Author: webrwanda

  • Ikoranabuhanga ryagurishijwe n'ingendoshuri byinjirije u Rwanda miliyoni 587 Frw mu 2023/2024 – #rwanda #RwOT

    Yabitangarije mu biganiro yagiranye na Komisiyo y'Ububanyi n'Amahanga Ubutwererane n'Umutekano muri Sena ku wa 6 Gicurasi 2025.

    Minisitiri Nduhungirehe yavuze ko u Rwanda rukorana neza n'ibihugu bikiri mu nzira y'amajyambere kuko muri ambasade 49 u Rwanda rufite ku Isi umubare munini ubarizwa muri ibyo bihugu.

    Yavuze ko mu myaka irindwi ishize igihugu cyashyizeho Ikigo gishinzwe kumenyekanisha udushya n'ibisubizo u Rwanda rwishatsemo (Rwanda Cooperation Initiative) gifasha amatsinda atandukanye kwigira ku Rwanda aho gukomeza kujya kuvoma mu bihugu byakolonije Umugabane wa Afurika.

    Imibare igaragaza ko u Rwanda rwakiriye abashyitsi 7662 bavuye mu bihugu 70 kuva mu 2018. Aba barimo amatsinda 260 yavuye muri Afurika y'Iburengerazuba, amatsinda 238 yavuye muri Afurika y'Iburasirazuba, na ho muri Afurika y'Amajyepfo havuyeyo amatsinda 61 na Afurika yo hagati havayo amatsinda 55.

    Minisitiri Nduhungirehe yavuze ko hari benshi bashimye ibisubizo by'u Rwanda bakifuza ko imishinga y'ikoranabuhanga imwe ijyanwa mu bihugu byabo kandi na byo byinjirije igihugu amafaranga menshi.

    Ati 'Imishinga y'ikoranabuhanga yoherejwe mu bihugu nka Eswatini, Tchad, Guinea na Kenya, hakaba n'indi mishinga irimo gutegurwa itatu irimo igomba koherezwa muri Lesotho, Eswatini ndetse na Tchad.'

    Yongeyeho ko 'Mu mwaka wa 2023/2024 RCI yinjirije u Rwanda inyungu ya miliyoni 587 Frw binyuze muri izo ngendoshuri no kohereza iyo mishinga y'ikoranabuhanga'

    Yashimangiye ko ubutwererane n'ibihugu bitandukanye butuma habaho gusangira ubumenyi no gukorana kw'inzego zitandukanye, no kwagura amasoko ku bigo by'ubucuruzi by'u Rwanda.

    Minisitiri Nduhungirehe yanavuze ko gukorana n'ibihugu bikiri mu nzira y'amajyambere ari ingenzi kuko ari byo byinshi biri mu miryango mpuzamahanga kandi bihuza umurongo ku bibazo byinshi.

    Minisitiri Nduhungirehe yavuze ko ubutwererane n’ibihugu biri mu nzira y’amajyambere buha inyungu u Rwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/imishinga-y-ikoranabuhanga-n-abaje-mu-ngendoshuri-byinjirije-u-rwanda-miliyoni

  • Rutsiro: Umwarimu arakekwaho gusambanya umwana w'imyaka 9 – #rwanda #RwOT

    Ibi byabereye mu Murenge wa Boneza, Akagari ka Kabihogo ho mu Mudugudu wa Bweramana. Aya makuru yamenyekanye ku mugoroba wo ku wa Mbere, tariki 05 Gicurasi 2025.

    Amakuru IGIHE yamenye ni uko uyu mwana ku mugoroba wo ku wa Mbere ari bwo yabwiye ababyeyi be ko yasambanyijwe n'uyu mwarimu, bahita bamujyana ku kigo nderabuzima cya Kayove, nacyo gihita kimwohereza ku bitaro bya Murunda.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Boneza, Muhizi Munyamahoro Patrick yavuze ko uyu mwarimu yahise atoroka akirimo gushakishwa.

    Ati 'Amakuru twayamenye mu ijoro ryashize mu masaha ashyira Saa Mbiri z'ijoro, ukekwa yahise aburirwa irengero, aho bikekwa ko yamusambanyirije ku ishuri. Umwana yavuze ko yamusigazaga inyuma abandi batashye ngo ari kumusubiriramo amasomo.'

    Birakekwa kandi ko uyu mwarimu haba hari n'abandi bana b'abakobwa arera yaba yarahohoteye nabo mu bihe bitandukanye kuri iki kigo yigishagaho, akaba ari amakuru inzego zivuga ko zigikurikirana.

    Umuryango w'umwana wasambanyijwe amakuru IGIHE yamenye ni uko watanze ikirego kuri RIB Sitasiyo ya Ruhango kuri uyu wa Kabiri, tariki 6 Gicurasi.

    Ingingo ya 133 y'Itegeko riteganya ibyaha n'ibihano muri rusange, ivuga ko uhamijwe n'urukiko icyaha cyo gusambanya umwana, ahanishwa igifungo kitari munsi y'imyaka makumyabiri ariko kitarenze imyaka makumyabiri n'itanu.

    Iyo gusambanya umwana byakorewe ku mwana uri munsi y'imyaka 14 igihano kiba igifungo cya burundu kidashobora kugabanywa kubera impamvu nyoroshyacyaha. Iyo gusambanya umwana ufite cyangwa urengeje imyaka 14 byamuteye indwara idakira cyangwa ubumuga, igihano kiba igifungo cya burundu.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rutsiro-uwarimu-arakekwaho-gusambanya-umwana-w-imyaka-9

  • Ntacyasaza Turahirwa Moses cyatuma Urumogi Rumushora mu Kiguri cy'u Rwango #rwanda #RwOT

    Mu bwenge bw'Abanyarwanda barora kure baravuga bati 'n'Umusazi atinya nyina' Umwana wa Pasitoro rero uko yaje kuvangirwa n'urumogi rwavunduye urwango yanga uwahaye abanyarwanda amata inkomoko yarwo ni inshoberamahanga

    Turahirwa Moses akurikiranyweho icyaha cyo gukoresha ibiyobyabwenge, ku buryo yageze aho abwira urukiko ko afite ibibazo by'ubuzima bwo mu mutwe, asaba kurekurwa akitabwaho n'abaganga, mu gihe Ubushinjacyaha bwo bumusabira gufungwa iminsi 30 y'agateganyo.

    Ni mu rubanza rwabaye kuri uyu wa 6 Gicurasi 2025 mu Rukiko rw'Ibanze rwa Kicukiro.

    Imbere  y'ubushinjacyaha yashinjwe gukoresha, gutunda no kubika ibiyobyabwenge, maze busaba Urukiko ko yafungwa by'agateganyo kuko iperereza rigikomeje.

    Bwagaragaje ko Turahirwa Moses atari ubwa mbere akurikiranyweho icyo cyaha, bityo ko akwiye gufungwa by'agateganyo mu rwego rwo kumufasha no kumurinda gukomeza gukoresha ibiyobyabwenge cyangwa kubikwirakwiza mu bandi.

    Ubwo yireguraga ku byo akurikiranyweho, Turahirwa wabanje gusuka amarira mu rukiko, yagaragaje ko afite ibibazo by'ubuzima bwo mu mutwe kandi ko yatangiye urugendo rwo kwivuza.

    Yasabye imbabazi sosiyete nyarwanda, ngo kuko afite ibibazo by'ubuzima bwo mu mutwe bituma akora ibyo atatekerejeho no kubatwa n'ibiyobyabwenge.

    Yavuze ko yafashe ingamba zigamije kumurinda gukoresha ibiyobyabwenge birimo no kwitabwaho n'abaganga guhera muri Gashyantare 2025, kuko afite umuganga wo muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika uri kumufasha mu bujyanama.

    Umunyamategeko we wakoreshaga Icyongereza yashimangiye ko uwo yunganira afite ikibazo cy'ubuzima bwo mu mutwe (insanity) gituma akora ibyo atatekerejeho, bityo ko akeneye kwitabwaho n'abaganga aho gufungwa by'agateganyo.

    Yabwiye Urukiko ko kumufunga bishobora kumwongerera ikibazo cy'ubuzima bwo mu mutwe, asaba ko yafungurwa agakomeza kwitabwaho n'abaganga.

    Yemeje ko hari gukorwa raporo n'Ikigo cy'Igihugu cy'Ubuzima, RBC, igamije gusuzuma uko ubuzima bwa Turahirwa buhagaze no kugaragaza nyirizina ikibazo yaba afite.

    Ubushinjacyaha bwagaragaje ko kuvuga ko Turahirwa afite ibibazo by'ubuzima bwo mu mutwe byari bikwiye kwemezwa na raporo y'abaganga bityo ko ibiri kuvugwa bidakwiye guhabwa agaciro.

    Ku bijyanye no kwivuza, ubuhagarariye yerekanye ko no mu magororero harimo abaganga b'abahanga bita ku bantu bafunzwe.

    Yabwiye Urukiko ko kumufunga by'agateganyo byaba ari uburyo bwiza bwo kumufasha no kumurinda gukomeza gukoresha ibiyobyabwenge.

    Ku birebana no kuba Turahirwa yaratanze umusanzu mu kubaka igihugu, Umushinjacyaha yagaragaje ko kuba umuntu yarakoze ibyiza atabyuririraho akora ibyaha kandi bitamubuza gukurikiranwa.

    Nyuma y'impaka z'impande zombi, Urukiko rwapfundikiye iburanisha, icyemezo kikazatangazwa ku wa 9 Gicurasi 2025 saa Munani.

    Turahirwa yaherukaga guhamywa n'Urukiko rwisumbuye rwa Nyarugenge ibyaha birimo icyo guhindura inyandiko cyangwa gukoresha inyandiko mpimbano no kunywa ibiyobyabwenge (Urumogi), rumukatira igifungo cy'imyaka itatu no gutanga ihazabu ya miliyoni 2 Frw n'ibihumbi 20 Frw nk'igarama ry'urubanza nubwo yahise ajuririra icyo cyemezo mu Rukiko Rukuru.

    Turahirwa yamenyekanye cyane nk'umunyamideli binyuze mu nzu y'imideli yitwa Moshions yashinze imaze kubaka izina rikomeye mu Rwanda no ku ruhando mpuzamahanga.

    Umanika agati wicaye wajya kukamanura ugahagarara, nabe asogongera umusaruro wo gutetera mu rumogi.

    The post Ntacyasaza Turahirwa Moses cyatuma Urumogi Rumushora mu Kiguri cy'u Rwango appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/ntacyasaza-turahirwa-moses-cyatuma-urumogi-rumushora-mu-kiguri-cyu-rwango/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=ntacyasaza-turahirwa-moses-cyatuma-urumogi-rumushora-mu-kiguri-cyu-rwango

  • Rihanna utwite na A$AP Rocky bayoboye ibirori bikomeye nyuma ya Met Gala #rwanda #RwOT

    Rihanna Utwite na A$AP Rocky Bayoboye Ibirori By'Ibikomerezwa Nyuma ya Met Gala

    Rihanna n'umukunzi we A$AP Rocky ni bo bari ku isonga ry'ibirori byo kwizihiza Met Gala byabereye i Manhattan ku wa mbere nijoro, aho ibyamamare bitandukanye byari byitabiriye kugira ngo bishimishe kandi birebe igitaramo nyir'izina — inda nshya ya Rihanna!

    Nibyo koko! Rihanna utwite ndetse n'uwamuteye inda A$AP Rocky bari indobanure y'iryo joro — by'umwihariko muri Jean's Restaurant iherereye muri Manhattan, aho ibirori byatangiriye. Rihanna na Rocky binjiye bambaye imyenda y'akarusho ibereye ibirori bikomeye.

    Amafoto agaragaza uko byari bimeze, A$AP Rocky yari yambaye ikote ry'umukara rigezweho n'ishati ihuje naryo, mu gihe Rihanna yari yambaye ikanzu ya 'cuir' y'umukara n'agatambaro k'inyuma kahishuraga igice cy'inda ye irimo gukura.

    Icyari kigaragara kurusha ibindi, ni ukuntu bombi bari bishimye bikomeye — cyane cyane Rocky, wabonaga yishimye ku buryo adashobora guhisha akanyamuneza. Rocky yari yitwaje na nyirakuru bakundana cyane, Cathy, ndetse bafotowe bari kumwe bahagaze mu cyubahiro.

    Mu bandi bantu b'ibyamamare bitabiriye ibirori byiswe 'A$AP Rocky x Ray Ban Met Gala After Party' harimo Sabrina Carpenter, Jenna Ortega, Megan Thee Stallion, Maluma ndetse na Daniel Kaluuya.

    Iryo joro ryari iridasanzwe!

     

    Source : https://kasukumedia.com/rihanna-utwite-na-aap-rocky-bayoboye-ibirori-bikomeye-nyuma-ya-met-gala/

  • Trump ashyizeho 100% by'umusoro ku mafilimi y'amahanga nyuma y'uko Jon Voight asabye imisoro yoroheje. #rwanda #RwOT

    Trump yasabye ko hashyirwaho 100% y'umusoro ku mafilimi y'amahanga nyuma y'uko Jon Voight asabye ko hashyirwaho imisoro 'yoroheje kandi yihariye'

    Perezida w'Amerika Donald Trump yatangaje ko agiye gushyiraho umusoro wa 100% ku mafilimi yose 'yinjira mu gihugu atakorewe muri Amerika' umunsi umwe nyuma y'uko ahuye n'umukinnyi w'amafilimi Jon Voight kugira ngo baganire ku ngamba zo kugarura inganda z'amafilimi muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Voight we yari yasabye ko imisoro y'amafilimi ikoreshwa gusa 'mu bihe bidasanzwe kandi byihariye.'

    Jon Voight, uzwi mu mafilimi nka Midnight Cowboy na Heat, yari yarashyizweho na Trump nka 'ambasaderi udasanzwe wa Hollywood.' Mu mezi ashize, Voight yakomeje guhura n'ibigo bikora amafilimi, abatanga serivisi zo ku muyoboro (streaming), amashyirahamwe n'ama-guild kugira ngo ategure gahunda izagarura amashusho n'amasanamu yo mu rwego rwa sinema muri Amerika. Ibyo bigo bikunze gukorera amafilimi hanze y'igihugu kubera kugabanyirizwa imisoro cyangwa ibindi byoroshya ishoramari mu bihugu nka Kanada, Australia, Ubwongereza, Nouvelle-Zélande, Hongiriya, Ubutaliyani na Esipanye.

    Ku mpera z'icyumweru, Voight hamwe n'umujyanama we akaba n'umuyobozi ukomeye mu ruganda rwa sinema Steven Paul, bahuriye na Trump ku kigo cye cya Mar-a-Lago aho bamugejejeho 'gahunda y'ubutabazi bwuzuye' — mbere y'uko Trump asohora itangazo ryatunguranye ry'uko agiye gushyiraho umusoro wa 100% ku mafilimi yose 'yinjira mu gihugu atakorewe muri Amerika.'

    Ku wa Mbere ni bwo hatangajwe bike mu byari bigize iyo gahunda ya Voight, aho inyandiko ye yavugaga gusa ko imisoro ishobora gukoreshwa 'mu bihe bidasanzwe.' Ibi bikaba bitandukanye cyane n'itangazo rya Trump ryari rifite uburemere n'ubukana. Gahunda ya Voight yibanze cyane ku koroshya imisoro ku rwego rwa leta, guhindura amategeko y'imisoro, gushyiraho amasezerano y'ubufatanye n'ibindi bihugu mu gukora amafilimi, hamwe no gufasha ba nyiri ibigo byerekana amafilimi n'abakora amafilimi n'abo mu rwego rwo kuyatunganya nyuma (post-production).

    Amwe mu mafirimi akomeye ya Hollywood akunze gufatirwa mu bihugu nka Kanada, Australia, Ubwongereza, Nouvelle-Zélande, Hongiriya, Ubutaliyani na Esipanye kugira ngo bifashishwe imisoro iciriritse, ubuhanga bw'abakozi baho ndetse n'ahantu hasa cyane n'ahari muri Amerika ariko bikaba bihendutse.

    Mu itangazo yasohoye ku wa Mbere, Voight yavuze ko Ibiro bya Perezida biri 'gusuzuma' iyo gahunda ye.
    'Perezida akunda uruganda rw'imyidagaduro kimwe n'iki gihugu kandi azadufasha kongera kugarura igikundiro cya Hollywood,' Voight yavuze. 'Turiteguye gukorana na guverinoma, abakozi, ibigo by'amafilimi n'abatanga serivisi zo kuri murandasi kugira ngo dukore igenamigambi rizatuma uruganda rwacu rusagamba kandi amafilimi menshi yongere gukorerwa muri Amerika.'

    Nyuma y'itangazo rya Trump, Ibiro bya Perezida byatangaje ko 'nta cyemezo cya nyuma kirafatwa ku bijyanye n'umusoro ku mafilimi y'amahanga.'

    Amakuru aturuka muri FilmLA agaragaza ko ibikorwa byo gukora amafilimi mu mujyi wa Los Angeles byagabanutse hafi 40% mu myaka icumi ishize. Si ko byose byagiye hanze y'igihugu; hari ibindi bihugu bimwe na bimwe byatangaga imisoro yoroheje harimo Leta ya New York n'iya Georgia.

    Reakiyo y'uruganda rwa sinema rwa Hollywood ku itangazo rya Trump yanyuranye bitewe no kubura ibisobanuro birambuye. Ntiharamenyekana uburyo bizajya bigenzurwa ngo hamenyekane amafilimi yafatwa nk''ay'amahanga.' Nko kuri filimi nshya ya Marvel Thunderbolts, aho igice kinini cyayo cyakorewe muri Amerika ariko harimo ibice byafatiwe muri Maleziya ndetse n'indirimbo zayo zikaba zarakorewe i Londres. Ikindi kandi, uwo musoro ntuzakemura ikibazo cy'igiciro kiri hejuru cyo gukora amafilimi muri Amerika.

    Ishyirahamwe ry'abakinnyi ba sinema n'amafilimi bo muri Amerika (SAG-AFTRA) ryagaragaje icyizere rusange, rivuga ko 'ishyigikiye imbaraga zose zigamije kongera amafilimi, televiziyo n'ibikorwa by'imyidagaduro bikorerwa muri Amerika,' ndetse ko 'rizaharanira politiki zifasha kuzamura ubukungu, kongera amarushanwa n'akazi gafasha abanyamerika b'icyiciro cyo hagati.'

    Umuryango mpuzamahanga w'abakozi bo mu rwego rwa sinema n'ibirori (IATSE) wo wasabye 'igisubizo kiringaniye cya guverinoma,' aho umuyobozi mukuru Matthew Loeb yavuze ko uwo muryango 'wasabye ko ubuyobozi bwa Trump bwashyiraho inguzanyo z'imisoro ku bikorwa byo gukora amafilimi hamwe n'ibindi byorohereza abakorera imbere mu gihugu,' ariko yongeraho ko 'politiki yose yo guhana ibindi bihugu ntigomba gushyira mu kaga abarwanashyaka bacu bo muri Kanada cyangwa se uruganda muri rusange.'

    Australia yagaragaje impungenge: iki gihugu cyakunze gukurura amafilimi manini ya Amerika kubera politiki zitanga igabanywa rya 30% ku misoro ku bikorwa bya sinema bifite ingengo y'imari nini byafatiwe muri Australia. Muri miliyari 1.7 z'amadolari akoreshwa mu bikorwa bya sinema muri Australia mu mwaka wa 2023-24, hafi 50% byayo byari bikomoka ku bikorwa by'amahanga.

    Minisitiri ushinzwe umuco n'ubuhanzi muri Australia, Tony Burke, yavuze ko areberera hafi uko ibintu bigenda.

    'Nta muntu n'umwe ukwiye kugira impungenge: tuzaharanira uburenganzira bw'inganda za sinema zacu nk'Abanya-Australia,' Burke yavuze.

    Mu Bwongereza, abayobozi ba guverinoma n'abayobozi bakuru b'uruganda rwa sinema rw'amapawundi arenga miliyari nyinshi bahise batangira gutegura inama zo kuganira kuri uwo musoro wa Trump, bamwe bakaburira abayobozi ko uwo musoro ushobora gusenya burundu uruganda rwa sinema rw'u Bwongereza.

    Jon Voight kimwe na Mel Gibson na Sylvester Stallone, bashyizweho na Trump nk''abambasaderi badasanzwe ba Hollywood,' aho Perezida yavuze ko Hollywood ari 'ahantu heza ariko hari ibibazo bikomeye.'

    Waba ushaka ko tugukorera inkuru ndende ishingiye kuri iyi nkuru mu Kinyarwanda nk'iyandikirwa urubuga rwawe?

    Source : https://kasukumedia.com/trump-ashyizeho-100-byumusoro-ku-mafilimi-yamahanga-nyuma-yuko-jon-voight-asabye-imisoro-yoroheje/

  • Friedrich Merz atunguwe n'itsindwa mu itora rya Chancelier w'u Budage #rwanda #RwOT

    Friedrich Merz atsinzwe amatora yo kuba Chancelier w'u Budage, ntiyabashije kubona amajwi amuhesha ubwiganze

    Mu buryo butunguranye, Friedrich Merz, umuyobozi w'ishyaka ry'aba konservatifu mu Budage, yatsinzwe amatora yo kuba Chancelier, ubwo yitabiraga itora ryabereye mu Nteko Ishinga Amategeko (Bundestag), aho yasabwaga amajwi 316 muri 630 kugira ngo yemererwe kuyobora guverinoma nshya. Gusa, yabonye amajwi 310 gusa.

    Ibi bibaye igihombo gikomeye ku muyobozi w'Ishyaka rya Christian Democratic Union (CDU), nyuma y'amezi abiri n'igice atsindiye amatora rusange y'igihugu. Nubwo Merz yari afite ubwumvikane bw'amashyaka ahuza umugambi n'irya Social Democratic Party (SPD) ryo hagati-ibumoso, bigaragara ko abadepite 18 bari bagaragaje ko bazamushyigikira bahisemo kutamutora.

    Ibi byabaye uruvange rw'amateka rutigeze rubaho mu Budage kuva mu 1949, igihe igikorwa cyo gutora chancelier cyaburaga umusaruro wifuzwa ku nshuro ya mbere.

    Ubusanzwe, Itegeko Nshinga ry'u Budage ntirishyiraho umubare ntarengwa w'inshuro zishobora gutorerwaho chancelier. Nyamara, niba nta bwiganze busesuye bubonetse, umukandida ashobora gutorwa n'ubwiganze busanzwe (simple majority). Bundestag ifite iminsi 14 yo kongera kugerageza gutora undi muyobozi — yaba Merz cyangwa undi mukandida mushya.

    Mu gihe nta rindi tora ryahise riteganywa, icyari kimaze kumvikana mu Nteko ni urujijo rwinshi. Perezida wa Bundestag, Julia Klöckner, ngo yari ateganya irindi tora ku wa Gatatu. Ariko, Umunyamabanga Mukuru wa CDU, Carsten Linnemann, yavuze ko yizeye ko irindi tora ryaba rishoboka mbere y'uko uwo munsi urangira.

    Yagize ati: 'Uburayi bukeneye u Budage bukomeye, ni yo mpamvu tutagomba gutegereza iminsi.'

    Iyi ntsinzi itarabonetse yafashwe n'impuguke mu bya politiki nk'igisuzuguriro gikomeye kuri Merz, cyane ko bivugwa ko byatewe n'abadepite bamwe ba SPD batanyuzwe n'amasezerano ya guverinoma mashya yasinywe ku wa Mbere. Nubwo amwe mu mashyaka yiyemeje kugirana ubufatanye na Merz, bamwe mu bagize SPD bagaragaje kutishimira iyo mikoranire.

    Gutsindwa kwa Merz byatunguye benshi kuko byitezwe ko azatsinda bitunguranye, akajya guhura na Perezida Frank-Walter Steinmeier ngo arahirire uwo mwanya. Bivugwa ko Angela Merkel wahoze ari chancelier nawe yari yitabiriye iyo nama ya Bundestag kugira ngo arebe itora ribera aho.

    Iki gikorwa cyatumye hatangira kugaragara ibibazo bishobora gutuma iyo guverinoma nshya itarangiza urugendo rwayo neza, ndetse bigakurura ibice mu bufatanye bw'amashyaka.

    Ishyaka ritavugwaho rumwe na benshi, Alternative für Deutschland (AfD), ryungukiye kuri iyi ntsinzi idagezweho. Nyuma yo kwegukana 20.8% by'amajwi mu matora yo mu kwezi kwa Gashyantare, ryasabye ko habaho andi matora mashya. Umuyobozi waryo, Alice Weidel, yanditse kuri X (Twitter), avuga ko amatora yagaragaje ko 'ubufatanye hagati ya konservatifu na SPD bubakiye ku nkingi zidahagaze neza, kandi abatora babwanze.'

    Nubwo ibyo Merz yanyuzemo byafashwe nk'igisuzuguriro, mugenzi we bari bafatanyije mu ishyaka rya CDU ndetse yari yateguwe kuzaba Minisitiri w'Ububanyi n'amahanga, Johann Wadephul, yabwiye BBC ko 'iyi ni inzitizi, ariko si ishyano.'

    Yakomeje agira ati: 'Turateganya gutora ku nshuro ya kabiri, kandi Friedrich Merz azongera kuba umukandida w'iyo guverinoma. Ndahamya ko azatorwa, akaba ari we Chancelier utaha.'

    Muri gahunda isanzwe yo guhererekanya ubuyobozi mu Budage, kuri iki Cyumweru, ku mugoroba mbere y'itora, Olaf Scholz ucyuye igihe nk'umuyobozi wa guverinoma, yahawe icyubahiro binyuze mu birori gakondo bya gisirikare bizwi nka 'Grosser Zapfenstreich'.

    Merz w'imyaka 69 yari ategerejweho kwegukana amajwi, akajya kurahira imbere ya Perezida w'Igihugu nk'uko byari byarateguwe. Kuri we, kwicara ku ntebe ya Chancelier byari inzozi yaramaze igihe kinini arota kuzigeraho.

    Ariko, kubera ko atabashije gutsinda, ubu araganira n'abo bafatanyije guverinoma niba bakomeza kwihanganira gutora ku nshuro ya kabiri, cyangwa niba bafata undi mwanzuro. Kugaragara k'iyi myitwarire mibi mu ntangiriro bishobora no gutera igice hagati y'abagize iyo guverinoma nshya.

    Mbere gato y'itora, Merz yari yavuze amagambo yuzuyemo icyizere ubwo yasinyaga amasezerano y'ubufatanye n'andi mashyaka, agira ati:

    'Ni inshingano yacu mu mateka kugera ku ntsinzi muri iyi guverinoma.'

    Ubwumvikane hagati ya CDU n'ishyaka rya SPD bwari bufite amajwi 12 y'inyongera muri Bundestag. Ibi byari bifitanye ishingiro rikomeye ugereranyije n'iyari guverinoma ishingiye ku bufatanye bwa amashyaka atatu (traffic-light coalition) yagiye ahanuka mu kwezi k'Ugushyingo umwaka ushize kubera amakimbirane yatewe n'ingengo y'imari ishingiye ku nguzanyo.

    SPD, yari ari ishyaka rikomeye muri iyo guverinoma ishize, yaje kugwa mu matora, igahabwa imyanya ya gatatu mu majwi make ataraboneka kuva nyuma y'Intambara ya Kabiri y'Isi. Ariko Merz yari yarijeje ko agiye kugarura u Budage bukomeye, bugira ijambo rikomeye ku rwego mpuzamahanga, ndetse n'ubukungu butangiye kuzahuka.

    Nyuma y'imyaka ibiri y'ihungabana ry'ubukungu, ubukungu bw'u Budage bwazamutse mu mezi atatu ya mbere ya 2025. Gusa, abahanga mu bukungu baraburira ko ubucuruzi mpuzamahanga bushobora guhungabana bitewe n'imisoro yashyizweho na Leta Zunze Ubumwe za Amerika ku bicuruzwa bivuye mu Budage.

    Ibipimo biheruka bigaragaza ko urwego rwa serivisi mu Budage rwagabanutse mu kwezi gushize, bitewe n'izamuka ry'ibiciro n'igabanuka ry'ubushobozi bwo kugura bw'abaturage.

     

    Source : https://kasukumedia.com/friedrich-merz-atunguwe-nitsindwa-mu-itora-rya-chancelier-wu-budage/

  • Ngoma: Ari gushakishwa azira gufungira iwe uwari amurimo ibihumbi 570 Frw – #rwanda #RwOT

    Ibi byamenyekanye kuri uyu wa Mbere tariki ya 5 Gicurasi 2025. Byabereye mu Mudugudu wa Mukibimba mu Kagari k'Akagarama mu Murenge wa Rurenge mu Karere ka Ngoma.

    Uyu mugabo yari amaze iminsi ibiri afungiye mu rugo rwa mugenzi we.

    Nkundumukiza Fiston w'imyaka 30 yari yarafungiwe iwe uwitwa Niyibizi Célestin w'imyaka 49 ukomoka mu Karere ka Kayonza mu Murenge wa Ndego.

    Nkundumukiza asobanura ko ayo mafaranga yishyuza Niyibizi yayamwibiye mu Mujyi wa Kigali ubwo yamucururizaga inka kuko bari basanzwe bakorana. Kuva ubwo yahise amubura maze tariki ya 3 Gicurasi ajya kumushakisha iwabo mu Murenge wa Ndego amuzana kuri moto ahitamo kumufunga, akaba yari yaramubwiye ko azamufungura ari uko amwishyuye.

    Inzego z'ibanze zifatanyije n'inzego z'umutekano zamenye aya makuru bajyayo baramufungura banamusaba kujya gutanga ikirego kuri RIB kugira ngo uyu mugabo wari wamufunze abiryozwe.

    Umuyobozi w'Akarere ka Ngoma, Niyonagira Nathalie, yavuze ko amakuru yamenyekanye uwo mugabo wafunze mugenzi we adahari, asaba abaturage kwirinda kwihanira kuko bitemewe.

    Ati 'Ntabwo abaturage bafite uburenganzira bwo kwihanira kuko dufite inzego zishinzwe kubakemurira ibibazo, rero bagomba kuzigana zikabarenganura. Bakwiriye kugana RIB bagatanga ibimenyetso akaba ari nayo ibikurikirana.''

    Kugeza ubwo twakoraga inkuru uyu mugabo yari atari yafatwa kuko yahise aburirwa irengero.

    Inzego z'umutekano zasanze uyu mugabo yari amaze iminsi ibiri afungiye mu rugo rwa Nkundumukiza


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ngoma-ari-gushakishwa-azira-gufungira-iwe-uwari-amurimo-ibihumbi-570-frw

  • Turahirwa Moses yitabye urukiko mu yarubika (Amafoto) – #rwanda #RwOT

    Dosiye ye yaregewe Urukiko ku wa 28 Mata 2025, ikirego cyandikwa ku wa 30 Mata 2025.

    Ubwo Turahirwa yagezwaga ku rukiko mu modoka ya RIB, yari arinzwe n'Abapolisi bagera ku munani bari baherekeje imodoka yamuzanye.

    Yari yambaye ipantalo y'umukara n'ishati y'umutuku yakozwe na Moshions, n'agapfukamunwa ku buryo bitashobokaga kubona amarangamutima ye urebeye ku isura.

    Ku rukiko nta bandi bantu bari bahari usibye abanyamakuru nabo batari bemerewe kwinjira mu ifasi y'urukiko kuko amasaha yo gufungura atari yakageze.

    Hari abanyamakuru bagera kuri batanu, bafatiraga amashusho hanze y'uruzitiro rw'urukiko.

    Iburanisha ry'urubanza rwe biteganyijwe ko ritangira Saa Tatu. Muri uru rubanza, Ubushinjacyaha burasobanura impamvu bwamuregeye urukiko, na we yisobanure ku byo aregwa.

    Ku wa 22 Mata 2025, ni bwo RIB yataye muri yombi Turahirwa Moses, akurikiranyweho gukoresha ibiyobyabwenge.

    Uyu musore yongeye gufungwa nyuma y'uko muri Mata 2023 na bwo yari yatawe muri yombi akurikiranyweho ibyaha birimo guhimba cyangwa guhindura urwandiko rw'inzira no gukoresha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw'urumogi.

    Kuva muri Mata 2023, Turahirwa yatangiye gukurikiranwa mu butabera, ku wa 20 Ukuboza 2024, Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwamuhamije ibyaha birimo icyo guhindura inyandiko cyangwa gukoresha inyandiko mpimbano no kunywa ibiyobyabwenge (Urumogi).

    Rwahise rumukatira gufungwa imyaka itatu no gutanga ihazabu ya miliyoni 2 Frw n'ibihumbi 20 Frw nk'igarama ry'urubanza nubwo yahise ajuririra icyo cyemezo.

    Turahirwa yamenyekanye cyane mu ruganda rw'imideli mu Rwanda binyuze mu nzu y'imideli ya Moshions yashinze imaze kubaka izina rikomeye mu Rwanda no ku ruhando mpuzamahanga.

    Turahirwa yari yambaye ishati yahanzwe na Moshions, inzu y’imideli yashinze

    Yari acungiwe umutekano ku buryo bukomeye

    Akurikiranyweho ibyaha byo gukoresha ibiyobyabwenge

    Moses Turahirwa ubwo yerekezaga mu cyumba cy’urukiko aho yagombaga gutegerereza inteko iburanisha

    Amafoto: Kwizera Herve


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/turahirwa-moses-yitabye-urukiko-mu-yarubika-amafoto

  • Icyo urubyiruko rwakora mu guhangana n'ibinyoma bivugwa ku Rwanda, mu mboni za Nathalie Munyampenda – #rwanda #RwOT

    Ni ibyo yagarutseho mu kiganiro The Long Form cya Sanny Ntayombya, aho yavuze ko urubyiruko rudakwiye kwirengagiza gukurikirana ibijya mbere muri politiki mpuzamahanga, kuko ibibazo bya politiki bigira ingaruka ku buzima bw'abantu bose muri rusange.

    Yagarutse ku bibazo byo mu burasirazuba bwa RDC, byagize ingaruka ku Rwanda mu buryo butandukanye, ati 'Ntekereza ko atari ibirebana gusa na RDC, hari igitutu no kwisubiraho kwa bamwe mu baterankunga, hari ibi bya Leta Zunze Ubumwe za Amerika, intambara zose ziri kuba, ni igihe gikomeye cyo kubona inkunga, ariko tubona abandi baterankunga n'abafatanyabikorwa batahinduye ibitekerezo byabo.'

    Yavuze ko igihugu cyahuye n'igitutu gituruka kuri ibyo, by'umwihariko ku baterankunga bashya bavuga ko badashaka gusanishwa n'ibiri kuba ako kanya, ati 'ariko dufite abantu benshi bagishishikajwe no gutera inkunga uburezi, gutera inkunga siporo, abakiri bato by'umwihariko, muri urwo rwego hari imiryango nterankunga myinshi ikomeza kubikora, akenshi ikanabikora mu ibanga.'

    'Muri rusange, iyo uri gushaka amafaranga, abantu bashaka kumva inkuru uvuga, niba bashobora kugira uruhare mu gushyigikira inkuru yawe, ibimenyetso ni ingenzi n'impinduka uri kuzana ni ingenzi cyane, rero ni bo bireba kuvuga ngo ndashaka kugira uruhare muri ibi bintu uri kubaka, dukomeza kubibona ku Isi no ku Rwanda, nubwo dufite imbogamizi, hari abantu benshi ku Isi no ku mugabane badushyigikira.'

    Nk'umuntu wabaye Umuhuzabikorwa w'Ibiro by'Umuvugizi wa Guverinoma mu gihe cy'ibibazo byariho mu 2013, ari bwo umutwe wa M23 wari mu mirwano ikomeye na RDC, Barack Obama ahagarika inkunga zimwe na zimwe n'ibindi, yavuze ko hari byinshi bisa n'ibyo muri iki gihe, ndetse ko hari uburyo bwo guhangana na byo butandukanye n'ubw'icyo gihe.

    Ati 'Itumanaho uko rikora ni ukubaka inkuru, inkuru iri kubakwa uyu munsi ni uko u Rwanda ruhora rusagarira RDC, kandi iyo ni imvugo yubatswe mu gihe kirenga imyaka 20, na mbere y'igihe cyanjye nkora muri OGS. Nk'umuntu uvuka muri Congo navuga byinshi by'uburyo ibi byabaye, ni imvugo yubatswe kandi ikomeje kubakwa.'

    Yavuze ko mu gihe cye muri OGS bari bafite ikibazo cy'uburyo bashobora gusubiza ku mvugo zitari ukuri ariko yashowemo amafaranga, hari amatsinda yiyegerejwe, hari itangazamakuru rifite impamvu zaryo zo kwamamaza izo mvugo z'ibinyoma.

    Ati 'Mu 2013 twakoreshaga uburyo bwari buhari, ari bwo kureba ibitangazamakuru bidafite aho bibogamiye kugira ngo bize birebe ibiri kuba mu by'ukuri, kugira ngo bibone ko nta gusagarira RDC, ubwo ni bwo buryo twabikozemo, twakoresheje ibitangazamakuru gakondo ndetse n'imbuga nkoranyambaga mu kwerekana uruhande rwacu rw'ibintu, ibiri kuba mu by'ukuri.'

    'Uyu munsi rero imvugo z'urwango ziri gukwirakwizwa, bishobora gutuma uvuga ngo ibi birandenze, kuko abantu bari kwicwa mu burasirazuba bwa RDC, mvuka muri kiriya gihugu, abantu bari gutsembwa, ibi ntabwo ari imikino, abantu bari kwicwa mu burasirazuba bwa RDC kuko ari Abatutsi, barahigwa, hari imvugo z'urwango ku maradiyo, ibi birakomeye, none ubigenza ute…ni nk'umugabo w'umunyarugomo ukubita umugore we akaba ari we ashyiraho amakosa.'

    Yavuze ko icy'ingenzi ari ugutekereza, uko hasubizwa ku nkuru zivugwa ku gihugu zitari ukuri, asaba urubyiruko by'umwihariko gufata iya mbere mu kuvuga ukuri ku Rwanda, no kwerekana ibimenyetso bihari mu burasirazuba bwa RDC, hakoreshejwe imbuga nkoranyambaga, ati 'nk'uko abakuru bacu babivuga ni kuki umuntu yakubwira uwo uri we kandi ubizi ko atari we uri we, ubundi ugaceceka, batuvugaho ibintu nk'Abanyarwanda tugaceceka, oya.'

    Yavuze ko nk'abakiri bato bakwiye kugera ikirenge mu cy'ababanjirije bahanganye na byinshi, na bo bagakoresha uburyo buhari [imbuga nkoranyambaga] mu guhangana n'abashaka kugoreka amateka no kurwanya igihugu.

    Munyampenda yagarutse no ku kuba Afurika ikwiye kwishakamo ibisubizo, ikandika amateka n'intekerezo byayo, avuga ko muri iki gihe cy'ubwenge buhangano, AI, Abanyafurika nibatagaburira iryo koranabuhanga ukuri ku mateka ya Afurika, abandi bazayandika bayagoreka uko bashaka, ugasanga ni byo byakwirakwiriye.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nathalie-munyampenda-yavuze-icyo-urubyiruko-rwakora-mu-guhangana-n-ibinyoma

  • Iburengerazuba: Abashinzwe amakoperative bahawe moto, bibutswa ko nta rwitwazo basigaranye – #rwanda #RwOT

    Ibi yabigarutseho mu kiganiro na IGIHE, aho yavuze ko aba bakozi bagomba kugera ku makoperative bagakurikirana ibibazo biyarimo.

    Ati 'Moto zatanzwe zije kunganira abashinzwe amakoperative ku rwego rw'Uturere kugira ngo zijye zibafasha kugera kuri buri wese, aho abanyamuryango bazo baherereye, mu rwego rwo gukurikirana neza ibikorwa by'amakoperative ari ari mu karere bakoreramo.'

    Yakomeje avuga ko babasabye kwegera amakoperative kugira ngo bamenye ibikorwa byayo, ibibazo ahura nabyo, bityo bijye bikemuka hakiri kare.

    Ati 'Nta rwitwazo rero rwo kutamenya ibibera mu makoperative kuko babonye inyoroshyangendo izabafasha kuzegera.'

    Moto zirindwi zahawe abakozi bashinzwe amakoperative mu turere turindwi tugize Intara y'Iburengerazuba. Zatanzwe ku bufatanye bw'Intara y'Iburengerazuba n'Ikigo cy'Igihugu gishinzwe iterambere ry'amakoperative RCA, ku wa 29 Mata 2025.

    Umukozi ushinzwe amakoperative mu Karere ka Rutsiro, Iradukunda Valens aganira na IGIHE yavuze ko izi moto bahawe zizafasha kugera ku bagenerwabikorwa b'amakoperative nta nkomyi.

    Ati “Ubusesenguzi bwa RCA bwagaragaje ko hari amakoperative aba akorera kure byatugoraga kuyageraho, biba ngombwa ko baduha moto ngo zidufashe kuyegera turebe ibibazo bikiyarimo birimo nko kubafasha kunoza imicungire y'umutungo, ibyagarukaga ku kudakurikiza amategeko mu miyoborere yayo no kubafasha kubona isoko ry'umusaruro baba babonye, bikazabafasha kwiteza imbere n'imiryango yabo.”

    Iradukunda avuga ko nko mu Karere ka Rutsiro akoreramo hari koperative ziba mu Murenge wa Nyabirasi, mu nzuri za Gishwati byamugoraga kugeraho, ariko ubu giye gutangira kuzegera akamenya ndetse agakurikirana ibibazo bafite.

    Intara y'Iburengerazuba igizwe n'uturere turindwi ndetse iza ku isonga mu zifite koperative nyinshi zibyaza umusaruro ibihingwa ngengabukungu nk'icyayi n'ikawa, zagiye zinavugwamo ibibazo byinshi bishingiye ku micungire mibi y'umutungo w'abanyamuryango.

    Moto zirindwi zahawe abakozi bashinzwe amakoperative mu turere turindwi tugize Intara y’Iburengerazuba


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/iburengerazuba-abashinzwe-amakoperative-bahawe-moto-bibutswa-ko-nta-rwitwazo