Iri shuri ryubatswe mu Mudugudu wa Musagara, Akagari ka Kanazi mu Murenge wa Nyamata, Akarere ka Bugesera, iminota 45 uvuye mu Mujyi wa Kigali. Riri ku buso bwa hegitari 60.
Mu myaka iri shuri rimaze rikora, ryashyize imbere uburyo bw'imyigishirize bushingiye ku kwita kuri buri munyeshuri ku giti cye, ubumenyi n'ikoranabuhanga, ubujyanama, imyigire ishingiye ku bumenyingiro ndetse no gutoza abanyeshuri gufata inshingano mu mibereho yabo ya buri munsi ku ishuri.
Rihuza amasomo asanzwe yo mu ishuri na laboratoire, ahakorerwa imishinga yo guhanga, ubuzima bw'abanyeshuri baba ku ishuri, siporo, gahunda z'ubujyanama ndetse n'ibikorwa birenga 50 abanyeshuri bakora hanze y'amasomo asanzwe.
Ubuyobozi bwaryo buvuga ko intego atari ugutoza gusa abanyeshuri batsinda neza mu masomo, ahubwo ari ukubaka abakiri bato bafite amatsiko yo kumenya, bafata inshingano, bashobora kwigenga no gukomeza kwiga mu buzima bwabo bwose.
Umuyobozi Mukuru wa Ntare Louisenlund School, Damien Paul Vassallo, avuga ko iri shuri ryashyizweho rifite intego ikomeye yo gutegura abayobozi b'ejo hazaza, by'umwihariko mu bijyanye na siyansi, ikoranabuhanga n'imibare, bizwi nka STEM.
STEM ni impine y'amagambo y'Icyongereza Science, Technology, Engineering and Mathematics. Mu mikorere ya NLS, ntabwo STEM ifatwa nk'amasomo ane yigishwa ukwayo gusa. Ahubwo aya masomo arahuzwa kugira ngo umunyeshuri ashobore gukoresha ubumenyi yavanye mu ishuri mu gushaka ibisubizo by'ibibazo, gukora ubushakashatsi cyangwa kugerageza ibitekerezo bishya.
Mu kiganiro na IGIHE, Vassallo yavuze ko kugera kuri iyo ntego bisaba kurenga ku buryo busanzwe bw'imyigishirize, aho umunyeshuri ahanini yakiraga ibyo umwarimu amwigishije, akabifata mu mutwe kugira ngo azabikoreshe mu kizamini.
Ahubwo, Ntare Louisenlund School ishyira imbere icyo Vassallo yita 'practical, hands-on learning', ni ukuvuga imyigire ishingiye ku gushyira mu bikorwa ibyo umunyeshuri yigishwa. Abanyeshuri bashishikarizwa kubaza ibibazo, gukora ubushakashatsi, kugerageza, gukora imishinga no gusuzuma icyo ibyo bakoze byabigishije.
Hands-on learning ni uburyo bwo kwiga umunyeshuri atagarukira ku kumva cyangwa gusoma gusa, ahubwo akora igikorwa gifatika gifitanye isano n'ibyo ari kwiga. Urugero, aho kwiga gusa uko itara rikora mu gitabo, umunyeshuri ashobora guhabwa umushinga wo gukora itara akoresheje ibikoresho bitandukanye. Ibyo bituma ibyo yize mu mibare, siyansi cyangwa ikoranabuhanga abishyira mu bikorwa kandi akabona aho bikoreshwa mu buzima busanzwe.
Vassallo yavuze ko amasomo agomba kuba afite aho ahuriye n'ubuzima bw'umunyeshuri, akamushishikaza kandi akamufasha gukomeza kugira amatsiko yo gushaka kumenya byinshi.
Yagize ati 'Tubikora binyuze mu buryo bushingiye cyane ku bikorwa, duha abanyeshuri amahirwe yo kwiga ibintu bifitanye isano na bo, bibashishikaza, bikangura amatsiko yabo kandi, icy'ingenzi kurushaho, bikabafasha kugira inyota yo gukomeza kwiga ubuzima bwabo bwose.'


Kwiga ntibirangirana n'ishuri
Vassallo yavuze ko kimwe mu bintu by'ingenzi uburezi bugomba kugeraho ari ugufasha umunyeshuri gusobanukirwa ko kwiga bitarangira igihe asoje amashuri.
Ni igitekerezo azirikana cyane cya lifelong learning, cyangwa gukomeza kwiga mu buzima bwose.
Lifelong learning ni imyumvire y'uko umuntu atiga gusa kugira ngo atsinde ikizamini cyangwa abone impamyabumenyi. Ahubwo aba agomba gukomeza gushaka ubumenyi bushya, kongera ubushobozi no kwiga ku byo ahura na byo no nyuma yo kurangiza amashuri. Muri NLS, ibyo bivuze kubaka umunyeshuri ufite amatsiko ahoraho yo gusobanukirwa ibintu no gukomeza kwiteza imbere.
Vassallo yavuze ko NLS ishaka guha abanyeshuri umusingi uzabafasha gukomeza kugira amatsiko yo kumenya mu buzima bwabo bwose, gukomeza mu mashuri makuru no guhanga imirimo, ariko banatanga umusanzu mu mibereho y'abandi.
Yagize ati 'Kwiga ntibirangirana n'ishuri. Birakomeza mu buzima bwose.'
Ubuyobozi bw'iri shuri buteganya ko abanyeshuri bahanyuze bazashobora gukomeza amashuri yabo muri za kaminuza zikomeye no gukora imirimo ijyanye na STEM cyangwa izindi nzego. Ariko Vassallo avuga ko gutsinda mu masomo no kugira akazi keza atari byo gusa bishyirwa imbere, ahubwo ko ishuri rishaka ko abarirangijemo banagira uruhare rugaragara mu guteza imbere sosiyete babamo.
Iyo myumvire igaragarira no mu buryo NLS ihuza amasomo yo mu ishuri n'ubunararibonye umunyeshuri akura mu bikorwa byo hanze y'ishuri.
Vassallo avuga ko igice kinini cy'uburezi umwana abona gikomoka ku byo ahura na byo mu buzima busanzwe. Nubwo amasomo yo mu ishuri ari ingenzi, avuga ko uburezi bunakubiyemo kwiga gufata ibyemezo, gukorana n'abandi, gufata inshingano no kubaho ugendera ku ndangagaciro.
Ni muri urwo rwego ishuri ryibanda ku ndangagaciro zirimo ubushobozi bw'umunyeshuri bwo kwifatira ibyemezo, inshingano, kwirengera ibyo yakoze no kugira ubunyangamugayo.
Vassallo akomeza avuga ko uburezi budakwiye gufatwa nk'urugendo rw'umuntu ku giti cye gusa. Yagarutse ku ihame rya Ubuntu, ubufatanye, gukorera hamwe no kugira ishema ryo kuba mu muryango mugari w'ishuri.
Ubuntu ni imyumvire ishingiye ku kuba umuntu atabaho wenyine, ahubwo agira icyo ahuriyeho n'abandi ndetse n'iterambere rye rikaba rifitanye isano n'iry'umuryango abarizwamo. Muri NLS, iryo hame rigaragarira mu gutoza abanyeshuri gukorera hamwe, gufashanya no kwita ku bandi.
NLS ikoresha uburyo abanyeshuri bagabanywamo amatsinda yiswe houses, mu kubafasha kugira imyumvire y'umuryango no kumenya agaciro ko gukorana n'abandi.
House system ni uburyo abanyeshuri b'ishuri bagabanywa mu matsinda mato ahoraho, buri tsinda rikagira umwirondoro, indangagaciro n'ibikorwa byaryo. Muri NLS, 'house' ni nk'umuryango muto uri imbere mu ishuri, ufasha abanyeshuri kumenyana, gufatanya no gutozwa kuyobora abandi.


Buri munyeshuri yitabwaho ku buryo bwihariye
Kimwe mu byo Vassallo avuga ko bitandukanya Ntare Louisenlund School n'andi mashuri ni uburyo bw'imyigishirize bwita kuri buri munyeshuri ku giti cye, buzwi nka personalized learning.
Personalized learning ni uburyo imyigire itegurwa hitawe ku kuba abanyeshuri batandukanye mu bushobozi, impano, umuvuduko bigiraho, ibyo bakunda n'intego bafite. Mu mwanya wo gufata abanyeshuri bose nk'aho bafite ubushobozi n'ibyifuzo bimwe, umwarimu cyangwa ishuri bashaka kumenya buri wese n'ibyo akeneye kugira ngo atere imbere.
Vassallo avuga ko abanyeshuri bose badashobora kwiga mu buryo bumwe kuko buri wese aza afite ibyo akunda, impano, ubushobozi, ibyo akeneye ndetse n'intego ze bwite.
Yagize ati 'Buri munyeshuri arihariye.'
Vassallo avuga mu ko imwe nenge zikomeye zabaye mu buryo bw'uburezi bwakoreshejwe mu binyejana byashize ari uguha abanyeshuri bose gahunda imwe, kandi buri wese afite ibyo akunda n'ubushobozi bitandukanye.
Ati 'Rimwe mu makosa akomeye twakoze mu binyejana bibiri bishize mu kwigisha abana bacu ni uko twabahaga gahunda imwe bose, kandi bafite ibyo bakunda bitandukanye. Bafite impano n'ubushobozi bitandukanye mu nzego runaka, kandi buri wese ni umuntu ku giti cye.'
Avuga ko uburyo bw'imyigishirize bushyira umunyeshuri ku isonga, buzwi nka learner-centred education, bugomba kwita ku miterere n'ubushobozi bwa buri wese.
Learner-centred education ni uburyo umunyeshuri aba ari we ushyirwa ku isonga ry'imyigire aho kuba umwarimu cyangwa gahunda y'amasomo gusa. Umwarimu aba afite uruhare rukomeye, ariko ntabwo aba ari we wenyine utanga ibisubizo byose. Ahubwo afasha umunyeshuri kubaza, gutekereza, gukora ubushakashatsi no kwishakira ibisubizo.
Muri NLS, ibyo bikorwa hifashishijwe uburyo bwitwa blended learning, bukomatanya imyigishirize isanzwe n'ikoranabuhanga mu burezi.
Blended learning ni uburyo bwo kwiga buhuza guhura n'umwarimu imbonankubone n'imikoreshereze y'ikoranabuhanga. Umwana ashobora kugira igice cy'isomo asobanurirwa n'umwarimu, ikindi akagikora akoresheje mudasobwa cyangwa izindi porogaramu z'ikoranabuhanga. Intego si ugusimbuza umwarimu mudasobwa, ahubwo ni ugukoresha ikoranabuhanga nk'ikindi gikoresho cyo gufasha buri munyeshuri kwiga mu buryo bumubereye.

Buri cyumweru umunyeshuri aganira n'umujyanama we
Uburyo bwo kwita ku munyeshuri ku giti cye ntibugarukira ku masomo gusa.
Buri munyeshuri ahabwa mentor, cyangwa umujyanama wihariye, bagirana ikiganiro nibura rimwe mu cyumweru.
Mentor ni umuntu uba hafi y'umunyeshuri kugira ngo amufashe kureba iterambere rye, intego afite n'imbogamizi ahura na zo. Atandukanye n'umwarimu utanga isomo gusa, kuko ibiganiro byabo bishobora no kwibanda ku buryo umunyeshuri yitwara, aho ashaka kugera, imbaraga ze n'aho akeneye ubufasha. Muri NLS, mentor ni umwe mu barimu cyangwa abarezi bazi uwo munyeshuri.
Vassallo avuga ko muri gahunda y'amasomo y'abanyeshuri harimo ibihe bibiri byihariye byateganyirijwe ibiganiro by'abo n'abajyanama.
Abo bajyanama ni abarimu n'abandi barezi bazi neza abanyeshuri kandi bashobora kubafasha kureba aho bageze mu myigire n'iterambere ryabo.
Ibiganiro by'umunyeshuri n'umujyanama we bimufasha gutekereza ku ntego ze, aho ageze, aho yavuye ndetse n'aho ashaka kugera. Umujyanama amufasha gutekereza ku ntambwe agomba gutera kugira ngo akomeze gutera imbere.
Ubu bujyanama bukomeza no mu buzima bw'abanyeshuri baba ku ishuri. NLS ifite abo yita residential life coaches.
Residential life coach ni umurezi ukurikirana umunyeshuri mu buzima bwo kuba ku ishuri, atita ku masomo gusa ahubwo akanareba imibanire ye n'abandi, uko yitwara, uko akemura ibibazo ndetse n'imikurire ye mu marangamutima. Mu yandi magambo, ni umuntu ufasha umunyeshuri kugira ubuzima bwiza kandi bufite umurongo mu gihe aba kure y'umuryango we.
Abo barezi bita ku iterambere ry'abanyeshuri mu mibanire n'abandi no mu marangamutima, bagakorana n'abajyanama kugira ngo umunyeshuri atere imbere mu masomo no mu mibereho ye bwite.
Vassallo avuga ko intego ari ugufasha abanyeshuri gutera imbere 'nk'abanyeshuri ndetse no nk'abantu', ari na ko bubaka imico yabo.


Ibikorwa birenga 50 hanze y'amasomo
Ubuzima bw'abanyeshuri muri NLS ntibugarukira ku masomo.
Ishuri rifite ibikorwa birenga 50 byitwa co-curricular activities, birimo siporo, koga, kubumba, ibiganiro mpaka n'ibindi.
Co-curricular activities ni ibikorwa umunyeshuri akora byunganira ibyo yiga mu ishuri, ariko bitari amasomo asanzwe yicara mu ishuri ngo yigishwe. Bishobora kuba siporo, ibiganiro mpaka, ubuhanzi, kubumba cyangwa indi mishinga. Nubwo bitabarwa nk'isomo risanzwe, bifasha umunyeshuri kubaka impano, kwigirira icyizere, gukorera mu itsinda, kuyobora no gukoresha neza igihe.
Ubuyobozi bwa NLS buvuga ko ibi bikorwa bigamije kubaka imico y'umunyeshuri kimwe n'uko yitwara neza mu masomo.
Ubuzima bwo mu mpera z'icyumweru na bwo ni kimwe mu bice bigize gahunda y'abanyeshuri baba ku ishuri.
Ku wa Gatandatu mu byumweru bimwe, amasomo atangira saa tatu za mu gitondo kugeza saa saba z'amanywa, nyuma abanyeshuri bagakora ibikorwa baba biteguriye ubwabo, rimwe na rimwe hakanabaho kurebera hamwe filime.
Ku Cyumweru hashobora kubaho gahunda yo gukora isuku no gutunganya ibikoresho byawe, gufata amafunguro (brunch) ndetse no gukora ibikorwa birimo koga no gukina tennis.
Brunch ni ifunguro rihuriza hamwe iryo mu gitondo n'iryo ku manywa, rikaba rifatwa hagati mu gitondo cyangwa hafi ya saa sita. Mu buzima bw'abanyeshuri baba kuri NLS, ni kimwe mu bigize gahunda yo mu mpera z'icyumweru, aho baba bafite igihe gitandukanye n'iminsi isanzwe y'amasomo.
Ishuri rinagena uburyo abanyeshuri bo mu madini atandukanye, barimo Abadiventisiti, Abaporotesitanti n'Abagatolika, babona umwanya wo kujya mu bikorwa by'idini ryabo.



Icyiciro cya mbere kizasoza mu 2030
Nubwo Vassallo ashyira imbaraga nyinshi ku buzima abanyeshuri bafite ubu, avuga ko ishuri ryatangiye no gutegura uko bazabaho nyuma yo kurangiza NLS.
Icyiciro cya mbere cy'abanyeshuri b'iri shuri giteganyijwe kurangiza mu 2030.
Vassallo yavuze ko kimwe mu byo ishuri ririmo gukora kuva ubu kugeza icyo gihe ari ugushaka uburyo abanyeshuri bazabona amahirwe yo gukomeza muri kaminuza zikomeye haba mu Rwanda no mu mahanga.
Kimwe mu byo bari gusuzuma ni ukugira imikoranire na za kaminuza zo mu Budage.
Ku NLS, ubufatanye na kaminuza bushobora gufasha abanyeshuri kubona inzira zo gukomeza amashuri makuru, cyangwa izindi gahunda zifasha abanyeshuri nyuma yo kurangiza amashuri yisumbuye.
Vassallo yavuze ko amashuri makuru yo mu Budage ari meza kubera ko afite ireme ryo ku rwego rwo hejuru, ariko amasomo yayo akaba adahenze ugereranyije n'ahandi.
Avuga ko ibyo bishobora gufasha by'umwihariko abanyeshuri biga kuri buruse bashaka gukomeza amashuri makuru nyuma yo kurangiza muri NLS.
Ati 'Kimwe mu byo ndi gukorana n'itsinda ryanjye cyane muri iki gihe ni ugushaka ubufatanye na kaminuza zo mu Budage, aho amashuri makuru afite ireme ryo ku rwego rwo hejuru ariko kandi akaba ahendutse cyane.'
Mu gihe kirekire, Vassallo ntabwo yifuza ko NLS igira uruhare gusa ku banyeshuri bayigamo.
Yifuza ko ishuri rihinduka ihuriro ryo guhanga udushya mu burezi, by'umwihariko mu Rwanda.
Mu cyerekezo cya Vassallo, NLS ntiyifuza ko uburyo ikoresha buguma ku banyeshuri bayo gusa, ahubwo ko bushobora no kubera abandi barezi n'amashuri isoko y'ubunararibonye.
Ati 'Nitugera ku bushobozi bwacu bwose, tuzaba dufite abanyeshuri hafi igihumbi muri iri shuri, ariko twifuza kugira uruhare ku banyeshuri miliyoni imwe cyangwa barenga.'
Vassallo yavuze ko kimwe mu bintu akunda ku Rwanda ari uburyo igihugu giha agaciro urwego rw'uburezi.
Avuga ko hari ibihugu byinshi bivuga ko uburezi ari ingenzi, ariko bikarangira bigabanya ingengo y'imari ibugenewe. Ku Rwanda, asanga imvugo ijyana n'ibikorwa.
Ati 'Ibihugu byinshi n'imiryango hirya no hino ku Isi bavuga ku burezi n'akamaro kabwo, nyuma ugasanga baragabanya ingengo y'imari yabwo. Ariko u Rwanda rushora mu burezi kugira ngo rushore mu hazaza.'
Ku miryango ishobora kuba itekereza kohereza abana muri NLS, Vassallo yavuze ko kwigisha umwana muri iri shuri bigomba gufatwa nk'ishoramari ry'igihe kirekire mu hazaza he.
Yagize ati 'Nushora mu hazaza h'umwana wawe hano muri NLS uyu munsi, tuzakora ibishoboka kugira ngo amahirwe ari imbere ye azatume iryo shoramari rigira agaciro.'







Leave a Reply