Blog

Gahongayire Winifride, wari madamu wa Mirimo yabwiye itangazamakuru ko afite icyemezo cy’urukiko kibuza Ubuyobozi bw’Umujyi wa Kigali gusenya inyubako z’umugabo we witabye Imana mu mwaka wa 2016.

Gahongayire yavuze ko adateze kwemera ko sitasiyo icuruza ibikomoka kuri peteroli ye isenywa mu gihe hakiri n’izindi zitarasenywa kandi na zo ziri mu gishanga.

Yagize ati “Icyemezo cy’urukiko kivuga ko iyi sitasiyo igomba kuguma hano kugeza igihe Leta izafatira icyemezo cyo gukuraho sitasiyo zose nta kuvangura”.

Gahongayire avuga ko uretse sitasiyo, inzu zari iruhande rwayo na zo zitagombaga gusenywa kuko ngo Urukiko rw’Ikirenga rwamwemereraga ingurane mu rubanza rwaciwe mu mwaka wa 2005, ndetse ko Ibiro bya Minisitiri w’Intebe na byo byamwemereye mu mwaka ushize wa 2020, ko azahabwa ingurane.

Ku rundi ruhande ariko, Ubuyobozi bw’Umujyi wa Kigali buvuga ko ibikorwa biri mu gishanga byose nta ngurane bigomba guhabwa kuko bihari mu buryo butubahirije amategeko.

Enjeniyeri w’Umujyi wa Kigali Emmanuel Asaba Katabarwa yagize ati “Itegeko rirasobanutse neza, hari ibikorwa biri mu gishanga byemewe n’ibitemewe, ibyo bitemewe n’amategeko bikaba bigoranye ko byahabwa ingurane”.

Enjeniyeri Katabarwa yavuze ko sitasiyo ya ‘essence’ ya Mirimo na yo igomba kuhava byihuse, kuko iri mu gishanga kandi ikaba ngo ibangamiye imyubakire y’ikiraro(iteme) cyashyizwe muri Nyabugogo kugira ngo gikumire imyuzure.

Enjeniyeri Katabarwa avuga ko hari gahunda yo kuvanaho sitasiyo za ‘essence’ ziri mu gishanga hamwe n’izishobora guteza ibyago n’umutekano muke bitewe n’aho zubatse.

Umufasha wa nyakwigendera Mirimo avuga ko yiteguye gukuraho igisenge cya sitasiyo gitwikiriye umuhanda urimo kubakwa ndetse no gukora inzira zijyayo, ariko Umujyi wa Kigali ukavuga ko iyo sitasiyo yegereye umuhanda ku buryo bukabije.

Ubuyobozi bw’Umujyi wa Kigali buvuga ko imirimo yo kubaka ikiraro n’umuhanda i Nyabugogo kuri ruhurura ya Mpazi mu rwego rwo gukumira imyuzure, izatwara amafaranga y’u Rwanda angana na miliyari zirindwi.

Uwo mubiri wabonetse mu mwobo umeze nk’indake uri iruhande rw’ikindi cyobo cyahoze gikoreshwa nk’umusarani muri urwo rugo ruri mu Mudugudu wa Rugerero mu Kagari ka Muyogoro.

Urwo rugo ni urw’umugore wahise atabwa muri yombi n’Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha, RIB, kugira ngo akorweho iperereza. Umugabo we asanzwe afunze kuko yahamwe n’icyaha cyo kugira uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Uwawubonye bwa mbere ni umusore wo muri urwo rugo witwa Habinshuti Jéremie ubwo yarimo acukura ashakisha ifumbire muri icyo cyobo cyahoze gikoreshwa nk’umusarane.

Habinshuti aganira na IGIHE yagize ati “Ibyabaye hano byatangiye ku Cyumweru, narimo nkuramo ifumbire mu musarani, nzamura ifumbire ndakomeza noneho sinzi ukuntu nasubije igitiyo inyuma mbona hararidutse, ncengezamo igitiyo kugira ngo ndebe uwo mwobo, nkuruye mbona igitaka kivanze n’umubiri w’umuntu.”

Akimara kubibona ngo yahise ahamagara mukuru we araza arareba bahita bajya inama yo kubimenyesha ubuyobozi.

Ati “Umubiri nabonye uruzuye nta rugingo rubura. Dukurikije imyambaro twasanzemo twabonye ashobora kuba ari umukobwa twari twarabuze bitaga Jaqueline, ni mushiki wanjye wo kwa Mama wacu twarabanaga.”

Mukuru wa Habinshuti we avuga ko atakundaga kuba muri urwo rugo ariko mu 2018 ubwo Mukariyonza Jacqueline yaburirwaga irengero yahageze abaza aho yagiye bamubwira ko hari umuturanyi wamujyanye ntiyabyitaho kuko ‘yumvaga aruhutse inkoni yakubitwaga’.

Yemeza ko Mukariyonza Jacqueline yafatwaga nabi muri urwo rugo kuko yakubitwaga hatitawe ku kibazo afite cy’uburwayi bwo mu mutwe.

Bamwe mu baturanyi b’urwo rugo bavuga ko nabo bakeka ko uwo mubiri ari uwa Mukariyonza Jacqueline kuko bari bamuzi ndetse n’imyambaro basanze mu mwobo babonye isa n’iye.

Bavuga kandi ko akiba muri urwo rugo rwo kwa nyina wabo yatotezwaga ku buryo yagaragaraga nk’uwahugabanye.

Umwe ati “Uwo mwana yari abayeho nabi hano. Nigeze no kuza hano yarandegeye ko afata amafaranga y’ingoboka ariko akaba nta kintu amumariye, noneho ngo yavuga bakamukubita. Iyo yavugaga ku cyerekeye ayo amafaranga yarakubitwaga, wumva ko ari umuntu wahoraga akubitwa, mbese yari abayeho nabi mu buzima bubi.”

Amakuru y’ibanze abo muri urwo rugo bahaye ubuyobozi avuga ko batazi iby’iyo ndake ndetse batazi uwayicukuye n’igihe yayicukuriye, gusa bose bahuriza ku kwemera ko imyenda basanzemo ari iya Mukariyonza Jacqueline, bityo bagahamya ko n’umubiri basanzemo ari uwe n’ubwo bavuga ko batazi uko yagezemo.

Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Umurenge wa Huye, Rwamucyo Prosper, yabwiye IGIHE ko bakimara kumenya ayo makuru bakurikiranye, basanga uwo mwobo utambitse aho kumanuka, bahitamo gukomeza gucukura kugira ngo barebe niba nta yindi mibiri irimo.

Ibijyanye no kuba bamenye neza amakuru kuri uwo mubiri yavuze ko inzego zibishinzwe zatangiye iperereza.

Ati “Inzego z’iperereza n’iz’umutekano zarabisuzumye ziracyashakisha ibimenyetso. Icy’ingenzi ni uko bikekwa ko harimo abantu, wenda kuzatandukanya ngo ni abishwe muri Jenoside cyangwa ni undi biracyashakishwa, amakuru azatangazwa.”

Rwamucyo yavuze ko ibikorwa byo gucukura bikomeje kandi nibiba ngombwa baza kwitabaza n’imashini. Yasabye abaturage kujya batanga amakuru hakiri kare kuko bigaragara ko hari abashobora kuba bari bafite amakuru kuri icyo cyobo ariko bakaba barayahishe.

Uyu mubiri wabonetse mu mwobo umeze nk’indake

Ibikorwa byo gucukura byakomeje bashakisha niba hari indi mibiri babona

Abaturanyi b’uyu muryango bemeje ko uyu murambo ushobora kuba ari uw’umukobwa wabaga muri uru rugo

[email protected]

Mu kiganiro Minisitiri w’Uburezi, Dr Uwamariya Valentine, yagiranye n’itangazamakuru kuri uyu wa 7 Mutarama 2021, yatanze icyizere ko amashuri y’incuke n’abanza agiye gufungurwa, asaba ababyeyi gutangira kwitegura.

Yagize ati “Abana bo mu mashuri y’incuke kuva mu wa mbere itariki yo gutangira ni ku wa 18 Mutarama, ababyeyi n’abanyeshuri bakaba batangira kwitegura kugira ngo iyo tariki bazajye ku ishuri, abo ni abana bo mu mashuri y’incuke ndetse n’icyiciro cya mbere cy’abanza, ni ukuvuga kuva mu wa mbere kugeza mu wa gatatu.’’

Minisitiri Uwamariya yakomeje avuga ko uyu mwanzuro uzagenda urushaho gusesengurwa bijyanye n’uko icyorezo cya COVID-19 kizaba gihagaza ndetse n’inama bazahabwa na Minisiteri y’Ubuzima.

Uyu mwanzuro wa Minisiteri y’Uburezi watangajwe mu gihe bamwe mu babyeyi bari baratangiye kugaragaza impungenge z’uko abana babo bari gutinda gusubira ku mashuri mu gihe bagenzi babo batangiye amasomo bayageze kure.

Nyuma y’amezi asaga arindwi amashuri yari amaze afunze kubera COVID-19, mu Ukwakira 2020 nibwo Minisiteri y’Uburezi yafashe umwanzuro wo kongera gusubukura amasomo.

Ku ikubitiro, ku wa 2 Ugushyingo 2020, hatangiye abanyeshuri bo mu mashuri abanza biga mu mwaka wa Gatanu n’uwa Gatandatu. Uwo munsi kandi hatangiye abo mu yisumbuye biga mu mwaka wa Gatatu, uwa Gatanu n’uwa Gatandatu.

Hatangiye kandi abanyeshuri bo mu mashuri y’Ubumenyi ngiro bari mu mwaka wa Gatatu n’uwa Gatanu ndetse n’abo mu y’Inderabarezi bo mu mwaka wa Mbere n’uwa Gatatu.

Ikindi cyiciro ni icy’abanyeshuri batangiye igihembwe cya kabiri ku wa 23 Ugushyingo 2020. Muri iki cyiciro hatangiye abanyeshuri biga mu mwaka wa Kane w’amashuri abanza, n’abo mu yisumbuye biga mu mwaka wa Mbere, uwa Kabiri n’uwa Kane.

Ingengabihe ya MINEDUC igaragaza ko abanyeshuri bazatangira igihembwe cya Gatatu ku wa 19 Mata 2021 kikarangira ku wa 9 Nyakanga 2021, nyuma y’uko bagize icyiruhuko cy’igihembwe cya kabiri kizava ku wa 3 Mata 2021 kikageza ku wa 15 Mata 2021.

Abanyeshuri bari mu myaka ya nyuma isoza, bo biteganyijwe ko bazakora ibizamini mu mpeshyi y’uyu mwaka. Ku basoza amashuri abanza bazakora ibizamini bya Leta guhera ku wa 12 Nyakanga kugera ku wa 14 Nyakanga 2021, mu gihe abo mu yisumbuye bazabitangira ku wa 20 Nyakanga bakabisoza ku wa 30 Nyakanga 2021.

Abanyeshuri bo mu mashuri y’incuke n’abo mu cyiciro cya mbere cy’abanza bazatangira amasomo ku wa 18 Mutarama 2021