Author: webrwanda

  • The Ben yakuruye umwuka mubi hagati y'abahanzikazi 2 bo muri Uganda #rwanda #RwOT

    Amakimbirane hagati ya Fille na Rema araturuka ku ndirimbo The Ben yafatanyije na Rema yitwa ' This is love' kuri ubu ikunzwe. Fille avuga ko uyu mushinga Rema yawumwibye.

    Amakuru ivuga ko The Ben yari yabanje gukorana iyi ndirimbo na Fille mu buryo bw'amajwi, ariko nyuma abivamo, ayikorana na Rema Namakula nkuko Ugblizz yabitangaje.

    Ni nyuma y'amakuru yageze kuri The Ben ko gukorana iyi ndirimbo na Rema Namakula byari gutuma ica ibintu muri Uganda no mu karere.

    Kuri ubu nk'uko aya makuru abivuga, Fille Mutoni n'umugabo we, MC Kats baravumira ku gahera Rema ku bwo kubatwara uwo mushinga w'indirimbo.

    Iki kinyamakuru ariko nticyavuganye na The Ben ngo agire icyo agitangariza ku bivugwa.

    Source : http://umuryango.rw/imyidagaduro/article/the-ben-yakuruye-umwuka-mubi-hagati-y-abahanzikazi-2-bo-muri-uganda

  • Minisitiri Munyangaju yongeye guha Amavubi ubutumwa bwa Perezida Kagame #rwanda #RwOT

    Mu butumwa yashyize kuri Twitter, Minisitiri Munyangaju yavuze ko Amavubi yamwijeje intsinzi.

    Ati ' Mu nama twagiranye n'Amavubi yiyemeje gushimangira ko atari ayo kwitonderwa ahubwo ari ayo gutinywa! #Tubadwinge Natwe i #Rwanda dufane, twishimane nabo tubari inyuma kandi twubahiriza ingamba zo kwirinda #COVID19 #NtabeAriJye.'

    Amavubi nayo abinyujije kuri Twitter yagaragaje ko yishimiye kongera kuganirizwa na Minisitiri Munyangaju Mimosa ndetse akayagezaho ubutumwa bwa Perezida Kagame.

    Ati ' Wakoze cyane kongera kureba uko tumerewe Minisitiri Munyangaju, ubufasha bwanyu ni ntagereranywa. Wakoze kandi kutugezaho ubutumwa bwa Nyakubahwa Perezida Kagame, turabasezeranya kujya muri uyu mukino dufite intego yo kuzamura ibendera ry'u Rwanda.'

    Byitezwe ko ababanza mu kibuga barimo Kwizera Olivier,Emery Bayisenge byitezwe ko yongera gutangira mu mutima w'ubwugarizi afatanya na Mutsinzi Ange mu gihe Mangwende na Omborenga Fitina buzuza ubwugarizi.

    Hari amakuru avuga ko Twizeyimana Martin Fabrice ashobora kubanza mu kibuga we na Sefu, Hakizima Muhadjiri, na Byiringiro Lague ushobora kongera kubanza mu kibuga.

    Muri ba rutahizamu harimoTuyisenge Jacques na Sugira Ernest watsinze igitego cyakoze ikinyuranyo ku mukino wa Togo.

    Guinea iraza kuba idafite abarimo rutahizamu Sékou Oumar Yansané Akale, Moussa Condé ukina hagati mu kibuga na myugariro Mohamed Kalil Traoré bose bafite imvune, gusa abakinnyi barimo Yakhouba Gnagna Barry umaze gutsinda ibitego bitatu ndetse na Morlaye Sylla ni abo kwitondera.

    Ikipe ikomeza hagati y'u Rwanda na Guinea izahura na Mali muri ½ kizakinirwa kuri Stade ya Japoma ku wa Gatatu tariki ya 3 Gashyantare 2021.

    Ni ku nshuro ya kane u Rwanda rugiye guhura na Guinea mu marushanwa atandukanye, aho bwa mbere hari mu Gikombe cya Afurika cya 2004, ibihugu byombi byanganyije igitego 1-1 mu matsinda.

    Byongeye guhurira mu itsinda rimwe mu gushaka itike y'Igikombe cya Afurika cya 2019, Guinea itsinda u Rwanda ibitego 2-0 mbere yo kunganya igitego 1-1 mu mukino wo kwishyura wabereye i Kigali.

    Source : http://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/minisitiri-munyangaju-yongeye-guha-amavubi-ubutumwa-bwa-perezida-kagame

  • Abajenerali Bakuru ba Uganda bavanywe mu Nama Nkuru ya Gisirikare #rwanda #RwOT

    Abandi basirikare bakuru batowe ni Lt Gen Wilson Mbadi, Lt Gen Peter Elwelu na Lt Gen James Mugira.

    Abatowe bose hamwe ni barindwi mu bandi 17 bari biyamamaje.

    Minisitiri w’umutekano General Elly Tumwine yashakaga gutorerwa manda ya Gatandatu ariko byanze.

    Abajenerali batowe harimo na Gen Peter Elwelu usanzwe ahagarariye Ingabo zirwanira ku butaka.

    Perezida Museveni yageze ahabereye amatora ari muri Kajugujugu ya gisirikare.

    Amatora yebereye mu kigo cya gisirikare kiri ahitwa Bombo ageza ijambo ku basirikare bari aho.

    'The Independent’ yanditse ko Perezida Museveni yarangije ijambo ahita yurira indege kuko atemerewe kwitabira ariya matora.

    James Mugira ni umwe mu basirikare bakuru bashyizwe muri iriya nama ariko utazwi cyane mu Karere Uganda iherereyemo.

    N’ubwo ari uko bimeze ariko amaze igihe mu ngabo za Uganda ubu akaba ari afite ipeti rya Lieutenant General.

    Mugina yigeze kuba Umuyobozi Mukuru w’Urwego rw’ubutasi bwa gisirikare rwitwa Chieftaincy of Military Intelligence ndetse aza no kuyobora umutwe w’ingabo zikoresha ibitwaro biremereye iri i Masaka.

    Source : https://www.imirasire.rw/?Abajenerali-Bakuru-ba-Uganda-bavanywe-mu-Nama-Nkuru-ya-Gisirikare

  • Kamonyi-Ngamba: Bashakira amazi mu twobo two mu mucanga, ubuyobozi buti 'murasubizwa vuba' #rwanda #RwOT

    Benshi mu baturage bo mu kagari ka Kabuga, Umurenge wa Ngamba, Akarere ka Kamonyi, bamaze imyaka myinshi nta mazi meza bagira. Bafukura utwobo mu mucanga, ukayungurura amazi yari ibirohwa bakayavoma, ari nayo bakoresha imirimo yabo ya buri munsi harimo no kuyanywa. Ubuyobozi buravuga ko nta gihindutse mu cyumweru kimwe hatangira imirimo yo kubaka umuyoboro w'amazi meza.

    Ni k'umugezi wa Nyamagana, aho uhageze utabura utwobo tw'amazi abaturage bafukuye ndetse barimo bavoma amazi bajyana mu ngo, bitanabuza ko ufite inyota avoma akinywera. Bavuga ko aya mazi ariyo bakoresha mu mirimo yabo ya buri munsi.

    Turagiwenimana Emmanuel, avuga ko kubona amazi aha hantu bisaba ko uje kuvoma abanza gufukura akobo, kubera ko ari mu mucanga, agategereza umwanya amazi akiyungurura agasa neza kuko ubusanzwe amanuka ari ibiziba, ubundi bakagenda bavoma kugeza buri wese abonye ayo akeneye. Avuga ko ari ikibazo kimaze igihe kandi ko ubuyobozi bukizi imyaka myinshi ishize.

    Karekezi Yonasi, kumyaka isaga 70 avuga ko uyu mugezi wa Nyamagana ariwo benshi bavomaho amazi igihe kinini gishize, ko ushaka amazi agenda agafukura akobo mu mucanga, hanyuma amanuka ari ibiziba agakomeza, umucanga ukayungurura amazi bakavoma.

    Aya mazi ntabwo abayavoma cyangwa se abagenzi batinya kuyanywa bakiyadaha mukobo.

    Uyu mugezi wa Nyamagana, uretse kuba ariwo abaturage bakesha amazi bavuga ko ariyo meza bafite, banavuga ko ubusanzwe ari umugezi ubahangayikishije kuko iyo imvura ikubye, abana biga bahita basabwa gutaha iwabo uko byaba biri kose ngo kuko iyo huzuye uwawambutse arara hakurya yawo.

    Gusubizwa kw'abaturage kuri hafi, Miliyoni 60 z'ibikorwa by'ibanze zimaze kuboneka;

    Tuyizere Thaddee, umuyobozi w'agateganyo w'Akarere ka kamonyi ashimangira ko iki kibazo koko kimaze igihe ariko ko ubu bari gukoza imitwe y'intoki kubisubizo kuko bafite abafatanyabikorwa barimo gukorana mu rwego rwo kugeza amazi meza kuri aba baturage, aho ndetse ngo bamaze kwakira igice cya mbere cy'inkunga kingana na Miliyoni 60 z'amafaranga y'u Rwanda.

    Agira ati' Akagari ka Kabuga mu by'ukuri kari akantu hagoye kugera, hari n'ibikorwa remezo navuga ko bidahagije. Cyane cyane hano navuga ko bagira ikibazo gikomeye cy'amazi, hari umuyoboro wari warakozwe cyera n'abafatanyabikorwa ariko mu gihe cy'ibiza uza gutwarwa ku buryo ubu navuga ko rwose kubona amazi muri aka gace biragoye, noneho no kubera imiterere yaho nta n'amasoko ahari, ubu rero ubona abaturage rwose amazi bavoma ari ibinamba, ariko twakomeje gukora ubuvugizi, hari umushinga wakozwe ndetse ubonerwa n'ingengo y'imari kuburyo amafaranga igice cya mbere twamaze kukibona tugiye kuwutangira'.

    Meya Tuyizere, avuga ko nta gihindutse mu cyumweru gitaha bashobora kuza gushyira ibuye ry'ifatizo ahazakorerwa ibi bikorwa byo gutangiza umuyoboro uha amazi meza abaturage. Avuga kandi ko muri Miliyoni 60 bamaze kwakira, zizafasha mu guha abaturage amazi, nyuma hakaba igice cya 2 kizaza mukwagura ibikorwa byo kwegereza amazi umuturage umaze igihe avoma ibirohwa.

    Munyaneza Theogene / intyoza.com

    Source : http://www.intyoza.com/kamonyi-ngamba-bashakira-amazi-mu-twobo-two-mu-mucanga-ubuyobozi-buti-murasubizwa-vuba/

  • Akayabo amasezerano ya Lionel Messi na FC Barcelona azarangira atwaye kamaze kumenyekana #rwanda #RwOT

    Messi aheruka kugirana amasezerano na FC Barcelona mu mwaka wa 2017 ariko muri iyi myaka mike basinyanye iki gihangange cyo muri Argentina kizabasha kwinjiza akayabo ka miliyoni 555 z'mayero (£492m) narangira mu mpeshyi y'uyu mwaka.

    Ikinyamakuru El Mundo Deportivo cyavuze ko aamasezerano y'imayaka 4 Messi yasinye azamubyarira aka kayabo gusa iyo Barcelona yemera kumurekurira Ubuntu mu mpeshyi ishize yari kugabanuka.

    Iki kinyamakuru cyavuze ko aya masezerano ya Messi azasenya FC Barcelona,arimo ibice bitandukanye yaba umushahara,ibyo kwamamaza,n'ibindi bitandukanye birimo n'imisoro.

    Messi ngo yahabwaga miliyoni138 z'amayero (£122m) buri mwaka nk'umushahara we.Yahawe miliyoni 115 z'amayero (£102m) kubera ko yemeye kongera amasezerano.Yanahawe miliyoni 79 z'amayero (£69m) z'uko yemeye kuba indahemuka akaguma I Camp Nou.

    El Mundo ivuga ko nubwo Messi asigaje amezi 5 ku masezerano ye ariko ngo amaze kwinjiza miliyoni 511 z'amayero ndetse aya mezi asigaye azayakusanyamo akayabo.

    Amakuru aravuga ko kuba aya makuru y'ibanga y'amasezerano ya Messi yagiye hanze bishobora kwangiza umubano w'ikipe nawe ndetse bivugwa ko FC Barcelona ishobora gukomeza guhangayika cyane kubera uyu mushahara igenera Messi.

    Amakuru avuga kandi ko FC Barcelona yaguye mu gihombo gikomeye kubera Covid-19 ariyo mpamvu yafashe inguzanyo ya miliyari 1.2 z'amapawundi muri 2019-20 ndetse ngo harimo ideni ry'igihe gito rya €720m (£638m), arimo €266m (£236m) bagomba kuba bishyuye bitarenze kuwa 30 Kamena.

    FC Barcelona yahagaritse kugura abakinnyi kubera ubukene ndetse ngo irifuza gusaba abaterankunga bayo ideni rya miliyoni 89 z'amapawundi yo gushora ku isoko mu mpeshyi.

    Source : http://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/akayabo-amasezerano-ya-lionel-messi-na-fc-barcelona-azarangira-atwaye-kamaze

  • CHAN 2020: Indirimbo 5 zabahanzi Nyarwanda z… – #rwanda #RwOT

    Muri iyi minsi amaso ya benshi ari gukurikirana Shampiyona y'Afurika y'Abakinnyi bakina imbere mu bihugu byabo 'CHAN' riri kubera mu gihugu cya Cameroon. U Rwanda rufite umukino ukomeye uyu munsi aho ruza gucakirana n'ikipe ya Guinea mu gushaka itike ya ½ mu mikino ya CHAN 2020.

    Mbere y'umukino na nyuma hacurangwa indirimbo z'abahanzi batandukanye bo ku Isi; iziganje ni iz'abahanzi bo mu Rwanda zamaze igihe n'inshya zasohotse muri Mutarama 2021.

    Mbere y'umukino wahuje Amavubi na Maroc kuri Stade de la Réunification hakinwe indirimbo z'abahanzi bo mu Rwanda. Ndetse no ku mukino Amavubi yakinnye na Togo kuri Limbe Omnisports Stadium nabwo hakinwe indirimbo z'abahanzi nyarwanda.

    INYARWANDA yavuganye na Uwimana Clarisse Umunyamakuru wa B&B Fm uri kumwe n'ikipe y'Igihugu Amavubi, avuga ko mbere y'umukino wahuje Amavubi na Togo n'umukino w'Amavubi na Morocco, abari ku buhanga bw'ibyuma bakinnye indirimbo z'abahanzi nyarwanda, ibyishimo bitaha ku mutima ya benshi.

    Yavuze ko ikirenze kuri ibi, ariko uko impuzamashyirahamwe CAF yashyize ku mbuga nkoranyambaga zayo amashusho yumvikanamo indirimbo 'KAO' y'umuhanzi Kevin Kade ubwo abakinnyi bitegura kujya mu kibuga

    Ati 'Mbere y'imikino y'ikipe y'igihugu y'u Rwanda nagiye kumva numva bakinnye indirimbo 'Ikanisa' numva ndumiwe nyine kumva indirimbo y'abahanzi Nyarwanda nyuma gato ndibutse bashyizemo na 'Naremeye' indirimbo ya The Ben…'

    'Byakomeje gutyo mbere ya buri mukino w'ikipe y'igihugu y'u Rwanda bakajya bakina indirimbo z'abanyarwanda zirimo 'Kao', 'Helena' indirimbo ya Marina na Social Mula”.

    Akomeza ati 'Bazakiriye (indirimbo) neza pe cyane nk'Abanyarwanda baba aha bashyizeho indirimbo ya The Ben bajya mu bicu gusa narabyishimiye nk'indirimbo 'KAO' yo na CAF yarayipositinze. Rero ni ikintu kiza.'

    N.B: Imibare y'abantu bamaze kureba izi ndirimbo yafashwe ejo ku wa Gatandatu tariki 30 Mutarama 2021.

    1.'Ikanisa' y'abahanzi bo mu The Mane

    KANDA HANO WUMVE INDIRIMBO ‘IKANISA’ Y’ABAHANZI BO MURI THE MANE FT BAD RAMA

    Iyi ndirimbo 'Ikanisa' yasohotse ku wa 2 Nzeri 2020, imaze kurebwa n'abantu 1,538, 387 iherekejwe n'ibitekerezo birenga 508. Yaririmbyemo umuhanzi Calvin Mbanda, abahanzikazi Marina na Queen Cha na Bad Ram Umuyobozi wa The Mane.


    2.Indirimbo 'KAO' y'umuhanzi Kevin Kade

    Uyu muhanzi ni umwe mu babarizwa muri Label Incredible Records ya Bagenzi Bernard. Umwaka wa 2020 wasize yigaragaje nk'umwe mu bagomba guhangwa amaso no gushyigikirwa.

    KANDA HANO WUMVE INDIRIMBO ‘KAO’ Y’UMUHANZI KEVIN KADE

    Indirimbo ye yise 'KAO' yasohotse ku wa 1 Nzeri 2020 imaze kurebwa n'abantu 290, 281. Yamuhaye igikundiro kidasanzwe kuko byarenze gucurangwa mu Rwanda igera no kuri Televiziyo zikomeye. Ibitekerezo biri kuri iyi ndirimbo birenga 140.


    3.'Helena' y'umuhazi Platini

    KANDA HANO WUMVE INDIRIMBO ‘HELENA’ Y’UMUHANZI PLATINI P

    Mu biganiro bitandukanye ari kugirana n'itangazamakuru muri iki gihe, Platini ari kuvuga ko ari mu rukundo na 'Helena'. Yaririmbye umukobwa ufite umubiri n'ikimero nk'icya Shaddy Boo akagira n'amaguru meza nk'ay'umuhanzikazi Butera Knowless.

    Iyi ndirimbo iri kuryohereza benshi muri iki gihe cy'intangiriro z'umwaka wa 2021. Yasohotse ku wa 23 Mutarama 2021, imaze kurebwa n'abantu 115, 608; iherekejwe n'ibitekerezo birenga 400.


    4.Indirimbo'Naremeye' y'umuhanzi The Ben

    “>Umuhanzi Mugisha Benjamin uzwi nka The Ben ku wa 08 Kamena 2019 yasohoye amashusho y'indirimbo ye yise 'Naremeye'. Ni imwe mu ndirimbo z'uyu muhanzi ziryohera benshi bari mu rukundo nawe arimo.

    Imaze kurebwa n'abantu 2, 372, 272. Yatanzweho ibitekerezo birenga 793. Nubwo iyi ndirimbo imaze imyaka ibiri isohotse ariko iracyumvikana henshi harimo no mu mahanga.

    5.Indirimbo 'Ndabazi' ya Marina na Social Mula

    KANDA HANO WUMVE INDIRIMBO ‘NDABAZI’ YA MARINA NA SOCILA MULA

    'Ndabazi' imaze iminsi itandatu isohotse, dore ko yasohotse ku wa 24 Mutarama 2021. Imaze kurebwa n'abantu 82, 148 itanzweho ibitekerezo 160.

    Niyo ndirimbo ya mbere Marina yasohoye muri uyu mwaka 2021. We na Social Mula baririmba ku mukobwa uba afuriha bagenzi be, avuga ko azi neza ko arangaye gato inshuti ze zamutwara umukunzi we.

    Ikipe y’Igihugu Amavubi ifite umukino ukomeye kuri iki Cyumweru, aho icakirana na Guinea

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/102758/chan-2021-indirimbo-5-zabahanzi-nyarwanda-zacuranzwe-mbere-yuko-amavubi-akina-na-togo-na-m-102758.html

  • Abanyadukoryo! Anita Pendo yagendeye mu mbago… – #rwanda #RwOT

    Mu ijoro ryo kuri uyu wa Gatanu, abakora iki kiganiro bigaragaje bambaye umwambaro w'ikipe y'igihugu Amavubi ndetse n'ahakorerwa iki kiganiro hari hatatse ibikoresho byifashishwa n'abakina umupira w'amaguru.

    Umushyushyarugamba Anita Pendo yagaragaye ameze nk’uwakoze impanuka aho yagenderaga mu mbago

    Abakora iki kiganiro bahamije ko kugaragara bambaye umwambaro w’Amavubi babikoze mu rwego rwo gukomeza gushyigikira ikipe y'igihugu y'u Rwanda Amavubi iri mu marushanwa y'igikombe cy'abakinnyi bakina imbere mu gihugu cya CHAN 2020 kiri kubera muri Cameroun aho Amavubi yageze muri 1/4 itsinze Togo ibitego 3 kuri 3. Kuri iki Cyumweru ni bwo Amavubi ahura na Guinnea mu gushaka itike ya 1/2.

    Ubanza ni Gitego, Dj Bisoso na Anita Pendo

    Muri iki kiganaro aba banyamakuru bagerageje kwisanisha n'abafana ndetse n'abakinnyi nk’aho bagiye bigana uburyo abafana bitwaye ubwo Amavubi yasezereraga ikipe y’igihugu ya Togo ndetse Anita Pendo yagaragaye asa n'uwavunitse yisanisha n'imvune ya Sugira.

    Bagaragaye bari gukora imyitozo babisanisha n’imyitozo y’Amavubi yitegura Guinnea

    Anita Pendo na Dj Bisoso

    Dj Bisoso mu myitozo

    Bananyuzagamo ubutumwa bushishikariza abanya-Kigali kuguma mu rugo mu kwirinda Covid-19

    Anita Pendo, Dj Bisoso na Gitego bakomeje gushimisha abakurikira ikiganiro ‘Friday Flight’

    AMAFOTO: Umuti Studio

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/102745/abanyadukoryo-anita-pendo-yagendeye-mu-mbago-akenyeye-isume-dj-bisoso-na-gitego-bagaragara-102745.html

  • Dore bimwe mu bimera byirukana mu nzu imibu itera malaria #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Indabo za Geranium zitewe ahegereye amadiriya zirukana imibu
    Indabo za Geranium zitewe ahegereye amadiriya zirukana imibu

    Ubwo bushakashatsi bwasohotse mu kinyamakuru ‘Nature Medicine’, bwakorewe ku barwayi mu duce turimo Masaka i Kigali, Ruhuha mu Bugesera, Bugarama muri Rusizi, Kibirizi muri Gisagara na Rukara mu karere ka Kayonza.

    Abashakashatsi bo mu bigo Institut Pasteur bafatanyije, Ikigo cy’igihugu cyita ku buzima (RBC), OMS, Cochin Hospital na Kaminuza ya Columbia muuri Leta Zunze Ubumwe za America, bapimye amaraso y’abarwayi bo muri utwo duce. Barebaga niba umuti wa Coartem, ikinini gikubiyemo imiti ibiri artemether na lumefantrine, ukibasha kurwanya udukoko dutera malaria iyo tugeze mu mubiri.

    Dr Aimable Mbituyumuremyi ukuriye ishami rishinzwe kurwanya malaria muri RBC, yabwiye BBC ko uwo muti ugikomeje gukoreshwa kugeza Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima (OMS) ritanze amabwiriza mashya.

    Abo bashakashatsi basanze utwo dukoko turwanya uwo muti mu barwayi 19 kuri 257, cyangwa 7.4% muri kimwe mu bigo by’ubuvuzi byakorewemo ubwo bushakashatsi.

    Dr Mbituyumuremyi ati “Ubwo bushakashatsi bwerekanye ko iyo miti ibiri ikubiye muri Coartem, umwe muri yo watangiye kugira intege nkeya kuko utwo dukoko twatangiye kugira ikitwa ‘resistance’ kuri wo”.

    Abakoze ubwo bushakashatsi bavuga ko haboneka kwihinduranya k’utwo dukoko (mutation) bigamije guca intege umuti usanzwe utwica.

    Arongera ati: “Ibyo bivuga ko uwo muti ushobora kuba wagira ibyago byo kudakomeza gukora neza hatagize ingamba zishyirwaho”.

    Ubwo umuti wa mbere wa malaria witwa ‘Chloroquine’ wakorwaga, ngo abashakashatsi batekerezaga ko malaria izahita icika mu gihe cy’imyaka itari myinshi. Ariko kuva mu myaka ya 1950, udukoko dutera malaria twagiye twihinduranya turwanya imiti itwica.

    Mu 2008, ni bwo muri Aziya y’Amajyepfo ashyira Iburasirazuba, byagaragaye bwa mbere ko utwo dukoko twatangiye kurwanya uburyo bugezweho bwo kuvura malaria.

    Ubwo bushakashatsi buvuga ko nubwo ikigero cyo gucika intege k’uwo muti kikiri hasi ariko ibyo ngo ni ukuburira gukwiye gutuma inzego zibishinzwe zifata ingamba. Dr Mbituyumuremyi avuga ko uyu muti wa Coartem ukomeje gukoreshwa kuko ukivura ku gipimo kiri hejuru ya 90%, kandi ucyemewe na OMS.

    Ati: “Gusa ibi ni nk’impuruza ituma hafatwa ingamba zihariye kugira ngo twitegure ko bibaye ngombwa haboneka undi wo kuwusimbura”.

    Yongeraho ko nubwo imibare igabanuka, ariko iyo harebwe umubare w’abayirwara, abo yica, n’amafaranga ayitangwaho, malaria ikiri ikibazo gihangayikishije u Rwanda.

    Imibare ya RBC igaragaza uko Malaria ihagaze mu Rwanda, yerekana ko mu mwaka wa 2018 – 2019, abayirwaye bageraga kuri miliyoni 3.9, naho abo yishe bakaba 270. Mu mwaka wa 2019-2020, abayirwaye bari miliyoni 2.5 ikaba yarishe abantu 180.

    Urebye iyo mibare, ubona ko abafatwa na malaria kimwe n’abo ihitana bagabanuka, ariko iracyahari kandi inzego z’ubuzima zivuga ko umubu urumana nijoro uri mu bitera malaria.

    Ibimera byirukana imibu mu nzu nijoro.

    Ku rubuga https://www.maisonapart.com,bavuga handitse ko impumuro y’ibimera bimwe na bimwe yirukana imibu, kubera iyo mpamvu ngo gutera ibyo bimera mu rugo ni ukwirukana imibu ku buryo burambye.

    Muri ibyo bimera birwanya imibu harimo ikitwa mucyacyayi, iyo ngo umuntu ashobora kuyitera mu rugo rwe hafi y’amadirishya aho bishoboka, yirukana imibu.

    Mucyayicyayi na yo iri byirukana imibu
    Mucyayicyayi na yo iri byirukana imibu

    Hari kandi indabo zitwa ‘géranium’ nazo ziboneka mu ngo nyinshi, ariko ngo impumuro yazo yirukana imibu, u buryo ngo byaba byiza umuntu aziteye hafi y’amadirishya.

    Hari kandi ikimera kitwa ‘basilic’ gihumura neza ubundi abantu bakunda gushyira kuri za ‘salades’, impumuro yacyo yirukana imibu. Uwashaka yagitera mu ‘ivase’, akayitereka hafi y’amadirishya cyangwa se hafi y’aho abantu bakunda gutaramira hanze.

    Ibibabi by’urunyanya bihumura nabi ku buryo umuntu abiciye yumva impumuro yabyo imubangamiye. uko ni nako bigenda ku mibu, uteye inyanya nkeya mu rugo, bifasha mu kurwanya imibu.

    Tungurusumu ndetse n’ibitunguru, nabyo bigira impumuro ikomeye yirukana udukoko dutandukanye harimo n’imibu.

    Impumuro ya tungurusumu ngo yirukana imibu
    Impumuro ya tungurusumu ngo yirukana imibu

    Ikindi kimera kirwanya imibu, ni ikitwa ‘menthe’ kizwi nacyo mu Rwanda, kuko hari abakunda kukinywa nk’icyayi, impumuro yacyo yirukana imibu ariko no kuvuguta ibibabi byayo ukabisiga aho umubu wakurumye ngo bihita bivanaho ububabare.

    Menthe
    Menthe

    Hari kandi ikimera kitwa ‘lavande’ nacyo ni ururabo batera nk’umutako, ariko impumuro yarwo yirukana imibu.

    Lavande
    Lavande

    Ku rubuga https://www.lemonde.fr, bavuga ko gufata amavuta y’inturusu avanze n’indimu nabyo byirukana imibu.

    Ku rubuga www.lindependant.fr bavuga ko gufata ikawa ukayishyira mu gikombe cy’icyuma kirimo ubusa, nyuma ukayirasiraho umwambi w’ikibiriti, uko igenda icumba umwotsi ngo byirukana imibu.


    source https://www.kigalitoday.com/ubuzima/ubuvuzi/article/dore-bimwe-mu-bimera-byirukana-mu-nzu-imibu-itera-malaria

  • Menya icyadindije imirimo yo gutunganya inzu yari iy’Umwamikazi Gicanda #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Inzu yari iy
    Inzu yari iy’Umwamikazi Gicanda

    Nk’uko bisobanurwa na Amb. Robert Masozera, umuyobozi w’Ikigo cy’Ingoro z’Igihugu z’Umurage w’u Rwanda, kugeza ubu icyo babashije gukora ni ugusiga irangi inyuma kuri iyo nzu, mu rwego rwo kugira ngo yoye gusigara isa nabi mu mujyi i Huye, no kuyishyiraho abayirinda kugira ngo ireke gutahwamo n’ababuze aho barara.

    Ikindi cyakozwe kugeza ubu ni umushinga wo kuyivugurura washyikirijwe Minisiteri y’Imari n’igenamigambi, ukaba utarabonerwa ingengo y’imari.

    Mu bikubiye muri uwo mushinga harimo kuvugurura inzu Umwamikazi Gicanda yahoze acumbitsemo hanyuma ikazashyirwamo imurika rigaragaza uko yabayeho, imico yamuranze igaragaza imyitwarire myiza y’umugore, n’abandi bantu bagasobanurirwa ibye bashobora kumwigiraho, nk’uko bisobanurwa na Amb. Masozera.

    Akomeza agira ati “Twateganyaga no kuyishyiraho urugo ruriho imitako ya Kinyarwanda nk’uko twabikoze ku Ngoro y’umurage w’u Rwanda iri i Huye, hanyuma tukazashyiramo n’aho abahasura bashobora kwakiririzwa amata nk’uko umwamikazi yabigenzaga.”

    Mu yindi mishinga minini Ikigo cy’Ingoro z’Igihugu z’Umurage w’u Rwanda cyari gifite harimo uwo kwagura ingoro y’umurage w’u Rwanda yo mu Rukari, hashyirwamo izindi nzu gakondo mu rwego rwo kwigana uko umurwa w’i Bwami wabaga umeze.

    Kugeza ubu abari batuye aho iyo ngoro igomba kwagurirwa bamaze kwishyurwa, ariko ingengo y’imari yo gutangira ibikorwa nayo ntiraboneka.

    Amb Masozera ati “Kugeza ubu mu Rukari hari amazu gakondo atatu, nyamara umurwa w’abami wabaga ugizwe n’amazu abarirwa muri 50. Twebwe tuzubaka andi mazu gakondo 16 cyangwa 20. Urumva buri yose yagiraga umumaro, ariko twebwe tuzamurikamo amateka y’abami bayoboye u Rwanda kuva kuri Gihanga kugeza ku batuye mu Rukari.”

    Icyakora, umushinga wo gutunganya ingoro yo kwibohora ku Murindi wo wabonewe ingengo y’imari, uretse ko kurangiza kuhatunganya uko byifuzwa bigenda birogowa na Coronavirus, kuhatunganya ubu ngo bigeze kuri 90%.


    source https://www.kigalitoday.com/amakuru/amakuru-mu-rwanda/article/menya-icyadindije-imirimo-yo-gutunganya-inzu-yari-iy-umwamikazi-gicanda