Author: webrwanda

  • Perezida Ndayishimiye yabaye wa mwana murizi udakurwaho urutozi #rwanda #RwOT

    Ku munsi w'ejo Perezida w'u Burundi Evarisito Ndayishimiye yagiranye ikiganiro na televiziyo y'abafaransa France24 maze atangaza ibihabanye n'imbaraga ziri gukorwa kugirango amahoro agaruke mu burusirazuba bwa Congo. Inzego za Congo n'abahagarariye AFC/M23 bamaze iminsi muri Qatar barebera hamwe icyagarura amahoro dore ko Leta ya Kinshasa yahinduye cyane imvugo yayo ku mutwe wa M23, itakiwita Abanyarwanda, umutwe w'iterabwoba kandi yemera kuganira nayo nyuma yuko Tshisekedi yari yararahiye agasizora.

    Hari kandi ibiganiro hagati ya Leta y'u Rwanda na Kinshasa byaberaga muri Amerika ahgo Perezida Trump yagaragaje ko bitanga icyizere. Imvugo ya Ndayishimiye ibangamiye izi mbaraga ziri gukoreshwa.

    Perezida Ndayishimiye byatangiye agambanira ingabo za EAC aho we aho gukora ubutumwa bwa EAC yafatanyije na FDLR, FARDC na Wazalendo. Aho M23 imukubitiye akanyafu aragenda yigira umwana murizi ashaka kugaragaza ko ikibazo ari u Rwanda.

    Ndayishimye yemereye Tshisekedi ko yahabwa ifaranga ubundi akarimbura M23 ariko niwe waje gusanga M23 imukubise imuvana muri Kivu y'amajyaruguru imugeza ku marembo y'igihugu cye muri Kivu y'Amajyepfo.

    Ndayishimiye asigaye hagati nk'ururimi nyuma yuko abacanshuro birukanwe na SADC ikikura mu mirwano dore ko batashye banyuze mu Rwanda. Ndayishimiye aririza mu itangazamakuru nyamara ntagaragaza uruhare igihugu cye gifite mu mutekano muke mu burasirazuba bwa Congo. Akurikiye amafaranga arashaka kurwanya abenegihugu ariko ntabwo azabigeraho.

    Ingabo za Ndayishimiye zimaze iminsi zihura n'ibibazo mu misozi ya Minembwe aho abasirikari be benshi bishwe abandi barafatwa. Arashaka kwitwaza u Rwanda ngo asobanure instinzwi ye.

    Nubwo yohereje ingabo zirenga ibihumbi 10, Ndayishimiye ntabwo yigeze na rimwe atsinda umutwe wa M23 no mu rugamba na rumwe, ahubwo natuze aturane neza na M23 kuko ishobora kumufungira vuba amazi n'umuriro

    The post Perezida Ndayishimiye yabaye wa mwana murizi udakurwaho urutozi appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/perezida-ndayishimiye-yabaye-wa-mwana-murizi-udakurwaho-urutozi/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=perezida-ndayishimiye-yabaye-wa-mwana-murizi-udakurwaho-urutozi

  • Ubukungu bwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika bwasubiye inyuma bitewe n'impinduka zihutirwa za Donald Trump #rwanda #RwOT

    Ubutunzi bwa Amerika Bwasubiye Inyuma Kubera Impinduka Zihutirwa za Politiki za Donald Trump

    Mu gihe isi ikomeje kugerageza kwisuganya mu bijyanye n'ubukungu nyuma y'ingaruka z'icyorezo cya COVID-19 ndetse n'intambara zitandukanye ku isi, Leta Zunze Ubumwe za Amerika—zizwi nk'ubukungu bwa mbere ku isi—zaranzwe n'ihungabana ritunguranye ry'ubukungu mu mezi make ashize. Iri hungabana rishamikiye ku mpinduka z'ihutirwa n'ibyemezo bitunguranye byafashwe na Perezida Donald J. Trump mu gihe gito amaze agarutse muri politiki ya Leta.

    Nubwo Trump atari ku butegetsi muri White House, ibikorwa bye byo guhindura imiyoborere y'ishyaka ry'Abarepubulikani, gucengera mu miyoborere y'intara zitandukanye, ndetse n'imvugo y'ubucuruzi n'imisoro, byose byatumye ubukungu bw'Amerika busubira inyuma mu buryo butunguranye. Ibi bikaba byaratunguye benshi mu bahanga mu bukungu, abashoramari ndetse n'abaturage ubwabo.

    Impinduka za Politiki zidasobanutse neza

    Donald Trump, wabaye Perezida wa 45 wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika hagati ya 2017 na 2021, yongeye kugaragara nk'umunyapolitiki ufite ijwi rikomeye muri politiki y'Amerika. Nyuma yo gutangaza ko aziyamamariza manda ya kabiri mu matora ya 2024, Trump yahise atangira gutanga ibitekerezo ndetse no gushyira igitutu ku bayobozi bo mu ishyaka rye kugira ngo bagarure 'Trumpism'—imiyoborere ishingiye ku kwikunda, gukumira abanyamahanga, no kurwanya ibihugu bifitanye imikoranire na Amerika.

    Izo mpinduka za politiki, harimo kongera amahoro ku misoro ku bikorera b'ingeri zose, kuvana Amerika mu masezerano mpuzamahanga, no kugabanya cyane inkunga kuri gahunda za Leta n'imiryango idaharanira inyungu, byose byakoze ku mfuruka z'ubukungu bw'igihugu. Abahanga bavuga ko guhindagura politiki mu buryo bwihuse, nko guhagarika inkunga ku mashuri ya tekinike, kugabanya inkunga kuri gahunda z'ubuzima rusange, no gushyiraho imisoro mishya ku bicuruzwa biva mu Bushinwa, byaciye intege amasoko y'ishoramari ndetse bikadindiza urwego rw'ubucuruzi.

    Isesengura ry'Inzego z'Ubukungu Zasubiye Inyuma

    1. Ubucuruzi Mpuzamahanga

    Ibikorwa byo kongera imisoro ku bicuruzwa biva mu Bushinwa byatumye ibigo byinshi bikoresha ibikoresho byo hanze bihura n'igihombo gikabije. Ubushinwa bwahise busubizanya, na bwo bwongera imisoro ku bicuruzwa bikomoka muri Amerika. Ibi byatumye ibigo byohereza ibicuruzwa hanze bihomba amafaranga atari make.

    Ubucuruzi mpuzamahanga bwagabanyutse ku kigero cya 12% mu mezi atandatu ya mbere y'iyi gahunda ya Trump, ndetse ubucuruzi hagati ya Amerika n'Ubushinwa—bwahoze buyoboye isi—bwagabanutse ku kigero cya 22%. Ku ruhande rw'abaguzi, ibi byatumye ibiciro ku isoko bizamuka cyane ku bicuruzwa by'ibanze, bikagira ingaruka ku muturage usanzwe.

    2. Isoko ry'Imari n'Amasoko y'Imigabane

    Amasoko y'imigabane (stock markets) yahuye n'igihombo gikabije kubera gutinya ko iyi politiki nshya ya Trump izateza intambara z'ubukungu zishingiye ku misoro. Ibigo binini nka Apple, Tesla, ndetse na Boeing, byose byatangaje ko byiteguye kugabanya umusaruro bitewe n'izamuka ry'ibiciro by'ibikoresho by'ibanze ndetse no kugabanuka k'amasoko yo hanze.

    Indangururamajwi ya S&P 500 yagabanutseho 7.5% mu gihe cy'ukwezi kumwe gusa, ikaba ari imwe mu mpinduka z'ikirenga zagaragaye kuva mu gihe cy'icyorezo. Ibi byatumye abashoramari benshi bava ku isoko ry'Amerika bajya gushora imari mu bindi bihugu bifite politiki zidasubirwamo.

    3. Ibidukikije n'Imishinga y'Ireme ry'ubuzima

    Politiki nshya ya Trump yo gukuraho ingamba zo kurengera ibidukikije no kugabanya ingengo y'imari ijya mu rwego rw'ubuzima byagize ingaruka ku myumvire y'abaturage ku bijyanye n'iterambere rirambye. Gahunda nka Medicare n'inkunga ku baturage badafite ubushobozi bwo kwivuza zagabanyijweho miliyari 200 z'amadolari mu ngengo y'imari nshya yasabwe na Trump n'abagize inteko imitwe yombi ishyigikiye Repubulika.

    Ibi byatumye imibereho y'abaturage bo mu cyiciro cy'iciriritse irushaho kuba mibi, bitera ubukungu kugabanuka kuko amafaranga menshi yaheraga mu rwego rw'ubuvuzi atakibashije kugera ku bacuruzi bato n'abaciriritse.

    Ibitekerezo by'Abasesenguzi

    Dr. Emily Rosario, impuguke mu bukungu akaba n'umwarimu muri Harvard University, yagize ati:

    'Impinduka za politiki zidasobanutse zifite ingaruka ku bushake bw'abashoramari no ku mizero y'ubukungu. Ubu turi kubona isura nshya y'ubukungu bw'Amerika isubira inyuma kubera icyuho kiri hagati y'ibyemezo bya politiki n'icyifuzo cy'isoko.'

    Abandi basesenguzi barimo n'abahoze mu nama ngishwanama y'ubukungu muri White House bavuze ko ibi bikorwa bishobora gutuma Amerika isubira ku kigero cy'izamuka ry'ubukungu rya munsi ya 1%, ikintu kitigeze kibaho kuva mu 2009.

    Ingamba zifashwe n'Ibanki Nkuru ya Amerika (Federal Reserve)

    Ibanki nkuru ya Amerika (Fed) yahise itangira kugabanya inyungu ku nguzanyo kugira ngo ihoshe ubukana bw'iri hungabana, ariko abasesenguzi bavuga ko bishobora kudahagije. Umuyobozi mukuru wa Fed, Jerome Powell, yavuze ko 'kugarura icyizere ku isoko bisaba politiki zihamye, zidahindagurika uko bukeye n'uko bwije.'

    Uko Abaturage Babyakira

    Abaturage bo hirya no hino mu gihugu batangiye kugaragaza impungenge. Abaguzi basanzwe batangiye kugabanya ikoreshwa ry'amafaranga, nk'uko bigaragazwa n'ibarura ryakozwe n'ikigo Nielsen: ikoreshwa ry'amafaranga ku bicuruzwa bitari iby'ibanze ryagabanutseho 9% ugereranyije n'umwaka ushize.

    Mike Henderson, umucuruzi wo muri Texas, yagize ati:

    'Mu myaka ya Trump ya mbere twabonye impinduka zituma ubucuruzi buzamuka. Ariko ubu ndabona ibintu bihindutse—ntitukiri mu myaka ya 'Make America Great Again'. Duhangayikishijwe n'ahazaza.'

    Ingaruka ku Isi Yose

    Amerika nk'ubukungu bwa mbere ku isi ifite uruhare runini mu mikorere y'ubukungu mpuzamahanga. Iyo isoko ryayo rihungabanye, bituma n'ibihugu bikiri mu nzira y'amajyambere bibura amasoko ndetse bikanahura n'izamuka ry'ibiciro.

    Ibihugu byo muri Amerika y'Amajyepfo, Aziya ndetse na Afurika byatangiye gutakaza amahirwe yo kohereza ibicuruzwa muri Amerika, bikaba biri guhura n'igihombo mu musaruro wa kavukire. Ibi bikaba bishobora gutuma inzego z'iterambere mu bihugu bikiri mu nzira y'amajyambere zibangamirwa mu buryo burambye.

    Ingaruka mu Matora ya 2024

    Iri hungabana rishobora kugira ingaruka zikomeye ku matora ya Perezida wa 2024. Nubwo Trump akomeje kugira igikundiro mu bayoboke be b'indahemuka, abatora batari abafana ba politiki ze bashobora kumuhungira bitewe n'ingaruka z'ibikorwa bye by'ubukungu.

    Ibipimo bya Gallup byerekanye ko 61% by'Abanyamerika batishimiye uburyo Trump abona ubukungu, mu gihe 68% bemeza ko bashyigikiye politiki zihamye, zidahindagurika buri gihe.

    Umusozo: Ahatuganisha Politiki n'Ubukungu

    Nta gushidikanya ko politiki zikorwa n'abayobozi bakomeye nka Trump zigira ingaruka zikomeye ku bukungu, haba imbere mu gihugu ndetse no ku isi yose. Gusubira inyuma kw'ubukungu bwa Amerika byatewe n'impinduka z'ihutirwa, zidasobanutse kandi zishingiye ku nyungu z'igihe gito, bishobora gufatwa nk'isomo rikomeye ku bayobozi b'ahazaza.

    Uko ibihe bigenda bihinduka, isoko ry'ubukungu rikeneye ibikorwa bifite umurongo, ibisobanuro byimbitse, n'impamvu z'ubuyobozi zishyigikira iterambere rirambye aho kugendera ku mahame y'ubwivumbure bwa politiki. Abaturage, abashoramari n'abayobozi bose barimo gusabwa gufata umwanya wo gusubiza amaso inyuma no kuganira ku cyerekezo igihugu kigomba gufata.

    Source : https://kasukumedia.com/ubukungu-bwa-leta-zunze-ubumwe-za-amerika-bwasubiye-inyuma-bitewe-nimpinduka-zihutirwa-za-donald-trump/

  • Biyemeje gushyingura imibiri y'Abatutsi no gufasha abarokotse: Ikiganiro na Gashayija wa Association Zirikana – #rwanda #RwOT

    Ni umuryango wavutse mu 1995, ugamije gufasha abarokotse Jenoside batishoboye mu bibazo byinshi bari basigaranye, ibikomere byo ku mutima no ku mubiri bikiri bibisi.

    Association Zirikana yakoze umurimo ukomeye mu kwita ku barokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, ibaha ibikoresho, isana inzu z'abarokotse, ishyingura imibiri yari ku gasozi, itegura ibikorwa byo kwibuka, guhumuriza abarokotse n'ibindi.

    Mu kiganiro na IGIHE, Umuyobozi wa Association Zirikana, Gashayija Justin, yagarutse ku bihe bikomeye Abatutsi b'i Murama banyuzemo n'ubutwari bwabaranze.

    Yerekanye uburyo bigobotoye agahinda, barababarira n'ibindi bikorwa byo kwimakaza ubumwe n'ubudaheranwa.

    Gashayija yagaragaje ko Jenoside yatangiye nyuma i Murama, bituma n'abo mu zindi komini nk'iya Masango, abo ku Gikongoro, abavuye mu Ruhango, i Nyanza n'ahandi bahahungira.

    Icyakora ntibahabonye ubuhungiro, kuko Interahamwe zigishijwe ndetse zigashishikarizwa kwica Abatutsi, byatumye hagwa abantu benshi cyane.

    Nyuma ya Jenoside, Gashayija wari utuye i Kigali, yigiriye inama yo kwiyegeranya n'abandi bari bamaze kurokoka bakomoka i Murama, bashinga ihuriro ryatangiranye abanyamuryango bagera kuri 50.

    Intego yaryo yari ugutanga umusanzu mu gushyingura imibiri y'abishwe muri Jenoside yari inyanyagiye ku misozi, gufasha abakecuru barokotse no gutekereza uko bazajya bategura gahunda zo kwibuka, gufasha abana kwiga n'ibindi.

    Gashayija avuga ko amateka y'itegurwa rya Jenoside yakorewe Abatutsi amuhora mu mutwe, kuko byose byatutumbye areba kugeza ishyizwe mu bikorwa.

    Yavuze ko mu 1959 no mu 1960 yari umwana muto ariko ubona aho ibintu byerekeza, aho yiboneye Abatutsi bicwa, batwikirwa, inka zabo zikaribwa.

    Mu 1963 yabonye umugezi wa Mwogo uhinduka amaraso ubwo hicwaga Abatutsi bo ku Gikongoro, no mu myaka ikurikiyeho, Abatutsi bakomeza kubaho nabi, babuzwa kwiga.

    Ati 'Bajya bavuga ko ku bwa Habyarimana mu mashuri hariho iringaniza ariko byari amagambo, ahubwo Umututsi wese bamubuzaga kwiga. Nkanjye nari umuhanga mu ishuri, mbura uko niga, Data anjyana mu ishuri ry'imyuga i Hanika. Birambabaza ku buryo naje gusubira mu ishuri nyuma ya Jenoside ngo nivure icyo gikomere, niga amashuri yisumbuye na kaminuza kandi nta kazi nshaka gusaba.'

    Gashayija ababazwa cyane n'ubugome Jenoside yakoranywe kuko abantu bishwe urw'agashinyaguro, aho hari ab'icwaga iminsi itatu, abo batemaga ibice bimwe by'imibiri bakabasiga aho, abo bahambye ari bazima n'abishe bene wabo.

    Gashayija avuga hari ibitangaza bikomeye byabaye mu Rwanda, abantu bakwiye kudaterwa ipfunwe no kuvuga.

    Birimo uburyo Inkotanyi zarokoye abicwaga muri Jenoside yakorewe Abatutsi, n'uburyo abarokotse batihoreye ku babiciye kandi byarashobokaga, byose babifashijwemo n'ubuyobozi bwa Perezida Paul Kagame.

    Ati 'Iyo wumva ubuhamya bw'uwarokotse ugira ngo barabeshya, kuko muri Jenoside bari barapanze ubugome bwinshi, za bariyeri, gushyiraho imbwa zihiga Abatutsi, ariko mu bitangaza by'Imana hakagira abantu barokoka.''

    Yavuze ko hari abana babonye ababyeyi babo bishwe nabi, baracika bagera mu Nkotanyi, nyuma baragaruka bazi ko bagomba kwihorera.

    Ati 'Ariko Imana iduha umugisha itegura Paul Kagame, araza aravuga ngo ni bibi. Yarwanye intambara yo guhagarika Jenoside, anarwana iyo kubuza abantu kwihorera kandi yari intambara ikomeye.''

    Akomeza avuga uko Leta y'ubumwe yabujije abarokotse kubohoza imitungo y'abandi irimo inzu n'ibindi kandi izabo zari zasenyutse, ari na byo byatumye igihugu cyimakaza ubumwe.

    Ababazwa no kubona hari bamwe mu bahamwe n'ibyaha bya Jenoside bagitekereza guhohotera abarokotse, birimo no kubica, nyamara abarokotse bo batuje bakemera gusakaza amahoro mu baturanyi babo.

    Asaba Leta gukomeza kuba maso nk'uko yabikoze na mbere, igasigasira umutekano w'abarokotse Jenoside kugira ngo bareke kubaho mu bwoba kandi icumu ryarunamuwe mu Rwanda.

    Kugeza ubu Association Zirikana ifite abanyamuryango basaga 300 baba i Kigali no mu Karere ka Nyanza.

    Umuyobozi wa Association Zirikana, Gashayija Justin yagaragaje uburyo ubuyobozi bw’u Rwanda bwabigishije ibyo kutihorera, bigatanga umusanzu ukomeye mu kubaka ubumwe bw’Abanyarwanda

    Gashayija Justin avuga ko bafite intego yo gukomeza ibikorwa byo kwibuka Jenoside no kwita ku barokotse

    Uwamahoro Marie Claire ubarizwa muri Association Zirikana, yavuze uko muri Jenoside ibihuru byarushije abantu ubupfura

    Uwamahoro Marie Claire, uvuka mu Nkomero, mu Murenge wa Mukingo, mu Karere ka Nyanza, yatanze ubuhamya bw’uko yarokotse


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/gushyingura-imibiri-y-abatutsi-yari-inyanyagiye-no-gufasha-abarokotse-ikiganiro

  • Abamotari bijejwe ko Leta iri kwiga ku bibazo byabo, bahabwa umukoro – #rwanda #RwOT

    Ni inama yitabiriwe n'Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'ibikorwaremezo, Olivier Kabera, Umuyobozi w'Umujyi wa Kigali, Samuel Dusengiyumva, Umuyobozi mukuru wa Polisi y'u Rwanda (IGP) CG Felix Namuhoranye n'Umuyobozi mukuru wa RURA Evariste Rugigana.

    Ku itariki ya 17 Mata 2025, ni bwo inama y'Abaminisitiri yemeje umushinga w'itegeko rigenga umuhanda rije kuvugurura Itegeko no 34 / 1987 ryo ku wa 17 Nzeri 1987 rigena amabwiriza agenga imihanda n'uburyo bwo kuyigendamo nk'uko ryahinduwe kugeza ubu, rigamije kurinda impanuka ziterwa n'ubuteshuke, uburangare cyangwa ibikorwa bigenderewe.

    Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'ibikorwaremezo yabwiye abakora umurimo wo gutwara abagenzi kuri moto, ko hari byinshi birimo kuvugururwa bijyanye no kuborohereza mu kazi bakora kugira ngo karusheho gukorwa mu buryo bunoze kandi bubafasha gutunga imiryango yabo harimo no kubongerera parikingi mu bice bitandukanye.

    Yabasabye ku ruhande rwabo nabo kwigenzura, abakoraga amakosa bakihatira kuvugurura imikorere kandi ko abazakomeza gufatirwa mu makosa bazajya babihanirwa ari nako abazitwara neza hazashyirwaho uburyo bwo kubashimira imyitwarire myiza bagaragaza.

    Umuyobozi Mukuru wa Polisi y'u Rwanda (IGP), CG Felix Namuhoranye mu ijambo yabagejejeho, yagarutse ku mushinga w'itegeko, ashimangira ko hari ingamba zafashwe zijyanye no kuvugurura imikorere yabo mu buryo buborohereza akazi.

    Yagize ati 'Umushinga w'itegeko rigenga umuhanda wemejwe n'inama y'Abaminisitiri, mu biwugize harimo kuba iminsi umuntu yagombaga kuba yishyuye amande atangwa ku makosa yakozwe mu muhanda iziyongera ikazagera kuri 30 ivuye ku minsi itatu gusa yasabwaga kuba yamaze kwishyurwa.'

    Yakomeje avuga ko 'Rizatangira gukurikizwa mu gihe gito rimaze gusohoka mu igazeti ya Leta, ariko haratangira kurebwa uko hashyirwaho imikorere n'imikoranire iganisha mu njyana y'icyo cyerekezo cy'igihugu.'

    IGP Namuhoranye kandi yabagaragarije ko hazabaho uburyo bw'imicungire y'impushya zo gutwara ibinyabiziga, bujyanye no gushimira abitwara neza no gukura amanota ku bazaba bakigaragara mu makosa yo mu muhanda atandukanye, abasaba gutwara neza igihe cyose bakoresha umuhanda birinda ko byabagiraho ingaruka zirimo gukurwaho amanota bishobora kubakururira guhagarikwa gutwara by'igihe gito n'izindi zitandukanye.

    Umuyobozi w'Umujyi wa Kigali, Samuel Dusengiyumva yashimiye abakora umwuga wo gutwara abagenzi kuri moto, kuba bitabira gahunda z'ibikorwa rusange by'iterambere, abasaba gukomeza gufata neza ibikorwaremezo, kwimakaza imyitwarire yo kwirinda impanuka zo mu muhanda no kurangwa n'isuku birinda guta imyanda ahabonetse hose, ahubwo bakayishyira ahabugenewe.

    Bigeragezo Bernabe, umumotari umaze imyaka 15 atwara abagenzi kuri moto mu mujyi wa Kigali, yavuze ko ibyo bagejejweho muri iyi nama ari inyamibwa kandi ko bibateye akanyamuneza, guhera ubu bagiye gukora ibishoboka byose mu kurwanya amakosa akunze kubagaragaraho.

    Yavuze ko amakosa abatwara moto bajya bakora arimo; abahindura nimero iranga ikinyabiziga bahindura imibare ngo amakosa bakora azitirirwe abandi, abaheka imizigo minini, abiruka iyo bahagaritswe n'umupolisi n'abatwara basinze bavuye mu kabari, avuga ko we na bagenzi be bagiye gufatanya na Polisi mu kurwanya ayo makosa kuko ari ikibazo ku mutekano wo mu muhanda.

    Abatwara abagenzi kuri moto basabwe kuvugurura imikorere birinda amakosa yo mu muhanda

    Umuyobozi Mukuru wa Polisi y'u Rwanda, CG Felix Namuhoranye yavuze ko hari ingamba zafashwe zijyanye no kuvugurura imikorere y'abamotari


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kigali-abamotari-bijejwe-ko-leta-iri-kwiga-ku-bibazo-byabo-bahabwa-umukoro

  • Abarenga 250 basoje amahugurwa ya 'Sous-officier' – #rwanda #RwOT

    Ni amahugurwa y'icyiciro cya 15 yitabiriwe n'abo ku rwego rwa Sous-officier barimo abapolisi 221 n'abo mu Rwego rw'Igihugu rw'igorora (RCS) 30, mu rwego rwo kubongerera ubumenyi n'ubushobozi mu bijyanye no gucunga umutekano n'ituze rusange, iby'ibanze mu kuzuza inshingano mu kazi gakorerwa ku masitasiyo, imyitwarire ya kinyamwuga n'ibindi bitandukanye.

    Muri aya mahugurwa kandi bakoze imenyerezamwuga, mu bikorwa byo gucunga umutekano mu gihe cy'iminsi mikuru mu Mujyi wa Kigali byamaze ibyumweru bine n'ahandi mu gihugu mu gihe kingana n'ukwezi n'igice.

    Banakoze urugendoshuri basura urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali ku Gisozi n' Ingoro ndangamurage yo ku Mulindi w'Intwali mu rwego rwo gusobanukirwa amateka yaranze igihugu.

    Ubwo yasozaga aya mahugurwa ku mugaragaro, umuyobozi Mukuru wa Polisi Wungirije (DIGP) ushinzwe ibikorwa, Vincent Sano, yashimangiye akamaro k'amahugurwa ahoraho ahabwa ba su-ofisiye.

    Yagize ati 'Polisi y'u Rwanda yashyize imbere amahugurwa kuko ariyo nzira yo kubaka abapolisi bakora kinyamwuga. Nk'uko mubizi abapolisi bo ku rwego rwa Sous-officier nibo benshi mu mibare kandi ni nabo benshi twohereza mu bikorwa bya Polisi, kubahugura rero no kubongerera ubumenyi ni ingenzi cyane.'

    yakomeje avuga ko 'Turizera ko amasomo mwahawe azabafasha mu kurushaho kunoza no gukora kinyamwuga akazi ka buri munsi ko gucunga umutekano w'abantu n'ibyabo, kureba ko amategeko yubahirizwa no gukumira ibyaha cyane cyane dufatanya nabaturage n'izindi nzego.'

    DIGP Sano yasabye abasoje amahugurwa kuzashyira mu bikorwa ibyo bize birinda ruswa, ubusinzi gukoresha imbaraga z'umurengera n'ibindi bikorwa byose bihabanye n'indangagaciro za Polisi y'u Rwanda.

    Yabashimiye kandi ikinyabupfura n'umurava byabaranze mu gihe bamaze mu mahugurwa, abizeza ko Polisi y'u Rwanda yiteguye kubaha ibyangombwa byose nkenerwa kugira ngo bubahirize inshingano zabo aho bazoherezwa gukora akazi hose.

    Umuyobozi w'Ishuri rya Polisi ry'amahugurwa, CP Robert Niyonshuti, yavuze ko mu gihe cy'ibyumweru 21 bamaze bahugurwa, bize amasomo atandukanye azabafasha kuzuza neza inshingano zabo.

    Mu masomo bize harimo; Ibikorwa bya Polisi, ubumenyi ku mikoreshereze y'imbunda, Guhosha imyigaragambyo no gucunga ituze mu baturage, ibikorwa byo gucunga umutekano imbere mu gihugu, akarasisi, Indanga gaciro za polisi, ikoreshwa ry'imbaraga n'imbunda, imikoranire ya polisi n'abaturage, uburere mboneragihugu n'andi atandukanye azabafasha mu kazi ka buri munsi.

    CP Niyonshuti yabashimye ku bwitange n'umurava bagaragaje muri aya mahugurwa, abasaba kuzakomeza kurangwa n'imyitwarire myiza aho bazaba bakorera hose.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abarenga-250-basoje-amahugurwa-ya-sous-officier

  • Nyagatare: Abaturage bishyiriyeho ikigega cy'umudugudu bizigamiramo imyaka – #rwanda #RwOT

    Ni ikigega bise Ishema ryacu, kuri ubu gihunitsemo ibigori toni umunani zavuye mu ngo 70. Buri muturage iyo yejeje afata ku byo yejeje agashyira muri iki kigega bakabibika.

    Ibi babikoze kubera amezi arimo Werurwe, Mata, Gicurasi, Ukwakira n'Ugushyingo akunze kugora abahinzi. Iki gihe ni nabwo ibyahunitswe bihabwa abaturage.

    Umuyobozi w'Umudugudu wa Kabuga I, Kimenyi Benjamin, avuga ko kuri ubu bamaze kugeza ingo 70 zijyana umusaruro w'ibigori zikawubika muri iki kigega aho bamaze kugeza toni umunani muri iki gihembwe.

    Ati 'Twabikoze kugira ngo twirinde ibiza n'ibyorezo bishobora kudutera, twabitangiye nyuma ya Covid-19 nyuma yo kubona ukuntu abaturage bacu bagize ikibazo bagasonza tukajya dushakisha inkunga kugira ngo tubagaburire. Twashyizeho rero iki kigega kugira ngo turamutse tugize ikibazo tuzabe dufite ibyo kurya bihagije.''

    Kimenyi yavuze ko kuva iki kigega cyatangizwa nibura mu mezi nka Werurwe, Mata na Gicurasi ari bwo abaturage bakunda guhabwa ibigori bakabishehamo akawunga kakabunganira.

    Mukamusoni Collette utuye muri uyu Mudugudu, yavuze ko iki kigega kigeze kumutabara ubwo yari yarahunitsemo ibilo 100 by'ibigori. Icyo gihe ngo yari yarahinze bitinda kwera kubera n'izuba ryinshi.

    Ati 'Uwo munsi bampaye ibilo 50 by'ibigori ndabisheha nkuramo akawunga kamfasha gutunga umuryango wanjye inzara ntiyanyicira abana. Ubu rero ndi umuhamya w'uko kwizigamira mu Mudugudu wacu byangiriye umumaro.''

    Mugiraneza Emmanuel ufite abana batanu, yavuze ko kwizigamira ibyo wejeje muri iki kigega byamufashije cyane kuko ubusanzwe yajyaga yeza imyaka yose akayigurisha, agakemura ibibazo mu gihe haje inzara akaba yahangayika cyane.

    Yavuze ko abenshi kwizigamira mu ngo zabo bakaba babika ibigori amezi atatu cyangwa ane bigoye cyane ariko kuba babihuriza hamwe binatuma umwe utashoboraga kubibika nawe abasha kwizigamira.

    Umuyobozi w'Akarere ka Nyagatare wungirije ushinzwe iterambere ry'ubukungu, Matsiko Gonzague, yavuze ko iki gikorwa abaturage bo mu Mudugudu wa Kabuga I bakoze ari cyiza ndetse bagiye gushishikariza n'indi midugudu kubikora kuko byabafasha mu kwizigamira.

    Ati 'Ni umuco mwiza kandi ni igikorwa cyiza abandi bakwigiraho, birasaba ko hakorwa ubukangurambaga ku yindi midugudu kugira ngo kiriya gikorwa nabo bagikore babashe kwizigamira.''

    Uretse kwishyiriraho ikigega cy'Umudugudu, abatuye Umudugudu wa Kabuga I bamaze no kwishyura mituweli y'umwaka utaha wa 2025/2026.

    Muri uyu mudugudu bashyizeho ikigega cy'umudugudu kibafasha mu kwizigamira ibyo bejeje

    Mukamusoni avuga ko yigeze guhinga inzara imera nabi, muri iki kigega bamuha ibilo 50 by'ibigori byatumye umuryango we umera neza

    Mugiraneza avuga kwizigamira byamufashije cyane mu gihe yabaga yaragurishije ibyo yari yejeje


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nyagatare-abaturage-bishyiriyeho-ikigega-cy-umudugudu-bizigamiramo-imyaka

  • Komisiyo y'Uburenganzira bwa muntu mu mpungenge ko abakoze Jenoside babonye urwaho bayisubira – #rwanda #RwOT

    Ibyo ni bimwe mu byavugiwe mu gikorwa cyo kwibuka ku nshuro ya 31 abazize Jenoside yakorewe Abatutsi NCHR yakoreye ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Mukarange ku wa 29 Mata 2025.

    Ni igikorwa cyitabiriwe n'abakora muri iyo komisiyo abayobozi mu Karere ka Kayonza ndetse n'abaturage.

    Cyabanjirijwe no gusura igice gishyinguyemo inzirakarengane ziruhukiye mu Rwibutso rwa Jenoside rwa Mukarange zirunamirwa ndetse hashyirwa indabo ku mva mu rwego rwo gusubiza agaciro izo nzirakarengane.

    Perezida wa IBUKA mu Karere ka Kayonza, Ndandabahizi Didace yasobanuye ko Urwibutso rwa Jenonside rwa Mukarange ruruhukiyemo inzirakarengane zirenga 9000 zirimo n'iy'Abatutsi baguye kuri Paruwasi ya Mukarange ku wa 12 Mata 1994 n'indi yakuwe mu zindi nzibutso zahujwe.

    Perezida wa NCHR, Umurungi Providence yavuze ko Leta y'ubumwe ikora uko ishoboye kose mu kubaka ubumwe bw'Abanyarwanda, gusa agaragaza ko ibibera mu Karere u Rwanda ruhereyemo bigaragaza ko abasize bakoze Jenoside mu Rwanda babonye icyuho bakongera.

    Yagize ati 'Ibibera hirya mu bituranyi bigaragaza ko abakoze Jenoside babonye undi mwanya babisubira ariko dufite imbaraga n'ubushobozi ntitukiri ba bandi. Dufite imiyoborere myiza ubu aho Umunyarwanda ageze nta waza ngo amumeneremo amwangishe mugenzi we cyangwa umuturanyi we.'

    Umurungi yakomeje agaragaza ko ariko buri Munyarwanda afite inshingano zo kwamagana abashaka gusenya Igihugu kuko kigikomeje kwiyubaka mu gihe hari abashaka ko gisubira aho cyavuye.

    Umurungi yongeyeho ko Leta yashyizeho NCHR kugira ngo yimakaze iyubahirizwa ry'Uburenganzira bwa Muntu mu Rwanda kuko bwahonyowe mu buryo ndengakamere muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 kandi ko bitazasubira ukundi.

    Umuyobozi w'Akarere ka Kayonza, Nyemazi Jean Bosco yavuze ko muri ako karere Jenoside yakoranywe ubukana bukabije.

    Yavuze ko mu Batutsi bagera kuri 40.000 baguye muri Kayonza kuri ubu habonetse gusa imibiri itageze ku bihumbi 30.000, kuko hari imwe yaroshywe mu migezi n'ibiyaga indi yangizwa n'inyamaswa zo muri Pariki y'Igihugu y'Akagera.

    Muri icyo gikorwa, Komisiyo y'Igihugu y'Uburenganzira bwa Muntu yaremeye abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi babiri bo muri Kayonza, aho umwe yahawe inka yo kumushumbusha iyo bamwibye undi we ahabwa inkunga yo kugura ibikoresho byo gushyira mu nzu yubakiwe.

    Uyu mukecuru yahawe inkunga yo kugura ibikoresho byo mu nzu

    Komiseri muri Komisiyo y’Uburenganzira bwa Muntu, Kaboneka Francis ari mu batanze ikiganiro

    Perezida wa Komisiyo y'Igihugu y'Uburenganzira bwa Muntu, Umurungi Providence, yavuze ko abakoze Jenoside bari mu mahanga babonye urwaho bakongera kuyikora

    Umuyobozi w'Akarere ka Kayonza, Nyemazi Jean Bosco yasabye abaturage gutanga amakuru y’ahakiri imibiri

    Perezida wa IBUKA mu Karere ka Kayonza, Ndindabahizi Didace yasobanuye amateka ya Jenoside muri Mukarange


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/komisiyo-y-uburenganzira-bwa-muntu-mu-mpungenge-ko-abakoze-jenoside-babonye

  • Perezida Ndayishimiye yongeye gushinja u Rwanda gushaka gutera igihugu cye – #rwanda #RwOT

    Yabigarutseho mu kiganiro yagiranye na France 24, cyagarukaga ku mutekano mu Burasirazuba bwa Congo.

    Ndayishimiye yavuze ko nyuma y'ibiganiro bimaze iminsi bikorwa n'amasezerano yasinywe hagati y'u Rwanda na RDC bigizwemo uruhare na Amerika n'ubuhuza bwa Qatar, buri wese azi ikibazo gihari kandi ko hari icyizere ko amahoro ashobora kuboneka.

    Ati 'Bitari ibyo, ubu ibintu bimeze nabi.'

    Ndayishimiye yavuze ko hakiri ibimenyetso bigaragaza ko u Rwanda rushaka gutera igihugu cye, nubwo rwo rukomeje kubihakana.

    Ati 'Dufite amakuru, tuzi gahunda y'u Rwanda kandi dufite n'ibimenyetso. Ibyo bimenyetso bishingiye ku kuba rugifite abantu bagize uruhare mu mugambi wa Coup d'état yo mu 2015.'

    'Rurashaka kubifashisha nk'uko rwifashishije M23 muri RDC ruvuga ko ari Abanye-Congo. Umugambi warwo ni ukubifashisha ruvuga ko ari Abarundi mu gihe ruzaba ari u Rwanda.'

    Ndayishimiye yavuze ko ibyo bimuteye impungenge gusa ngo kuko intambara ishobora guhagarara muri RDC, bishobora kuzagorana ku Rwanda kugira ngo 'rubashe gutera u Burundi'.

    Perezida w'u Burundi yavuze ko u Rwanda rushaka kwihisha inyuma Umutwe wa RED Tabara. Ngo rwanagize uruhare mu bikorwa by'iterabwoba byibasiye u Burundi mu bihe bitandukanye ari yo mpamvu igihugu cye gikomeje kuba maso.

    Yavuze ko hashize igihe kinini atavugana na Perezida Kagame kuko ubwo baheruka kuvugana bari mu biganiro byo gushakira amahoro RDC, kandi ko icyo gihe yamwijeje ko abo bantu bazashyikirizwa ubutabera bw'u Burundi.

    U Rwanda ntirwemera ibirego by'u Burundi

    Muri Gashyantare uyu mwaka, Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga w'u Rwanda, Olivier Nduhungirehe, yabwiye IGIHE ko u Burundi aribwo bufite umugambi wo gutera u Rwanda ndetse ko byanarenze kuba mu mvugo, bikanatangira kugeragezwa.

    Ati 'Abarundi nibo bohereje abasirikare kurwana, kurwanirira ingabo za Congo, kurwanya M23 binajyanye no kurwanya u Rwanda ndetse hari imvugo zo kurwanya u Rwanda. Izo mvugo avuga zo gushaka gutera u Rwanda ntabwo zitangaje.'

    U Burundi bwashyize imbaraga hamwe na RDC, byiyemeza gukuraho ubutegetsi bw'u Rwanda, bunakusanya imitwe irimo FDLR na Wazalendo kugira ngo babafashe muri uwo mugambi.

    Nubwo Ndayishimiye avuga ibi, hashize igihe abayobozi b'ibihugu byombi bahura bakaganira ku buryo bwo guhosha umwuka mubi uri hagati y'impande zombi.

    Muri Werurwe, Nduhungirehe yagize ati 'U Rwanda n'u Burundi biri mu nzira nziza yo guhagarika ubushyamirane no kumvikana, mu gihe ibiganiro bikomeje hagati y'abayobozi bo mu bihugu byombi.'

    Impamvu u Rwanda rudatanga abakekwaho Coup d'état i Burundi

    Abo bantu bakekwaho kugira uruhare mu mugambi wa Coup d'état yo gushaka guhirika ubutegetsi bwa Perezida Pierre Nkurunziza mu 2015.

    U Rwanda rwakunze kuvuga ko rudashobora gutanga aba bantu kuko byaba binyuranye n'amategeko mpuzamahanga agenga impunzi.

    Rwasinye amasezerano n'Umuryango w'Abibumbye avuga ko iyo wakiriye umuntu avuga ko ahunze, ntumusubiza iwabo cyane iyo Loni yamuhaye ibyangombwa ikemera ko ari mpunzi.

    Ruvuga ko rwohereje aba bantu rwaba rwishe nkana amategeko rwasinye, kandi nta n'ikindi gihugu cyabikora.

    Leta y'u Burundi mu myaka yashize, yashyikirije u Rwanda urutonde rw'aba bantu. Ivuga ko gushyikirizwa aba bantu ari kimwe mu bizatuma umubano w'ibihugu byombi wongera kumera neza.

    Mu gihe u Rwanda ruvuga ko rudashobora kubasubiza u Burundi, igishoboka ni ugushaka ibindi bihugu byabakira.

    Perezida w'u Burundi, Evariste Ndayishimiye, yatangaje ko u Rwanda rufite umugambi wo gushaka kumutera


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ndayishimiye-yongeye-gushinja-u-rwanda-gushaka-gutera-igihugu-cye

  • Ibintu 10 byahitanye abaturarwanda mu 2024 – #rwanda #RwOT

    Raporo izwi nka 'Rwanda Vital Statistics Report', yashyizwe hanze muri Mata 2025, igaragaza ko abagabo bapfuye mu 2024 ari 19.843 mu gihe abagore bapfuye ari 16.178.

    Ni imibare igaragaza ko abapfuye bangana na 42,9% bishwe n'indwara zandura, abapfuye bazize indwara zitandura bagera kuri 47,7% na ho abazize urugomo, impanuka cyangwa kwiyahura bangana na 9,4%.

    Akarere ka Gasabo ni ko kapfushije abantu benshi, bageze ku 1957, gakurikirwa na Nyagatare hapfuye abantu 1608, i Rubavu hapfuye 1527 na ho i bugesera hapfuye abantu 1476.

    Urusobe rw'indwara z'umutima rwahitanye abantu benshi mu bapfiriye mu ngo zabo, bagera kuri 1.822, gutera gake cyane cyangwa guhagarara k'umutima byahitanye abantu 1.339, ibibyimba byo mu rwungano ngogozi byahitanye abantu 966, SIDA ihitana abantu 692, mu gihe stroke yishe 587.

    Ibyahitanye abantu benshi bapfiriye kwa muganga mu 2024 harimo kuvuka umwana atagejeje igihe n'abavukana ibiro bike bagize 9,6% by'impfu zandikiwe kwa muganga, ibikomere abana bahura na byo mu gihe bavuka (Birth asphyxia and birth trauma) byihariye 4,1%, kwangirika k'udutsi tujyana amaraso mu bwonko byihariye 3,3%, kwangirika kw'impyiko bituma zidashobora gukora uko bikwiye byahitanye 2,7% by'abapfiriye kwa muganga mu gihe SIDA yahiciye 2,4%.

    Ikigereranyo cy'abana bari munsi y'imyaka itanu bapfa cyariyongereye ugereranyije na 2023 kuko bavuye kuri 37,9 ku bana 1000 bagera kuri 39,4 ku bana igihumbi bavuka.

    Mu myaka ishize kandi imibare y'abantu bapfa mu gihugu igenda yiyongera cyane. Nk'urugero mu 2021 hari hapfuye abantu 19.797, mu mwaka wakurikiyeho bagera kuri 25.567, na ho mu 2023 baba 32.853.

    Ishami ry'umuryango w'Abibumbye ryita ku buzima OMS, rigaragaza ko mu 2021 indwara y'umutima ituma amaraso n'umwuka mwiza biba bike mu mitsi ikura amaraso mu mutima iyajyana mu bice bitandukanye by'umubiri iba yazibye cyangwa ikaba mito cyane yishe abantu benshi ugereranyije n'izindi kuko bageze kuri miliyoni 8,9.

    Ibyishe Abanyarwanda benshi mu 2024 birimo indwara z’umutima, Stroke, SIDA n’izindi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ibintu-10-byahitanye-abaturarwanda-mu-2024

  • Vivo Energy igiye kwishyurira amafaranga y'ishuri abana 60 bafite ubumuga bwo kutabona – #rwanda #RwOT

    Byabereye ku ishuri rya HVP Gatagara, ishami rya Rwamagana, ku wa 29 Mata 2025, binyuze mu bukagurambaga bwa Vivo Energy Rwanda bwitwa 'Tugendane' bugamije gushaka ubushobozi bwo kwita ku bafite ubumuga, ku bufutanye na Jordan Foundation.

    Abanyeshuri 60 bazishyurirwa amafaranga y'ishuri, HVP Gatagara ihabwa imashini zifasha abanyeshuri gusoma no kwandika, inkoni zibafasha kugenda n'ibindi.

    Visi Perezida Ushinzwe Ibikorwa muri Vivo Energy Group, Hans Paulsen, yavuze ko ubu bukangurambaga buhuje neza n'indangagaciro zayo zo kubaha ikiremwamuntu no kwita ku bababaye.

    Ati 'Ni ngombwa kwibuka ko tudakwiye gusiga n'umwe inyuma. Aba bana bafite inzozi n'icyerekezo, nubwo bafite ubumuga bwo kutabona ntitwakabaye twibagirwa ko na bo bakeneye amahirwe angana n'ay'abandi. Ibi rero ni byo Vivo Energy iri gukora kugira ngo buri wese abashe kugera ku nzozi ze.'

    Umuyobozi w'Ishuri rya HVP Gatagara, Ishami rya Rwamagana, Barindira Jean Damascene, yavuze ko ubufasha bahawe buzatuma abanyeshuri biga neza.

    Ati 'Imbogamizi duhura na zo cyane ni ibikoresho, iyo mwana atabihawe kwiga biramugora, ibyacu ntabwo bimeze nk'ibyo mu yandi mashuri asanzwe, birihariye. Ubu twari dufite imashini zibafasha gusoma 50 mu 166 biga hano, izibafasha kwandika 30 n'izisohora impapuro ebyiri gusa, ni nke ukurikije abana twigisha.'

    Umunyeshuri mu mwaka wa kane w'amashuri yisumbuye, Uwizeyimana Anitha, yavuze ko kubera imiryango bamwe baturukamo itifashije hari abagiye badindizwa no kubura amafaranga y'ishuri, birimo guhagarika kwiga igihe runaka.

    Yahamije ko bari bafite ibikoresho by'ikoranabuhanga bike kuko abana hafi 20 bahurira kuri mudasobwa imwe.

    Manirakiza Damascene wiga mu mwaka wa kabiri w'amashuri yisumbuye, yavuze ko inkunga y'ibikoresho bahawe igiye kubafasha kujya babonera ku gihe impapuro bakoresha mu myigire, kandi ko n'abagize amahirwe yo kwishyurirwa amafaranga y'ishuri ubu bagiye kwiga batekanye noneho.

    Umuyobozi Mukuru wa Vivo Energy Rwanda, Djiby Diene, yavuze ko ari intego ya Vivo Energy Rwanda, gufasha no gukangurira abafatanyabikorwa n'abandi bose kugira uruhare mu gufasha abana bafite ubumuga, kuko kwiga kwabo bisaba ibikoresho bihenze n'amafaranga menshi.

    Bahawe ibikoresho byifashishwa mu gusohora impapuro zikorerwaho ibizamini

    Ikigo cya HVP Gatagara cyigamo abana bafite ubumuga bwo kutabona bagera ku 166

    Abayobozi ba Vivo Energy Rwanda basuye abana aho bigira kugira ngo bamenye ibikoresho babura bishakirwe ibisubizo

    Abana bafite ubumuga bwo kutabona biga mu ishuri rya HVP Gatagara bahawe ibikoresha bizabafasha mu myigire yabo na Vivo Energy Rwanda

    Basusurukijwe n’umuhanzi w’umunyarwandakazi Aline Sano mu ndirimbo ze zitandukanye

    HVP Gatagara yahawe inkunga yo kugura ibikoresho bifasha abana gusoma no kwandika

    Vivo Energy Rwanda yavuze ko ishyira imbere ubuzima bwa muntu


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/vivo-energy-rwanda-igiye-kwishyurira-amafaranga-y-ishuri-abana-60-bafite