Madamu Jeannette Kagame yitabiriye igikorwa cyo kwerekana 'Hate Radio', umukino ushushanya RTLM muri Jenoside (Amafoto) – #rwanda #RwOT

Written by

in

Uyu mukino ushushanya imikorere y'itangazamakuru mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi, by'umwihariko radiyo rutwitsi ya RTLM [Radio Télévision Libre des Mille Collines].

Werekaniwe bwa mbere i Kigali muri Kigali Convention Centre ku mugoroba wo kuri uyu wa Gatandatu tariki 8 Mata 2023. Ni nyuma y'uko wari uherutse kwerekanirwa mu Ishami rya Kaminuza y'u Rwanda riri i Huye mu Majyepfo.

Ni umukino umaze gukinwa inshuro 211 mu bice bitandukanye by'Isi.

Abayobozi batandukanye barimo Madamu Jeannette Kagame, abagize Guverinoma, abahagarariye ibihugu byabo mu Rwanda, urubyiruko n'abandi bari bitabiriye iki gikorwa.

Ukinwamo na Ntarindwa Diogène ukina ari Kantano Habimana; Umunya-Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Bwanga Pili Pili ukina ari Valerie Bemeriki, Sebastien Foucault ukina ari Georges Ruggiu na Eric Ngangare ukina ari DJ witwa Joseph Gatsikira.

Ntarindwa Diogène yavuze ko uyu mukino werekanwe mu Rwanda nk'igihugu cyakinwe ndetse cyanabayemo Jenoside yakorewe Abatutsi yatumye ubaho.

Yavuze ko indi mpamvu ikomeye yatumye bawereka Abanyarwanda ari ukugira ngo igihugu kibe igicumbi cyo kwamagana ibyabaye ku buryo bitazongera kuba ahandi.

Ati “Ngendeye ku biri kuba mu Karere by'umwihariko mu gihugu cy'abaturanyi, nifuje ko u Rwanda rwaba igicumbi cya nyirantarengwa kuri ibyo bintu, imvugo z'urwango n'amacakubiri ntibihabwe intebe ahantu aho ariho hose. Uyu mwanya rero ni umwanya mwiza w'ubukangurambaga bwo kwamagana imvugo z'urwango.”

Ntarindwa yavuze ko uyu mukino wabanje gukinirwa muri Kaminuza y'u Rwanda ahari hateraniye abanyeshuri ba UR-Huye n'abo muri IPRC Huye.

Ati “Byari ngombwa ko abato bamenya, ntabwo warwanya ikintu utakimenye. Abato turabasaba kugira ishyaka ryo kumenya amateka yacu, amabi n'ameza. Amabi kugira ngo tuyirinde.”

“Hanyuma n'icyo nakwita ishyaka ryo guharanira ko iki gihugu gihore kiba igicumbi cyo kugira ngo n'ibindi bihugu bya Afurika, kugira ngo ubwo twabinyuzemo duharanire ko bitazaba ku bandi.'

Sebastien Foucault we yasobanuye ko uyu mukino ugamije kugaragariza abantu uko imvugo z'urwango n'amacakubiri zitangira, uburyo zikorwamo n'uko zigira ingaruka zikomeye.

Ati “Uku kwangisha abantu abandi natwe twarabigize mu Budage. Intego yacu rero ni ukwigisha abakiri bato ngo bumve uko izi mvugo z'urwango zikora ndetse n'uko bashobora kuzirwanya.”

Minisitiri w'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu, Dr Bizimama Jean Damascène, yavuze ko itangazamakuru ryafashije cyane leta yateguye ikanashyira mu bikorwa Jenoside yakorewe Abatutsi.

Yagaragaje ko kuva mu 1959, itangazamakuru ryabaye igikoresho cy'amashyaka n'ubutegetsi mu kwangisha Abahutu, Abatutsi.

Ati “Gukoresha itangazamakuru mu kwigisha urwango ntibyatangiranye na RTLM, ni ibya cyera, amashyaka ya mbere yashinzwe mu Rwanda mu 1959, ni yo yatangije ibinyamakuru byigisha urwango. RTLM ifite aho yabivanye, ifite abakurambere bayo.”

Minisitiri Dr Bizimana yibukije urubyiruko ko bakwiye kuvana amasomo muri aya mateka bagakunda igihugu, bakarwanya Ingengabitekerezo ya Jenoside bagaharanira ishema ry'Igihugu n'ubuyobozi bwacyo.

Urubyiruko rufite urugamba rukomeye rwo kurwanya imvugo z'urwango

Bamwe mu rubyiruko bakurikiye uyu mukino, bagaragaje ko bafite urugamba rukomeye rwo kurwanya imvugo z'urwango n'amacakubiri rubinyujije ku mbuga nkoranyambaga.

Kalimpinya Queen yagize ati “Twarebye uyu mukino tuwigiraho nk'uko dusanzwe twigira ku bikorwa bitandukanye, ariko kureba uyu mukino tukumva imvugo z'urwango zakoreshwaga na RTLM, ni ikintu kiduhaye indi shusho tutari dusanzwe tubona.”

Ambasaderi wa Congo Brazzaville unahagarariye Abadiplomate b'Ibihugu n'Imiryango Mpuzamahanga mu Rwanda, Guy Nestor Itoua, we yagize ati “Itangazamakuru rya mbere ya Jenoside ryashishikarije abantu kwica abandi nk'uko twabibonye byagenze kuri RTLM. Icyo nasaba ni uko abariho uyu munsi nabo bakoresha itangazamakuru mu kurwanya imvugo z'urwango.”

Yakomeje agira ati “Uyu munsi amakuru arihuta binyuze mu itangazamakuru rigezweho, ndasaba abakiri bato guhaguruka.'

Ambasaderi w'u Bufaransa mu Rwanda, Antoine Anfré, we yagaragaje ko kuri ubu imvugo zihembera urwango zimukiye cyane ku mbuga nkoranyambaga bityo hakwiye kubaho uburyo bwihariye bwo kuzirwanya.

Abateguye iyi kinamico ya “Hate Radio' bavuga ko uburyo bwo kuyishyira ku mbuga zirimo YouTube burimo gutekerezwaho ariko bikazajyana no kubanza gusobanura uyu mukino.

Soma:Imaramatsiko ku bikubiye muri Hate Radio, umukino wakiniwe bwa mbere mu Rwanda

Madamu Jeannette Kagame ubwo yahabwaga ikaze kuri KCC aherekaniwe uyu mukino

Visi Guverineri wa Banki Nkuru y’Igihugu, Soraya Hakuziyaremye, ubwo we n’umugabo we Murangwa Eugene (uri iburyo) bageraga kuri KCC

Madamu Jeannette Kagame ari kumwe na Yolande Makolo, Umuvugizi wa Guverinoma y’u Rwanda

Umujyanama wa Perezida Kagame mu by’Umutekano, Gen James Kabarebe, yari yitabiriye uyu mugoroba

Mbere y’uko umukino utangira, herekanwa ubuhamya bw’abakinnyi bavuga kuri Jenoside yakorewe Abatutsi

Muri KCC hari hubatswe icyumba kimeze nka studio za Radio

Sebastien Foucault akina ari Georges Ruggiu

Muri Studio za RTLM habaga harimo umusirikare waherezaga abanyamakuru ibyo bakeneye

DJ witwa Joseph Gatsikira yacurangaga indirimbo zigezweho gusa

Bahamagariraga Abahutu kwica Abatutsi kandi bakabikora batebya, babyina ku buryo uwabumvaga yumvaga ko ari igikorwa gikwiriye

RTLM yacurangaga indirimbo zigezweho gusa

Aha Bwanga Pili Pili Kagabo aba akina nka Valérie Bemeriki

Ntarindwa Diogène akina ari Kantano Habimana

Dr Bizimana yagarutse ku buryo itangazamakuru na RTLM muri rusange byabibye urwango rwaganishije kuri Jenoside yakorewe Abatutsi

Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga, Dr. Faustin Ntezilyayo, yari yitabiriye imurikwa ry’uyu mukino

Ambasaderi w’Agateganyo wa Kenya mu Rwanda, Philip Mundia Githiora, akurikiye uyu mukino

Ambasaderi wa Israel mu Rwanda, Ron Adam, yari yitabiriye

Bwanga Pili Pili Kagabo ukina ari Valérie Bemeriki ari kumwe na Sebastien Foucault ukina ari Georges Ruggiu

Ntarindwa Diogène yashimiye abagize uruhare kugira ngo uyu mukino werekanirwe mu Rwanda

Eric Ngangare yakinnye ari DJ witwa Joseph Gatsikira.

Bernard Makuza wahoze ari Perezida wa Sena aganira na Minisitiri w’Urubyiruko, Dr Utumatwishima Abdallah

Minisitiri w’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu, Dr. Jean Damascène Bizimana

Umwanditsi Dimitrie Sissi Mukanyiligira yari yitabiriye uyu muhango

Ambasaderi w’u Bwongereza mu Rwanda, Omar Daair

Ambasaderi w’u Bufaransa mu Rwanda, Antoine Anfré, atanga ibitekerezo

Umunyamakuru Albert Rudatsimburwa yatanze ibitekerezo bigaruka ku buryo muri iki gihe imbuga nkoranyambaga zahindutse nka RTLM

Umuyobozi wa BK Group, Béata Uwamaliza Habyarimana, yakurikiye uyu mukino

Apotre Mignone Alice Kabera yari yitabiriye umuhango wo kwerekana uyu mukino ku nshuro ya mbere mu Rwanda

Ambasaderi w’Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi mu Rwanda, Belen Calvo Uyarra, yakurikiye uyu mukino

Abakinnye uyu mukino basobanuye ko babanje gukora ubushakashatsi bwimbitse bwabafashije kumenya uko abanyamakuru ba RTLM bitwaraga

Ambasaderi Mandisi Bongani Mabut Mpahlwa wa Afurika y'Epfo mu Rwanda atanga ibitekerezo kuri uyu mukino

Amafoto: Nezerwa Salomon


Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/madamu-jeannette-kagame-yitabiriye-igikorwa-cyo-kwerekana-hate-radio-umukino

Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *