Author: webrwanda

  • Urugendo rwa Israel Mbonyi mu gihugu cya Israel rwasubukuwe #rwanda #RwOT

    Urugendo rw’umuhanzi Israel Mbonyi mu gihugu cya Israel rugiye gusubukurwa nyuma y’umwaka ruhagaritswe kubera icyorezo cya Covid-19.

    Muri Mata 2021, nibwo byari byitezwe ko Israel Mbonyi agomba gukorera urugendo muri Israel muri gahunda bise 'Twende Jerusalem’. Uru rugendo rwasubitswe kubera ko ingendo zigana muri Israel zari zarasubitswe.

    Ambasaderi wa Israel mu Rwanda Dr Ron Adam yabwiye IGIHE dukesha iyi nkuru ko izi ngendo zasubukuwe nyuma y’uko ingendo z’indege muri iki gihugu zisubukuwe.

    Urugendo rwa Israel Mbonyi ruzaba kuva tariki 16 kugeza 24 Mata 2022 aho uyu muhanzi n’itsinda ry’abacuranzi bazajyana bazakora ibitaramo bibiri bazahuriramo na Avraham Tal uri mu bakomeye muri Israel.

    Ambasaderi Dr Ron Adam yavuze ko yizeye neza ko uru rugendo ruzafasha mu kwagura umubano hagati y’abaturarwanda n’abanya-Israel.

    Ati 'Twiteze ko uru rugendo ruzazamura imibanire hagati y’abaturage b’u Rwanda n’abo muri Israel nk’imwe mu nshingano za Ambasade ya Israel mu Rwanda. uru Urugendo turwitezeho guhuza urubyiruko rwo mu bihugu byombi mu buryo bwo gusangizanya imico yabo n’ubuhanzi mu rwego rwo kwagura ubuhanzi bwabo mu myaka izaza.'

    Source: Igihe.com

    [email protected]

    Source : https://agakiza.org/Urugendo-rwa-Israel-Mbonyi-mu-gihugu-cya-Israel-rwasubukuwe.html

  • Nyagatare: Yafashwe akekwaho kwiba moto, igarurirwa nyirayo #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Umuvugizi wa Polisi mu Ntara y’Iburasirazuba, CIP Hamdoun Twizeyimana, yavuze ko Kubwimana yafashwe biturutse ku makuru yatanzwe n’abaturage.

    Yagize ati 'Ku wa Gatatu tariki ya 19 Mutarama Mushimiyimana amaze kubura moto ye yaje kubibwira Polisi itangira iperereza. Bamwe mu baturage bavuze ko babonye Kubwimana afite moto kandi basanzwe bamuziho ubujura, Abapolisi bahise bamukurikirana baramufata.'

    Kubwimana amaze gufatanwa iyo moto yemeye ko koko yayibye, yavuze ko tariki ya 19 Mutarama 2022 ku mugoroba yanyuze ahantu mu Mudugudu wa Bugaragara, mu Kagari ka Gacundezi aho abamotari baparika moto bari mu nzu, akuramo imwe agenda ayisunika arayijyana. Yavuze ko yari ayijyaniye umuntu bakayikuramo ibyuma bakabishyira mu yindi moto.

    CIP Twizeyimana yashimiye abaturage batanze amakuru harimo n’uwo yari agiye kuyizanira ngo ayimukuriremo ibyuma ndetse na Mushimiyimana wamaze kubura moto akihutira gutanga amakuru.

    Yagize ati 'Nibyo duhora dukangurira abantu kujya bihutira gutanga amakuru igihe bahuye n’ikibazo, abaturage nabo tubasaba ubufatanye mu kurwanya ibayaha no kubikumira bitaraba. Gufata uriya Kubwimana turabikesha ubufatanye bw’abaturage na Polisi, turabashimira kandi tubasaba gukomeza ubwo bufatanye.'

    Kubwimana yahise ashyikirizwa Urwego rushinzwe ubugenzacyaha (RIB) rukorera muri sitasiyo ya Polisi ya Rwimiyaga kugira ngo hatangire iperereza, nk’uko bigaragara ku rubuga rwa Internet rwa Polisi y’u Rwanda.

    Itegeko nº68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange Ingingo ya 166 ivuga ko Umuntu wese uhamijwe n’urukiko icyaha cyo kwiba, ahanishwa igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2), ihazabu y’Amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW), imirimo y’inyungu rusange mu gihe cy’amezi atandatu (6) cyangwa kimwe gusa muri ibyo bihano.

    Source : https://www.kigalitoday.com/amakuru/amakuru-mu-rwanda/article/nyagatare-yafashwe-akekwaho-kwiba-moto-igarurirwa-nyirayo

  • Gen Muhoozi Kainerugaba yageze mu Rwanda #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Uru ruzinduko ruje nyuma yaho ku wa mbere w’iki cyumweru, Perezida Kagame, yari yakiriye mu biro bye, Adonia Ayebare, intumwa yihariye ya Perezida Museveni.

    Lt Gen Muhoozi akaba n’Umugaba mukuru w’Ingabo za Uganda zirwanira ku butaka, aje mu Rwanda mu gihe kuva mu ntangiriro z’iki cyumweru ku mbuga nkoranyambaga zitandukanye by’umwihariko Twitter, hakomeje gukwirakwira amakuru avuga ko rushobora kuba.

    Ni nyuma yaho ku Cyumweru tariki 16 Mutarama 2022, Lt Gen Muhoozi yari yanditse ku rubuga rwa Twitter, avuga ko Perezida Kagame ari nyirarume/sewabo, ko abamurwanya baba barwanya umuryango we, ati bagombye kwitonda.

    Ingendo z’abayobozi bakuru ba Uganda mu Rwanda zije mu gihe umubano hagati y’ibihugu byombi umaze igihe utifashe neza, aho u Rwanda rwakomeje gushinja Uganda kuba itera inkunga imitwe igamije guhungabanya umutekano warwo nka FDLR, P5, FLN n’indi, ndetse no kuba Uganda ifunga Abanyarwanda binyuranyije n’amategeko, bakanakorerwa iyicarubozo.

    Uganda na yo ikunze kuvuga ko abo Banyarwanda bafatirwa muri icyo gihugu baba ari intasi z’u Rwanda, mu gihe rwo rubihakana.

    Mu rwego rwo gukemura ibibazo biri mu mibanire y’ibihugu byombi, mu minsi ishize hagiye habaho ibiganiro mu bihe bitandukanye, ndetse hashyirwaho na Komisiyo ishinzwe gukurikirana ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano ya Luanda ibihugu byombi byashyizeho umukono, ariko imbaraga zashyizwe mu gushaka gukemura ikibazo, ntacyo ziratanga kugeza ubu.

    Source : https://www.kigalitoday.com/amakuru/amakuru-mu-rwanda/article/gen-muhoozi-kainerugaba-yageze-mu-rwanda

  • Sierra Leone: Inzu ya Kamara iracyarinzwe na polisi nyuma yuko ahushije penaliti #rwanda #RwOT

    Inzu ya Kamara iri mu murwa mukuru Freetown yibasiwe nyuma yuko Sierra Leone itsinzwe uwo mukino wabereye i Limbe, ku gitego 1-0, bigatuma isezererwa mu irushanwa.

    Iyo Kamara aza gutsinda iyo penaliti, birashoboka ko ikipe ye yari kunganya muri uwo mukino, bigatuma ikomeza mu cyiciro gikurikiyeho.

    Uwungirije umuyobozi ushinzwe itangazamakuru muri polisi ya Sierra Leone yabwiye BBC Sport Africa ati:

    “Nshobora kwemeza ko polisi ikiri ku nzu ya Kei Kamara mu rwego rwo kuyirinda urubyiruko rwarubiye rutishimye kuko yahushije penaliti ku mukino na Equatorial Guinea”.

    “Polisi ya Sierra Leone – nk'urwego rwibanda cyane ku kuburizamo ibyaha bitaraba – yabonye amakuru y'ubutasi asobanura ko urubyiruko rwarakaye rwashakaga gutera inzu ye nuko dufata icyemezo cyo kujya ku nzu na mbere yuko umukino urangira”.

    “Turabizi ibyabaye kuri Umaru Bangura mu myaka micyeya ishize, rero twahisemo gukumira icyaha kitaraba”.

    Aho yakomozaga ku wahoze ari kapiteni w'iyi kipe, inzu ye yateweho amabuye nyuma yuko na we ahushije penaliti mu bihe by'ingenzi, icyo gihe hari mu minota y'inyongera ku mukino na Liberia w'amajonjora yo gushaka itike y'igikombe cy'isi cya 2022.

    Polisi yongeyeho ko “nta kwangiza kwakozwe” ku nzu ya Kamara kandi ko “urubyiruko ruri muri aka gace rurimo kumvikana na twe”.

    Kamara, wahoze ari rutahizamu wa Norwich City na Middlesbrough, nta cyo aratangaza ku kuba abapolisi bagabwe ku rugo rwe.

    BBC

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/sierra-leone-inzu-ya-kamara-iracyarinzwe-na-polisi-nyuma-yuko-ahushije-penaliti

  • Perezida Nyusi yasuye Ingabo z'u Rwanda ziri i Afungi na Palma – #rwanda #RwOT

    Ku wa Gatanu tariki 21 Mutarama 2022 nibwo Nyusi yasuye izi ngabo zikorera ahitwa Afungi na Palma mu Ntara ya Cabo Delgado.

    Afungi niho hakorera Sosiyete y'Abafaransa ya Total. Ni yo yahawe ikiraka cyo gucukura Gaz mu mushinga uzwi nka Liquid Natural Gas (LNG). Niwo mushinga nk'uwo ufite agaciro kanini muri Afurika kuko ubarirwa miliyari 60 z'amadolari.

    Ni mu gihe Palma ari ho hafatwa nk'umwe mu mijyi mikuru mu Ntara ya Cabo Delgado. Ni hamwe mu ho ibyihebe bya 'Ahlu Sunnah Wa-Jama' byigabije bikica abaturage, bigatwika ibikorwaremezo, bikangiza amavuriro n'ibindi byose.

    Kuva Ingabo z'u Rwanda zagera i Cabo Delgado, Palma yatangiye kugarukamo amahoro ku buryo n'abaturage basubiye mu byabo buhoro buhoro. Umuntu ugeze Palma muri iki gihe, asanga ibintu byinshi byarahindutse, kuko ubu abakora ibikorwa by'ubucuruzi bw'ibintu bya ngombwa mu buzima.

    Nyusi ubwo yasuraga aka gace, yakiriwe n'abayobozi bo muri Mozambique by'umwihariko Guverineri Valige Taliabo Atuando; Umuyobozi w'Akarere ka Palma, João Buchil; Umunyamabanga uhoraho, Zefa Alberto n'abayobozi b'inzego z'umutekano.

    Uyu Mukuru w'Igihugu yahuye kandi n'Abahagarariye Ingabo za Mozambique, FADM, hamwe n'abahagarariye Ingabo z'u Rwanda bari i Palma na Afungi. Yabashimiye imirimo myiza bamaze gukora kuva bagera muri iki gihugu barwanya imitwe y'iterabwoba, anabashishikariza gukomeza ibikorwa bya gisirikare hirya no hino.

    Yashimye ubufatanye bw'ingabo muri uru rugamba, asaba ko uwo mutima wo gukorera hamwe bawukomeza kugira ngo babashe guhashya ibyo byihebe.

    Intara ya Cabo Delgado ifite ubuso bungana na 82.625, ukoze imibare wasanga iruta u Rwanda inshuro 3,1. Mu 2017 byabarwaga ko ituwe n'abaturage barenga miliyoni 2,3.

    Ni yo yakabaye ikize mu ntara 11 zigize Mozambique kuko ifite umutungo kamere mwinshi wa gaz.

    Bibarwa ko abaturage barenga 3000 ari bo bamaze kwicwa n'ibyihebe muri iyi ntara, mu gihe abavuye mu byabo bo barenga ibihumbi 700.

    Perezida Nyusi yashimye ubufatanye buri hagati y’Ingabo z’u Rwanda n’iza Mozambique

    Ingabo z’u Rwanda zimaze kugira uruhare mu kubohoza ibice byinshi byari byarigabijwe n’umwanzi i Cabo Delgado


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/perezida-nyusi-yasuye-ingabo-z-u-rwanda-ziri-i-afungi-na-palma

  • Abakinnyi 3 ba Rayon Sports mu bakinnyi 15 batemerewe gukina umunsi wa 14 #rwanda #RwOT

    Shampiyona y’icyiciro cya mbere mu Rwanda umwaka w’imikino wa 2021-22 irakomeza hakinwa umunsi wa 14, abakinnyi 3 ba Rayon Sports bakaba batemerewe gukina uyu munsi.

    Umukino witezwe na benshi ni umukino AS Kigali igomba kwakiramo APR FC kuri Stade Regional i Nyamirambo.

    Ni umukino AS Kigali iri bukine idafite kapiteni wayo Haruna Niyonzima uri mu bihano, Rugwiro Herve utemerewe gukina umunsi wa 14 kubera ikarita itukura yabonye ku mukino wa Bugesera FC, hari kandi na Tchabalala ugishidikanywaho kubera arwaye umugongo.

    Amakuru aturuka ishyorongi ahamya ko abakinnyi ba APR FC bose bameze neza biteguye uyu mukino nta n’umwe ufite ikibazo cy’imvune.

    Abakinnyi 15 nibo batemerewe gukina umunsi wa 14, harimo 3 ba Rayon Sports ari bo Muvandimwe JMV na Nishimwe Blaise bafite amakarita 3 y’imihondo na Nizigiyimana Karim Mackenzie wabonye ikarita itukura ku mukino wa Etincelles.

    Gahunda yose y’umunsi wa 14

    Ku wa Gatandatu tariki ya 22 Mutarama 2022

    Kiyovu SC vs Espoir FC, Kigali Stadium — 12:30′
    AS Kigali vs APR FC, Kigali Stadium — 15:00′

    Ku Cyumweru tariki ya 23 Mutarama 2022

    Mukura VS&L vs Musanze FC, Huye Stadium — 15:00′
    Rayon Sports FC vs Marine FC, Kigali Stadium — 12:30′
    Gasogi United vs Etincelles FC, Kigali Stadium — 12:30′

    Ku wa Mbere tariki 24 Mutarama 2022

    Rutsiro FC vs Gicumbi FC, Umuganda Stadium — 15:00′
    Gorilla FC vs Etoile de l’Est FC, Kigali Stadium — 12:30′
    Police FC vs Bugesera FC, Kigali Stadium — 15:00′

    Abakinnyi batemerewe gukina umunsi wa 14

    RUGWIRO Amadeus Hervé (AS Kigali)
    MUNIRU Abdul Rahman (Bugesera FC)
    TWAGIZIMANA Fulgence (Espoir FC)
    AKAYEZU Jean Bosco (Etincelles FC)
    BIZIMANA Ibtihadj (Etincelles FC)
    DUKUNDANE Pacifique (Etoile de l’Est FC)
    NIYIBIZI Emmanuel (Gicumbi FC)
    UWIMANA Emmanuel (Gorilla FC)
    MFITUMUKIZA Nzungu (Marine FC)
    MUGIRANEZA Frodouard (Marine FC)
    MUHIRE Anicet (Musanze FC)
    NKUNDIMANA (Musanze FC)
    MUVANDIMWE Jean Marie Vianney (Rayon Sports FC)
    NISHIMWE Blaise (Rayon Sports FC)
    NIZIGIYIMANA Abdul Karim (Rayon Sports FC)

    Muvandimwe JMV ntiyemerewe gukina umunsi wa 14

    Nizigiyamana Karim yabonye ikarita itukura ku mukino wa Etincelles

    Nishimwe Blaise na we ntiyemerewe gukina umunsi wa 14

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/abakinnyi-3-ba-rayon-sports-mu-bakinnyi-15-batemerewe-gukina-umunsi-wa-14

  • Amakipe 2 akinnye bwa mbere igikombe cya Afurika yageze muri 1/8: Icyo imikino 36 y’amatsinda isize #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Gambiya na yo yitabiriye icyo gikombe bwa mbere yarenze amatsinda

    Gambiya na yo yitabiriye icyo gikombe bwa mbere yarenze amatsinda

    Ku Kane tariki 20 Mutarama 2022 nibwo hasojwe imikino 36 y’amatsinda atandatu yari agabanyijemo amakipe 24. Muri iyo mikino 36 hatsinzwemo ibitego 68 ku mpuzandengo y’igitego 1.68 ku mukino ibitego birimo icumi (10) byatsinzwe kuri Penaliti. Ibyo bitego byose byatsinzwe n’abakinnyi 54 bayobowe na rutahizamu wa Cameroon yakiriye iki gikombe, Vincent Aboubakar, umaze gutsinda ibitego bitanu (5) mu mikino itatu (3) yakinnye.

    Ikipe y’igihugu ya Cameroon, Nigeria na Côte d’Ivoire niyo makipe yinjije ibitego byinshi mu mikino y’amatsinda, aho yinjije ibitego bitandatu (6) mu gihe imikino ibiri (2) ariyo ikipe imwe yatsinze indi ibitego byinshi, ni umukino Cameroon yatsinzemo Ethiopia 4-1 na Tunisia yatsinze Mauritania 4-0.

    Ikipe y’igihugu ya Nigeria niyo kipe yazamutse muri 1/8 ifite amanota menshi aho yatsinze imkino yayo yose itatu (3) ikazamukana amanota icyenda (9), mu gihe amakipe arimo Cameroon, Côte d’Ivoire, Mali, Gambia, Maroc yazamukanye amanota arindwi (7).

    Ikipe ya Senegal niyo yayoboye itsinda ifite amanota macye, kuko yariyoboranye amanota 5 ikazamuka itsinze igitego kimwe (1) kuri penaliti inatsinze umukino umwe (1), ikanganya ibiri (2) mu gihe nyamara Ghana yasezerewe idatsinze umukino n’umwe muri itatu yakinnye, itsindwa imikino ibiri (2) inganya umwe (1) ariko nyamara ikinjiza ibitego bitatu (3).

    Ikipe y’igihugu ya Gambia na Comoros ni ubwa mbere zari zitabiye igikombe cya Afurika, zakoze amateka zigahita zibona tike yo gukina imikino ya 1/8 cy’irangiza mu gihe kandi mu makipe 5 yo mu bihugu by’Abarabu yitabiye, Misiri, Maroc na Tunisia niyo yonyine yazamutse muri 1/8.

    Comoros yitabiye bwa mbere yageze muri 1/8

    Comoros yitabiye bwa mbere yageze muri 1/8

    Ikipe y’igihugu ya Algeria yari yatwaye igikombe cya Afurika cya mbere cyakinwe n’amakipe 24 mu 2019 kikabera mu gihugu cya Misiri, yagaruye amateka yo mu 1992 ubwo yatwaraga igikombe cya Afurika mu 1990, ariko igikurikiyeho mu 1992 igasezererwa mu matsinda ari iya nyuma ifite inota rimwe (1), ari nako byagenze muri 2021 kuko nabwo yasezerewe idatsinze umukino n’umwe, itsinze igitego kimwe (1) itahana inota rimwe (1) nk’uko byagenze mu 1992.

    Iyo kipe kandi icyo gihe nabwo yari mu itsinda rimwe na Côte d’Ivoire nk’uko byagenze ubu, gusa icyo gihe bwo Côte d’Ivoire yatsinze Algeria 3-0, muri uyu mwaka yatsinzwe 3-1.

    Mu mikino 36 y’amatsinda irangiye abakinnyi 50 bahawe amakarita y’umuhondo aho barindwi muri bo bahawe amakarita abiri (2) kuri buri umwe, mu gihe muri rusange amakarita y’umuhondo yatanzwe ari 57, hatanzwe kandi amakarita y’umutuku ku bakinnyi batanu (5).

    Abazamu 21 nibo nibura barangije umukino nta gitego cyinjiye mu izamu ryabo, muri bo abazamu batandatu (6) babikoze inshuro ebyiri (2).

    Abakinnyi 49 nibo bamaze gutsinda igitego kimwe (1) muri iyi mikino 36 y’amatsinda irangiye, batatu (3) nibo bafite ibitego bibiri (2) mu gihe umwe ari we ufite ibitego bitanu (5). Umukinnyi umwe witwa Nayer Aguerd ariwe rukumbi umaze kwitsinda igitego, yicyitsinze ubwo ikipe y’igihugu cye cya Maroc yakinaga na Gabon.

    Vincent Aboubakar wa Cameroon niwe ufite ibitego bitanu

    Vincent Aboubakar wa Cameroon niwe ufite ibitego bitanu

    Abakinnyi 43 nibo batanze imipira yavuyemo ibitego, muri abo batatu (3) nibo batanze imipira myinshi yavuyemo ibitego aho buri umwe yagiye atanga imipira ibiri (2). Mu mikino 36 yakinwe habonetsemo penalititi 18 zatewe n’abakinnyi (15), abakinnyi barindwi (7) barimo Vincent Aboubakar wateye ebyiri (2) na Ibrahima Kone wateye eshatu (3) nibo bazitsinze mu gihe umunani (8) bazihushije.

    Abakinnyi 50 bateye imipira y’imiterekano (kufura) 89 yabonetse mu mikino 36 ariko umukinnyi umwe gusa, Achraf Hakimi wa Maroc niwe watsinze kufura mu gihe abakinnyi 23 aribo bateye imipira y’imiterekano irenze umwe.

    Uretse amakipe 12 yavuye mu matsinda ari ku myanya ibiri (2) ya mbere akabona tike yo gukina 1/8 cy’irangiza kugira ngo amakipe yuzure 16 agomba gukina iki cyiciro, hazamutse andi makipe yatsinzwe neza yari ku mwanya wa gatatu mu matsinda yayo, ayo akaba ari Tunisia yabaye iya gatatu mu itsinda rya gatandatu, Comoros yabaye iya gatatu mu itsinda rya gatatu, Malawi yabaye iya gatatu mu itsinda rya kabiri na Cap Verde yabaye iya gatatu mu itsinda rya mbere.

    Imikino ya 1/8 iteganyijwe gutangira ku Cyumweru tariki 23 Mutarama 2022, aho saa kumi n’ebyiri z’umugoroba, Burkina Fasso izakina na Gabon, naho saa tatu z’ijoro Tunisia izakina na Nigeria.

    Source : https://www.kigalitoday.com/imikino-11/football/article/amakipe-2-akinnye-bwa-mbere-igikombe-cya-afurika-yageze-muri-1-8-icyo-imikino-36-y-amatsinda-isize

  • Ab'i Burera bashishikarijwe guca ukubiri n'imyumvire yenyegeza imirire mibi mu miryango – #rwanda #RwOT

    Isombe ni ikiribwa gikungahaye ku butare bugira uruhare mu ikorwa ry'amaraso naho ibihumyo bikaba bikungahaye kuri Calicium ifasha amagufa gukomera, gusukura umubiri no kongera ubudahangarwa bw'umubiri.

    Nubwo ibyo biribwa bifite intungamubiri zihagije, bamwe mu baturage bo mu Karere ka Burera biganjemo abagabo usanga babinenga bavuga ko nta mugabo ukwiriye kubirya.

    Musabyimana Narcisse wo mu Murenge wa Cyeru, yagize ati “Kuva nkiri muto sinigeze mbona sogokuru cyangwa data barya isombe. Nta n'umugabo nabibonyeho kuko ibiti byayo twayifataga nk'igicucu cyo kugamamo izuba. Hari n'abavugaga ko abagore bashobora kuyirogeramo abagabo, ngo ni inzaratsi.”

    “Nakuze gutyo kugeza nize ariko sindayirya nubwo nzi akamaro kayo. Iwanjye bo barayiteka ariko bantekera ibyanjye iyo bayitetse. Byatubereye nk'umuco ariko ntacyo ubu mbona byaba bitwaye ko abagabo bayirya kuko ni imyumvire gusa. Nta wayiriye ngo ayiruke cyangwa imugireho izindi ngaruka.”

    Mukamutesi Mediatrice wo mu Murenge wa Nemba, yavuze ko yashatse umugabo atarya isombe ariko uko agerageza kuyitegura neza biturutse ku kuba yarabigiriwemo inama na muganga umwana wabo amaze kugaragaza imirire mibi, yaje guhinduka [umugabo].

    Ati “Umugabo yageze aho arayirya ubu ntacyo biba bimutwaye nubwo byafusabye igihe kitari gito kugeza n'aho umwana agwingiye.”

    Si abo gusa batanga ubu buhamya kuko hari n'abavuga ko batayirya kuko mu buzima bwabo batigeze bayigerageza aho bavutse no mu ngo zabo.

    Mu bukangurambaga bugamije kwigisha abaturage gutegura indyo yuzuye no kugira isuku, bwakozwe n'Ihuriro ry'abanyeshuri bo mu ishami ry'ubuvuzi muri Kaminuza y'u Rwanda bwakorewe mu Karere ka Burera, abaturage bagiriwe inama yo guhindura imyumvire.

    Umuyobozi w'Ihuriro ry'abanyeshuri bo muri iryo shami, Ndagijimana Benoit, yavuze ko iyi myumvire idindiza gahunda yo kurandura igwingira mu bana kuko igihe cyose ababyeyi babo baba bakiyifite badashobora no gutegura ayo mafunguro kandi usanga aba akenewe cyane.

    Yagize ati 'Ni ikibazo cy'imyumvire kuko kurya isombe n'ibihumyo ntacyo bitwaye ahubwo ayo ni amafunguro byoroshye kubona kandi afite intungamubiri zihagije. Ntabwo wakwizera ko wahangana n'igwingira hakiri ababyeyi bafite iyi myumvire kuko badashobora no gutegura iryo funguro bo batarirya.”

    Umuyobozi w'Akarere ka Burera, Uwanyirigira Marie Chantal, yavuze ko bagiye kurushaho gukora ubukangurambaga bugamije guhindura iyo myumvire asaba abaturage kurushaho kubyaza umusaruro ubutaka bwabo bahinga ibi bihingwa ndetse bakanabitegurira abana babo kuko bizabafasha guhangana n'igwingira n'imirire mibi ikingaragara muri ako Karere.

    Yagize ati”Ntabwo twari tuzi ko hari abagifite iyo myumvire ariko ubwo hari aho bikigaragara tugiye kongera ubukangurambaga cyane cyane ku bagabo. Ntabwo baba batarya isombe ngo twizere ko baba bayitegurira abana babo kandi ibiribwa nk'ibyo bikungahaye ku ntungamubiri kandi kurya isombe ubwabyo ntacyo bitwaye.”

    'Abaturage turabasaba kurushaho kumenya gutegura isombe kuko ubu hasigaye hari imashini ziyishya bitabatwaye umwanya munini basekura, bakayishyiramo ibirungo aho bishoboka bakongeramo indagara, inyama n'ibindi kuko bizabafasha kurandura imirire mibi n'igwingira mu bana.”

    Muri ubwo bukangurambaga, abaturage bigishijwe gutegura indyo yuzuye, kugira isuku, gutegura no kubungabunga uturima tw'igikoni ndetse hanapimwa imikurire y'abana bari munsi y'imyaka itanu.

    Ubushakashatsi bwa Gatandatu ku buzima n'imibereho by'abaturage, RDHS (Rwanda Demographic and Health Survey) bwakoze n'Ikigo cy'Igihugu cy'Ibarurishamibare [NISR], bwerekana ko 33% by'abana bari munsi y'imyaka 5 mu Rwanda bafite ikibazo cyo kugwingira.

    Ni mu gihe uturere tuza imbere mu kugarizwa n'ikibazo cy'imirire mibi n'igwingira ari Burera, Musanze, Nyabihu, Rubavu, Gicumbi na Ngororero.

    Abaturage bagiriwe inama yo guhindura imyumvire bagategura amafunguro ashoboka yabafasha kunoza imirire mu miryango yabo

    Muri ubu bukangurambaga abaturage bigishijwe no gukora uturima tw’igikoni

    Abaturage bigishijwe uko bakwimenyereza ibikorwa by’isuku n’isukura bitabasabye ibintu bihambaye


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/burera-imyumvire-ibuza-abagabo-kutarya-isombe-n-ibihumyo-yagaragajwe-nk

  • Ingwizanyito ku nka; gihamya cy'icyubahiro zari zifite mu mateka y'u Rwanda – #rwanda #RwOT

    Inka zagize imimaro muri Politiki y'ububanyi n'amahanga n'ubutwerarane bw'u Rwanda n'ibindi bihugu, zigira imimaro muri Politiki y'ubukungu bw'igihugu, zigira imimaro muri Politiki y'imibereho myiza y'abaturage ndetse na Politiki y'umutekano mu gihugu.

    Kubera ibigwi inka yagize mu mateka y'u Rwanda, byatumye igira amazina menshi akomoka ku mimaro yayo, igwiza inyito nyinshi nka gihamya cy'icyubahiro yagwije mu Rwanda rugari rwa Gasabo. Muri iyi nkuru, turabataturira zimwe mu nyito zafatiwe ku mimaro y'inka zihamya icyubahiro cyayo mu Rwanda.

    Inka y'Ingabirano: Inka y'ingabirano, ni inka umuntu yagabirwaga n'inshuti magara biyemeje ko bagirana umubano w'akadasohoka. Inka y'Ingabirano niyo yari ihanitse muri zose, kuko ari nayo yafatiweho igihango cyo kugabirana nka kimwe mu bihango bitanu byabayeho mu mateka y'u Rwanda. Abagabiranye nibo bahindukaga 'Abanywanyi,' akaba ari izina buri wese yashoboraga kwita undi basangiye icyo gihango cyo kugabirana.

    Inka y'Ubuhake: Ubuhake ni akazi ko mu Rwanda rwo ha mbere, aho umuntu yakoreraga ku masezerano yo kuzahembwa inka, ubutaka cyangwa icyubahiro cyo kwishingirwa n'ukomeye. Uwakoraga ako kazi yitwaga 'umugaragu,' agahembwa inka bitaga Inka y'Ubuhake, cyangwa se Inka y'Ubugaragu. Iyo nka ikaba yari igihembo cy'umuntu wakoze akazi yemeranyijeho na sebuja.

    Inka y'Umunyafu: Inka y'Umunyafu, ni inka umugaragu yahabwaga na sebuja bwa mbere nk'igihembo cy'akazi k'ubuhake yabaga yarakoze mu gihe bagiranye mu masezerano. Iyi nka ikaba igereranywa n'umushahara wa mbere umukozi ahabwa ku kazi yahawe.

    Inka y'Impetano: Inka y'Impetano, ni inka y'ubuhake uhawe bwa kabiri, ikaba yagereranywa n'umushahara wa kabiri umukozi ahabwa uhereye igihe yatangiriye akazi.

    Inka y'Imbata: Inka y'Imbata, ni inka umuntu yihahiye, ayikuye mu bushobozi bwe yakusanyije ubundi akabuguramo inka.

    Inka y'Umuheto: Inka y'Umuheto, ni inka yagabirwaga ingabo zose zatsinze urugamba, iyi nka ikaba yarashyizweho n'Umwami Ruganzu Ndoli ubwo yagira ngo areme akanyabugabo mu Ngabo ze zirusheho koromya amahanga adakunda u Rwanda.

    Inka y'Imirindi: Inka y'Imirindi, ni inka yagabirwaga ikigwari cyahunze urugamba. iyi nka ikaba yarashyizweho n'Umwami Ruganzu Ndoli ubwo yagira ngo arememo ubutwari abatabufite, abahungaga urugamba nabo bagire imihigo yo gutabarira Igihugu.

    Inka y'Umuriro: Ni inka yahabwaga umuntu wigeze gutunga inka zikaza kumushiraho, kugira ngo yongere gutangiriraho asubira mu ruhando rw'abandi batunzi b'inka.

    Inka y'Ingarigari: Inka umubyeyi asigarana nyuma yo kuraga abana be.

    Inka y'Ifatarembo: Ni inka yatangwa iyo abagiye gusaba irembo ry'umugeni bamaraga kuribemerera.

    Inka y'Inkwano: Inka bakwaga umugeni.

    Inka ya Gashyimbo: Inka yagendaga nk'ibishyingiranwa ku mukobwa bashyingiye.

    Inka y'Intekeshwa: Ni inka umukobwa ukiri ikirongore yahabwaga na sebukwe mu mugenzo wo gutekesha abana babo bashyingiranywe.

    Inka y'Indongoranyo: Inka ikomoka ku nkwano y'umukobwa ikagarukira uwayikoye.

    Inka y'Urugori: Inka umugore ajyana iwabo ajyanye urugori bwa mbere.

    Inka y'Icyari: Inka umukobwa ahabwa n'iwabo amaze kubyara.

    Izi ngwizanyito n'izindi tutarondoye dore ko zinahari ari nyinshi, ni zo gihamya icyubahiro inka yari ifite mu muryango Nyarwanda, gusa izi mpuzanyito zikagora benshi mu mikoreshereze yazo, kuko hari igihe uvuga inyito y'inka iyi n'iyi kandi mu mateka y'u Rwanda atari ko yakagombye kwitwa.

    U Rwanda ni Igihugu cy'umurage uzingatiye ibintu byinshi birimo n'inyito y'ibintu, ahantu n'umuntu, ku buryo bisaba kwigengesera mu kubikoresha mu mvugo no kubigiramo ubuzobere buhanitse kugira ngo hatazabaho guhomvomvwa ababizi bakagucishamo ijisho.

    Inka yahoranye agaciro gakomeye mu mateka y’u Rwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ingwizanyito-ku-nka-gihamya-cy-icyubahiro-zari-zifite-mu-mateka-y-u-rwanda