Author: webrwanda

  • Umwuzukuru wa Dr. Oz yikubise hasi muri Oval Office #rwanda #RwOT

    Umwuzukuru wa Dr. Oz yikubise hasi muri Oval Office ubwo Perezida Trump yavugaga ijambo

    Umwuzukuru wa Dr. Oz yikubise hasi muri Oval Office… Mpora niteguye gufasha!!!

    Akazi ka Dr. Oz ntikigira ikiruhuko… kuko umwe mu bazukuru be yikubise hasi ubwo habaga umuhango wo kurahira kuri we mu Ngoro y'Umukuru w'Igihugu — bituma ahita yitabazwa!!!

    Ugomba kureba ayo mashusho… Perezida Donald Trump yari mu kiganiro n'abanyamakuru ku bijyanye n'igihugu cya Iran muri Oval Office, ari kumwe na Dr. Oz na Robert F. Kennedy Jr. bari inyuma ye, ubwo ako kanya habayeho urusaku mu cyumba byose bihagarara.

    Wumvana umukobwa wa Dr. Oz witwa Daphne asakuza ati: 'Phil yikubise hasi, Phil yikubise hasi, Papa, genda'… maze ahita yihutira kugana umwuzukuru we, Philomena Bijou.

    Amahirwe ni uko Phil yahise yongera guhagarara nta gihe kinini bitwaye… maze asohokana na nyina mu cyumba, mu gihe Dr. Oz yasigaye hamwe na Perezida Trump.

    Dr. Oz yari akimara kurahizwa nka Muyobozi Mukuru w'Ikigo cy'Ubwishingizi mu kwivuza ku baturage (Centers for Medicare and Medicaid Services), arahizwa na Robert F. Kennedy Jr., Umunyamabanga wa Leta ushinzwe Ubuzima.

    Dr. Oz

    Uwo mugabo ahora ahari igihe gikwiye… muri Kamena 2024, yafashije umuntu wari uri mu ndege wari ufite ikibazo gikomeye cy'ubuzima… naho muri Werurwe 2021, yagaragaje ubutwari bukomeye ku kibuga cy'indege cya Newark, akoresheje imashini izura abarwaye umutima (defibrillator) ku mugabo wari umaze kugwa hasi.

    Ngiyo iyo migirire, Muganga!!!

     

    Source : https://kasukumedia.com/umwuzukuru-wa-dr-oz-yikubise-hasi-muri-oval-office/

  • 'Trump yihanangirije Ukraine na Russia: 'Tuzabatererana mwembi!'' #rwanda #RwOT

    Perezida Trump

    Perezida yanze no kwiyemeza gukomeza gushyigikira ingabo za Ukraine mu gihe ibintu byakomeza kugorana —

    Perezida Donald Trump yatangaje ku wa Gatanu ko Leta Zunze Ubumwe za Amerika zishobora kwivanaho burundu mu biganiro bigamije kurangiza intambara hagati ya Russia na Ukraine, ashimangira ibyo Umunyamabanga wa Leta Marco Rubio aherutse gutangaza.

    Mu kiganiro n'abanyamakuru cyabereye mu biro bye bya White House, Trump yagarutse ku bushake bwe bwo kubona intambara yo muri Ukraine irangiye vuba na bwangu, gahunda ubutegetsi bwe bumaze igihe bushyize imbere kuva yajya ku butegetsi. Ariko ibyo biganiro ku guhagarika imirwano hagati y'izo mpande byamaze kugwa mu mazi nk'uko Russia yongeye kuzamura ibikorwa byayo bya gisirikare muri iyo ntambara ari na yo yayitangiye.

    Trump yunze mu ry'umufatanyabikorwa we, Marco Rubio, avuga ko afite ukuri mu kuvuga ko igihe impande zombi zakomeza kudashyira hamwe ngo habeho uburyo bwo guhagarika intambara, Leta Zunze Ubumwe za Amerika zizabihagararaho ntizikomeze kuba hagati mu gushaka amahoro — atavuze niba ari Russia cyangwa Ukraine ibibangamiye.

    Perezida Vladimir Putin na Perezida wa Ukraine

    'Ifumbire izaba mbi ku ruhande rumwe cyangwa urundi, tuzababwira tuti: 'murimo gukora ubusa, muri ibicucu, muri abantu babi,' maze twihitiremo gukomeza ubuzima bwacu,' Trump yabwiye abanyamakuru.

    Abahagarariye ubutegetsi bwa Trump baherutse guhura na Perezida wa Russia, Vladimir Putin, baganira kuri iyo ngingo.

    Trump ariko yakomeje agaragaza icyizere ku wa Gatanu, yongeraho ati: 'Ntekereza ko dufite amahirwe meza yo gukemura iki kibazo.'

    Yirinze kwiyemeza ko Leta Zunze Ubumwe za Amerika izakomeza gutera inkunga igisirikare cya Ukraine mu gihe ibiganiro by'amahoro byaba bihagaze. 'Simbishaka kuvuga ubu,' Trump yavuze, 'kuko ntekereza ko tuzabigeraho.'

    Rubio wavuganye n'abanyamakuru nyuma yo guhura n'abafatanyabikorwa ba Amerika i Paris yavuze ko ubutegetsi bwa Trump buri hafi gufata umwanzuro niba koko impande zombi zishaka kugera ku masezerano.

    'Ndavuga ko biri mu minsi mike cyane, niba koko ibi bishoboka mu byumweru biri imbere,' Rubio yavuze. 'Niba bishoboka, turimo. Niba bidashoboka, dufite ibindi byihutirwa twakwitaho.'

    Rubio, ari kumwe n'abahagarariye Amerika Steve Witkoff na Keith Kellogg, bahuye n'abayobozi b'i Burayi barimo na Perezida w'u Bufaransa Emmanuel Macron kugira ngo baganire ku bisobanuro birambuye by'umushinga wo guhagarika imirwano by'agateganyo.

    Rubio yanavuganye n'Umunyamabanga Mukuru wa NATO, Mark Rutte, kuri uwo mushinga, amubwira ko we na Trump bizeye ko uwo mushinga uzatera imbere, nk'uko ibiro bya Leta ya Amerika byabitangaje nyuma y'iryo teraniro.

    'Umunyamabanga yashimangiye ko nubwo igihugu cyacu cyiyemeje gufasha kurangiza iyi ntambara, igihe inzira igaragara y'amahoro itabonetse vuba, Leta Zunze Ubumwe za Amerika izasubira inyuma mu bikorwa byo kuyobya ibiganiro,' nk'uko byatangajwe n'umuvugizi wa Departema ya Leta, Tammy Bruce.

    Ibihugu byinshi byo mu Burayi byakomeje kugaragaza ubushake bwo gushyigikira Ukraine mu gihe ikomeje guterwa n'agasuzuguro ka Russia.

    Leta Zunze Ubumwe za Amerika zari zisanzwe zishyigikiye Ukraine kugeza ubwo Trump yinjiriye ku butegetsi mu ntangiriro z'uyu mwaka, kuva icyo gihe akaba yaranenze Perezida wa Ukraine Volodymyr Zelenskyy kenshi  rimwe amwita 'umutegetsi w'igitugu wiyitirira amatora,' ndetse amucyurira mu buryo bukomeye ubwo yari muri Oval Office.

    Rubio yongeyeho ko ubutegetsi bwa Amerika bwiteguye gukomeza gushaka igisubizo igihe cyose impande zombi zicaye hamwe ku meza y'ibiganiro. Visi Perezida JD Vance na we yavuze ko yizeye ko iyi ntambara izarangira, ubwo yavuganaga n'abanyamakuru ari i Roma ku wa Gatanu.

    'Nta n'umwe uri gukina n'undi,' Trump yavuze. 'Tugiye kureba niba dushobora kubigeraho. Dufite amahirwe menshi yo kugera ku mwanzuro, kandi ibintu biri ku rugero rwiza cyane ubu.'

    Source : https://kasukumedia.com/trump-yihanangirije-ukraine-na-russia-tuzabatererana-mwembi/

  • Musanze: Umugore yishe umugabo we na we yimanika mu mugozi – #rwanda #RwOT

    Urupfu rw'uyu mugore n'umugabo rwamenyekanye mu masaha y'igicamunsi cyo ku wa 17 Mata 2025. Bombi bari batuye mu Mumurenge wa Gataraga, Akagali ka Rubindi, mu Mudugudu wa Gacondo.

    Umuvugizi wa Polisi mu Ntara y'Amajyaruguru, SP. Jean Bosco Mwiseneza yabwiye IGIHE ko bikekwa ko umugore ari we wishe umugabo amutemye hanyuma na we akiyahura.

    Ati 'Bikekwa ko yishwe n'umugore we […], biracyakekwa ko uyu mugore yishe umugabo we mu ijoro ryo kuwa 16 Mata 2025 amutememye, nyuma na we yimanika mu mugogozi mu cyumba abana bararamo.'

    SP. Jean Bosco Mwiseneza yavuze ko umwana wabo w'imyaka umunani ari we watanze amakuru y'urupfu rw'ababyeyi be.

    Magingo aya hatangiye iperereza ku cyateye uyu mugore kwica umugabo we na we akiyahura.

    Imirambo yabo bombi yahise yoherezwa mu buruhukiro bw'Ibitaro bya Ruhengeri gukorerwa isuzuma mbere y'uko ishyingurwa.

    Polisi y'u Rwanda yasabye abaturage gutanga amakuru y'imiryango ifitanye amakimbirane ashobora kuvamo kwicana ikigishwa, icyaha kigakumirwa kitaraba.

    Umugore w’i Musanze yaketsweho kwica umugabo we na we akimanika mu mugozi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/musanze-umugore-yishe-umugabo-na-we-yimanika-mu-mugozi

  • Karongi: Imibiri 117 y'Abatutsi bishwe muri Jenoside yashyinguwe mu cyubahiro – #rwanda #RwOT

    Ku rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Gatwaro hashyinguwe mu cyubahiro imibiri 117 y'Abatutsi bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi, hongera gusabwa umusanzu mu kugaragaza ahari imibiri igitabye mu myobo.

    Ni igikorwa cyahuriranye no kwibuka ku nshuro ya 31 Abatutsi biciwe muri Sitade ya Gatwaro, kuri Home Saint Jean, I Nyamishaba no kuri Paruwasi Gatolika ya Saint Pierre Kibuye.

    Mu gihe cya Jenoside uwari Perefe wa Kibuye, Kayishema Clement yasabye Abatutsi kwerekeza muri Sitade ya Gatwaro ababeshya ko ari uburyo bwo kubarindira umutekano nyamara aganije kubakusanyiriza hamwe ngo byorohe kubica.

    Ibi byatumye Umujyi wa Kibuye wicirwamo Abatutsi benshi barimo n'abari bavuye mu karere ka Rutsiro.

    Ubuhamya bw'abarokotse ibitero bagabweho n'Interahamwe ubwo bari muri Sitade ya Gatwaro bugaragaza ko hari imibiri y'abiciwe muri aka gace itaraboneka ngo ishyingurwe mu cyubahiro bikanashimangirwa n'uko hari imibiri iherutse kuboneka hakorwa umuhanda Karongi-Kiziba, no nkengero z'ikiyaga cya Kivu.

    Muhayimana Aloys Bosco washyinguye abantu babiri bo mu muryango we yavuze ko mu mibiri 117 yabonetse 18 gusa ari yo yabashije kumenyekana.

    Abandi 99 bataramenyekana bivuze ko abo mu miryango yabo batamenye ko yabonetse cyangwa imiryango yabo yarazimye kubera ko Karongi ari yo ifite imiryango myinshi yazimye.

    Ati 'Imyaka 31 irashize abantu bahinga hejuru y'imibiri y'abacu. Na byo ni ingengabitekerezo ya Jenoside. Bazagumya guceceka ni byo, ariko imisozi izavuga. Imibiri yabonetse bari gukora imihanda hari n'iyabonetse kubera igiti cyakundutse. Abantu bari hano batahigwaga nimudufashe mutuvure, muturangire aho imibiri y'abacu iri tuyishyingure mu cyubahiro.'

    Perezida wa Ibuka mu Karere ka Karongi, Ngarambe Vedaste yavuze ko mu mibiri yashyinguwe harimo iyabonetse kubera ibiza n'imyuzure.

    Ati 'Murushwa ubumuntu n'ibiza! Wenda no kuturangira ahari imibiri nimubireke muri inshuti zacu, turabana turakorana, nimureke tuganire, mutubwire urupfu abacu bapfuye.'

    Perezida w'Urukiko rw'Ikirenga, Mukantaganzwa Domitille yavuze ko abishwe muri Jenoside batazibagirana kuko hari amashami yashibutse.

    Ati 'Turagaya abayobozi bateguye Jenoside n'abaturage bayitabiriye. Nubwo amateka yacu ashaririye ariko turashima Inkotanyi zayihagaritse tukaba tubona umwanya wo kwibuka. Turasaba abantu kugira ubutwari bwo kuvuga ahari imibiri itarashyingurwa mu cyubahiro.'

    Imibiri 117 yashyinguwe mu cyubahiro mu rwibutso rwa Gatwaro, iri mu mibiri irenga 300 akarere gateganya gushyingura mu minsi 100 yo kwibuka.

    Urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Gatwaro rusanzwe rushyinguyemo Abatutsi barenga 15.000 bishwe muri Jenoside mu 1994.

    Imibiri 117 yashyinguwe mu cyubahiro mu rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Gatwaro

    Byiringiro Benjamin watanze ubuhamya yavuze ko abo mu muryango we bishwe atarababona ngo abashyingure mu cyubahiro

    Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga, Mukantaganzwa Domitille yakomeje imiryango ifite ababo bashyinguwe mu cyubahiro

    Kwibuka Abatutsi biciwe mu murenge wa Bwishyura byitabiriwe n’abaturage benshi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/karongi-imibiri-117-y-abatutsi-bishwe-muri-jenoside-yashyinguwe-mu-cyubahiro

  • Abantu 52 bamaze guhitanwa n'ibiza byatewe n'imvura – #rwanda #RwOT

    Umuyobozi Mukuru ushinzwe Igenamigambi, Politiki no kugabanya ibyago biterwa n'ibiza muri MINEMA, Adalbert Rukebanuka, yatangaje ko kuva ukwezi kwa Mata kwatangira kugeza ku wa 16 Mata, habaye ibiza 390, byakomerekeje abantu 107 bisenya burundu inzu 19 mu gihe izindi 731 zangiritse.

    Habaruwe ahantu 522, ingo zigera ku 22.000 zituwemo n'abantu hafi 97.000 ziri mu byago byo kugerwaho n'ibiza.

    Ibindi bikorwaremezo 117, inyubako rusange 23 na hegitari zirenga 25.000 z'ibihingwa, zishobora kwibasirwa n'ibiza. MINEMA isobanura ko hari ingo 1600 ziri mu byago byo kwibasirwa n'ibiza cyane.

    Uturere umunani byitezwe ko tuzagwamo imvura nyinshi kurusha utundi harimo Rusizi, Rubavu, Nyamasheke, Karongi, Rutsiro, Nyabihu, Nyamagabe na Nyaruguru.

    Ibiza bikomeje kwibasira ibice bitandukanye by’igihugu kubera imvura nyinshi yaguye muri Mata


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abantu-52-bamaze-guhitanwa-n-ibiza-byatewe-n-imvura

  • Guhabwa 'plaque' yihariye wishyura miliyoni 5Frw: Ibishya ku kiguzi cyo kwandikisha ibinyabiziga byinjira mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Ubusanzwe imodoka yose yinjiye mu Rwanda ari naho igomba kubarurwa igomba kwandikwa kandi igahabwa plaque.

    Ni inshingano zikorwa n'Ikigo cy'Igihugu cy'Imisoro n'Amahoro kandi bikajyana n'ikiguzi bitewe n'ibyo nyirayo yifuza.

    Iteka rya Minisitiri w'Imari n'Igenamigambi ryo ku wa 16 Mata 2025, rigaragaza ko ikiguzi cyo kwandikisha imodoka cyiyongereye, byose bikajyana n'ubushobozi n'ingano bya moteri yayo.

    Impinduka zakozwe ku bwoko bwose bw'imodoka kuko izifite moteri za 0-1000cc (cubic centimetres) zishyuraga ibihumbi 75Frw, bitahindutse ariko izifite 1001-1500cc zishyuraga ibihumbi 160 Frw zizajya zishyuzwa ibihumbi 285 Frw.

    Imodoka zifite 1501-3000cc zishyuraga ibihumbi 250Frw zizajya zishyura ibihumbi 445 Frw, mu gihe izifite 3001-4500cc zishyuraga ibihumbi 420Frw zizajya zishyura ibihumbi 748 Frw, na ho izifite moteri ya 4501cc n'izirenzeho zishyura ibihumbi 560Frw zizajya zishyura ibihumbi 997 Frw.

    Ibinyabiziga bikoresha ingufu z'amashanyarazi byo bizajya byandikwa byishyuye ibihumbi 285 Frw, mu gihe moto zikoresha ingufu z'amashanyarazi zizajya zandikwa zishyuye ibihumbi 75 Frw.

    Ingingo ya kabiri y'iri teka ivuga ko 'Ikinyabiziga gifite icyapa cyihariye cyishyura miliyoni 5 Frw yo kucyandikisha.' Icyapa cyihariye ni nka plaque y'izina ry'umuntu cyangwa iry'ikigo runaka.

    Kugira ngo uhabwe plaque hari ibyo ugomba kuba wujuje birimo kuba ufite impapuro z'imenyekanisha rya gasutamo, kuba warishyuye amahoro ya gasutamo n'imisoro no kuba warishyuye amafaranga yo kwandikisha ikinyabiziga.

    Amafaranga yo kwandikisha ikinyabiziga cyinjiye mu Gihugu yishyurirwa muri Gasutamo mu gihe cyo kumenyekanisha ikinyabiziga. Iyo amafaranga amaze kwishyurwa, Gasutamo itanga ikarita yo kwiyandikisha.

    Ni mu gihe amafaranga yo kwandikisha ikinyabiziga gisanzwe mu Rwanda atangirwa mu Ishami ry'Imisoro y'Imbere mu Gihugu.

    Kugeza mu 2021 mu Rwanda habarurwaga imodoka 268.537, ariko mu 2023 zageze kuri 330.166. Ibi bivuze ko imodoka zinjiye mu gihugu mu myaka ibiri ziyongereyeho 61.629.

    Igiciro cyo kwandikisha imodoka zinjira mu gihugu cyongerewe; ushaka plaque yanditseho izina rye asabwa kwishyura miliyoni 5 Frw


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/guhabwa-plaque-yihariye-wishyura-miliyoni-5frw-ibishya-ku-kiguzi-cyo

  • Urupfu uutunguranye rwa Saad shots rukomeje gukora ku mitima ya benshi #rwanda #RwOT

    Umufotozi w'ikirangirire Saad Shots Imana imuhe iruhuko ridashira.

    Umufotozi w'ikirangirire Saad Shots yitabye Imana, ubutumwa bw'akababaro burakomeje gusakara

    Saad Shots, umwe mu bafotozi b'inararibonye mu ruhando rw'imyidagaduro, ubukerarugendo n'imikino muri Uganda, yitabye Imana ku mugoroba wo kuwa Gatanu, tariki ya 18 Mata 2025.

    Uyu musore wari uzwiho kuvuga gake no kugira urugwiro, amazina ye nyayo akaba ari Saad Byakuleka, yari azwi cyane kubera impano idasanzwe mu gufotora, aho ubuhanga bwe yabusangije ibigo bitandukanye byo mu gihugu no ku rwego mpuzamahanga.

    Uretse gufotora, Saad Shots yakundaga cyane kugendera kuri moto z'imikino (sports bikes) ndetse no gukora ingendo zitandukanye.

    Amakuru y'urupfu rwe yemejwe n'Umuvugizi Wungirije wa Polisi ya Uganda, Luke Owoyesigyire, abinyujije kuri X (yahoze ari Twitter), aho yagize ati:

    'Nibyo. Moto ebyiri zagize impanuka ikomeye mu gace ka Bugonga hafi y'Ikigo cya Gisirikare cy'Indege (Air Base).
    Bombi bahise bitaba Imana aho impanuka yabereye. Harakorwa ibishoboka byose ngo imirambo yabo ijyanwe mu buruhukiro bwa Mulago City.'

    Ubutumwa bwinshi bw'akababaro n'ihumure bukomeje gusakara ku mbuga nkoranyambaga, cyane cyane kuri X, aho Saad Shots yari azwi cyane kandi akunzwe.

    Imana imuhe iruhuko ridashira.

    Source : https://kasukumedia.com/urupfu-uutunguranye-rwa-saad-shots-rukomeje-gukora-ku-mitima-ya-benshi/

  • Abasizi bayobowe na Rumaga basuye urwibutso rwa Jenoside; bahiga gukoresha inganzo barwanya abayihakana – #rwanda #RwOT

    Iri tsinda ryasuye urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali rigamije gusobanukirwa amateka y'u Rwanda by'umwihariko aya Jenoside yakorewe Abatutsi yabaye mu 1994.

    Aba basizi batemberejwe ibice bigize urwibutso banahabwa ibiganiro byimbitse bisobanura amateka yaranze Jenoside yakorewe Abatutsi. Nyuma y'ibiganiro bashyize indabo ku mva nk'ikimenyetso cyo guha icyubahiro abazize Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Mu kiganiro na IGIHE Rumaga washinze akanatoza iri tsinda, yavuze ko abahanzi by'umwihariko abasizi bagomba gusobanukirwa amateka kugira ngo inganzo yabo ijye yubaka bakomeze gusigasira amateka yaranze u Rwanda.

    Ati 'By'umwihariko abahanzi nk'abantu bavuga rikijyana bakwiriye gusobanukirwa amateka. Ibyanzu bizakomeza kwifatanya n'igihugu mu bihe byose cyaba kirimo kugira ngo bikomeze kwiga amateka no guharanira kuyamenyesha abakibyiruka.'

    Yakomeje avuga ko bamwe mu bagize Ibyanzu ari ubwa mbere bari basuye urwibutso bityo byabafashije kumenya amateka mu buryo bw'imbona nkubone, cyane ko abagize iri tsinda bose bavutse nyuma ya Jenoside.

    Ati 'Urebye bose batashye bavuga ko isomo rikomeye bakuye ku rwibutso ari uko urubyiruko rukwiriye guharanira ko ibyabaye bitazongera kubaho ukundi. Ikindi ni ukwifashisha ibyo babonye mu nganzo yabo bagaragaza amateka yabaye ariko baharanira kurwanya ingengabitekerezo n'abapfobya Jenoside.'

    Ibyanzu ni itsinda rigizwe n'urubyiruko rwiganjemo abatsinze irushanwa ArtRwanda-Ubuhanzi.

    Aba basizi batashye biyemeje gukoresha inganzo yabo mu kubaka amahoro


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abasizi-bayobowe-na-rumaga-basuye-urwibutso-rwa-jenoside-bahiga-gukoresha

  • Ruhango: Abaturage 29% banduye inzoka zo mu nda – #rwanda #RwOT

    Ni ibyagarutsweho ku wa 16 Mata 2025, mu Murenge wa Bweramana, mu bukangurambaga bwo kurwanya indwara zititaweho.

    Bamwe mu baturage bavuga ko bajyaga baharira bamwe mu bagize umuryango ibyo kunoza isuku nko gutunganya ubwiherero cyangwa koza amasahane, bumva ko hari ababigenewe.

    Nkurunziza Théophile, wo mu Kagari ka Murama, Umurenge wa Bweramana, avuga ko yibukijwe ko n'abagabo badakwiye kuba ba ntibindeba ku isuku.

    Ati ''Umugore agize ubunebwe bwo koza amasahani ngo yumuke, akayaruriraho nanjye ingaruka z'uwo mwanda ziba zingezeho, nkazanavunika mbavuza barwaye kandi bitakagombye.''

    Dr. Niyongira Eric, Umukozi w'Urugaga rw'Imiryango Itari iya Leta yita ku Buzima (Rwanda NGOs Forum), ushinzwe gahunda yo kwita ku ndwara zititaweho, yagaragaje ko agasigane mu rugo kaba intandaro y'ikwirakwira ry'indwara zandurira ku isuku nke.

    Yasabye abaturage kongera uruhare mu isuku n'isukura, kuko Leta na yo ikomeje kongera ibikorwaremezo.

    Umuyobozi w'Agateganyo w'Ishami rishinzwe Ubuzima mu Karere ka Ruhango, Umukobwa Ladegonde, yavuze ko muri Ruhango hakigaragara zimwe mu ndwara zititaweho, ariko hari ingamba zo kuzirwanya.

    Ati 'Hakorwa ibishoboka byose ngo zicike, abaturage begerezwa imiti, ni yo mpamvu wumva ngo habayeho icyumweru cy'umwana n'umubyeyi, bagahabwa ibinini by'inzoka n'ubundi bufasha.'

    Ubushakashatsi bwa RBC bwo mu 2020 bwerekanye ko 29% by'abaturage ba Ruhango banduye inzoka zo mu nda n'inzoka za birariziyoze zandurira mu mazi mabi.

    Bwerekanye kandi ko mu Rwanda zibasira 38,7%, na ho birariziyoze ikagaragara mu tugari 1013 mu gihugu.

    OMS igaragaza ko hari indwara 21 zititaweho mu Rwanda hakagaragaramo icyenda zirimo inzoka zo mu nda, Birariziyoze, imidido, ibibembe, ibisazi by'imbwa, shishikara n'amavunja, ndetse intego ni uko mu 2030 zizaba zararanduwe burundu mu gihugu.

    Dr. Niyongira Eric, Umukozi wa Rwanda NGOs Forum, yavuze ko ubufatanye mu isuku y’umuryango bwafasha guhashya indwara zikomoka ku mwanda

    Abakorera imirimo itandukanye mu bishanga, bagirwa inama yo kwirinda gukandagira mu byondo n’ibirenge batambaye inkweto za pulasitike zigeze ku mavi (bote)


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ruhango-abaturage-29-banduye-inzoka-zo-mu-nda

  • Ikiganiro na Col Kabanda, Umuyobozi Mushya wa RIB: Yasubije abavuga ko uru rwego rufunga cyane – #rwanda #RwOT

    Ni Col Pacifique Kayigamba Kabanda wasimbuye Col (Rtd) Jeannot K Ruhunga. Mu kiganiro na IGIHE, Col Kabanda yavuze ku byo agiye kwibandaho mu mirimo ye, yizeza Abanyarwanda ko urwego ayoboye ruzakomeza gutanga umusanzu mu gukumira no gukurikirana abishora mu byaha.

    Yasubije kandi abamaze igihe bavuga ko RIB ikunda gufunga cyane ku buryo umuntu wese ikurikirana, yisanga afunzwe, avuga ko atari byo kuko abagera kuri 60% bakurikiranwa badafunzwe.

    Ni cyo kiganiro cya mbere Col Kabanda yagiranye n'itangazamakuru kuva yatangira inshingano nshya.

    Col Pacifique Kayigamba Kabanda yijeje abaturarwanda ko RIB izakomeza kurwanya ibyaha no gukurikirana ababigizemo uruhare

    Hashize iminsi mike mutangiye inshingano zo kuyobora RIB, mwakiriye mute icyizere mwagiriwe n'Umukuru w'Igihugu?

    Col Kabanda: Icyo nababwira ni uko twabyakiriye neza cyane, ni iby'agaciro kenshi kugirirwa icyizere n'Umukuru w'Igihugu akaguha inshingano zo kuyobora urwego rushimwa n'abayobozi ndetse n'abaturage muri rusange.

    Ikindi ni amahirwe Umukuru w'Iguhugu aba yaguhaye kugira ngo utange umusanzu wawe mu kubaka igihugu n'urwego rw'ubutabera. Mbiha agaciro gakomeye.

    Mu minsi mike mumaze mu mirimo, mwasanze RIB ihagaze ite?

    Umunsi narahiriraga inshingano zo kuyobora RIB, Umukuru w'Igihugu ari nawe Mugaba w'Ikirenga wacu yabanje gushima uru rwego aho rugeze ariko anatanga umurongo, ni wo ngomba kugenderaho kugira ngo ntange umusanzu wanjye, ariko ubundi nasanze RIB ihagaze neza, kuko ni Urwego rwizewe n'abaturage. Ibi bikagaragarira mu bantu twakira buri munsi, bagana RIB kuko baba bayifitiye icyizere.

    Ni ibiki muzibandaho ku buyobozi bwanyu mushingiye ku byo uwo musimbuye yakoze?

    Ibintu by'ingenzi nzibandaho ndabishingira ku mpanuro zatanzwe na Perezida wa Repubulika ubwo narahiriraga izi nshingano. Mu mpanuro ze twasabwe gukomeza gukora kinyamwuga, ni ikintu gikomeye.

    Yadusabye gukorana n'izindi nzego, kurangwa n'ubunyangamugayo, gukoresha imbaraga zose zishoboka mu guhangana n'ibyaha by'inzaduka, no gukomeza kubaka ubushobozi ariko cyane cyane binyuze mu bushakashatsi busesuye ku byaha.

    Gukoresha ikoranabunga mu gushaka ibimenyetso ndetse no gukoresha ikoranabunga rigezweho ry'ubwenge buhangano (AI) kugira ngo haboneke ubutabera, kandi ibikorwa byose bigomba kujyana no gushyira umuturage ku isonga.

    Ibi rero nzabishingira ku musingi uwo nasimbuye yashizeho, mu gutanga serivisi inoze ku Banyarwanda n'abatugana bose, kongera ubumenyi n'ubushishozi bituma akazi ka buri munsi kagenda neza.

    Amabwiriza ndetse n'imirongo ngenderwaho twahawe, njye n'abo dukorana tuzashyiramo imbaraga kugira ngo tubyubahirize.

    Mu minsi yashize, abantu bakunze kuvuga ko RIB ikunda gufunga cyane, mubivugaho iki?

    Dukunda natwe kubyumva ariko icyo nakubwira ni uko RIB ntabwo ifunga nk'uko abantu babivuga. N'iyo dufunze, ntabwo dufunga umuntu urengana, ntabwo dufunga umuntu utakoze icyaha. Ibyo dukora byose bigendera ku byo amategeko ateganya.

    Urebye neza umubare w'ibirego twakira ku munsi n'abo dukurikirana dufunze usanga abangana na 60% bakurikiranwa badafunze, 30% bagakurikiranwa bafunze, naho 10% usanga ari abakurikiranwa bagishakishwa.

    Ikindi kandi, buriya hari n'urundi ruhande ruvuga ko ahubwo RIB idafunga, ugasanga iyo mivugire iterwa n'uruhande ubivuga aherereye ho. Umuntu ufite uwe ufunzwe kubera icyaha acyekwaho, avuga ko RIB ifunga cyane ariko uwakorewe icyaha, umubajije avuga ko ahubwo RIB idafunga.

    Ibyo birumvikana, icy'ingenzi ni uko Ubugenzacyaha bufunga igihe ari ngombwa, turashishoza, tukareba uburemere bw'icyaha, tureba icyo amategeko ateganya tugafata icyemezo gikwiriye cyane cyane hagendewe ku buremere bw'icyaha.

    Hari ibyaha bikigaragara ku rwego rwo hejuru muri sosiyete: Ruswa, ibyo gusambanya abana n'ibindi, ni uwuhe musanzu wanyu mu kubirwanya?

    Ibyaha bikorwa ni byinshi, ariko hari ibigomba kwitabwaho cyane kubera uburemere n'ingaruka bitera muri sosiyete. Ntibivuze ko n'ibindi bitazitabwaho, kubera uburemere bw'ibyo byaha niho dushyira imbagara. Urugero nka ruswa, kunyereza umutungo wa leta, ibyaha byo gusambanya abana n'ibindi.

    Icyo nkwizeza ni uko ibyo byaha byose bikomeye, ubugenzacyaha ntabwo bushobora kubyihanganira ni yo mpamvu tuza gukomeza ingamba zo gukumira ibyo byaha, kubera ko icy'ingenzi ntabwo ari uguhana ni ukubanza no gukumira, ariko n'undi wese wakoze ibyo byaha agomba guhanwa. Izo mbaraga turazishyiramo kugira ngo ibyo byaha tubihashye.

    Turi mu bihe aho ibyaha byinshi bisigaye bikorwa abantu bitwikiriye ikoranabuhanga: Ni ibihe byaha mubona byiganje mu bikorerwa ku ikoranabuhanga?

    Icyaha cya mbere abaturage bakora bakoresheje ikoranabunga ni icyaha cyo kwihesha ikintu cy'undi hakoreshejwe uburiganya ariko hifashishijwe internet, ni cyo cyaha abantu bakunze gukora ku ikoranabuhanga abaturage batabizi.

    Impamvu y'ubwo bwiyongere ni iyihe?

    Impamvu ni nyinshi ariko imwe muri zo ni ubumenyi buke mu bijyanye n'ikoranabuhanga mu baturage, aho bizezwa ibitangaza bikarangira batwawe amafaranga yabo. Ni yo mpamvu dushyira imbaraga mu kwigisha abaturage uburyo bakwiye kwirinda abo bantu bakunda gukora ibyo byaha, kuko ibi byaha akenshi birashoboka ko bya kwirindwa.

    Ariko natwe dushyira imbaraga mu kwigisha ndetse no guha amahugurwa ahoraho ku bagenzacyaha bacu kugira ngo babone ubumenyi buhagije bwo gutahura no gukurikirana abo bantu kugira ngo bahanwe.

    Col Pacifique Kayigamba Kabanda yavuze ko urwego ayobora ruzakomeza gushyira imbaraga mu kwigisha abaturarwanda hagamijwe gukumira ibyaha

    Turi mu bihe byo Kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi, ni iki musaba Abanyarwanda by'umwihariko muri iyi minsi?

    Ubutumwa dutanga ntabwo ari bwo mu gihe cyo kwibuka gusa ahubwo ni igihe cyose, icya mbere ni ukwirinda ibi byaha by'ingengabitekerezo ya Jenoside n'ibyaha bifitanye isano nayo.

    Abantu bagomba kumenya amagambo bakoresha iyo bavuga, ntabwo umuntu aba agomba gufata ijambo iryo ari ryo ryose ngo arikoreshe kandi rinyuranye n'inyito ivugwa mu itegeko, abantu bagomba kwirinda amagambo apfobya, ahakana, cyangwa aha ishingiro Jenoside. Jenoside yakorewe Abatutsi, mu 1994 yarabaye ni ibintu bitakigibwaho impaka. Bakirinda imvugo izo ari zose ziganisha ku cyaha no guhohotera abacitse ku icumu.

    Hari abatekereza ko bashobora kwihisha inyuma y'imbuga nkoranyambaga bakumva ko bashobora gukora ibyaha ntibamenyekane, abo nabo barashakishwa bagafatwa kandi bagakurikiranwa.

    Tuzi ko abantu bafite uburenganzira bwo gutanga ibitekerezo bahabwa n'Itegeko Nshinga, ariko ni uburenganzira bujyana n'inshingano zo gukurikiza amategeko kuko ntabwo ushobora gutanga ibitekerezo ukora ibyaha, ntabwo ushobora gutanga ibitekerezo upfobya cyangwa uhakana Jenoside, icyo gihe urakurikiranwa.

    Wari Umushinjacyaha Mukuru wa Gisirikare, mbere yo kugera kuri izo nshingano, ni ibihe bindi wakoze?

    Naje kuyobora Urwego rw'Ubugenzacyaha RIB mvuye mu Bushinjacyaha bwa Gisirikare aho nakoreye hafi imyaka 30. Muri iyo myaka nakoze hafi imyaka 15 mu Bushinjacyaha nshinzwe ibintu bitandukanye, indi myaka 15 nayikoze nk'Umushinjacyaha Mukuru wa Gisirikare (Military Prosecutor General). Navuyeyo mfite ipeti rya Colonel.

    Col Kabanda yamaze imyaka 30 akora mu Bushinjacyaha bukuru bwa gisirikare

    Ubunararibonye mwakuye mu Bushinjacyaha wumva buzagufasha gute muri izi nshingano mwahawe zo kuyobora Ubugenzacyaha?

    Ubushinjacyaha n'ubugenzacyaha ni inshingano zuzuzanya cyane. Zose zihurira ku kintu kimwe cyo gukora iperereza, gushaka ibimenyetso bigamije kugaragaza ukuri ku byabaye. Bitandukanira gusa ku kuba Umushinjacyaha we akomeza akajya mu rukiko gushinja cyangwa gushinjura ucyekwaho gukora icyaha.

    Ku bw'ibyo rero ndahamya neza ko ubunararibonye nakuye mu Bushinjacyaha Bukuru bwa Gisirikare buzamfasha muri izi nshingano nshya zo kugenza ibyaha.

    Ushingiye ku rugendo rwawe, ni iyihe nama ugira abari muri uru rwego ukoramo?

    Kugira ngo utange ubutabera ugomba kuba uri intangarugero, uri inyangamugayo, ntabwo ushobora kugenza icyaha ubwawe ukora ibyaha, rero ubunyangamugayo ni ikintu gikomeye cyane ariko harimo no kwitanga, uri umuntu witangira Abanyarwanda.

    Col Kabanda ni we wa kabiri uyoboye RIB kuva yashingwa

    Amafoto: Kwizera Moses


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ikiganiro-na-col-kabanda-umuyobozi-mushya-wa-rib-yasubije-abavuga-ko-uru-rwego