y'isoko.

    Iyi gahunda yatangiye gushyirwa mu bikorwa kuva mu 2023 ikaba izageza mu 2026, ifite intego yo kugabanya umusaruro w'ibiribwa uva mu mahanga, kwihutisha iyubakwa ry'ibikorwaremezo by'ubuziranenge no guteza imbere isoko ry'imbere mu gihugu n'iry'Akarere.

    Iyi gahunda izafasha gukemura ibibazo byagaragaye mu buhinzi bw'imbuto, imboga n'ubworozi bw'amafi, birimo umusaruro muke, kubura ubushobozi mu bya tekiniki, kutagira ububiko bugezweho n'ibikoresho byifashishwa mu gukonjesha umusaruro. 

    Nanone kandi, izibanda ku kongera amahirwe y'ishoramari muri uru rwego, ishyigikire abahinzi bato, imiryango iciriritse, ndetse n'urubyiruko rukora ubucuruzi bushingiye ku buhinzi.

    Nk'uko byagarutsweho n'Uhagarariye EU mu Rwanda, iyi gahunda izagira uruhare mu gushyiraho uburyo burambye bwo kongera umusaruro, kubungabunga ubuziranenge no guhanga imirimo mishya mu rwego rw'ubuhinzi n'ubworozi.

    Ubuhinzi nk'inkingi y'iterambere rirambye


    Leta y'u Rwanda ikomeje gushyira imbere iterambere ry'ubuhinzi n'ubworozi nk'inkingi y'iterambere rirambye no guteza imbere imibereho myiza y'abaturage. Mu rwego rwo kongera ubuziranenge bw'ibiribwa, by'umwihariko imbuto, imboga n'ibikomoka ku bworozi bw'amafi, hashyizweho amabwiriza agamije kunoza imikorere y'uru rwego.

    Gahunda ya Kwihaza ni imwe mu nzira zigamije gufasha abahinzi bato kwiteza imbere, bikajyana no kugabanya umusaruro u Rwanda rutumiza mu mahanga, bityo bigafasha igihugu kwihaza ku biribwa byiza kandi byujuje ubuziranenge.

    Abanyarwanda bashishikarizwa gucuruza no kurya imboga n’imbuto byujuje ubuziranenge 

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/153975/harabura-iki-ngo-u-rwanda-rwihaze-ku-mbuto-nimboga-rugitumiza-mu-mahanga-153975.html

  • Uko urubyiruko rukwiriye kwitwara mu kazi, mu mboni za Minisitiri Dr. Utumatwishima – #rwanda #RwOT

    Yabigarutseho ubwo yagezaga impanuro ku rubyiruko rusaga 400 rwitabiriye ibiganiro bigamije kubereka uburyo bwiza bwo guhitamo imyuga ibabereye 'career orientation fair' byabereye mu Karere ka Nyarugenge ku wa 26 Werurwe 2025.

    Aba barimo 155 bo mu turere twa Nyagatare na Nyamasheke banyuze muri gahunda ya 'Igira ku murimo' yateguwe na Minisiteri y'Urubyiruko n'Iterambere ry'Ubuhanzi ifatanyije n'Ishami ry'Umuryango w'Abibumbye ryita ku bana, UNICEF.

    Minisitiri Dr. Utumatwishima yavuze ko hari abikorera bagaragaza ko iyo bahaye urubyiruko akazi rurangwa n'imyitwarire itari myiza.

    Yasabye urubyiruko kugira indangagaciro zo kubahiriza igihe, gukora umurimo unoze, bakibuka ko amahirwe aboneka umuntu abanje gukora no kwihangana.

    Gahunda ya igira ku murimo yateguwe kugira ngo urubyiruko rwigishwe uburyo rushobora kwitwara mu kazi kandi abenshi bagaragaje ko babishoboye kuko bamwe bahise bahabwa n'akazi.

    Ati 'Urubyiruko rw'abana b'abanyarwanda rufite ubumenyi ndetse n'imyitwarire myiza barayifite ni na yo mpamvu benshi muri ibyo bigo byabo muri iyi gahunda ya igira ku murimo bahawe akazi.'

    Kagimbangabo Rene, umwe mu rubyiruko rwo mu karere ka Nyamasheke rwitabiriwe iyi gahunda akirangiza kaminuza yagaragaje ko yungutse byinshi binyuze mu mahirwe yahawe yo kwimenyereza umurimo.

    Ati 'Nize ibintu byinshi birimo gukorera ku gihe, gukunda umurimo ndetse no kumenya n'abantu mu ngeri zitandukanye ndetse no muri sosiyete zitandukanye.'

    Raporo y'Ikigo cy'Igihugu cy'Ibarurishamibare, ku bijyanye n'umurimo mu Rwanda, Labour Force Survey igaragaza ko kugeza mu Ugushyingo 2024 urubyiruko rwugarijwe n'ubushomeri rwari 18%.

    Abantu batari mu kazi, ntibabe ku ishuri cyangwa mu mahugurwa mu Ugushyingo 2024 barengaga miliyoni imwe, muri bo 27,3% ari urubyiruko.

    U Rwanda rufite intego y'uko ikigero cy'ubushomeri mu rubyiruko kizagabanyuka kikagera kuri 7% mu 2035.

    Ibiganiro byitabiriwe n’urubyiruko urenga 400

    Minisitiri Dr. Utumatwishimana yasabye urubyiruko kwitwara neza mu kazi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/uko-urubyiruko-rukwiriye-kwitwara-mu-kazi-mu-mboni-za-minisitiri-dr

  • Zahabu yacu ntabwo ijya i Burayi – Minisitiri Sebahizi ku bihugu biherutse gufatira u Rwanda ibihano – #rwanda #RwOT

    Yabitangarije abagize Ihuriro Nyunguranabitekerezo ry'Imitwe ya Politiki yemewe mu Rwanda ubwo yabagezagaho Politiki n'ingamba z'Igihugu mu guteza imbere ubucuruzi n'ubuhahirane n'amahanga.

    Bijyanye n'uko umutekano wo mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ukomeje kujya habi, bimwe mu bihugu byirengagije nkana impamvu muzi y'ibyo bibazo, bihitamo gufatira u Rwanda ibihano bitandukanye birimo n'iby'ubucuruzi.

    Umuryango w'Ubumwe bw'u Burayi wagaragaje ko bwafatiye ibihano uruganda rw'u Rwanda rutunganya zahabu rwa Gasabo Gold Refinery, buvuga ko butemerewe gucuruza zahabu mu bihugu birugize.

    Icyakora Minisitiri Sebahizi yagaragaje ko ibyo bihano byafashwe bijyanye n'uko ibyo bihugu byabonye u Rwanda ruri kubisibira amayira y'inyungu zabyo, binyuze mu ngamba rwafashe yo kohereza mu mahanga amabuye atunganyije, imirimo yakorwaga n'ibyo bihugu.

    U Rwanda ni kimwe mu bihugu bikomeje guteza imbere ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro bugezweho ari na ko rushyiraho inganda ziyatunganya akoherezwa mu mahanga yongerewe agaciro.

    Zirimo urwa Gasabo Gold Refinery, rufite ubushobozi bwo gutunganya toni 96 ku mwaka, urwa LuNa Smelter rutanganya gasegereti ubushobozi bwo gushongesha toni 360 za gasegereti buri kwezi, n'urwa Power Resources International Ltd rufite ubushobozi bwo gutunganya toni 120 za coltan mu kwezi.

    Gutunganya ayo mabuye ni inyungu y'ubugira kabiri, kuko nk'ubu iyo amabuye yoherejwe hanze adatunganyije hari afatwa nk'imyanda, nyamara abayaguze bakayakuramo akayabo.

    Minisitiri Sebahizi ati 'Iyo tubikora rero biriya bihugu byari bisanzwe bikura amabuye y'agaciro hano bakajya kuyakoresha mu nganda zabo bo barahomba, ntabwo babyishimira, ntabwo rero byadutangaza bafashe icyo cyemezo.'

    Uyu muyobozi yavuze ko n'uyu munsi abashoramari bari bafite impushya zo gucukura amabuye y'agaciro, benshi bazibonye bafite gahunda yo gucukura bakohereza amabuye mu mahanga adatunganyije, ariko 'ubu abaje gusaba izo mpushya basabwa ko bayacukura ariko bakayanayongerera agaciro hano mu gihugu.

    Ati 'Zahabu yacu ntabwo ijya i Burayi, nureba mu mibare uzasanga, zahabu yacu itunganyije yoherezwa mu gihugu cy'Abarabu. Ingamba ni ugushaka amasoko atandukanye ku buryo Abanyaburayi bafashe gahunda yo kutwima isoko twaba dufite ahandi tubijyana ariko biranashoboka ko twabikoresha twebw ahubwo tukajya tubacuruzaho ibyavuye muri ayo mabuye y'agaciro.'

    Yashimangiye ko ari yo gahunda Igihugu cyimirije imbere, aho ibintu byose bikomoka mu bucukuzi bigomba kubyazwa umusaruro, hakajya hoherezwa ibikoresho byatyunganyijwe.

    Ati 'Nk'urugero dufite amabuye menshi akorwamo ibyuma ndetse hari n'akorwamo ibirahuri. Uyu munsi twikorera ibyuma n'ibirahuri, ibyo kuvuga ngo badufatiye icyemezo nta cyo byaba bivuze, ahubwo twaba tuyakeneye kugira ngo inganda zacu zikomeze gutera imbere. Ibyo [bakoze] ni ukudufungura amaso bakatwigisha n'ubundi bwenge.'

    Imibare igaragaza ko u Rwanda rukungahaye ku mabuye y'agaciro amabuye ya Wolfram, gasegereti na coltan atunganywamo ibyuma ya tungsten, tin na tantalum.

    Ni amabuye u Rwanda rukungahayeho cyane kuko rucukura toni ziri hagati ya 8000-10000 buri mwaka, igiciro mu mafaranga kigahinduka bijyanye n'uko amasoko ahagaze.

    Uretse ayo ufite na zahabu iboneka mu turere twa Gicumbi, Musanze, Burera, Nyamasheke, Rusizi na Nyarugenge, amabengeza akoreshwa mu mitako aboneka mu turere twa Ngororero, Muhango Ruhango, Muhanga, Sapphire aboneka mu Burengerazuba, Lithium n'andi ndetse ubushakashatsi burakomeje.

    Imibare y'Ikigo cy'Igihugu Gishinzwe Mine, Peteroli na Gaz (Rwanda Mining Board- RMB) igaragaza ko garagaza ko amabuye y'agaciro yoherejwe mu mahanga mu 2023 yinjirije u Rwanda asaga miliyari 1,1$, avuye kuri miliyoni 772$ bigaragaza izamuka rya 43.0%.

    U Rwanda rufite intego y'uko mu 2029 ruzaba rubarura umusaruro mu bucukuzi bw'amabuye y'agaciro ungana na 2,2$. Gukusanya amabuye yose yacukuwe bikava kuri 40% bikagera kuri 80%.

    U Rwanda rufite uruganda rutunganya zahabu

    Gasabo Gold Refinery, ifite ubushobozi bwo gutunganya toni 96 ku mwaka

    U Rwanda rutunganya coltan, gasegereti na wolfram zigera kuri toni 10000 ku mwaka


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/zahabu-yacu-ntabwo-ijya-i-burayi-minisitiri-sebahizi-ku-bihugu-biherutse

  • Umuraperi Sheff G yakatiwe igifungo cy'imyaka itanu – #rwanda #RwOT

    Ku wa 26 Werurwe 2025 ni bwo umuraperi Sheff G yemereye urukiko rw'Ikirenga rwa Brooklyn rwo muri New York, ko yakoze icyaha akurikiranyweho cyo gucura umugambi wo kwica hamwe n'ibikorwa by'urugomo.

    Ibi yabyemeye nyuma yaho ubushinjacyaha bwavugaga ko Sheff G afite udutsiko tubiri abarizwamo twagiye duteza urugomo muri Brooklyn. Agatsiko ka mbere abarizwamo ni 8 Trey Crips hamwe na 9 Ways Gangs.

    Ubushinjacyaha bwerekanye ko Sheff G yafatanyaga n'utu dutsiko mu bikorwa by'urugomo birimo no kurasana, ndetse ngo yakoreshaga amafaranga akura mu muziki mu gutera inkunga utu dutsiko mu kugura ibirimo imbunda n'ibindi bakoreshaga mu bikorwa by'urugomo.

    Sheff G utari wenyine ushinjwa muri uru rubanza, kuko yari kumwe n'abandi 31 bahuriye muri utwo dutsiko, ntiyigeze akahakana ibyo ashinjwa ahubwo yabyemeye rugikubita kugira ngo agabanyirizwe igihano.

    Urukiko rwahise rumukatira igifungo cy'imyaka itanu muri gereza.

    Sheff G w'imyaka 26 ari mu baraperi bagezweho muri Leta Zunze Ubumwe z'Amerika, akaba yaragiye amenyekana mu ndirimbo zitandukanye zirimo nka 'Weight On Me', 'Bless Her', 'Own Lane' n'izindi.

    Umuraperi Sheff G yakatiwe igifungo cy'imyaka itanu


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/umuraperi-sheff-g-yakatiwe-igifungo-cy-imyaka-itanu