Author: webrwanda

  • Impungenge ku bana bajyanwa ku ishuri barenze umwe kuri moto – #rwanda #RwOT

    Bagirabate Claudine wijyanira umwana we ku ishuri akajya no kumucyura, agaragaza impamvu yahisemo kujya abyikorera.

    Yagize ati 'Mba mujyanye ku bw'umutekano we mu muhanda kugira ngo atagira ibibazo ahura na byo. Ndagenda nkamugeza ku ishuri nanjye nkajya mu kazi ntekanye, sinshobora kumutegera moto cyangwa ngo muhe undi muntu uwo ari we wese ndabyikorera.”

    Umubyeyi witwa Muhoza Frédéric yagize ati 'Ibyo ubona biteye impungenge cyane ni abana bagenda ku magare no kuri za moto kuko hari igihe usanga bagendaho barenze umwe kandi ibyo ntabwo byemewe. Umutekano wabo n'ubuzima bwabo biba biri mu kaga.”

    Undi mubyeyi yagize ati 'Hari nk'igihe ubona umumotari atwaye nk'utwana dutatu tukiri duto ariko ukabona yatugerekeranyije n'ubibonye wese akabona ko biteye impungenge. Hari n'igihe ubona imodoka irimo utwana twinshi ukabona nabyo biteye impungenge.”

    Umuvugizi w'Ishami rya Polisi rishinzwe Umutekano wo mu Muhanda, SP Kayigi Emmanuel yavuze ko abana ari u Rwanda rw'ejo yihanangiriza ababatwara mu buryo bunyuranyije n'amategeko.

    Ati 'Niba ari imodoka nitware abana ifitiye ubushobozi kandi ntibibe kwa kundi bavuga ngo 'imodoka zamaze gusaza zitakiri nzima ni zo zo gutwara abana'. Kuri moto hagomba kujyaho umwana umwe na bwo wa mwana ushobora kwicara.”

    Yongeyeho ati “Abamotari murabujijwe kujyana abana ku mashuri kuri moto barenze umwe ndetse n'abatwara amagare ni kimwe. Ba bana bagenda n'amaguru, babyeyi mugomba gukurikirana ntimubiharire abakozi n'ibigo by'amashuri kandi mukibutsa abana uburyo bwiza bagenda mu muhanda.”

    Ishami rya Polisi rishinzwe Umutekano wo mu Muhanda ryibukije buri wese yaba umubyeyi, umurezi, abakora ubwikorezi n'ibigo by'amashuri ko bafite inshingano zikomeye zo kwita ku mutekano w'abana bajya n'abava ku ishuri kugira ngo bige batekanye.

    Impungenge ku banyeshuri bajya kwiga batwawe kuri moto n'amagare barenze umwe


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/impungenge-ku-bana-bajyanwa-ku-ishuri-barenze-umwe-kuri-moto

  • Hagaragajwe uruhare rwa siporo n'imirire mu guhashya indwara zitandura mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Imibare yashyizwe hanze n'Ikigo cy'Igihugu cy'Ibarurishamibare, igaragaza ko ko bantu bapfiriye mu bitaro n'ibigo nderabuzima mu 2023, abagera kuri 46% bazira izitandura.

    Ibi bigaragaza ubukana bw'izo ndwara zirimo umuvuduko ukabije w'amaraso, diabète ndetse na kanseri.

    Dr Rukundo Arthur yagaragaje ko ari imibare iri hejuru kandi ishobora gukomeza kwiyongera mu gihe haba hadafashwe ingamba zikomeye.
    Zimwe muri izo ngamba ni ugukora siporo ndetse no gufata indyo nziza zifasha umubiri guhangana n'indwara.

    Ati 'Siporo ni nziza, urugaga rw'abaganga ku isi yose rugaragaza ko abantu bakwiriye gukora siporo buri munsi, nibura hagati y'iminota 40 n'isaha.'

    Nubwo gukora siporo kuri bamwe bigorana ndetse bigasaba umwanya badafite, Mega Global Market iherutse kuzana imashini zigendanwa zifashishwa mu gukora siporo, ku buryo bizeye ko zibashije kugera kuri benshi byafasha.

    Ati 'Ni imashini umuntu ashobora guhagararaho agakora siporo ayihagazeho, ikaba ituma mu mubiri amaraso atembera neza ndetse abantu bafite ibinure byinshi bigatuma bigabanyuka.'

    Dr Rukundo kandi yagaragaje ko indwara zitandura zishobora no kwirindwa binyuze mu biribwa abantu barya, icya mbere akaba ari ukumenya ibiribwa biberanye n'umubiri wabo.

    Hari kandi n'ubundi buryo bufasha umubiri kwirinda indwara zitandura, aho umuntu ashobora kwifashisha inyongeramirire.

    Nibura ku Isi hose, buri mwaka abarenga miliyoni 41 bapfa buri mwaka bazize indwara zitandura.

    Uretse gukora siporo no kurya indyo nziza, ubundi buryo bwo kwirinda indwara zitandura ni ukureka itabi n'inzoga.

    Dr Rukundo Arthur yagaragaje ko siporo n’imirire myiza bishobora kugabanya ibyago byo kurwara indwara zitandura

    Zimwe mu mashini ziherutse kuza mu Rwanda zifasha abantu gukora siporo bari mu rugo cyangwa ku kazi

    Izi ni zimwe mu mashini zifashishwa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hagaragajwe-uruhare-rwa-siporo-n-imirire-mu-guhashya-indwara-zitandura-mu

  • Karongi: Ibiganiro ku buzima bw'imyororokere byagaragajwe nk'intwaro yo kwirinda Sida – #rwanda #RwOT

    Mu 2018 nibwo mu Rwanda hakozwe ubushakashatsi ku gipimo cya Virusi itera SIDA, bugaragaza ko mu myaka 10 ishize umubare w'Abanyarwanda bafite virusi itera SIDA wagumye kuri 3% ariko ko ubwandu bushya bwiyongereye mu rubyiruko rufite hagati y'imyaka 10 na 24.

    Ibi nibyo ku bufatanye n'Ikigo cy'Igihugu gishinzwe ubuzima, RBC, hatangiza gahunda yo kuganiriza urubyiruko ku buzima bw'imyororokere no kurusaba kwirinda Virusi Itera SIDA.

    Niyitanga Yvette wiga mu mwaka wa Gatandatu w'amashuri yisumbuye muri ES Rugabano yabwiye IGIHE ko ibi biganiro yahungukiye ko akwiye kwirinda ibishuko by'abasore akirinda gukora imibonano mpuzabitsina kugeza ashatse umugabo.

    Ati 'Gukora imibonano mpuzabitsina uri ku ntebe y'ishuri bikwangiza mu mutwe bigatuma udatekereza ku masomo.”

    Leon Hakizimana, uhagarariye umushinga We Actx for Hope ukorera mu karere ka Karongi yavuze icyatumye bahitamo gutangira ibi biganiro mu bigo by'amashuri ari uko ubwandu bushya bwiganje mu rubyiruko ruri hagati y'imyaka 10 na 24.

    Ati 'Icyo bivuze ni uko ariho tugomba kwibanda kuko nibo Rwanda rw'ejo, niyo mpamvu tugomba kubakangurira kwirinda icyo cyago tukabasobanurira imikorere y'umubiri wabo.”

    Avuga ko nyuma yo kuganiriza urubyiruko bateganya no kuganiriza ababyeyi kugira ngo bage batinyuka baganirize abana babo ubuzima bw'imyororokere kuko basanze mu mpamvu zitera ubwiyongere bw'ubwandu bushya bwa HIV SIDA harimo no kutagira amakuru ahagije ku buzima bw'imyororokere.

    Ibi biganiro byitabiriwe n'abanyeshuri basaga 1.100 baturutse mu bigo birimo GS Rubona, GS Misagara, GS Karambo, EP Karehe na ES Rugabano ari naho byabereye.

    Umuyobozi wa ES Rugabano Ndihokubwimana Fraudouard yibukije urubyiruko ko rwugarijwe arusaba kugarira

    Urubyiruko rwasabwe kwirinda ibishuko birushora mu busambanyi

    Kwirinda biruta kwivuza by’umwihariko ku ndwara itarabonerwa umuti n’urukingo


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/karongi-ibiganiro-ku-buzima-bw-imyororokere-byagaragajwe-nk-intwaro-yo-kwirinda

  • Abanyamategeko basobanuriwe indangagaciro n'imyitwarire myiza bigomba kubaranga mu kazi kabo – #rwanda #RwOT

    Ni isomo bahawe ku wa 4 Nzeri 2024 mu Ishuri ryigisha Amategeko (ILPD) Ishami rya Kigali. Abanyamategeko beretswe indangagaciro n'imyitwarire ikwiriye kubaranga ndetse n'uruhare rwabo mu guharanira ubutabera bunoze kandi budaheza.

    Ntezilyayo yashimangiye ko indangagaciro z'umwuga wabo ari umusingi w'ubutabera nyakuri mu gihugu.

    Yagize ati 'Ubunyangamugayo n'ubwubahane ni ingenzi mu guha icyizere abaturage mu mikorere y'urwego rw'ubutabera. Mugomba guhora mwibuka ko akazi kanyu atari uguharanira inyungu bwite gusa, ahubwo ari uguharanira ukuri n'ubutabera mu nyungu rusange z'abaturage.'

    Ntezilyayo kandi yavuze ko ubunyangamugayo n'ubwubahane ari ingenzi cyane mu kugarurira icyizere abaturage mu mikorere y'urwego rw'ubutabera.

    Abanyamategeko bibukijwe ko intego y'akazi kabo ari uguharanira ukuri n'ubutabera, byaba mu nyungu z'abakiliya cyangwa se mu nyungu rusange z'abaturage.

    Bibukijwe kandi ko biri mu nshingano zabo kubizirikaza ndetse ko bagomba gukurikiza amahame n'indangagaciro bibagenga.

    Amahame n'indagagaciro bigenga abanyamategeko

    Kubahiriza amabanga y'abakiliya

    Abanyamategeko bagomba kubahiriza amabanga y'abakiliya babo, bakirinda gutangaza amakuru ajyanye n'abo mu buryo butabangamira inyungu zabo. Ibi ni ingenzi mu gukomeza kubaka icyizere hagati y'umwuga n'abakiliya.

    Kwirinda ibibangamira inyungu z'abakiliya

    Abanyamategeko basabwe kwirinda ibibazo byabangamira abakiliya. Ibi bifasha mu kugirirwa icyizere abaturage mu bujurire bwabo.

    Gukora kinyamwuga

    Gukora kinyamwuga ni kimwe mu byangombwa. Abanyamategeko bagomba kwitanga, gukora ibishoboka byose mu guha abakiliya serivisi zinoze, kandi bakagaragaza ubuhanga n'ubushobozi mu mirimo yabo.

    Gukorera mu bwisanzure n'umucyo

    Abacamanza n'abanyamategeko bagomba gukorera mu bwisanzure no mu mucyo, bityo bagakora imirimo yabo mu buryo bugaragaza ubunyangamugayo n'imyitwarire ikwiriye mu mwuga.

    Kugendera ku mabwiriza n'amahame

    Abanyamategeko bagomba kubahiriza amabwiriza n'amahame agenga imyitwarire y'umwuga wabo, kandi bagashishikarira kuyakurikiza mu mirimo yabo ya buri munsi. Ibi birimo gukurikiza amahame y'imyitwarire n'izindi ngingo zigenga uru rwego.

    Kugira ubushobozi n'ubunararibonye

    Abanyamategeko bagomba gukomeza kwiyungura ubumenyi n'ubushobozi mu rwego rw'amategeko, kugira ngo babashe guhangana n'ibibazo byose byabagana, bakarushaho kuba intangarugero mu mwuga wabo.

    Gukorana n'Urwego rw'Ubutabera

    Abanyamategeko n'abacamanza basabwa gukorana n'inzego z'ubutabera mu kubaka icyizere mu muryango. Ibi birimo gutanga inama, guhana ibitekerezo, no gukora ku buryo buhamye mu rwego rw'ubutabera.

    Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga yigishije ko indangagaciro z’abanyamategeko ari umusingi w’ubutabera nyakuri

    Bamwe mu bari bitibariye aya masomo

    Abanyamategeko basabwe kugendera ku ndangagaciro zabo


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abanyamategeko-bunguwe-ubumenyi-ku-ndangagaciro-n-imyitwarire-myiza-bigomba

  • Minisante yagaragaje uburyo bwo kwirinda Marburg ku batega moto – #rwanda #RwOT

    Dr. Nsanzimana yavuze ko n'ubundi no ku batega moto ingamba zo kwirinda zubakiye ku kugira isuku by'umwihariko ku ngofero yambarwa mu mutwe n'abari kuri moto izwi nka 'casque' kuko iba ikoreshwa na benshi.

    Yagize ati 'Wowe wambara 'casque' utazi undi wari uyambaye, ugomba kubanza ukayisukura nk'uko mu gihe cya Covi-19 twari tumaze kubimenyera. Twari tumaze kumenyera gusukura izo 'casques' no gusukura aho tujya hagera abantu benshi nk'aho twicara hari hicaye abandi, mu bwiherero n'ahandi. Dukwiye kugira amakenga tuti 'none aha hantu haba havuye undi muntu wari ufite iyo virusi nakora iki ngo ntayihavana?' Kuko uba ugiye kuhakora wayandura'.

    Minisitiri w'Ubuzima yavuze ko kuba moto zahagarikwa atari wo muti w'ikibazo ariko na none agaragaza abadakwiye kuzitega mu rwego rwo kwirinda no kurinda abandi.

    Yagize ati 'Umuntu ufite ibimenyetso cyane cyane umuriro mwinshi, umutwe ukubabaza no kubabara mu ngingo ntakwikiye no kujya kuri moto ngo yambare 'casque' kuko aba agiye gukwirakwiza ubwo burwayi. Ahubwo yaduhamagara tukamugeraho tukamuvura kugira ngo itaza no kumuhitana'.

    Dr. Nsazimana yasabye Abanyarwanda gukora ibishoboka byose bakirinda kwegerana ahari abantu benshi no kubahiriza izindi ngamba zashyizweho kugira ngo bitume hadafatwa izindi ngamba zikakaye z'ubwirinzi.

    Minisitiri w'Ubuzima Dr. Nsanzimana Sabin yagaragaje ibyo abagenzi batega moto bakwiye kwitwararika kugira ngo birinde kwandura cyangwa kwanduza icyorezo cya Marburg kandi badahagaritse ingendo


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/minisante-yagaragaje-uburyo-bwo-kwirinda-marburg-ku-batega-moto

  • Amajyaruguru: Abanyeshuri 700 bahawe ibikoresho by'ishuri, baganirizwa urugendo rwo kubohora igihugu – #rwanda #RwOT

    Iki gikorwa cyabaye ku wa Gatandatu tariki ya 05 Ukwakira 2024, kibera mu Karere ka Rulindo mu Murenge wa Cyungo ku Ishuri rya GS Burehe, kikaba cyaragizwemo uruhare n'Umuryango Ndabaga ku bufatanye n'Uruganda rukora amabati n'ibyuma bitandukanye, Cofatole Ltd.

    Uyu muryango wa Ndabaga ugizwe n'abari n'abategarugori bagize uruhare mu kubohora igihugu, Intore z'Umuryango FPR-Inkotanyi [Cadres], abasirikare bahoze ari aba RPA n'abahoze mu Ngabo zatsinzwe [EX-FAR].

    Imwe muri gahunda zawo harimo kuganiriza urubyiruko cyane abana b'abakobwa amateka no kubakundisha igihugu.

    Umuyobozi Mukuru w'Umuryango Ndabaga, Lt (Rtd) Mbabazi Diane, yavuze ko nyuma yo gusoza urugamba rwo kubohora igihugu, baniyemeje gushyira imbaraga muri gahunda zo kugiteza imbere.

    Ati 'Tuzagera no mu zindi ntara dukora ibikorwa byiza tunakangurira urubyiruko gukunda igihugu, nta na hamwe tutazagera. Abana nibo mbaraga z'igihugu, burya umwana apfira mu iterura kandi akanahakirira iyo umwana umukujije neza arakura akaba umuntu muzima kandi igihugu kiba kigize amaboko.'

    Aba banyeshuri ntibaganirijwe amateka gusa kuko uyu muryango wahuje imbaraga na Cofatole Ltd nayo isanzwe ikora ibikorwa biharanira iterambere ry'umuturage, mu kuremera abanyeshuri batishoboye ibikoresho by'ishuri baburaga ngo bige neza.

    Umuyobozi Mukuru wa Cofatole Ltd, Ndahimana Jean Marie Vianney, yavuze ko iki gikorwa ari ingenzi kuko iyo ushoye imbaraga mu mwana, uba witeganyirije ejo hazaza.

    Ati 'Ishoramari ryagutse iyo urebye kure ushobora no kurishora mu bato kuko ni bo bazavamo abashoramari, intwari z'ejo hazaza, ni bo bazaba bafatiye runini cyane gahunda nyinshi z'iterambere ry'igihugu.'

    Yavuze ko iki gikorwa kizajya gikorwa buri mwaka binyuze mu gufatanya na Leta n'imiryango ishingiye ku myemerere irimo amadini n'amatorero mu Rwanda mu kumenya abakeneye iyi nkunga.

    Uhagarariye ababyeyi mu Ishuri rya GS Burehe, Mukantabana Dorothea, Yavuze ko n'ubwo hashize igihe umwaka w'amashuri utangiye hari abana batari bafite ibikoresho birimo imyambaro y'ishuri n'ibindi nkenerwa bigatuma basa n'ababihagaritse.

    Ati 'Nk'ubu umwana wiga mu wa kane w'ayisumbuye asabwa amakayi 17 ariko ugasanga afite nk'atatu kandi mato, kandi udafashe ibyo mwarimu yaguhaye atsindwa amasomo. Ibi bikoresho abanyeshuri bahawe biratanga umusanzu mu kongera imitsinde y'abanyeshuri. Twashimiye Imana n'abafatanyabikorwa.'

    Umuyobozi ushinzwe Uburezi budaheza muri Minisiteri y'uburezi, Kobusingye Mary, yavuze ko gutanga inkunga nk'iyi bitavuze gufasha gusa ahubwo bisobanuye no gushora imari ry'ahazaza heza h'u Rwanda.

    Ati 'Uburezi ni bwo rufunguzo rw'ubushobozi kuko ni ho urubyiruko rubonera ubumenyi, ubuhanga n'icyizere cyo kubaka ejo heza.'

    Yavuze ko ubushobozi abanyeshuri bahawe ari inkunga yo kugira ngo bige batekanye, 'Ubu umupira tuwushyizi mu ntoki zanyu. Mwige mushyizeho umwete.'

    Umuryango Ndabaga unafite umushinga mugari ushingiye ku mukino wateguwe hagamijwe kwerekana imigendekere y'urugamba rwo kubohora igihugu, ariko by'umwihariko hakagaragazwa n'ubutwari bw'abagore bagize uruhare mu kubohora u Rwanda.

    Uyu mushinga wabo ni uwo gufata uyu mukino ugategurwa mu buryo bwa filime mbaramakuru maze ikazerekanwa mu mashuri abanza n'ayisumbuye hirya no hino mu gihugu, hagambiriwe gukundisha abakobwa bakiri bato igihugu cyabo, no kubaremamo ubushake bwo kugikorera.

    Umuyobozi Mukuru w'Umuryango Ndabaga, Lt (Rtd) Mbabazi Diane, yavuze ko nyuma yo gusoza urugamba rwo kubohora igihugu, baniyemeje gushyira imbaraga muri gahunda zo kugiteza imbere

    Umuyobozi Mukuru wa Cofatole Ltd, Ndahimana JMV, yavuze ko iki gikorwa ari ingenzi kuko iyo ushoye imbaraga mu mwana, uba witeganyirije ejo hazaza

    Umuyobozi ushinzwe Uburezi budaheza muri Minisiteri y’uburezi, Kobusingye Mary, yavuze ko gutanga inkunga nk'iyi bitavuze gufasha gusa ahubwo bisobanuye no gushora imari mu ahazaza heza h'u Rwanda

    Aba banyeshuri banaganirijwe ku rugendo rwo kubohora igihugu by’umwihariko uruhare w’abakobwa n’abagore muri urwo rugendo

    Padiri Mukuru wa Paruwasi ya Burehe Duniya Flugence, yari yitabiriye iki gikorwa

    Umuyobozi ushinzwe Uburezi budaheza muri Minisiteri y’uburezi, Kobusingye Mary [ibumoso] yashimye iki gikorwa

    Iki gikorwa cyabereye ku ishuri rya GS Burehe mu Karere ka Rulindo mu Murenge wa Cyungo

    Iki gikorwa cyari cyitabiriwe n’ababyeyi

    Abanyeshuri 700 bo mu bigo 19 by'amashuri abanza n'ayisumbuye mu Ntara y'Amajyaruguru mu turere twa Rulindo, Gicumbi na Burera bashyikirijwe ibikoresho by'ishuri birimo amakayi, amakaramu n'impuzankano z'aho biga

    Amafoto: Ingabire Nicole


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/amajyaruguru-abanyeshuri-700-bahawe-ibikoresho-by-ishuri-baganirizwa-urugendo

  • Bugesera: Ababyeyi basobanuriwe ingaruka mbi za telefoni ku bana bakiri bato – #rwanda #RwOT

    Yego ni ubusirimu ariko utanacunze neza bwa busirimu bushobora koreka umwana wawe, bikamuviramo uburaya cyangwa kunywa ibiyobyabwenge kuko utamubaye hafi. Imbuga nkoranyambaga nubwo ari nziza zinadufasha, zishobora no kugira uruhare mu kuganisha umuntu ahabi, cyane cyane ukiri muto.

    Mu mpera z'iki Cyumweru mu Karere ka Bugesera, hasojwe amahugurwa y'ibyumweru bibiri ajyanye no kurera abana no kurinda umutekano wabo mu Isi y'ikoranabuhanga.

    Ni amahugurwa yatanzwe na 'Internet Society Rwanda', ahabwa bamwe mu babyeyi bafite abana biga mu Rwunge rw'Amashuri rwa Kibungo ruherereye mu Murenge wa Ntarama.

    Umubyeyi witwa Mpirimba Theophile w'imyaka 59 yavuze ko hari abana benshi bangizwa n'imbuga nkoranyambaga kuko ababyeyi benshi bazi ko gusirimuka ari ukugurira umwana telefoni igezweho ya smart phone ukamureka agakoresha imbuga nkoranyambaga zose utitaye ku myaka afite.

    Ati “Ingamba duhagurukanye hano ni uko hari umubyeyi waguriraga umwana telefoni akiri muto, akagenda ntamukurikirane neza ku buryo wasangaga iyobya umwana mu mitsindire. Ubu rero twamenye ko hari amakuru twarinda umwana bitewe n'imyaka afite.”

    Yakomeje agira ati 'Twiteze ko imyitwarire y'abana bacu izahinduka, hari ukuntu nk'abana bafataga telefoni tukabareka bakirukira kuri YouTube bakareba n'ibidafite umumaro ariko ubu twamenye uko twabibarinda bakajya bareba ibibafitiye umumaro.'

    Murebwayire Clementine utuye mu Mudugudu wa Nyarunazi mu Kagari ka Kibungo mu Murenge wa Ntarama we yavuze ko bajyaga baha abana telefoni bakazikoresha uko biboneye nta kubacunga, yavuze ko beretswe ko hari porogaramu nyinshi yajyaho bikamukururira ubusambanyi n'izindi ngeso mbi.

    Ati “Aya mahugurwa rero agiye kudufasha kuba hafi abana bacu, tubereke kuri telefoni ibyabagirira umumaro, nkanjye ngiye kujya mfata umwanya nganirize abana banjye ndebe application zose afitemo zimwe na zimwe mugire inama yo kuzireka kugira ngo zitamurangaza.”

    Umuyobozi w'Urwunge rw'Amashuri rwa Kibungo, Tuyabaze Beatha, avuga ko ubwo babonaga icyumba cy'ikoranabuhanga bubakiwe na Internet Society Rwanda, batangiye guhugura abana ku gukoresha neza ikoranabuhanga cyane cyane telefoni zigezweho, babona ko kuba abana babimenya bonyine bidahagije ahubwo n'ababyeyi bakwiriye guhugurwa bakamenya uko bafasha abana babo mu gihe bari mu rugo.

    Ati ' Ubutumwa twaha ababyeyi, kugira telefoni ni byiza ku mwana kuko hari ibyo ibafasha mu myigire no kumenya aho Isi igeze, ariko ababyeyi nibamenye ngo umwana ari gukoresha ya telefoni gute? Bajye bazibaha ariko bakurikirane ibyo bari kureba.'

    Inzobere mu ikoranabuhanga akanaba Umuyobozi wa Internet Society Rwanda, Mfitumukiza Emmanuel, yavuze ko bifuza kubakira ubushobozi ababyeyi kugira ngo bamenye uko babungabunga umutekano w'abana babo mu Isi y'ikoranabuhanga, aho umwana akoresha ikoranabuhanga cyane kurusha ababyeyi be.

    Muri aya mahugurwa y'ibyumweru bibiri ababyeyi bahawe ubumenyi bw'ibanze mu gukoresha smart phones, gukoresha imbuga nkoranyambaga nka WhatsApp, Facebook, Instagram n'izindi nyinshi.

    Beretswe uko babungabunga umutekano w'amakuru y'abana babo n'uko babahugura mu kuzikoresha neza zikabagirira umumaro aho kuzifata birukira ku gukoresha imbuga nkoranyambaga gusa.

    Ababyeyi kandi banigishijwe uko smart phones bagurira abana bakiri bato bazikumiramo imbuga nkoranyambaga zimwe na zimwe bakagenda bazongeramo gahoro gahoro bitewe n'imyaka umwana agira.

    Impuguke mu ikoranabuhanga Mfitumukiza Emmanuel yasabye ababyeyi kuba hafi abana babo bakabaganiriza bakamenya uko bakoresha smartphone

    Ababyeyi banzuye ko bagiye kujya bagenzura uko abana babo bakoresha imbuga nkoranyambaga

    Bamwe mu babyeyi batanze ubuhamya bw'uburyo baheruka bagurira abana smart phone ariko batajya bamenya uko bazikoresha

    Nyuma yo guhugurwa ababyeyi ba Ntarama bashimiwe bahabwa impamyabushobozi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/bugesera-ababyeyi-bari-baziko-gusirimuka-ari-ukugurira-umwana-smart-phone

  • Ishimwe rya Bruce Melodie nyuma gutaramira ab… – #rwanda #RwOT

    Kuri uyu wa Gatandatu tariki 5 Ukwakira 2024, hari hatahiwe abanya-Huye mu gitaramo cya 6 cya ‘MTN Iwacu Muzika Festival’ nyuma y’ibyabereye mu tundi turere dutandukanye. Abahanzi banyuranye barimo na Bruce Melodie, batanze ibyishimo bihagije ku bihumbi by'abaturage bitabiriye iki gitaramo cyabereye mu Mujyi wa Huye.

    Mu kiganiro gito yagiranye n’itangazamakuru nyuma y’igitaramo, Bruce Melodie yavuze ko cyari igitaramo kidasanzwe, ashimira abafana ku bw’urukundo babagaragarije ndetse n’abategura ibi bitaramo.

    Yagize ati: “[…] Nanashimira abafana, urukundo batugaragarije ndetse n’abateguye ibi bitaramo, byari ibintu birenze.”

    Bruce Melodie yakomeje asobanura impamvu abantu basigaye bitabira ibitaramo bagafana ku bwinshi, aragira ati: “Ni ishaza ryagabanyutse. Kubera ko kera nta interineti yabagaho, abantu bareberaga umuhanzi kuri ‘stage,’ ariko uyu munsi baza bazi neza uko bimeze n’ibihangano bibageraho ku buryo bworoshye, nibaza ko ari ikintu cyiza. Ni ukuvuga ngo ni igihugu muri rusange cyaryoshye.”

    Yavuze ko ari kugaragara mu isura itandukanye n’iyo abantu basanzwe bamubonamo mu bindi bitamo, aho abyina buri ndirimbo, kubera ko aba yabyubashye.

    Agaruka ku buryo yabonye ibi bitaramo kuva byatangira kugeza ubu, yagaragaje ko yamaze kubona ko abanyarwanda by’umwihariko urubyiruko, bakunda umuziki ku rwego rwo hejuru.

    Yakomeje agira ati”Ibitaramo byose byagiye bigenda neza ngira ngo mwaranabibonye ubwo twagiraga ikibazo cy’imvura n’imiyaga, abantu batashye bababaye kuko nyine uwo muziki bari baje kureba batawubonye. Biragaragara ko abantu bacu basigaye bakunda umuziki kandi baniteguye kuwushyigikira.”

    Bruce Melodie uherutse gushyira hanze indirimbo yise ‘Iyo Foto’ yakoranye na Bien-Aime Baraza wo muri Nigeria, yateguje indi mishinga n’abahanzi bakomeye ku rwego mpuzamahanga izajya ahagaragara mu minsi iri imbere, ahamagarira abantu kuzitabira ibindi bitaramo bya Iwacu Muzika Festival bisigaye bizabera i Rusizi ndetse n’i Gisenyi mu Karere ka Rubavu

    Bimwe mu byaranze igitaramo cya MTN Iwacu Muzika Festival i Huye:

    Abakunzi b'umuziki batuye mu Mujyi wa Huye bageze ahabereye iki gitaramo hakiri kare bituma Saa Munani zuzuye Bwiza yari amaze kugera ku rubyiniro.

    Nyuma ya Bwiza, wamaze iminota igera kuri 45 ku rubyiniro, hakurikiyeho Ruti Joel wari waserukanye n'intore zo mu Itorero Ibihame by'Imana bataramira abakunzi b'umuziki i Huye biratinda.

    Ruti Joel yavuye ku rubyiniro aha umwanya Danny Nanone, uyu muraperi utaherukaga gukorera igitaramo i Huye yatanze ibyishimo bisendereye ku bakunzi be.

    Kenny Sol wakurikiye Danny Nanone nawe ntiyigeze atanga agahenge ku bakunzi b'umuziki kuko babyinanye ivumbi rigatumuka.

    Uko igitaramo cyegerezaga ku musozo niko cyarushagaho kuryoha, Bushali niwe muhanzi wari utahiwe.

    Uyu muraperi ufite abakunzi benshi mu Karere ka Huye yababyinishije kuva ku munota wa mbere kugeza avuye ku rubyiniro.

    Bushali yakorewe mu ngata na Chriss Eazy ufite nyinshi mu ndirimbo abakunzi be bafashe mu mutwe, uyu muhanzi aba aziririmbana nabo kuva ageze ku rubyiniro kugeza aruvuyeho.

    Bruce Melodie niwe muhanzi wasoje igitaramo cy'i Huye, aririmbira abakunzi be nyinshi mu ndirimbo zakunzwe yaba mu myaka yo ha mbere ndetse n'izigezweho muri iyi myaka ya vuba.

    Uyu muhanzi nyuma yo kuva ku rubyiniro, yarusigiye MC Buryohe na Bianca bari bayoboye iki gitaramo bafatanya na DJ Tricky gusezerera ibihumbi by'abakunzi b'umuziki bari bakoraniye ku kibuga cyabereyemo.

    Bruce Melodie yatanze ibyishimo bisendereye i Huye muri MTN Iwacu Muzika Festival

    Yashimiye abafana basigaye bagaragaza urukundo rudasanzwe ndetse n’abategura ibi bitaramo

    Nyuma ya Bien-Aime n’abandi, Bruce Melodie yateguje indi mishinga ikomeye n’abanyamahanga ndetse ahishura ko hari indirimbo nyinshi amaze kubika mu kabati

    “>Kanda hano urebe ikiganiro na Bruce Melodie

    “>

    “>Reba hano indirimbo nshya Bruce Melodie na Bien-Aime baherutse gushyira hanze

    “>

     

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/147490/ishimwe-rya-bruce-melodie-nyuma-gutaramira-abi-huye-muri-mtn-iwacu-muzika-festival-video-147490.html

  • Ish Kevin yahishuye uko yatangiye umuziki ash… – #rwanda #RwOT

    Uyu muraperi uherutse gusohora indirimbo 'Bizima' yabigarutseho mu ijoro ryo kuri uyu wa Gatanu tariki 4 Ukwakira 2024, ubwo yifatanyaga na Bushali mu gikorwa cyo kumurika Album ye ‘Full Moon’ cyabereye muri BK Arena.

    Album ya Kane ya Bushali iriho indirimbo 17 zirimo: “Isaha” yakozwe na Producer Yewe, ‘Ubute’ yakozwe na Elvis Beat, ‘Zontro’, ‘Iraguha’ yakoranye na Slum Drip na B-Threy, ‘Tugendane’ yakozwe na Hubert Beat, ‘Imisaraba’ yakozwe na Pastor P, ‘Saye’;

    ‘Ijyeno’,’Hoo’ yakozwe na Muriro, ‘Unkundira Iki’ yakoranye na Kivumbi King, ‘Moon’ yakoranye na Khaligraph Jones, ‘Kuki uneza i nigguh?’ yakoranye na Nillan, ‘Mbere rukundo’ yakozwe na Muriro, ‘Monika’ yakozwe na Package, ‘Gun’ yakozwe na Lee John, ‘Paparazzi’ yatunganyijwe na Stallion, ndetse na ‘Sinzatinda’ yakozwe na Kush Beat.

    Mu kiganiro na InyaRwanda, Ish Kevin yavuze ko Bushali azwi nk’umuhanzi usohora Album ziri ‘Classic’ kandi ni ibintu buri wese ufite ugutwi kwiza kumva umuziki yakumva

    Ati “Icya mbere Bushali azwiho asohora Album za ‘Classic’ gusa. Duhereye kuri Album nka ‘Ku Gasima’, mbese duhereye kuri kiriya gihe cyo nyine, ni indirimbo ziri ‘Classic’ gusa. Twese turi hano ku bwe. Turashaka kubona Hip Hop itera imbere…”

    Ish Kevin yavuze ko yubaha cyane Bushali ‘ubu noneho byageze ku rundi rwego kuko yabaye umubyeyi’. Yahishuye ko yinjiye mu muziki Bushali ari mu bihe byiza, akorera ibitaramo muri BK Arena, ku buryo yumvaga afite inyota yo gukorana nawe indirimbo.

    Ati “Njyewe natangiye umuziki Bushali ari ‘Super Star’ari gukorera ibitaramo bikomeye hano muri BK Arena, ari ibintu birenze. Njyewe ndi gutangira umuziki.”

    Ish Kevin yavuze ko muri kiriya gihe yigiriye inama yo kujya asanga Bushali kuri Studio y’aho itsinda rya Green Ferry Music yabarizwagamo rikorera.

    Byari mu rwego rwo kureba uko yamufasha bagakorana indirimbo. Ati “Urabyibuka ko najyaga nza ku kureba kuri Green Ferry nshaka ko dukorana indirimbo. Rero, hamwe n’iteka ryose nzakomeza kubaha bakuru banjye. Ni ukwereka urukundo bakuru bacu, kuko nabo baba bafite urukundo bitewe n’aho bahereye.”

    Ish Kevin yavuze ko yishimiye intambwe mugenzi we yateye mu kumurika Album ye ariko kandi “ngomba kumubaza impamvu atanshyize kuri Album (Yabiteyemo urwenya).”

    Ish Kevin yatangaje ko yatangiye umuziki Bushali ari mu bihe byiza akorera ibitaramo muri BK Arena

    Ish Kevin yavuze ko yajyaga kuri Green Ferry Music ashaka gukorana indirimbo na Bushali

    REBA KU MUNOTA WA 12 ISH KEVIN AGARUKA KU MUBANO WE NA BUSHALI

    “>

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/147480/ish-kevin-yahishuye-uko-yatangiye-umuziki-ashakisha-bushali-ngo-bakorane-indirimbo-video-147480.html

  • Abarenga 56% by'abari mu bigo ngororamuco ntibarangije amashuri abanza – #rwanda #RwOT

    Imibare y'Ikigo cy'Igihugu gishinzwe Igororamuco igaragaza ko muri Gashyantare 2024 abarenga 7000 bari bari guhabwa amasomo mu bigo by'igororamuco birimo Iwawa, Nyamagabe na Gitagata.

    Umuyobozi Mukuru ushinzwe Politiki n'Igenamigambi muri Minisiteri y'Uburezi, Rose Baguma ubwo yari mu nama rusange y'Inama y'Igihugu y'Abagore yatangaje ko mu bantu bari mu bigo ngororamuco higanjemo abatarasoje kwiga amashuri abanza.

    Ati 'Iyo turebye mu bigo ngororamuco abantu barimo ubu ngubu 59% ntabwo barangije amashuri abanza, bacikije amashuri yabo. Icyo gihe tubibona muri cya kibazo dufite kinini cyane cy'ubuzererezi n'abana bakora ibyaha kuko abana bagenda bakura biga usanga harimo abana bake cyane muri ibyo bigo.'

    Mu mpamvu Mineduc igaragaza ko zimwe mu mpamvu zituma abana bata ishuri harimo izishingiye ku makimbirane yo mu miryango, ubushobozi buke n'ibindi bituma abana bava mu ngo bakajya mu buzererezi.

    Baguma ati 'Ni ikibazo twavuga ko ari igihombo ku gihugu kuko buri mwaka uko tubagaruye bakongera bakava mu ishuri, bakiga igihembwe kimwe ubwo tubishyuriye amafaranga yo kurya, ni na byo bivamo ikibazo cy'ubushobozi buke bwo kubyaza umusaruro ibyo azi nyuma y'igihe cy'amashuri.'

    Imibare ya Minisiteri y'Uburezi (MINEDUC) yasohotse muri Gicurasi 2024 igaragaza ko abana binjiye mu mashuri mu mwaka w'amashuri wa 2022/2023 ari 94.3% ugereranyije n'abagejeje igihe cyo kwiga, mu gihe mu mwaka wari wabanje bari 87.3% bigaragagaza izamuka rya 7%.

    Mineduc igaragaza ko mu mwaka wa 2023 abanyeshuri bataye ishuri bavuye kuri 8.5% mu mwaka wa 2021/2022 bagera kuri 6.8% mu mwaka w'amashuri wa 2022/2023.

    Iyi mibare igaragaza ko abanyeshuri bo mu mashuri abanza baritaye bangana na 5.5%, mu gihe abo mu cyiciro rusange [Tronc Commun] bagera ku 10.5%. Abo mu mashuri yisumbuye bataye ishuri bangana na 4.5%.

    Muri gahunda y'imyaka itanu ya Guverinoma y'u Rwanda harimo iyo 'Gukomeza gukirikirana abana bata amashuri bitari ngombwa bakagarurwa bagasubizwa mu mashuri.'

    Guverinoma yiyemeje gukomeza 'gushyira imbaraga mu gukurikirana imyigire y'abanyeshuri ku buryo abana bose bari mu kigero cyo kwiga bagana ishuri. Ku bufatanye n'ababyeyi, tuzakomeza gushyira mu bikorwa ingamba zo kurwanya impamvu zituma abana bata ishuri.'

    Abari mu bigo ngororamuco barenga 56% ntabarangije amashuri abanza


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abarenga-56-by-abari-mu-bigo-ngororamuco-ntibarangije-amashuri-abanza