Author: webrwanda

  • Ubushinjacyaha bwasabye ko Rusesabagina ahabwa igifungo cya burundu aho kuba imyaka 25 #rwanda #RwOT

    Ubushinjacyaha bwasabye urukiko rw'ubujurire ko Paul Rusesabagina ahanishwa igifungo cya burundu.

    Ubushinjacyaha busanga Rusesabagina atari kwiriye kugabanyirizwa ibihano hashingiwe ku kwirega icyaha kuko atacyireze mu buryo bwuzuye. Busanga kandi ibyo kugabanyirizwa igihano ku mpamvu z'uko ari ubwa mbere akurikiranywe gusa, hirengagijwe uburemere bw'ibyaha akurikiranyweho, na byo atari byo.

    Ubushinjacyaha buvuga ko muri rusange Urukiko rwemeje ko ibyaha icyenda byose Rusesabagina Paul yareze bikubiye mu byaha bibiri gusa byakozwe mu buryo bw'impurirane mbonezamugambi.

    Icyaha cyo kuba mu mutwe w'iterabwoba gihanishwa igihano cy'igifungo kitari munsi y'imyaka 15 ariko kitarenze imyaka 20 hakurikijwe ibiteganywa n'ingingo ya 18 y'Itegeko Nomero 46/2018 ryo ku wa 13/08/2018 ryerekeye kurwanya iterabwoba hamwe n'icyaha cyo gukora no kugira uruhare mu bikorwa by'iterabwoba byateje urupfu gihanishwa igihano cy'igifungo cya burundu hakurikijwe ibiteganywa n'ingingo ya 19 n'iya 37 z'iryo tegeko.

    Ubushinjacyaha bwinubira ko aho guhanisha Rusesabagina igihano cy'igifungo cya burundu cyateganyirijwe icyaha kiremereye mu byo yahamijwe nk'uko biteganywa n'ingingo ya 61 n'iya 62 z'itegeko nomero 68/2018 ryo ku wa 31/08/2018 riteganya ibyaha n'ibihano muri rusange, rwamuhanishije igihano cy'imyaka 25 gusa.

    Ku wa Kane, tariki ya 20 Mutarama 2022, ni bwo uru rubanza rwatangiye kuburanwa mu bujurire nyuma y'uko ku wa Mbere rwari rwasubitswe nyuma y'ibura rya Rusesabagina uri mu baburanyi utaragaragaye mu rukiko.

    Ibura rye ryagizweho impaka ariko Urukiko rw'Ubujurire rwanzura ko Rusesabagina yahamagawe byemewe n'amategeko ariko yanga kwitaba ku bushake bwe.

    Kuri uwo munsi, Ubushinjacyaha bwatangiye kwerekana impamvu bwashingiyeho bujurira zikubiye mu ngingo zitandukanye zirimo inyito y'ibyaha ababuranyi bahamijwe ndetse n'ibyaha bagizweho abere.

    Uruhande rw'abaregwa rwo rwagaragarije urukiko ko hari bamwe bahawe ibihano batemera ndetse banatanga ingingo zibishimangira.

    Tariki 20 Nzeri 2021 ni bwo Urugereko Rwihariye rw'Urukiko Rukuru Ruburanisha Ibyaha Mpuzamahanga n'Ibyambukiranya Imipaka rwatangaje umwanzuro ku rubanza ruregwamo Rusesabagina washinze Impuzamashyaka ya MRCD na bagenzi be.

    Rusesabagina Paul yahamijwe uruhare mu kuba muri MRCD/FLN, Umutwe w'Iterabwoba yabereye umuyobozi ukaza kugaba ibitero ku butaka bw'u Rwanda bigahitana abaturage icyenda, abandi bagakomereka.

    Yahamijwe icyaha cyo kuba mu mutwe w'iterabwoba n'icyo gukora no kugira uruhare mu mutwe w'iterabwoba. Urukiko rwamugize umwere ku cyaha cyo kurema umutwe w'ingabo utemewe, rwemeza ko ibindi bikorwa byabereye mu bitero no gutera inkunga iterabwoba, bigize icyaha cyo gukora no kugira uruhare mu gikorwa cy'iterabwoba.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubutabera/article/ubushinjacyaha-bwasabye-ko-rusesabagina-ahabwa-igifungo-cya-burundu-aho-kuba

  • Burkina Faso: Perezida Roch Kabore yatawe muri yombi #rwanda #RwOT

    Perezida wa Burkina Faso, Roch Kabore yatawe muri yombi n'Igisirikare, magingo aya akaba afungiye muri kimwe mu bigo bya Gisirikare, i Ouagadougou.

    Mu ijoro ryakeye humvikanye amasasu menshi mu nkengero z'urugo rwa Perezida Roch Kabore, i Ouagadougou mu Murwa mukuru wa Burukina Faso, imodoka ze ndetse n'uruzitiro rw'urugo rwe byabomaguwe n'amasasu y'abasirikare bari baje kumuta muri yombi babanje gukozanyaho n'abamurinda.

    Inkuru dukesha CNN ivuga ko Perezida Kabore yatawe muri yombi n'itsinda ry'abasirikare batavuga rumwe n'ubutegetsi bwe. Uyu mugabo yatawe muri yombi mu gihe kuri iki cyumweru abaturage benshi bari babyukiye mu myigaragambyo mu murwa mukuru i Ouagadougou.

    Muri iyo myigaragambyo, abigaragambyaga bavugaga ko bashyigikire abigometse ku butegetsi maze basahura icyicaro gikuru cy'ishyaka rya politiki rya Kabore.

    Inkuru ivuga ko Perezida Kabore yahiritswe ku butegetsi agahita atabwa muri yombi yatangiye kumvikana ku mbuga nkoranyambaga ku mugoroba wo kuri iki cyumweru tariki 24 Mutarama 2022, ariko ubutegetsi bw' i Ouagadougou buyitera utwatsi.

    Mu mezi ashize, Burkina Faso yagabweho ibitero n'intagondwa zo mu mutwe wa Kisilamu na al Qaeda, hicwa abasivile ndetse n'abasirikare.

    Imvururu muri Burkinafaso zije nyuma y'uko mu bihugu bya  baturanye bya Mali na Gineya, ingabo zahiritse ubutegetsi. Afurika y'Iburengerazuba, kugeza ubu bigaragara ko imaze kubaka izina nk' 'umukandara wo guhirika ubutegetsi' muri Afurika.

    Burkina Faso ni kimwe mu bihugu bikennye cyane muri Afurika y'Iburengerazuba nubwo gikungahaye ku mutungo kamere wa zahabu.

    Ingabo ziki gihugu zimaze igihe zihanganye cyane  n'abarwanyi ba kisilamu, bagenzura ibice byinshi by'igihugu kandi bahatira abaturage bo muri utwo turere bigaruriye kubahiriza amategeko yabo ya kisilamu.

    Imvururu ziri kuba muri bimwe mu bihugu byo muri Afurika y'Iburengerazuba zishimangira ingaruka za politiki z'inyeshyamba zigenda ziyongera mu karere ka Sahel.

    [email protected]

    The post Burkina Faso: Perezida Roch Kabore yatawe muri yombi appeared first on IRIBA NEWS.

    Source : https://iribanews.rw/2022/01/24/10866/

  • Hazanatagwa igihembo ku bafana ,menya ibihembo byongerewe muri MrRwanda #rwanda #RwOT

    Ni ibihembo byongerewe nyuma gutangaza imodoka yo mu bwoko bwa Toyota Celca nk'igihembo nyamukuru kizahabwa uzegukana ikamba rya Mr Rwanda, iki kikaniyongeraho icumbi ry'umwaka wose, byose bikazatangwa na TomTransfers.

    Uretse ibi bihembo, mu mpera z'icyumweru gishize ubuyobozi bwa Mr Rwanda bwasinyanye amasezerano n'ikigo gicuruza internet cya Mango 4G bituma ibihembo birushaho kwiyongera.

    Kugeza ubu uretse imodoka n'icumbi, uyu musore azanahabwa Internet ya 4G y'umwaka wose idahagarara na telefone nziza yo mu bwoko bwa Infinix. Ibisonga bye na byo bizahabwa internet mu gihe cy'umwaka wose na 'Router' yo kwifashisha.

    Umusore uzaba yatowe cyane ari na we uzahabwa ikamba rya Mr Popularity mu irushanwa rya Mr Rwanda na we azahabwa igihembo cya internet mu gihe cy'umwaka wose ndetse na telefone ya Infinix.

    Uretse abahatanira ikamba bazahembwa, n'abakurikira iri rushanwa bazahembwa hagendewe ku buryo batoye abo bashyigikiye.

    Buri cyumweru hazajya hahembwa abatoye hifashishijwe internet, batatu ba mbere bakazahabwa 100GB zo gukoresha mu mezi atatu.

    Naho batatu bazajya baba bahize abandi mu gutora bakazahembwa telefone yitwa 'Akeza' na internet y'umwaka wose.

    Kwiyandikisha mu irushanwa rya Mr Rwanda biteganyijwe ko bizarangira ku wa Gatatu tariki 26 Mutarama 2022, nyuma yaho hazasuzumwa imyirondoro y'abiyandikishije hanyuma bahabwe ibibazo bazasubiza hifashishijwe ikoranabuhanga hanyuma hatoranywe abahagarariye Intara zose bazajya mu mwiherero.

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/article/hazanatagwa-igihembo-ku-bafana-menya-ibihembo-byongerewe-muri-mr-rwanda

  • Burundi: HRW yasabye leta kubwiza ukuri ababuriye ababo muri gereza ya Gitega #rwanda #RwOT

    Raporo yasohowe n'umuryango uharanira uburenganzira bwa muntu, Human Rights Watch (HRW), ivuga ko abafungiye muri gereza ya Gitega bemeza ko hapfuye bagenzi babo hagati ya 200 na 400. Perezida w'Uburundi mu mpera z'ukwezi gushize yavuze ko abapfuye bose hamwe ari 46 kandi 'bose barahambwe'.

    Inkongi y'umuriro yatwitse ibice bya gereza ya gitega tariki 07 z'ukwezi gushize k'Ukuboza, minisitiri w'ubutegetsi bw'igihugu yatangaje ko iyo nkongi yavuye kuri 'court-circuit' y'amashanyarazi.

    Raporo ya HRW ivuga ko kugeza ubu abategetsi bananiwe gukora iperereza ryizewe kandi ritabogamye mu kureba uko uwo muriro watangiye, 'uko bananiwe gufungurira imfungwa, no kubara neza no gutangaza imyirondoro y'abapfuye n'abakomeretse'.

    Umuvugizi wa leta y'u Burundi yabwiye BBC ko 'ntacyo yavuga' kuri iyo raporo ya HRW yasohotse none kuwa mbere.

    Mu mpera z'ukwezi gushize, Perezida Evariste Ndayishimiye yatangaje ko raporo ya leta kuri uyu muriro iri gutegurwa, kandi ubucamanza buzihutisha ibigomba gukorwa ku byabaye.

    HRW ivuga ko yavuganye na bamwe mu mfungwa z'i Gitega, abo mu miryango yabo, n'abanyamategeko, umwe avuga ko imibare yatanzwe na leta 'ari ibinyoma', undi ko imiryango y'ababuze ababo ikomeje kubeshywa.

    HRW isubiramo amagambo y'imfungwa bavuganye iminsi ine nyuma y'umuriro igira iti: 'imibare ya leta ni ibinyoma, umubare nyawo w'abapfuye uri hagati ya 200 na 400…Kuva ejo abafunzwe batangiye gusubizwamo [muri gereza] rero tubasha kubona ababuze'.

    Abapfuye kubera uwo muriro bashyinguwe ku mugoroba w'umunsi bapfiriyeho, nk'uko ibinyamakuru mu Burundi byabitangaje.

    Ibi byateye kwidoga kwa bamwe mu babuze ababo banenga ko bashyinguwe mu myobo rusange, batabanje kumenya imyirondoro yabo no kumenyesha ababo.

    HRW ivuga ko yavuganye n'ababuze ababo harimo umugore ufite abana batatu wabuze umugabo we wagiyeyo umunsi umwe nyuma y'uwo muriro, we n'abandi nkawe bakabwirwa ko bazahabwa amakuru nyuma, ariko ko 'kugeza ubu nta kintu na kimwe barambwira…'

    Uyu mugore avuga ko yabwiwe n'imfungwa zarokotse ko umugabo we yari mu gice cyibasiwe n'umuriro, ko yapfuye.

    HRW ivuga ko agira ati: 'Abana banjye barahahamutse…Nagerageje kubabwira ko se yapfuye, ariko ntibumva impamvu batamushyinguye. Iyaba [abategetsi] nibura bari batubwiye beruye abapfuye, bishobora kubafasha.'

    Lewis Mudge ukuriye HRW muri Africa yo hagati avuga ko 'ukwezi kumwe kurenga nyuma y'ibyo byago, leta yananiwe kuvuga ukuri ku byabaye no kubaha ababuze ababo'.

    Yongeraho ati: 'Kubura amakuru k'umubare nyawo w'abapfuye n'amazina yabo byongera agahinda n'umubabaro nyuma yo kubura ababo gukomeye.'

    HRW isaba ko ababuze ababo bahabwa ubufasha mu nzira z'amategeko, kandi leta yahamwa n'ibyabaye bagahabwa indishyi.

    Uyu muryango uvuga ko kubura kw'iperereza ryizewe kandi ririmo umucyo ku byabaye kuri gereza ya Gitega bishimangira ko bigikenewe cyane gukurikirana ibikorwa bya leta y'Uburundi mu kubahiriza uburenganzira bwa muntu.

    Mu gihe gishize ibi leta yarabyamaganye kenshi ivuga ko hatewe intambwe nini mu kubahiriza uburenganzira bwa muntu kandi idakeneye abayibwiriza guha ubwo burenganzira abaturage.

    SRC:BBC

    The post Burundi: HRW yasabye leta kubwiza ukuri ababuriye ababo muri gereza ya Gitega appeared first on IRIBA NEWS.

    Source : https://iribanews.rw/2022/01/24/burundi-hrw-yasabye-leta-kubwiza-ukuri-ababuriye-ababo-muri-gereza-ya-gitega/

  • Rusesabagina yongeye gusabirwa gufungwa burundu ngo kuko nta mpamvu nyoroshyacyaha afite #rwanda #RwOT

    Ibi byagarutsweho n’Ubushinjacyaha kuri uyu wa Mbere tariki 24 Mutarama 2022, ubwo Urukiko rw’Ubujurire rwasubukuraga urubanza rw’ubujurire ruregwamo Paul Rusesabagina na bagenzi be.

    Ubushinjacyaha bwajuririye ku bijyanye n’ibihano byahawe bamwe mu baregwa barimo Rusesabagina Paul bwari bwasabiye gufungwa burundu ariko agahanishwa gufungwa imyaka 25, buvuga ko butanyuzwe n’imikirize y’urubanza mu Rugereko rw’urukiko Rukuru rushinzwe kuburanisha ibyaha Mpuzamahanga n’ibyambukiranya imipaka.

    Buvuga ko hakurikijwe uburemere bw’ibyaha byakozwe na Paul Rusesabagina, atari akwiye guhanishwa igihano cyo gufungwa imyaka 25.

    Umushinjacyaha Jean Pierre Habarurema yagize ati 'Impamvu ebyiri zashingiweho, Ubushinjacyaha ntabwo bwemeranya na zo cyane cyane bikaba bishingira ku ngingo z’amategeko zasobanuwe. Nk’uko bigaragara mu ngingo ya 59 umuntu wagabanyirizwa ibihano kubera ukwemera icyaha ni imwe mu mpamvu nyoroshyacyaha.'

    Akomeza agaragaza bimwe mu bishobora gutumwa uwakoze icyaha agabanyirizwa ibihano, nta na kimwe kiri mu nyungu za Rusesabagina Paul.

    Jean Pierre Habarurema yasabye Urukiko rw’Ubujurire ko mu gihe ruzaba rugiye kwiherera ngo rufate icyemezo muri uru rubanza, rwazanashingira ku buremere bw’icyaha n’ingaruka cyagize nk’uko biteganywa n’ingingo ya 49 y’itegeko ryerekeye ibyaha n’ibihano.

    Ati 'Nk’uko twabisobanuye rero tubona Rusesabagina Paul kubera ibyaha yahamijwe n’ingaruka byagize ku bantu ndetse no ku mitungo yabo ubwo buremere butatuma agabanyirizwa ibihano nk’uko byakozwe bityo akaba yari akwiye guhabwa igihano cyo gufungwa burundu.'

    Source : http://www.ukwezi.rw/1-1/Amakuru-anyuranye/article/Rusesabagina-yongeye-gusabirwa-gufungwa-burundu-ngo-kuko-nta-mpamvu-nyoroshyacyaha-afite

  • Rubavu: Abagizweho ingaruka n’iruka rya Nyiragongo babayeho bate? #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Imiryango ibarirwa muri 15 ni yo igaragaza iki kibazo cyo kubura ubutaka bari basanzwe bakoreraho ibikorwa by’ubuhinzi mu mudugudu wa Bisizi mu Kagari ka Busigari mu Murenge wa Cyanzarwe, aho tariki 22 Gicurasi 2021 mu masaha y’ijoro Ikirunga cya Nyiragongo cyarutse amahindure y’umuriro akaruhukira mu mirima yabo.

    Rutagara na Bisizi ni ubutaka bukora ku mupaka wa Congo. Ni agace karinzwe cyane n’inzego z’umutekano, n’iyo uhagiye utazwi ubazwa aho uva n’aho ujya, ibi bigafasha gukumira abajya muri Congo gutunda magendu, kwambukiranya umupaka bitemewe hamwe no kwirinda abakwinjira mu Rwanda bagamije guhungabanya umutekano.

    Utu duce, ni hamwe hakunze kumvikana harasiwe abinjiza magendu mu Rwanda cyane cyane ikiyobyabwenge cy’urumogi cyangwa ibicuruzwa bya caguwa.

    Kugira ngo ugere muri aka gace karengewe n’amahindure utari umuturage waho bigusaba guhura n’inzego z’umutekano cyangwa guhura n’umuyobozi akahagutembereza.

    Maniriho Isaka ni umuturage mu mudugudu wa Rutagara ndetse akaba ayobora uyu mudugudu wegereye ubutaka bwarengewe n’amahindure, ndetse akaba ari we watembereje umunyamakuru wa Kigali Today ahari ubutaka bwarengewe n’amahindure kuko atari buri wese wemerewe kugera muri kariya gace kubera ko kegereye umupaka wa Congo.

    Avuga ko ubwo amahindure yavaga mu kirunga batamenye ko yerekeje mu Rwanda. Icyakora ngo babonye ikirere gihinduka umutuku maze bahitamo guhunga.

    Agira ati 'Byari mu masaha y’umugoroba, nta mitingito twumvise cyangwa ikindi kitubwira ko ikirunga kiri buruke, ahubwo twatunguwe no kubona ikirere gitukura, tugiye ahirengeye tubona umuriro uramanuka dutangira guhunga.'

    Ubusanzwe hagati y’u Rwanda na Congo habamo ikibaya kigabanya ibihugu byombi, ndetse benshi bibwira ko ikirunga kirutse amahindure atagera mu Rwanda kuko atarenga imisozi ikikije umupaka, gusa tariki ya 22 Gicurasi 2021 si uko byagenze kuko amahindure yamanutse, yegera umusozi ukikije u Rwanda kugeza awurenze ameneka mu Rwanda, naho ayandi akomereza muri Congo aho yakomeje agana mu bice bitandukanye agasenyera abaturage baho.

    Maniriho avuga ko amahindure yaje mu Rwanda atageze kure kubera umuvuduko muto yari afite. Icyakora yoroshe ubutaka bw’abaturage bugera kuri hegitari enye bwariho imyaka yeze.

    Maniriho ati 'Kubera ko twari twahunze, ntitwabonye uko yageze mu Rwanda, ahubwo mu gitondo umuriro wahagaze, abaturage bagiye mu mirima yabo basanze itagihari yarenzweho n’amahindure.

    Ubutaka bwarengewe n’amahindure nta muturage wari ubutuyeho, ahubwo bwari ubutaka bukorerwaho ubuhinzi n’ubworozi.

    Ababuze ubutaka bavuga iki?

    Abo mu miryango 15 ituye mu murenge wa Cyanzarwe yabuze ubutaka bwabo kubera amahindure bavuga ko babayeho nabi kandi basabye Leta ku bagoboka.

    Amahindure yatwitse ibyo yasanze mu nzira

    Amahindure yatwitse ibyo yasanze mu nzira

    Nzeyimana Aloys w’imyaka 50, avuga ko yari afite imirima ibiri ihinzemo ibishimbo, urutoki n’ibijumba byeze ariko ntiyabisarura kubera amahindure.

    Nzeyimana avuga ko abaturage bari bafite ubutaka ahangijwe n’amahindure ubu badashobora kumenya neza aho ubutaka bwabo bugarukira kuko amahindure yaburenzeho.

    Abafite ubutaka bwarenzweho n’amahindure, bamwe bari bafite ibyangombwa by’ubutaka, abandi bafite impapuro z’ubugure batarabwiyandikishaho, bavuga ko ubutaka bwabo batazi icyo bazabukoresha ngo bushobore kubatunga kubera ko bwahindutse ibibuye.

    N’ubwo ikirunga cya Nyiragongo cyarutse amahindure y’umuriro, uko agenda ahura n’ubukonje arafatana agahinduka ibibuye. Icyakora ntakomeye nk’andi bakoro amaze imyaka myinshi kuko amahindure ari hejuru yumye adapima ibiro byinshi mu gihe amakoro asanzwe aremereye.

    Tuyisenge Mariya wari ufite imirima yangijwe n’amahindure, avuga ko akomerewe no kubona igitunga umuryango.

    Ati 'Hariya ni ho hari hadutunze dukura ibitunga umuryango, twishyura ubwisungane mu kwivuza ndetse n’abana bakabona ibikoresho by’ishuri. Ubu rero byaratuyobeye, twategereje ubufasha ntiburaza kandi twarabaruwe.'

    Tuyisenge avuga ko batazi icyo amahindure bayakoresha, agasaba ko abayobozi bareba icyakoreshwa amahindure abaturage bakabona ikibatunga.

    Ni byo yasobanuye ati 'Nk’abaturage ibi bibuye twabikoresha iki? Kereka nibura Leta ishatse imishinga ikoreshwa amabuye tukayabagurisha, mbese nk’abakora imihanda, abayasyamo garaviye bakoresha mu kubaka cyangwa abakora sima bakatubera abaguzi.'

    Imirima yangijwe n’amahindure ntacyarokotse uretse ubutaka amahindure yagiye asiga ntabugereho, ariko ikindi kinyabuzima cyose harimo n’ibiti byari bihagaze byarahiye abirengaho.

    N’ubwo abaturage bavuga ko amahindure yahoze, impumuro idasanzwe yari isanzwe ahari ayo mahindure yaragabanutse ndetse abaturage babwiye umunyamakuru wa Kigali Today ko iyo imvura yaguye babona imyotsi izamuka mu mahindure ariko yahita bigashira.

    Source : https://www.kigalitoday.com/amakuru/amakuru-mu-rwanda/article/rubavu-abagizweho-ingaruka-n-iruka-rya-nyiragongo-babayeho-bate

  • Barinubira kuba abana babo birukanwa bazira kubura amafaranga yo kubagaburira ku ishuri #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Ni mu gihe Umunyamabanga wa Leta ushinzwe Amashuri abanza n’Ayisumbuye muri Minisiteri y’Uburezi (MINEDUC), Gaspard Twagirayezu, aherutse gusaba amashuri n’ababyeyi kutabuza abana kwiga bitewe no kubura amafaranga yunganira ifunguro ryatanzwe na Leta.

    Tariki 12 Mutarama 2022, kuri Radio Rwanda, Min Twagirayezu yagize ati 'Leta hari uruhare igira kuri buri mwana buri munsi, ariko n’ababyeyi hari amafaranga basabwa kugira ngo babe bakunganira Leta. Aho ni ho twagiye tubona ibibazo mu mashuri amwe n’amwe aho ababyeyi bamwe batitabira iyi gahunda, icyakora iyo ayo mafaranga atabonetse ntibyaba impamvu y’uko umwana atajya ku ishuri'.

    Mu kumenya uko hirya no hino mu Karere ka Musanze imyigire imeze, Kigali Today yaganiriye n’abaturage bo mu mirenge inyuranye, bavuga ko abana babo batiga uko bikwiye kubera iyirukanwa rya buri kanya.

    Ngo uko kwirukanwa kuraterwa n’amafaranga ajyanye n’igaburo, ibikoresho binyuranye by’ishuri bimwe bitagakwiye kubuza umwana kwiga, birimo ikirango cy’ishuri (insigne) cyambarwa ku mufuka w’ishati, amafaranga yo kugura ibiherekeza imyambaro y’ishuri birimo za karuvati n’ibindi, aho abo babyeyi bavuga ko bikomeje kubaremerera bakabura ubushobozi bagahitamo kurekera abana mu rugo iyo birukanwe.

    Abenshi mu baganiriye na Kigali Today ni abo mu Murenge wa Kinigi, Umurenge wa Muhoza, Cyuve n’Umurenge wa Musanze nk’imirenge ifite abana benshi birukanwe.

    Ahenshi mu bigo binyuranye urasanga mu mashuri y’inshuke ariho basabwa amafaranga menshi aho ku gihembwe ari 25,000FRW, mu mashuri abanza ni hagati ya 12,000 FRW na 15,000FRW, mu mashuri yisumbuye (9YBE na 12 YBE), naho ahenshi bagasabwa 25,000FRW.

    Ntirenganya Fabien wo mu Kagari ka Kabazungu mu Murenge wa Musanze, ati 'Mu mudugudu ntuyemo hari abana batiga barenga ijana, baragusaba amafaranga y’ibiryo udafitiye ubushobozi wayabura ni ukumwirukana, hariga mbarwa'.

    Arongera ati 'Umwana wanjye ageze mu wa gatandatu w’amashuri abanza baramwirukanye amaze icyumweru mu rugo asubiyeyo akora ikizamini ariko indangamanota ye barayimwimye ubu ntituzi uko ahagaze, kandi yitegura gukora icya Leta. Nakomeje kumwishyurira ariko iki gihembwe narashiriwe burundu kubera kumbaza ibyo ntafitiye ubushobozi, mbasigayemo amafaranga ibihumbi 12'.

    Uwo mugabo avuga ko iyo birukana umwana bimudindiza mu bumenyi, aho umwana ashobora kumara icyumweru mu rugo ategereje ko ababyeyi be babona amafaranga, amasomo akamucika. Asaba ko abaturiye ishuri bajya babareka bakajya kurya mu rugo.

    Ati 'Nk’ubu mfite abana batatu biga mu mashuri abanza. Ntibinyorohera kubona amafaranga hafi ibihumbi mirongo itanu (50,000FRW) y’ibiryo ku gihembwe, ni ikibazo rwose mudufashe kuba abana bakomeje kwicara mu rugo kandi amashuri yaratwegereye ngo ni uko ababyeyi bagize ubushobozi buke, ntibikwiye ko birukanwa'.

    Ingabire Solange utuye mu mudugudu w’icyitegererezo wa Kinigi ati 'Njye umwe ari mu rugo nabashije kurihira undi, urumva ntibyoroshye kubona ibihumbi 50 ku gihembwe ku muntu nkanjye udafite aho nkura, hano mu ishuri ry’umudugudu rya Kampanga ntibashobora kumva umubyeyi bo bahita birukana, ubu abakuru babaye babaretse kubera ko ari mu itangira ariko mu cyumweru gitaha uzaze urebe'.

    Avuga ko ibigo bikomeza no kongera ibindi byangombwa bisabwa ababyeyi, bikaba imbogamizi zo kurihira abana ayo mafaranga y’ifunguro.

    Ati 'Nk’ubu turi gusabwa imipira yo kwambara igura ibihumbi bine, bakagusaba andi mafaranga y’imipira y’imbeho, ukabona umwana baramwirukanye ngo najye kuzana amafaranga ya insigne ngo ntabwo urinjira mu kigo nta karuvati, ukibaza uti ese ko mu kudodesha natanze ibisabwa bigenze bite? Amakaye ngo ni make ntidushaka aya, nk’umubyeyi wigoye akabona amakaye icumi, bati ni make nta kuvanga amasomo natahe azagaruke ayabonye, ukabona ni imbogamizi'.

    Umubyeyi wo mu murenge wa Cyuve ati 'Birirwa birukana abana banjye bimaze kundenga, kubera ko nta bushobozi ubu ntegereje ko umwana wanjye agera mu mwaka wa gatandatu mpite mukuramo aho guhora bampoza ku nkeke, nk’ubu umwana wanjye baramwirukana ngakoresha uko nshoboye nayabona agasubirayo maze imyaka ibiri yose ntabona indangamanota ye, barayifatiriye'.

    Arongera ati 'Kubera guhora birukana umwana wanjye nshobora kumwicaza yari kuzavamo Mayor cyangwa Minisitiri, rwose mubitugereze kuri Perezida Paul Kagame, nk’ubu abanjye babiri nabatangiye ibihumbi 20 nsigaramo bine ariko babimye indangamanota, mudukorere ubuvugizi abayobozi b’ibigo batworohere bareke kwirukana abana rwose kuko bituma biga nabi'.

    Abo babyeyi barasaba guhabwa ubushobozi bubafasha kubona aho bakura amafaranga yo kurihira abana, bwaba inguzanyo cyangwa akazi gasanzwe, cyangwa se bakaborohereza udafite amafaranga wegereye ishuri bakamwemerera ko umwana we ajya kurya mu rugo.

    Bamwe mu bayobozi b’ibigo by’amashuri batifuje gutangaza amazina yabo, bavuga ko babizi neza ko kwirukana umwana cyangwa kumwima indangamanota bidindiza imyigire ye, ariko kandi bakanenga ababyeyi batitabira gutanga ubufasha bwabo muri gahunda ya Leta yo kugaburira abana ku ishuri. Abo bayobozi bavuga ko ibyo ababyeyi bagaburira abana babo bari mu rugo bashobora kubivunjamo amafaranga agenda ku ifunguro ryo ku ishuri.

    Hari n’uwagize ati 'Minisiteri y’Uburezi itubuza kwirukana umwana mu gihe ababyeyi babo babuze amafaranga y’ifunguro, ariko na yo nta mwanzuro ifatira icyo kibazo. Kubuza umuyobozi w’ikigo kwirukana abana ariko ntunatange umuti w’icyakorwa ngo ubushobozi buboneke, ndumva ari ukudutererana'.

    Source : https://www.kigalitoday.com/uburezi/amashuri/article/barinubira-kuba-abana-babo-birukanwa-bazira-kubura-amafaranga-yo-kubagaburira-ku-ishuri

  • New Zealand: Minisitiri w’intebe Jacinda Arde… – #rwanda #RwOT

    Minisitiri w’intebe wa New Zealand (Nouvelle-Zélande) Jacinda Ardern yaretse gushyingirwa kwe nyuma yo gutangaza ingamba nshya zo kwirinda Covid. Byitezwe ko iki gihugu cyose cyinjira mu ngamba za mbere zikaze zo kwirinda Covid zihambaye, nyuma y’uko habonetse ubwoko bushya bwa Omicron. Izo ngamba zirimo nko kutarenza abantu 100 bakingiwe bateraniye ahantu hamwe no kwambara agapfukamunwa mu maduka no mu buryo bwa rusange bwo gutwara abantu.

    Kuva iki cyorezo cyatangira, New Zealand imaze gutangaza abantu 15,552 banduye Covid-19 n’abantu 52 bishwe n’iyi virusi.

    Jacinda Ardern yemereye abanyamakuru kuri iki cyumweru ko gushyingiranywa kwe n’umunyamakuru wa televiziyo Clarke Gayford kutakibaye. Basanzwe bariyemeje kubana nk’umugore n’umugabo (ni aba fiancés) ndetse banafitanye umwana w’umukobwa w’imyaka itatu.

    Yagize ati: “Ntaho ntandukaniye, reka ntinyuke mbivuge, n’Abanya-New Zealand bandi babarirwa mu bihumbi bahuye n’ingaruka zikaze kurushaho kubera icyorezo, ikaze cyane muri zo ikaba ari ukudashobora kuba hamwe n’umukunzi rimwe na rimwe igihe barwaye barembye”.Yongeyeho ati: “Ibyo bizarenga kure cyane akababaro ako ari ko kose ngira”.

    Jacinda Ardern na Clarke Gayford bitegura kubana ubuziraherezo.

    Ingamba nshya zo kwirinda Covid-19 muri New Zealand zatangiye kubahirizwa mu masaha macye ashize aho ibirori bitandukanye bihuza abantu birimo n’ubukwe bitemerewe.Ibikorwa byo kwakira abantu mu nzu no mu birori ntibigomba kurenza abantu 100 bakingiwe cyangwa abantu 25 igihe ibyangombwa byuko abantu bakingiwe bitarimo kugenzurwa (gukoreshwa). Ibi biranareba inzu zikorerwamo siporo (gyms) n’ubukwe, nkuko bitangazwa n’ikinyamakuru The New Zealand Herald.

    Minisitiri w’intebe wa New Zealand Jacina Ardern ahagaritse ibirori by’ubukwe bwe mugihe haburaga iminsi micye ngo abikore.Ibi bikaba kandi bibaye nyuma yaho muri iki gihugu hagaragaye bwa mbere abantu 9 bafite ubwandu bushya wa Covid-19 buzwi ku izina rya Omicron.

    Src:www.CNN.com,www.BBC.com

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/113782/new-zealand-minisitiri-wintebe-jacinda-ardern-yasubitse-ubukwe-kubera-covid-19-113782.html

  • “50-60 ku ijana by'inzira itujyana aheza yarabonetse “-Mukuralinda ku kibazo cy'u Rwanda na Uganda #rwanda #RwOT

    Mu kiganiro ishusho y'Icyumweru kuri RBA,Me Alain Mukuralinda yavuze ko u Rwanda rutazahubukira ibyo gufungura imipaka na Uganda ariko yemeza ko kuba Umuhungu wa Museveni aherutse kugera mu Rwanda bitanga icyizere cya 60% ko ibintu bigeze aheza.

    Yagize ati “Ibyabaye ejo ni ku rundi rwego.rwo hejuru,Perezida wa Uganda kuba yatumye umuhungu we akaba n'umusirikare mukuru kuko n'umugaba w'ingabo zirwanira ku butaka akaba n'umujyanama wa se mu bya gisirikare.Iyo bigeze aho batumye umuntu nkuwo kuri Perezida wa Repubulika,icyizere abantu bafite y'uko ibintu bigiye gutungana ntabwo baba bibeshye ariko ntibagirengo ni ruriya rugendo,..ntibihutishe ibintu.

    Baraganiriye,baranasaba kuko barabitwibwiriye ejo [Kuwa Gatandatu].Baganiriye cyane cyane ku bibazo u Rwanda rwagaragaje rufite.Dufite abanyarwanda babayo bajyayo cyangwa babayo bahohoterwa.

    Hari ababa ku butaka bwa Uganda barwanya u Rwanda….Abantu ntibavuge ngo abantu bahuye kuri ruriya rwego,ejo ibibazo birakemuka.Ahubwo baravuga bati “twahuye muri ruriya rwego kandi twemeje ko tugomba gushaka mu bikorwa ikigomba gukorwa kugira ngo ibyo bibazo bishire ku mpande zombi.

    Nkaba navuga nibura uyu munsi niba bigeze hariya,50-60 ku ijana by'inzira itujyana aheza yarabonetse kandi ngira ngo iyo ibyemezo bifatiwe kuri ruriya rwego gushyirwa mu bikorwa ntibitinda.Ariko bamenye ngo haracyari inzira nanone.”

    Abajijwe ku cyizere Guverinoma y'u Rwanda yatanga ku gusubira mu buryo k'umubano w'u Rwanda na Uganda,Mukuralinda yagize ati “Ibiro bya Perezida wa Repubulika byaba byanditse ngo twaganiriye ku bibazo u Rwanda rwagaragaje,twemeranyije ko hagomba kurebwa ibikorwa bigomba gukorwa kugira ngo ibyo bibazo bihagarare.Icyizere kirahari ariko abantu bareke kumva ko ari ibintu bikorwa mu minsi 2 cyangwa 3 kuko n'ibibazo bihari biraremereye.

    Icy'ingenzi nuko biganirwaho,nuko hafatwa icyemezo ko hagombwa gushyirwa mu bikorwa.Mbese tuve mu magambo tuve mu nama,tuve mu ntumwa,tuve mu masezerano,dushyire mu bikorwa.”

    Mukuralinda yavuze ko hagomba kurebwa ikizakorwa ku bibazo u Rwanda rwagaragaje kuri Uganda ndetse ko rutazahubukira gufungura imipaka hadatanzwe igisubizo kirambye ku bibazo bihari.

    Ku gicamunsi cyo ku wa Gatandatu taliki ya 22 Mutarama 2022, ni bwo Perezida wa Repubulika y'u Rwanda Paul Kagame yakiriye Lt. Gen. Muhoozi Kainerugaba, Umujyanama Mukuru wa Perezida Museveni mu by'umutekano ndetse akaba n'Umugaba w'Ingabo za Uganda zirwanira ku butaka.

    Lg. Gen. Muhoozi ashyitse i Kampala yashimiye Perezida Kagame wamwakiranye urugwiro, agira ati: 'Ndashimira Perezida Kagame wanyakiranye urugwiro aho njye n'itsinda nari nyobowe twakiriwe neza i Kigali. Twagiranye ibiganiro byaranzwe n'ubwuzu kandi byimbitse cyane ku buryo twanoza umubano w'ibihugu byacu. Mfite icyizere ko ku buyobozi bw'abaperezida bombi tuzabasha kuzahura umubano mwiza kandi w'amateka dufitanye.'

    Yakomeje ashimira Perezida Kagame wakiriye neza ubusabe bw'Ingabo za Uganda bwo kurekura umusirikare wazo witwa Private Ronald Arinda, wafatiwe ku butaka bw'u Rwanda yibereye mu bucuruzi atabiherewe uburenganzira.

    Ati: 'Nasubiranye na we muri Uganda… Harakaramba ubushuti bw'ibihugu byombi. Nakuze nzi ko u Rwanda na Uganda ari Igihugu kimwe! Mu myaka ya 1980 nje n'umuryango wanjye batwitaga Abanyarwanda. Umwanzi wenyine ni we warwanya ubumwe dufitanye. Reka dukemure vuba ibibazo bike bihari twikomereze nk'uko byahoze.'

    Uruzinduko rw'umuhungu wa Perezida Museveni ruje rukurikira uruzinduko Ambasaderi wa Uganda mu Muryango w'Abibumbye Adonia Ayebare, wakiriwe na Perezida Kagame mu ntangiriro z'iki cyumweru, aho yari azanye ubutumwa bwa Perezida Museveni.

    Umubano w'u Rwanda na Uganda wajemo igitotsi kuva mu myaka igera kuri itanu ishize. Mu myaka itatu ishize, ibiganiro byakozwe hagati ya Leta y'u Rwanda n'iya Uganda ntibyigeze bitanga umusaruro.

    Ibyo biganiro byagiye bibanzirizwa n'inama zihariye za Komite yashyiriweho guhuza u Rwanda na Uganda igizwe n'intumwa z'Angola na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, ariko byose byagiye biba imfabusa kuko Leta ya Uganda yakomeje gutsimbarara ku byo yiyemeje kureka mu masezerano ya Luanda muri Angola, yashyizweho umukono n'Abakuru b'Ibihugu muri Kanama 2019.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/politiki/article/50-60-ku-ijana-by-inzira-itujyana-aheza-yarabonetse-umuvugizi-wa-guverinoma-ku

  • Musanze: Menya imishinga minini ihanzwe amaso muri 2022 n’ingengo y’imari izayishorwamo #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Umujyi wa Musanze

    Umujyi wa Musanze

    Kimwe n’indi myaka itambutse, no muri uyu mwaka wa 2022, Akarere ka Musanze gateganya gushora za Miliyari mu mishinga igamije kurushaho kwihutisha iterambere ry’abagatuye n’abakagenderera.

    Umwe muri iyo mishinga ni umushinga ujyanye no gutunganya imihanda ya kaburimbo icyiciro cya gatatu, ikazubakwa mu bice by’Umujyi wa Musanze mu Murenge wa Muhoza. Muri iyo mihanda izaba ireshya na Km 6,84 izatunganywa, harimo uzaturuka mu Mudugudu wa Susa uhingukire ahitwa i Nyamagumba, hiyongereyeho n’andi mashami y’imihanda azaba awushamikiyeho, agahura n’indi mihanda ya kaburimbo yatunganyijwe mu myaka ishize.

    Ni imihanda yitezweho guhindura isura y’umujyi wa Musanze no kurushaho gutuma isuku yimakazwa nk’uko byagarutsweho na Ramuli Janvier, Umuyobozi w’Akarere ka Musanze.

    Umuyobozi w

    Umuyobozi w’Akarere ka Musanze, Ramuli Janvier

    Yagize ati: 'Ikigamijwe ni ukurushaho kunoza isura y’Umujyi no kwimakaza isuku yawo. Ikindi ni uko igikorwaremezo nk’iki iyo kije, usibye no kuba abantu benshi bahabonera akazi, n’agaciro k’aho ibyo bikorwa remezo uwo muhanda uzahasanga, nk’amazu yaba akodeshwa cyangwa ibibanza, karushaho kwiyongera, bigafasha ba nyiri ibyo bikorwa kurushaho kwiteza imbere'.

    Miliyari zisaga ebyiri n’igice, ni yo ngengo y’imari izashorwa mu ikorwa ry’iyi mihanda. Bizajyanirana no kwiyongeraho ruhurura iyobora amazi aturuka mu Birunga, izubakwa ku nkengero z’umugezi wa Rwebeya, bikemure ikibazo cy’amazi yangirizaga abaturiye izo nkengero. Iyo ruhurura ikazuzura itwaye asaga Miliyari 1 na miliyoni 200 z’amafaranga y’u Rwanda.

    Undi mushinga Akarere ka Musanze gateganya gutangira muri uyu mwaka wa 2022, ni uwo kuvugurura no kongera inyubako Akarere ka Musanze gakoreramo, kuri ubu ifatwa nk’itakijyanye n’igihe ndetse n’icyerekezo cy’umujyi wa Musanze.

    Inyubako Akarere gakoreramo na yo ngo ntijyanye n

    Inyubako Akarere gakoreramo na yo ngo ntijyanye n’igihe

    Iyi nyubako yo mu mwaka wa 1982, kuyivugurura no kuyongera, bizafasha abakozi kubona aho bakorera hisanzuye, bityo n’abahakenera serivisi, bazibonere ahantu hagutse kandi habahesheje ishema nk’uko Mayor Ramuli yakomeje abivuga ati: 'Ni inyubako yari ishaje ku buryo bugaragarira buri wese. Aho usanga hari ahagiye hangirika nka za pavoma zo hasi, imbuga izengurutse inyubako irimo ibinogo byinshi n’ubwo mbere twari twaragerageje gushyiramo ka kaburimbo. Ikindi ni uko abakozi bakoraga bacucitse, ku buryo icyumba kimwe hakoreragamo abari hagati ya batatu na bane, bikabangamira imitangire ya serivisi. Ikizakorwa ni ukuyivugurura ariko tutayishyize hasi; kuko inyigo yagaragaje ko n’ubwo ishaje ariko ikomeye'.

    Kuvugurura iyi nyubako bizajyana no kongera izindi biteganyijwe ko ari na zo zizimurirwamo ibiro by’Akarere, hubakwe n’inzu mberabyombi(salle), byose bikazatwara amafaranga y’u Rwanda abarirwa muri Miliyari imwe.

    Mu yindi mishinga Akarere ka Musanze gateganya gushoramo miliyoni zisaga 300, harimo n’ujyanye no kubaka isoko ry’ibiribwa rya Musanze rizasimbura iryari risanzweho rizwi nka kariyeri. Aho riherereye ubu mu mujyi rwagati wa Musanze, bigaragara ko rishaje, aho ryuzuyemo ibinogo ku buryo n’imvura iyo iguye, amazi y’ibiziba yinjira aho abantu bacururiza, haba mu bisima no mu mazu acururizwamo agize iri soko, akangiza ibicuruzwa bya bamwe, bakabihomberamo.

    Aho ryubatse ni na ho hazasenywa hazamurwe izindi nyubako zijyanye n’igihe, bizafashe abarigana n’abahacururiza gukorera ahantu hasobanutse.

    Isoko ry

    Isoko ry’ibiribwa rya Musanze na ryo ngo rizavugururwa

    Muri uyu mwaka wa 2022, hazanubakwa Ikigo cy’Urubyiruko, na cyo kizuzura gitwaye asaga miliyoni zisaga 300.

    Inyigo hafi ya zose z’iyi mishinga zamaze gukorwa, ndetse uruhare runini mu ishyirwa mu bikorwa ryayo, rukaba ari urw’abafatanyabikorwa b’Akarere ka Musanze, barimo Banki y’isi izatera inkunga ikorwa ry’imihanda ya kaburimbo no kubaka ruhurura, ndetse n’Ikigo cy’ u Bubiligi gishinzwe iterambere mpuzamahanga (Enabel) kizagira uruhare mu iyubakwa ry’isoko ry’ibiribwa rya Musanze ndetse n’Ikigo cy’Urubyiruko.

    Umuyobozi w’Akarere ka Musanze, Ramuli Janvier, asaba abaturage kwitegura kubyaza umusaruro amahirwe iyi mishinga ibahishiye, by’umwihariko bitabira kuzigama no guteganyiriza ahazaza, ari nako barushaho kwitwararika cyane cyane muri iki gihe icyorezo cya Covid-19 gikomeje kugaragara, kugira ngo hatazagira na kimwe kidindira.

    Source : https://www.kigalitoday.com/amakuru/amakuru-mu-rwanda/article/musanze-menya-imishinga-minini-ihanzwe-amaso-muri-2022-n-ingengo-y-imari-izayishorwamo