Blog

  • Mu Rwanda hafunguwe uruganda rukora inshinge z'ubuvuzi #rwanda #RwOT

    Mu Karere ka Rwamagana hafunguwe uruganda rukora inshinge zikoreshwa kwa muganga (syringes), ruherereye mu Cyanya cy'Inganda mu Murenge wa Mwulire.

    Uruganda rwa TKMD Rwanda Ltd rwafunguwe ku mugaragaro na Minisitiri w'Ubuzima, Dr. Sabin Nsanzimana, ari kumwe n'abandi bayobozi mu nzego zitandukanye, abashoramari, ndetse n'abafatanyabikorwa bo mu rwego rw'ubuzima.

    Uru ruganda rwitezweho kongera ubwitabire bw'ibikoresho by'ubuvuzi bikorerwa imbere mu gihugu, bikagabanya umubare w'ibitumizwa hanze no kugabanya igiciro cy'izi nshinge.

    Uru ruganda rufite ubushobozi bwo gukora inshinge ziri hagati y'ibihumbi 600 na miliyoni imwe ku munsi. Izo nshinge zizakoreshwa mu Rwanda, mu bindi bihugu by'Afurika ndetse no ku rwego mpuzamahanga.

    Ibi bigaragaza intambwe ikomeye u Rwanda ruteye mu rwego rwo kwigira mu bikoresho by'ubuvuzi, ndetse no gushyigikira gahunda ya 'Made in Rwanda.'

    Ubwubatsi bw'uru ruganda buje kunganira politiki y'igihugu yo guteza imbere inganda zitanga serivisi n'ibikoresho byifashishwa mu rwego rw'ubuvuzi.

    Minisitiri Dr. Nsanzimana yashimangiye ko uru ruganda ruzagira uruhare rukomeye mu kwihutisha gahunda z'ubuvuzi, cyane cyane izijyanye no gutanga inkingo, kuvura indwara zitandukanye no gukomeza gukumira ikwirakwira ry'indwara zandura.

    Yagize ati: 'Nk'uko Guverinoma y'u Rwanda yihaye intego yo guteza imbere inganda zitunganya ibikoresho by'ubuvuzi, uru ruganda ni icyitegererezo kizafasha mu kugabanya ibisohoka bitumizwa hanze no kongera icyizere ku bikoresho byacu bikorerwa imbere mu gihugu.'

    Ubwubatsi bw'uru ruganda buje kunganira politiki y'igihugu yo guteza imbere inganda zitanga serivisi n'ibikoresho byifashishwa mu rwego rw'ubuvuzi.

    Kubera ko u Rwanda rwagenderaga ku nshinge zitumizwa mu mahanga, uru ruganda ruzagabanya amafaranga yavagamo kandi rugabanye igihe byatwaraga kugira ngo izi nshinge zigere ku Rwanda.

    Ikindi ni uko uru ruganda ruzatanga imirimo ku Banyarwanda, cyane cyane urubyiruko rufite ubumenyi mu bijyanye n'inganda n'ubuvuzi.

    Uru ruganda rwanemeje ko ruzakomeza gukorana n'inzego zishinzwe ubuzima mu rwego rwo gukomeza kunoza ubuziranenge bw'inshinge zitunganywa.

    Ubuyobozi bwa TKMD Rwanda Ltd bwatangaje ko intego yabo ari ugukora inshinge zifite ubuziranenge, zitanga umusaruro mwiza kandi zigakwirakwizwa ku isoko ku giciro kigorohereye.

    Iyi ntambwe ni indi ntambwe igaragaza uburyo u Rwanda rukomeje kwiteza imbere no gushora imari mu nganda zifitiye abaturage akamaro, bityo rugakomeza kugera ku cyerekezo cyarwo cy'iterambere rirambye.

    Uru ruganda rwanemeje ko ruzakomeza gukorana n'inzego zishinzwe ubuzima mu rwego rwo gukomeza kunoza ubuziranenge bw'inshinge zitunganywa.

    Source : https://kasukumedia.com/mu-rwanda-hafunguwe-uruganda-rukora-inshinge-zubuvuzi/

  • Bukayo Saka yagarutse: Arsenal yerekeje amaboko ku gikombe cya Champions League #rwanda #RwOT

    Nyuma y'amezi ane yari amaze hanze y'ikibuga kubera imvune, Bukayo Saka yongeye kugaruka mu ikipe ya Arsenal. Uyu mukinnyi ukiri muto ariko ufatiye runini iyi kipe, agarutse mu gihe gikomeye cyane kuko Arsenal iri guhatanira kwegukana igikombe cya Champions League, mu gihe icyiciro cya nyuma cya shampiyona y'u Bwongereza (Premier League) gisatira umusozo.

    Saka yari yagize imvune yatumye amara igihe kinini adakina, ibintu byagize ingaruka kuri Arsenal kuko yari imukeneye cyane mu busatirizi.

    Ubusanzwe, uyu mukinnyi w'umuhanga azwiho umuvuduko, ubuhanga mu gutsinda ibitego no guha bagenzi be imipira ivamo ibitego. Kugaruka kwe ni inkuru nziza ku mutoza Mikel Arteta, ndetse n'abafana ba Arsenal bari bamukumbuye.

    Nubwo Arsenal yakomeje kwitwara neza mu gihe Saka atari ahari, igikombe cya Premier League cyatangiye kuyoyoka kuko ikipe nka Manchester City iyirusha amahirwe.

    Ibi byatumye Arsenal ihindura intego, ikarushaho kwibanda kuri Champions League, aho yifuza gukora amateka igatwara iki gikombe ku nshuro ya mbere.

    Kugaruka kwa Saka bizaha Arsenal imbaraga nshya, cyane ko ari umwe mu bakinnyi b'ingenzi bashobora guhindura umukino.

    Mu mikino iri imbere, Arsenal izasabwa kwitwara neza kugira ngo igere ku ntego yayo. Saka na bagenzi be barasabwa gukina buri mukino nk'aho ari umukino wa nyuma, cyane cyane muri Champions League, aho Arsenal ishaka kwandika izina ryayo mu mateka y'iyi kipe y'i Londres.

    Nyuma y'amezi ane yari amaze hanze y'ikibuga kubera imvune, Bukayo Saka yongeye kugaruka mu ikipe ya Arsenal.

    Source : https://kasukumedia.com/bukayo-saka-yagarutse-arsenal-yerekeje-amaboko-ku-gikombe-cya-champions-league/

  • Kutoza amenyo nijoro ni kimwe mu byagutera in… – #rwanda #RwOT

    Nk'uko urubuga news-medical.net rubitangaza, ubushakashatsi buherute gukorwa bwagaragaje ko kutoza amenyo nijoro byongera ibyago byo kurwara indwara z'umutima, cyane cyane ku bantu barengeje imyaka 20.

    Abahanga bavuga ko mu ijoro bitewe n'uko umuntu aba agiye kumara amasaha menshi afite ibiryo biba byasigaye mu menyo, ari bwo 'microbe' zivuye muri bya biryo zororoka ndetse zigatangira kwangiza ingingo zitandukanye zihereye ku ishinya.

    Mu bibazo biterwa no kutoza amenyo nijoro hazamo kandi umuvuduko w'amaraso ukomoka ku bintu bitandukanye biba byangijwe na za microbe, ari byo ahanini bishobora kurangira uteje ibibazo bikomeye ku mutima.

    Ubundi umuntu agirwa inama yo koza amenyo buri uko amaze kurya, cyangwa se akoza amenyo gatatu ku munsi ubwo bikaba mu gitondo, saa sita na nimugoroba. 

    Gusa ibi bibaye bikunaniye wajya woza amenyo nyuma yo gufata ibyo kurya bya mu gitondo, ndetse ukongera nyuma yo gufata ibyo kurya bya nijoro mbere yo kuryama.

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/154162/kutoza-amenyo-nijoro-ni-kimwe-mu-byagutera-indwara-zumutima-154162.html

  • Nyuma yo gucwekera, Benitha mu mwitero wa Dia… – #rwanda #RwOT

    Iyo uvuze Healing Worship Team, benshi bahita bibuka indirimbo zamamaye bikomeye nka: “Calvary”, “Nta misozi”, “Icyo Wavuze”, “Mbali na Kelele”, “Nguwe neza”, “Amba Hafi”, “Atatimiza” yarebwe n’abarenga Miliyoni 2.6 kuri Youtube, “Shikilia Pindo”, “Jina Hilo ni Uzima”, “Tuliza nguvu za Shetani” n’izindi nyinshi zahembuye abantu babarizwa muri za miliyoni.

    Ni itsinda ryubatse ibigwi bikomeye mu Rwanda ku buryo buri wese wateguraga igitaramo mu Rwanda ari bo yatekerezaga bwa mbere nk’abaramyi azisunga mu gitaramo cye. Ku ruhimbi, byabaga ari ibicika, bagatarakira Imana mu buryo bukomeye yaba mu gusirimba, kuyiririmbira mu njyana zituje, imyambarire ibereye abana b’Imana, amajwi aryoshye nk’ubuki n’ibindi.

    Nkivuga amajwi y’abaririmbyi ba Healing Worship Team yo mu myaka yatambutse uhite wibuka Diane Nyirashimwe wafatwaga nka nimero ya mbere mu baririmbyi bo mu Rwanda babarizwa muri za Worship Teams, ahanini bikaba biterwa n’uburyo atera indirimbo ahanika ijwi akongera akarimanura mu buryo buryoheye amatwi.

    Uyu Diane ni we wari ishyiga ry’inyuma muri Healing Worship Team dore ko ari we wayoboraga indirimbo zabo hafi ya zose. Nyuma y’uko mu 2021 agiye gutura muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, yasize icyuho muri iri tsinda dore ko kuva agiye, ritongeye kumvikana cyane nka mbere. Diane yahise atangira kurirmba ku giti cye akabifatanya no kuririmba muri Asaph DFW.

    Si Diane gusa wagiye bigateza icyuho mu muziki wa Gospel mu Rwanda by’umwihariko muri Healing Worshio Team, ahubwo hari na bagenzi be bandi bagiye hanze y’u Rwanda mu bihe bimwe barimo Kadogo [Eric Byiringiro] wagiye kuba muri Amerika na Rumenge Etienne wari Perezida wa Healing WT akaba yaragiye kuba muri Canada. 

    Muri ibyo bihe humvikanye inkuru yaciye igikuba muri Gospel ko Healing Worship Team yacitsemo ibice bibiri nyuma y’uko bamwe mu baririmbyi bayo bagiye kuba hanze y’u Rwanda  bahisemo kuba Minisiteri ndetse bagashyizeho izina rya Healing Worship Ministry, icyakora abo mu Rwanda bo batsimbaraye ku gukomeza kwitwa Healing Worship Team. 

    Nyamara kuva bamwe mu ba Diaspora ba Healing batangaje izina rishya n’imikorere mishya, nta gikorwa cyabo kigeze kigaragara, ahubwo hakomeje kugaragara ibikorwa by’abaririmbyi bo mu Rwanda – bamwe bakomeje kwitwa Healing Worship Team nubwo ibyo bikorwa byagizwe ubwiru ntibabishyire mu itangazamakuru kuko bahisemo kubanza “kubaka no gusiba icyuho”.

    Kuri ubu Healing Worship Team Rwanda igarukanye imbaraga nyinshi mu muziki ndetse baravuga ko bafite indirimbo 10 bamaze gutunganya muri studio. Abaririmbyi bayo nta rusengero rsihariye babarizwamo ahubwo baturuka mu nsengero zitandukanye ndetse “ufite impano n’ubushake wese yaza akadusanga tugakora umurimo wo kuramya no guhimbaza”. 

    Magingo aya bafite indirimbo nshya, ikaba iya 4 mu ndirimbo 10 bakoze mu buryo bwa ‘Live Recording’ ku itariki ya 01/09/2024. Indirimbo nshya basohoye yitwa “Nafurahi ndani ya Yesu”, akaba ari indirimbo yabo “Nguwe neza” bashyize mu ruririmi rw’igiswahiri, ikaba isanzwe iri kuri album yabo ya gatatu. 

    “Nafurahi ndani ya Yesu” iterwa n’umukobwa w’umuhanga cyane witwa Abimana Benitha, akaba ari we ufatwa nk’uwiteye umwitero wa Diane Nyirashimwe. “Ni Umuririmbyi wacu uri kubizamo neza tumufitiye icyizere”. Byatangajwe na Perezida wa Healing Worship Team Rwanda, Muhoza Budete Kibonke. 

    Yakomeje avuga ko ikorwa rya “Nafurahi ndani Yesu” ryaturutse ku busabe bw’abakunzi babo baherereye mu bihugu bitandukanye mu Karere. Ati “Abantu benshi ba Kenya na Tanzania bagiye babidusaba ko twayiririmba mu rurimi bumva twarabyumvise ubu twabikoze”. 

    Muhoza Kibonke na we yemera ko Healing Worship Team Rwanda yari imaze igihe itumvikana cyane mu muziki, gusa akaba ari kibazo cyamaze kuvugutirwa umuti. Aganira na InyaRwanda, yagize ati “Yego mbere twari ku muvuduko uri hejuru. Itsinda ryacu ryahuye n’imbogamizi zitandukanye. 

    Bamwe bagiye mu bihugu byo hanze, abandi batangije ministry, duhitamo kubanza kubaka no gusiba ibyuho gahoro gahoro, kuri ubu turabona tumaze kugera ku kigero cyiza cyo kwongera guhaguruka, kandi ubu twagarutse, indirimbo nyinshi ziri mu nzira, turategura no gukora izindi vuba cyane ntaguhagarara”. 

    Yavuze ko kubera ibihe bikomeye banyuzemo mu myaka itambutse, ubu Healing Worship Team Rwanda yiganjemo amasura mashya “kubera izo mpamvu nari mbabwiye haruguru kandi twaziboneye ibisubizo rwose u Rwanda rufite impano nyinshi”. 

    Yongeyeho ko ubu bahari ijana ku ijana anasaba ko abashaka kubatumira babikora ku bwinshi, ati “Impamvu abakundi ba Gospel batubuze ni uko twari tumaze igihe dushakira ibisubizo birambye ibibazo twahuye na byo ariko ubu turi tayari rwose ushaka kudutumira turahari”. 

    Healing Worship Team Rwanda yiganjemo amasura mashya, gusa ni abanyempano bakomeye nk’uko bigaragarira mu ndirimbo bamaze gushyira hanze. Abaririmbyi bahanzwe amaso ubu muri iri tsinda harimo: Eulade, Shukuru, Dodos, Benitha, Emerence, Tuzayikorera n’abandi.

    Healing Worship Team Rwanda bateguje imishinga ikomeye mu muziki wa Gospel

    Healing Worship Team Rwanda batangaje ibyo bari bahugiyemo banateguza ibitangaza mu muziki

    REBA INDIRIMBO NSHYA “NAFURAHI NDANI YA YESU” YA HEALING WORSHIP TEAM RWANDA

    REBA INDIRIMBO “NGUWE NEZA” YA HEALING WORSHIP TEAM YASHYIZWE MU GISWAHILI

    REBA INDIRIMBO “ICYO WAVUZE” IRI MU ZAKUNZWE CYANE ZA HEALING WORSHIP TEAM

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/154163/gucwekera-benitha-mu-mwitero-wa-diane-ningamba-nshya-mu-2025-healing-worship-team-twaganir-154163.html

  • Umusore wo mu Buhinde yasezeranye n'ihene nyuma yo kubabazwa kenshi mu rukundo #rwanda #RwOT

    Mu Buhinde hakomeje gucicikana inkuru y'umusore utatangajwe amazina yafashe icyemezo kidasanzwe cyo gusezerana n'ihene, bakabana nk'umugore n'umugabo. Uyu musore avuga ko yahisemo uyu mwanzuro nyuma yo guhura n'ibibazo byinshi mu rukundo, aho yakundanye kenshi ariko agahura n'akababaro.

    Amakuru avuga ko uyu musore yahuye n'ihurizo rikomeye mu mubano we n'abakobwa, aho inshuro nyinshi yagiye atabwa, agatatirwa cyangwa agahura n'uburiganya bw'abakunzi be.

    Ibi byatumye atakaza icyizere mu rukundo gakondo, ahitamo gushaka umwihariko udasanzwe mu buzima bwe bw'urukundo.

    Mu muhango wo gusezerana na ya hene, abaturanyi n'inshuti zabo batangaye cyane kuko bitari bisanzwe. Abari aho bavuga ko batigeze babona ikintu nk'iki, bamwe bakabifata nk'ubushishozi buke, mu gihe abandi bavugaga ko ari uburenganzira bwe bwo kwihitiramo uwo bashakanye.

    Mu muco w'Abahinde, ubukwe bugira agaciro gakomeye kandi butegurwa mu buryo bukomeye. Gusa icyemezo cy'uyu musore cyatumye benshi bibaza niba koko ari icyemezo cyatekerejweho cyangwa niba ari uburyo bwo kwigaragaza no gutangaza rubanda.

    Hari abavuga ko yaba ari igikorwa cy'ubushakashatsi cyangwa se inzira yo kugaragaza amarangamutima ye nyuma y'igihe kinini afite ibikomere by'urukundo.

    Benshi mu batuye mu gace k'iwabo batangaje ko batunguwe n'iki gikorwa, cyane cyane ko ubusanzwe ubukwe bugirwa hagati y'abantu babiri. Nubwo nta mategeko abujije ibi mu Buhinde, ni kenshi ibikorwa nk'ibi bifatwa nk'ibidasanzwe.

    Uyu musore, ubwo yasobanuraga impamvu yamuganishije kuri iyi myanzuro, yavuze ko yahisemo ihene kuko ari inyamaswa imwumva, itamubabaza cyangwa ngo imutenguhe. Yagize ati: 'Narayikunze kuko ari yo nizeye, sinshaka kongera gutenguhwa mu rukundo.'

    Uyu muhango w'ubukwe warabaye, ndetse uretse ibyo gushyingirwa, bivugwa ko uyu musore ashaka kubana n'iyo hene mu buzima busanzwe nk'umugore n'umugabo. Ibitekerezo ku mbuga nkoranyambaga byaratandukanye, aho bamwe babifashe nk'urwenya, mu gihe abandi babibonye nk'ikimenyetso cy'uko urukundo rushobora gutera ibikomere bikomeye.

    Uyu muhango w'ubukwe warabaye, ndetse uretse ibyo gushyingirwa, bivugwa ko uyu musore ashaka kubana n'iyo hene mu buzima busanzwe nk'umugore n'umugabo.

    Source : https://kasukumedia.com/umusore-wo-mu-buhinde-yasezeranye-nihene-nyuma-yo-kubabazwa-kenshi-mu-rukundo/

  • Umwana w'umukobwa w'imyaka 10 yakoze ubukwe n'umukunzi we bangana mbere y'uko apfa – AMAFOTO  – YEGOB #rwanda #RwOT

    Umwana w'umukobwa w'imyaka 10, Emma Edwards yakoze ubukwe n'umukunzi we wo mu bwana, Daniel Marshall Christopher Williams Jr. bangana,mu birori byuje urukundo byakozwe mbere y'iminsi ibiri ngo uwo mwana w'mukobwa yitabe Imana azize Kanseri yo mu Maraso (Leukemia).

    Uyu mwana w'umukobwa ukomoka muri Walnut Cove muri Amerika, byamenyekanye ko arwaye Leukemia muri Mata 2022. Nyuma y'amezi avurwa, muri Kamena 2023 abaganga babwiye umuryango we ko uburwayi bwe bukomeje kuba bubi ndetse ko asigaranye iminsi mike yo kubaho.

    Ikinyamakuru The Mirror cyatangaje ko icyifuzo gikomeye cya Emma Edwards cyari ugukora ubukwe na Daniel Marshall Christopher Williams Jr. bari bamaze imyaka ibiri bari inshuti ndetse banakundana.

    Imiryango y'aba bana bombi bari bafite imyaka 10, inshuti n'abaturanyi, bahise bafatanya gutegura ibi birori mu minsi ibiri gusa. Ubukwe bwabaye ku wa 29 Kamena 2023 mu busitani bw'inzu ya nyirakuru wa Emma, bwitabirwa n'abashyitsi basaga 100 barimo abarimu, abaganga, n'inshuti z'umuryango, ndetse basabirwa umugisha mu buryo bwa gikirisitu.

    Emma yitabye Imana nyuma y'iminsi ibiri ubwo bukwe bubaye, asiga inkuru i musozi nk'umwana wagaragaje urukundo rukomeye, gukomera no kwihangana, inkuru yakoze ku mitima ya benshi.

    Source : https://yegob.rw/umwana-wumukobwa-wimyaka-10-yakoze-ubukwe-numukunzi-we-bangana-mbere-yuko-apfa-amafoto/

  • Hasuzumwe ingamba zo kwita ku butaka mu nama y'Igihugu ku Buhinzi bubungabunga Ubutaka – #rwanda #RwOT

    Ubu buhinzi bukorwa mu buryo burambye aho abahinzi bakoresha uburyo butandukanye bufasha kongera umusaruro w'imyaka no kurinda ibidukikije.

    Ishuri Rikuru ryigisha Ubuhinzi n'Ubworozi bubungabunga ubutaka (Rwanda Institute for Conservation – RICA) ku bufatanye na Minisiteri y'Ubuhinzi n'Ubworozi (MINAGRI), ikigo Mennonite Cental Committee n'Umuryango Mpuzamahanga wita ku Biribwa (WFP) byateguye inama y'igihugu ya mbere ku buhinzi bubungabunga ubutaka.

    Iyi nama yabaye ku wa 28 Werurwe 2025, yahuje abafatanyabikorwa mu by'ubuhinzi baganira ku ngamba zikwiye zo kwamamaza no gushishikariza abahinzi uburyo bwo guhinga babungabunga ubutaka, kuko ari cyo gisubizo kirambye ku bibazo byugarije Isi bituruka ku mihindagurikire y'ikirere no kuba ubutaka bugenda busaza ntibube bugitanga umusaruro uhagije.

    Umuyobozi Mukuru Wungirije wa RICA ushinzwe ubushakashatsi no gukwirakwiza ubuhinzi bubungabunga ubutaka, Dr. Ndambe Nzaramba Magnifique, yavuze ko mu mahame shingiro y'ubuhinzi bubungabunga ubutaka harimo kutarima ubutaka cyangwa guhinga gake, kuko ari byo byongera umusaruro mu buryo burambye.

    Ati 'Kurimagura, gutema amasinde cyangwa se gucoca ntabwo tubishishikariza abahinzi kubikora.'

    Yakomeje avuga ko ibyo bikubiyemo gukoresha uburyo bwo kudahinga (no-till) cyangwa guhinga gake (minimum-till) mu gihe cyo gutera imbuto no kurwanya ibyatsi byangiza, bidasabye guhingagura umurima wose. Ibi bituma habaho kwiyongera kw'ibinyabuzima mu butaka kandi bukagumana umwimerere wabwo, bukabika amazi igihe kirekire, ndetse bikagabanya n'isuri.

    Ihame rya kabiri ni ukuba ubutaka buhora butwikiriye. Ibi bikubiyemo gutera ibihingwa bitwikira ubutaka mu bihe bitandukanye by'ihinga, gusiga ibisigazwa by'imyaka mu murima nyuma yo gusarura no gukoresha isaso aho bishoboka. Gutwikira ubutaka bigabanya isuri n'igabanuka ry'intungagihingwa, bituma ubutaka bubika amazi bigafasha abahinzi guhangana n'amapfa.

    Ihame rya gatatu ni ugusimburanya ibihingwa, umurima ugahingwamo ibihingwa bitandukanye. Ibi bikubiyemo guhinduranya ibihingwa mu bihe bitandukanye by'ihinga cyangwa kuvanga imyaka itandukanye mu murima umwe. Iyi mikorere ifasha kongera intungagihingwa mu butaka, kubugira bwiza, bikajyana no kongera umusaruro. Binabafasha gukumira kwiyongera kw'indwara n'ibyonnyi.

    Dr Ndambe yagize ati 'Birwanya indwara n'ibyonnyi. Iyo ukomeje gutera ubwoko bw'ibihingwa bimwe mu murima umwe usanga za ndwara zikomeza kuba nyinshi, uko dusimburanya rero ibihingwa bigabanya ibyonnyi hamwe n'indwara bigatuma umuhinzi adatera imiti myinshi, adakomeza ahangayikishijwe n'uko yabura umusaruro kubera indwara n'ibyonnyi.'

    Inama ya mbere y'igihugu ku buhinzi bubungabunga ubutaka yitabiriwe n'inzego za leta, impuguke muri kaminuza, abikorera, abafatanyabikorwa mu iterambere, abahinzi n'amashyirahamwe afite ibikorwa bifite aho bihuriye n'ubuhinzi.

    Umuyobozi muri Minisiteri y'Ubuhinzi n'Ubworozi ushinzwe Guteza Imbere Ubuhinzi Buvuguruye, Dr. Karangwa Patrick, yavuze ko ubuhinzi bubungabunga ubutaka ari imwe mu nkingi zikomeye mu kubaka ubuhinzi burambye.

    Yavuze ko kuri ubu ubutaka bungana na hegitari 1000 ari bwo bukorerwaho ubuhinzi bubungabungabunga ubutaka ariko bifuza ko uwo mubare wakwiyongera, nk'uko bigaragara muri gahunda ya Leta y'imyaka itanu yo kwihutisha iterambere ry'ubuhinzi (PSTA 5).

    Ati 'Intego dushaka kugeraho ni hegitari nibura ibihumbi 100 muri iri genamigambi rya PSTA5. Turashaka kuzakuba hafi inshuro ijana ubuso buhingwa mu buryo bwo bubungabunga ubutaka kuko tububona nk'imwe mu nkingi zikomeye mu guteza imbere ubuhinzi.'

    Umuhuzabikorwa wa gahunda zo kwihaza mu biribwa mu muryango utegamiye kuri Leta Mennonite Central Committee, Habanabakize Thomas, yavuze ko MCC yashyize ingufu n'ubushobozi mu gushyigikira no guteza imbere ubuhinzi bubungabunga ubutaka.

    Imwe muri gahunda zihari ni iyo bise Imirima shuri (Farm Field School), yashyizwe hirya no hino mu gihugu. Buri murima shuri uhuriza hamwe abahinzi 30 bahabwa amahugurwa, nyuma bagakoresha ubumenyi bwabo mu mirima yabo ari na ko banatoza batanu mu baturanyi babo.

    Habanabakize yagize ati 'Dufata abahagarariye abahinzi, tukabatoza, na bo bagatoza abandi. Mu myaka 10 ishize, ubu buryo bwatanze umusaruro mwiza. Ubu turimo gukorera mu turere icyenda turimo Nyaruguru, Nyamagabe, Karongi na Rutsiro, kandi turatekereza kwagura tukagera i Kayonza, Ruhango, Burera n'ahandi. Abahinzi benshi twakoranye babonye ko umusaruro wabo wiyongereye, bitewe no gukora ubuhinzi bubungabunga ubutaka.”

    Kimwe n'abandi bafatanyabikorwa mu buhinzi bubungabunga ubutaka, n'Umuryango Mpuzamahanga wita ku Biribwa (WFP) na wo uvuga ko ubu buhinzi bamaze kubona ko ari bwo bwonyine bwafasha abaturage guhangana n'ibiza no kuboneza umusaruro, bityo ukaba waragiye utera inkunga gahunda zigamije kwimakaza ubu buhinzi.

    Umukozi wa WFP Rwanda, Richard Makuza, yavuze ko uretse gutabara mu gihe cy'ibiza, amapfa n'imyuzure, bagiye banafasha abahinzi bato bato barenga 127,000 mu makoperative arenga 425 hirya no hino mu gihugu kugira ngo babashe kubona amasoko no gufata neza umusaruro nyuma yo gusarura.

    WFP kandi, ishingiye ku ngaruka z'imihindagurikire y'ikirere, yakoranye na Leta muri gahunda zo kubaka ubushobozi bw'abahinzi bwo guhangana n'ibiza n'imihindagurikire y'ikirere, bityo bagakomeza kuboneza umusaruro n'igihe bari mu bihe bigoye. Ibi byatumye WFP ibona ko gukora no gushishikariza ubuhinzi bubungabunga ubutaka ari yo nzira n'igisubizo byizewe.

    Makuza yongeyeho ati 'Ni yo mpamvu twakusanyije inkunga yo gushyigikira imishinga y'ubuhinzi bubungabunga ubutaka. Twatangiriye ku mishinga y'igerageza mu turere dutanu kandi ubu twinjiye mu cyiciro gishya cyo gushyigikira gahunda zihuje intego za PSTA5.”

    Gakuba Jonas ni umuhinzi utuye mu karere ka Kirehe mu Murenge wa Nasho, umaze imyaka irenga itanu akora ubuhinzi bubungabunga ubutaka. Yavuze ko kuva mu 2018 ari bwo yayobotse ubuhinzi bubungabunga ubutaka kandi ko bimaze kumubyarira umusaruro ugaragara.

    Ati 'Iyo twahingaga ibigori ntabwo twarenzaga toni imwe kuri hegitari, ibilo 800 by'ibishyimbo byo kuri hegitari, ariko ubu aho dutangiriye gukora ubu buhinzi bubungabunga ubutaka umusaruro warazamutse bwikuba nk'inshuro 2, cyane kubera ko tubona amazi ku gihe kandi noneho ubuhinzi bubungabunga ubutaka bwatumye ubutaka bwacu bwongera kugarura umwimemerere wabwo kubera bya bisigazwa bisigara uko dusaruye mu mirima buri gihe.'

    Umuyobozi muri Minisiteri y'Ubuhinzi n'Ubworozi ushinzwe Guteza Imbere Ubuhinzi Buvuguruye, Dr Karangwa Patrick, yagaragaje ko ubuhinzi bubungabunga ubutaka ari inkingi ikomeye mu kubaka ubuhinzi burambye

    Umuyobozi Mukuru Wungirije ushinzwe Iterambere ry'Ubuhinzi muri RAB, Dr. Uwamahoro Florence, yari yitabiriye iyi nama y’igihugu ku buhinzi bubungabunga ubutaka

    Umuyobozi Wungirije muri RICA, Dr. Ndambe Nzaramba Magnifique, yasobanuriye abitabiriye iyi nama amahame shingiro y'ubuhinzi bubungabunga ubutaka, bashishikariza abahinzi kugira ngo babashe kongera umusaruro igihe kirekire

    Umuyobozi wa RICA, Dr. Ron Rosati, yagaragaje ko intego nyamukuru z’iyi Kaminuza ari uguteza imbere ubuhinzi bubungabunga ubutaka

    Abashinzwe iyamamazabuhinzi na bo bari bitabiriye

    Abayobozi batandukanye bitabiriye iyi nama


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hasuzumwe-ingamba-zo-kwita-ku-butaka-mu-nama-y-igihugu-ku-buhinzi-bubungabunga

  • Abarenga 90% ntibashinganisha ibihingwa n'amatungo byabo mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Gahunda yo gushinganisha ibihingwa n'amatungo yatangijwe mu 2019 aho izwi nka 'Tekana Urishingiwe Muhinzi Mworozi' hagamijwe gufasha abahinzi n'aborozi kwirinda ibihombo bya hato na hato binyuze mu kwishyurwa ibyangiritse, gufashwa gukora kinyamwuga no kwizerwa n'ibigo by'imari.

    Umworozi wo mu Murenge wa Shangasha mu Karere ka Gicumbi witwa Uzabakiriho Gervais, yavuze ko gahunda ya Tekana Urishingiwe Muhinzi Mworozi yamufashije gukora ubworozi bwe atuje kuko aba yumva inka ze zigize ikibazo yahita ashumbushwa.

    Yavuze ko afite inka 15 zose yashyize mu bwishingizi agasanga impamvu ituma benshi batabugana ari ukubera kutamenya neza iyi gahunda.

    Ati 'Mfite mushiki wanjye tuva inda imwe, haje icyorezo ino aha apfusha inka ze enye ariko kuko nta bwishingizi yari afite yarahombye, iyo aza kuba afite ubwishingizi aba yarishyuwe.''

    Uzabakiriho avuga ko abatari bajya mu bwishingizi bari mu gihombo kuko mu gihe amatungo yabo yagira ikibazo bahomba burundu mu gihe uri mu bwishingizi we ahita ahabwa amafaranga akagura indi. Yasabye Leta gushyira imbaraga mu kwihutisha uburyo sosiyete z'ubwishingizi zitanga amafaranga mu gihe umworozi yahuye n'ikibazo.

    Shirimpumu Jean Claude wororera ingurube mu Murenge wa Kageyo mu Karere ka Gicumbi we yavuze ko amaze imyaka irenga 15 akora ubu bworozi ariko ko ubwo gahunda y'ubwishingizi yazaga yabafashije cyane.

    Yavuze ko kugeza ubu ingurube ze ebyiri ari zo zagize ikibazo bigatuma yishyurwa harimo iyapfuye ibwagura n'indi y'impfizi.

    Kugeza ubu uyu mugabo afite ingurube 102 ziri mu bwishingizi aho avuga ko yatangiranye n'iyi gahunda mu 2019.

    Umuyobozi wa Gahunda y'Ubwishingizi muri Minisiteri y'Ubuhinzi n'Ubworozi, Joseph Ntezimana Museruka, yavuze ko gahunda ya Tekana Urishingiwe Muhinzi Mworozi ubwitabire ari bwiza ariko ko butari bwagera aho Leta yifuza kuko bukiri munsi ya 10%.

    Yavuze ko muri gahunda ya Leta y'imyaka itanu, Leta yifuza ko ubwishingizi bw'ibihingwa n'amatungo bwagira uruhare mu kuzamura inguzanyo zikava kuri 6% zikagera nibura ku 10% by'izitangwa.

    Ati 'Turashaka ko abahinzi n'aborozi bose bamenya ko iyi gahunda ihari, ikindi ibiza biri kwiyongera kubera imihindagurikire y'ikirere, imvura iri kuboneka ubu yagwaga mu kwezi kwa Gashyantare rero turifuza ko umuhinzi agira umutekano w'ishoramari rye kuko azajya aba yishingiwe.''

    Ibihingwa biri muri gahunda ya Leta y'ubwishingizi harimo umuceri, ibigori biribwa, ibigori by'imbuto, ibirayi biribwa, ibirayi by'imbuto, urusenda, imiteja, imyumbati, Soya n'ibishyimbo. Ni mu gihe amatungo arimo inka, ingurube, inkoko n'amafi.

    Kuva gahunda ya Tekana urishingiwe muhinzi mworozi yatangira mu 2019, abahinzi 161.445 bafata ubwishingizi bwunganiwe na Leta buri mwaka. Ni mu gihe aborozi babufata ari 49.854.

    Abahinzi n'aborozi bamaze gushumbushwa miliyari 6,4Frw, abahinzi bahawe arenga miliyari 3,4 Frw mu gihe aborozi bo bahawe arenga miliyari 2,9 Frw.

    Leta y'u Rwanda imaze gutanga arenga miliyari 5 Frw mu myaka itandatu kugira ngo abahinzi n'aborozi babashe guhabwa ubwishingizi kuko buri wese imutangira nkunganire ya 40%.

    Umuyobozi ushinzwe ubwishingizi muri Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi, Museruka Joseph yasabye abahinzi n’aborozi kugana ubwishingizi kuko bubafasha kudahomba

    Aborozi bashinganishije amatungo yabo bishimira ko iyo agize ikibazo bishyurwa bakagura andi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abarenga-90-ntibashinganisha-ibihingwa-n-amatungo-byabo-mu-rwanda

  • Umuhungu w'imyaka 15 ufite Autisme yatoraguwe yambaye ubusa, ababyeyi be batatu barafungwa #rwanda #RwOT

    Umuhungu w'imyaka 15, ufite autisme, yabonywe amaboko ye 'aboshye ku biganza' ubwo yirukaga yinjira mu iduka ry'ibiribwa ryo mu gace ku wa Gatatu, nk'uko polisi yo muri California yabitangaje. Polisi yanabonye umukobwa w'imyaka 12 mu nzu imwe, aho bavuga ko 'nta muntu wagombye kuba ahaba.'

    Umwana w'umuhungu wambaye ubusa yinjiye mu iduka ry'ibiribwa riri mu mujyi wa Ceres, muri California, ku mugoroba wo ku wa Gatatu, tariki ya 26 Werurwe, ibintu byatunguranye bikomeye. Ibyabaye byatumye we n'undi mwana bakurwa muri iyo nzu polisi yasobanuye nk'aho hadakwiriye guturwamo, maze abantu batatu barafungwa.

    Nk'uko itangazo rya polisi ya Ceres ribisobanura, abapolisi bitabye telefoni ku isaha ya saa 7:39 p.m. nyuma y'amakuru avuga ko 'umuhungu wambaye ubusa ari kwiruka hafi ya Hatch Road na Richland Avenue.' Amaherezo yinjiye muri iryo duka ry'ibiribwa.

    'Narumvise abantu bahumuriza, nk'ikintu cyabatunguye cyane. Narebye inyuma maze mbona wa muhungu ari kwambuka imbere y'iduka nta mwambaro yambaye,' Rebecca Renard, umuyobozi mukuru wa Cost Less Foods, yabwiye KCRA, ishami rya NBC.

    David Avila, umuyobozi muri iryo duka, yavuze ko we na bagenzi be bahise babona ko 'uyu mwana ari mu kaga kandi agomba gufashwa.' Yavuze ko bamupfutse n'igitaka (coat) maze bahamagara 911. 'Twakomeje kumubwira ko ibintu bigiye kuba byiza, tumukomeza,' yabisobanuye.

    Uyu mwana w'imyaka 15 ufite autisme, yabonywe n'abapolisi ari mu iduka, amaboko ye 'aboshye ku biganza.' Renard yavuze ko yamubonye amukurikiranye n''umugozi ucometse ku kuguru kwe kw'ibumoso,' akemeza ko ashobora kuba ariho yishikuye ngo abone uko ahunga.

    Polisi yemeje ko basanze 'ibimenyetso bigaragaza ko yari yaboshwe n'amaguru kandi afite ibikomere byinshi bigaragara.' Renard yavuze ko yari 'abaye igifuramye' kandi afite 'ibikomere hagati ya 75 na 100 cyangwa birenga ku mubiri we hose,' nk'uko KCRA yabitangaje.

    'Ubufasha bw'ubuvuzi bwihuse bwahise butumizwa aho hantu, maze uwo mwana ajyanwa kwa muganga ngo avurwe,' nk'uko polisi yabisobanuye.

    Icyo gihe kandi, nyina w'uwo mwana, Leandra Renteria w'imyaka 36, yaje ku iduka ashakisha umuhungu we ubwo polisi yari mu iperereza. Polisi imaze kumenya ko afite undi mwana w'umukobwa w'imyaka 12 na we ufite autisme, bahise bajya gusuzuma uko uwo mwana abayeho. Icyo gihe, basanze uwo mwana ari kumwe n'abantu bakuru babiri.

    Nubwo polisi yavuze ko uwo mukobwa bari bamusanze 'ari amahoro mu rugo,' basanze iyo nzu iri mu mutekano muke cyane. Jeff Godfrey, umwe mu bayobozi ba polisi ya Ceres, yabwiye KCRA ati: 'Ibikorwa byo kubaho muri iyo nzu ntibyari byiza, hari imyanda y'inkari n'icyondo hirya no hino mu nzu, hari umunuko ukabije, ibintu byose bikaba ibihumanya ubuzima, aho nta muntu wagombye gutura.'

    Iyo nkuru yatangajwe ivuga ko abaturanyi babonaga iyo nzu inyuma ari nziza cyane, ndetse igateretswaho ibimenyetso bivuga 'kwita ku bantu bafite autisme.'

    Umuturanyi umwe yabwiye itangazamakuru ko yakunze kumva urusaku no gutongana bituruka muri iyo nzu, ndetse rimwe na rimwe yabonye wa muhungu yiruka hanze atambaye inkweto cyangwa umupira, naho abantu bakuru bakamwinginga ngo agaruke mu nzu.

    Mu mpera z'iperereza, Leandra Renteria, nyina w'uwo mwana, yarafashwe, kimwe na nyirakuru Lenore Wilson w'imyaka 54, ndetse n'umugabo wa nyirakuru, Gary Wilson w'imyaka 58. Aba bose uko ari batatu bashinjwe guhohotera abana no kub neglectinga (kutabaha uburere bukwiye).

    Bashyizwe muri gereza ya Stanislaus County Public Safety Center. Kugeza ku wa Kane w'icyumweru gishize, Renteria yari akiri muri gereza, ariko Wilson n'umugabo we bari bamaze kurekurwa.

    Abana bombi bakuwe muri iyo nzu kandi bashyikirizwa serivisi zita ku bana bato (Child Protective Services).

     

    Source : https://kasukumedia.com/umuhungu-wimyaka-15-ufite-autisme-yatoraguwe-yambaye-ubusa-ababyeyi-be-batatu-barafungwa/

  • Barasaba ko 10% by’imirimo mu mishinga migari… – #rwanda #RwOT

    Mu gihe imishinga minini ikomeje gutangizwa hirya no hino mu gihugu, abaharanira uburenganzira bw'abafite ubumuga barasaba ko 10% by'imirimo iboneka muri iyo mishinga yagenerwa abantu bafite ubumuga.

    Ihuriro ry'imiryango yita ku bafite ubumuga mu Rwanda (NUDOR) ryashyigikiye iyi gahunda, rishingiye ku kuba abantu bafite ubumuga bashoboye gukora imirimo inyuranye, haba iy'ingufu cyangwa iy'ubwenge. 

    Ibi byagarutsweho nyuma y'uko Umuryango w'Abafite Ubumuga bwo Kutumva ugize impungenge ko imishinga minini yo kubaka imihanda i Kigali idateganya uburyo bwo kubaha akazi.

    Ku wa 24 Werurwe 2025, Ikigo cy'Igihugu Gishinzwe Iterambere ry'Ubwikorezi (RTDA) cyatangije umushinga wa Miliyoni 100 z'amadolari (asaga miliyari 140 Frw), ugamije kuvugurura imihanda minini ya Kigali no kugabanya ubucucike bw'imodoka. 

    Uyu mushinga uzibanda ku kuvugurura imihanda ya Chez Lando, Gishushu, na Kicukiro/Sonatubes. Biteganyijwe ko uzaha akazi k'agateganyo abantu bagera kuri 400, aho 30% bazaba ari abagore. Gusa, ntabwo haratangazwa umubare w'imirimo izagenerwa abafite ubumuga.

    Abanyamuryango ba NUDOR bavuga ko abafite ubumuga bafite ubushobozi bwo gukora imirimo myinshi kandi idasaba imbaraga gusa. Perezida wa NUDOR, Beth Mukarwego, yagize ati: “Hari abafite ubumuga bashoboye gukora imirimo y'ingufu ndetse n'iy'ubwenge. Ushobora kuba utumva cyangwa utabona, ariko amaboko yawe akora neza”. 

    “Ibi bivuze ko n'imishinga yo kubaka imihanda ikwiye kubaha akazi. Dufite abahanga mu bwubatsi bafite ubumuga, ariko iyo bagiye gusaba akazi ntibibukwa. Bagomba kwitabwaho.”

    Dr Mukarwego Beth umwe mu bahamya ko imishinga itegurwa ikwiye no kujya yibanda ku bantu bafite ubumuga

    Franklin Murangira Gakuba, uhagarariye VSO Rwanda, yavuze ko hakenewe igitekerezo cyiswe “intersectionality tool”, gituma politiki zijyanye n'akazi zigira uruhare mu gushyigikira abafite ubumuga binyuze mu kureba uko imyirondoro yabo ihurira n'ibindi bibazo nk'imibereho n'ubushobozi.

    Ati: “Ubushishozi mu gufata ibyemezo bigamije guteza imbere abafite ubumuga ni ingenzi. Niba dushaka ko abakozi bose bagira amahirwe angana, tugomba kwita ku mbogamizi zinyuranye abafite ubumuga bahura na zo, maze tukareba uko twabaha amahirwe mu mirimo itandukanye.”

    Ku bw'ibyo, abafite ubumuga basaba ko mu mishinga minini, cyane cyane iy'ubwubatsi, hashyirwaho ingamba zibemerera kubona imirimo. Nk’uko biri gukorwa mu gutanga 30% y'imirimo ku bagore, abaharanira uburenganzira bw'abafite ubumuga barasaba ko 10% by'imirimo yagenerwa bo.

    Gukomeza kubashyigikira mu kubona akazi bizatuma barushaho kugira uruhare mu iterambere ry'igihugu, kandi bigabanye ubusumbane bukigaragara ku isoko ry'umurimo.

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/154145/barasaba-ko-10-byimirimo-mu-mishinga-migari-ihabwa-abafite-ubumuga-154145.html